“પત્નીના કાર્યોથી જો પતિ કમાવવામાં અસમર્થ બને તો ભરણપોષણનો દાવો નહીં કરી શકે” – અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટનો મોટો ચુકાદો
લખનઊ | ૨૩ જાન્યુઆરી ૨૦૨૬
પત્ની કે તેના પરિવારના કાર્યોને કારણે જો પતિ કમાવવાની ક્ષમતા ગુમાવે તો તેને ભરણપોષણનો દાવો કરવાનો અધિકાર નથી. આ નિર્દેશ અલ્હાબાદ હાઇકોર્ટે તરફથી આપવામાં આવ્યો છે. આવા કેસમાં ભરણપોષણ આપવું “ગંભીર અન્યાય” થશે, તેમ કહી જસ્ટિસ લક્ષ્મી કાંત શુક્લાની બેન્ચે CrPC કલમ 125 હેઠળની અરજી ફગાવી દીધી.
 |
| પત્નીના કાર્યોથી જો પતિ કમાવવામાં અસમર્થ બને તો ભરણપોષણનો દાવો નહીં કરી શકે – અલ્હાબાદ હાઇકોર્ટ |
પતિ એક હોમિયોપેથિક ડોક્ટર હતા અને ક્લિનિક ચલાવતા હતા. પરંતુ 13 એપ્રિલ 2019ના રોજ પત્નીના સગા ભાઈ અને પિતાએ ક્લિનિકમાં આવી ગાળો-ગલોચ કરી અને ગોળી ચલાવી. આ હુમલામાં પતિને ગંભીર ઈજા થઈ અને રીઢની હાડકીમાં છર્રો ફસાઈ ગયો. મેડિકલ રિપોર્ટ મુજબ સર્જરીમાં લકવો થવાનું જોખમ છે. આ કારણે પતિ બેરોજગાર થઈ ગયા અને કોઈ આવક નથી.
કેસની વિગતો
- એડિશનલ પ્રિન્સિપલ જજ, ફેમિલી કોર્ટ, કુશીનગરે 7 મે 2025ના રોજ પત્નીની અંતરિમ ભરણપોષણ અરજી ફગાવી
- પત્નીએ CrPC 125 હેઠળ રિવિઝન યાચિકા દાખલ કરી
- હાઈકોર્ટે યાચિકા ફગાવી – પત્નીના પરિવારના કાર્યોને કારણે પતિ કમાઈમાં અસમર્થ બન્યો
- શમીમા ફારૂકી વિરુદ્ધ શાહિદ ખાન (2015)ના સુપ્રીમ કોર્ટ ચુકાદાનો હવાલો – ભરણપોષણ પતિની કમાઈ ક્ષમતા પર આધારિત
હાઈકોર્ટની મુખ્ય ટિપ્પણીઓ
“પત્નીના કાર્યો કે ગલતીઓથી જો પતિ કમાઈમાં અસમર્થ બને તો તેને ભરણપોષણનો દાવો કરવાની મંજૂરી નથી. આવું કરવું ગંભીર અન્યાય થશે.”
- પહેલાં પતિ પત્નીનું ભરણપોષણ કરવા સક્ષમ હતો, પરંતુ પત્નીના ભાઈ અને પિતાના આપરાધિક કૃત્યને કારણે તેની કમાઈ ક્ષમતા ખતમ થઈ
- ભારતીય સમાજમાં પતિ પોતાની ક્ષમતા મુજબ કામ કરી પરિવારનું ભરણપોષણ કરવાની અપેક્ષા રાખવામાં આવે છે
- આ કેસમાં તથ્યો અલગ છે – પતિની અક્ષમતા પત્ની પક્ષના કારણે છે
આ ચુકાદાનો અસર
- ભરણપોષણના કેસમાં પત્નીના કાર્યો પણ તપાસાશે
- પતિની કમાઈ ક્ષમતા ખતમ થવાનું કારણ પત્ની પક્ષ હોય તો દાવો ફગાવાઈ શકે
- ભારતીય સમાજના પરંપરાગત મૂલ્યોને ધ્યાનમાં રાખીને નિર્ણય
- આવા કેસોમાં વધુ સાવધાની અને તથ્યોની તપાસ જરૂરી
પત્નીના કાર્યોથી જો પતિ કમાઈમાં અસમર્થ બને તો ભરણપોષણનો દાવો નહીં ચાલે! ઈલાહાબાદ હાઈકોર્ટનો આ ચુકાદો ભરણપોષણ કેસોમાં મોટી મિસાલ બનશે.