ગુજરાત જમીન મહેસૂલ નિયમ 1972 – સંપૂર્ણ માહિતી એક જ પોસ્ટમાં (ખેડૂતો, વકીલો, પટવારીઓ માટે ખાસ)
ગુજરાત જમીન મહેસૂલ નિયમ 1972 (Gujarat Land Revenue Rules 1972) – ગુજરાતની દરેક જમીનના રેકોર્ડ, વારસાઈ, ખેડૂત પ્રમાણપત્ર, નવી શરત, જૂની શરત, ના-ખેડૂત જમીન – બધું જ આ નિયમો હેઠળ નક્કી થાય છે. આ પોસ્ટમાં ખેડૂતો-વકીલો માટે સૌથી મહત્વના નિયમો સરળ ગુજરાતીમાં.
મુખ્ય નિયમો અને કલમો (ટૂંકમાં)
- નિયમ ૧૦૭: વારસાઈ નોંધ – મૃત્યુ પછી ૩ મહિનામાં અરજી કરવી જરૂરી
- નિયમ ૧૦૮: નવી શરત જમીન (ન્યૂ ટેન્યુરી) – ખેડૂતે જમીન વેચવા માટે કલેક્ટરની પરવાનગી જરૂરી
- નિયમ ૧૦૯: જૂની શરત જમીન (ઓલ્ડ ટેન્યુરી) – ખરીદ-વેચાણમાં પ્રતિબંધ નથી (પરંતુ ના-ખેડૂત ન બને)
- નિયમ ૧૧૦: ખેડૂત પ્રમાણપત્ર – ખેડૂત ગણવા માટે ૭/૧૨, ૮-અ અને આવકના પુરાવા જરૂરી
- નિયમ ૧૧૨: ના-ખેડૂત જમીન – ખેડૂત ન હોય તે વ્યક્તિ જમીન ખરીદી શકે, પરંતુ પ્રીમિયમ ભરવું પડે
- નિયમ ૧૧૫: ખેડૂતની જમીન ના-ખેડૂતને વેચવા માટે પરવાનગી જરૂરી
- નિયમ ૧૩૭: ભૂલ સુધારણા – ૭/૧૨માં નામ/વિગતોમાં ભૂલ હોય તો અરજી કરી શકાય
- નિયમ ૧૪૨: ખેડૂતની વ્યાખ્યા – જમીન પર ખેતી કરતો હોય અને તેની મુખ્ય આવક ખેતીમાંથી હોય
સૌથી મહત્વના નિયમો (ટેબલમાં)
| નિયમ | વિષય | મુખ્ય વાત |
|---|---|---|
| ૧૦૭-૧૦૮ | વારસાઈ | મૃત્યુ પછી ૩ મહિનામાં અરજી, નહીં તો દંડ |
| ૧૦૮ | નવી શરત | વેચાણ માટે કલેક્ટરની પરવાનગી જરૂરી |
| ૧૦૯ | જૂની શરત | વેચાણ મુક્ત, પરંતુ ખેડૂત ન બને |
| ૧૧૨ | ના-ખેડૂત જમીન | પ્રીમિયમ ભરીને ખરીદી શકાય |
| ૧૩૭ | રેકોર્ડ સુધારણા | ૭/૧૨, ૮-અમાં ભૂલ સુધારી શકાય |
ખેડૂત કોણ ગણાય? (નિયમ ૧૪૨)
- જમીન પર ખેતી કરતો હોય
- મુખ્ય આવક ખેતીમાંથી હોય
- ૭/૧૨, ૮-અમાં નામ હોય
- ખેડૂત પ્રમાણપત્ર માટે તલાટી/મામલતદાર પાસે અરજી કરવી
ગુજરાતમાં જમીનનો દરેક વ્યવહાર આ નિયમો હેઠળ થાય છે. ખેડૂત છો, વકીલ છો કે પટવારી – આ પોસ્ટ સેવ કરી લો! પરિવાર-મિત્રોમાં શેર કરો જેથી કોઈની જમીનનો અધિકાર ન જાય!
 |
| Gujarat Land Record and Revenue Law |