જો સક્ષમ કોર્ટે લગ્ન રદ્દ કરી દીધા હોય તો IPCની ધારા 498A હેઠળ મહિલા વિરુદ્ધ ક્રૂરતાનો અપરાધ લાગુ નહીં પડે: કેરળ હાઈકોર્ટ
કોચી | ૨૩ જાન્યુઆરી ૨૦૨૬
 |
| । 498A । ડોમેસ્ટિક વાયોલન્સ । |
કેરળ હાઈકોર્ટે તાજેતરમાં એક પુરુષ અને તેની માતા વિરુદ્ધ ભારતીય દંડ સંહિતાની ધારા 498A હેઠળ ક્રૂરતાનો અપરાધ કરવાના આરોપે શરૂ કરવામાં આવેલી આપરાધિક કાર્યવાહી રદ્દ કરી દીધી છે. કોર્ટેને જાણવા મળ્યું કે સક્ષમ કોર્ટ દ્વારા લગ્ન રદ્દ કરી દેવામાં આવ્યા હોવાથી તે અને ફરિયાદી વચ્ચે કોઈ કાયદેસર લગ્ન રહ્યા નથી. ત્યાર બાદ કોર્ટે આ નિર્ણય સંભળાવવામા આવ્યો હતો.
જસ્ટિસ સી. પ્રદીપ કુમાર ફરિયાદીના પતિ અને સાસુ દ્વારા દાખલ કરાયેલી યાચિકા પર સુનાવણી કરી રહ્યા હતા, જેમાં તેમની વિરુદ્ધ કાર્યવાહી રદ્દ કરવાની માંગ કરવામાં આવી હતી.
આરોપ અને યાચિકાકર્તાઓની દલીલ
- અભિયોગ પક્ષનો આરોપ હતો કે પહેલા યાચિકાકર્તા/પહેલા આરોપીએ ધાર્મિક રીત-રિવાજો અનુસાર ફરિયાદી સાથે લગ્ન કર્યા હતા અને પતિ-પત્ની તરીકે એકસાથે રહેતા હતા ત્યારે તેણે અને તેની માતાએ ફરિયાદીને શારીરિક તથા માનસિક ક્રૂરતાનો શિકાર બનાવ્યો હતો.
- આરોપ છે કે તેમણે ફરિયાદી પાસેથી 15 સોવરેન સોનું હડપ કર્યું.
- યાચિકાકર્તાઓએ દલીલ કરી કે ફેમિલી કોર્ટ દ્વારા આ પહેલાજ યાચિકાકર્તા અને ફરિયાદી વચ્ચેના લગ્ન રદ્દ કરી દેવામાં આવ્યા છે.
- આમ ધારા 498A હેઠળ અપરાધ લાગુ ન પડે.
હાઈકોર્ટનો નિર્ણય
- પી. શિવકુમાર વિરુદ્ધ રાજ્ય અને અગાઉના ચુકાદાઓ પર ભાર મૂકીને કોર્ટે કહ્યું: “આ કેસમાં પહેલા આરોપી અને ફરિયાદી વચ્ચેના લગ્ન સક્ષમ કોર્ટ દ્વારા રદ્દ કરી દેવામાં આવ્યા છે, આથી એવું માનવું પડશે કે પહેલા આરોપી અને ફરિયાદી વચ્ચે કોઈ કાયદેસર લગ્ન નથી થયા”
- આમ IPCની ધારા 498A હેઠળ અપરાધ યાચિકાકર્તાઓ વિરુદ્ધ લાગુ ન પડે.
- કોર્ટે યાચિકા સ્વીકારી અને યાચિકાકર્તાઓ વિરુદ્ધની તમામ આગળની કાર્યવાહી રદ્દ કરી દીધી.
જો સક્ષમ કોર્ટે લગ્ન રદ્દ કરી દીધા હોય તો IPCની ધારા 498A હેઠળ ક્રૂરતાનો અપરાધ લાગુ નહીં પડે! કેરળ હાઈકોર્ટે ક્રૂરતાના આરોપમાં ચાલી રહેલી કાર્યવાહી રદ્દ કરી – લગ્ન ન હોય તો 498A લાગુ નહીં.
