નવી દિલ્હી | ૨૩ જાન્યુઆરી ૨૦૨૬

કોર્ટે કહ્યું કે સેન્ટ્રલ સિવિલ સર્વિસીઝ (પેન્શન) રૂલ્સ, 1972ના નિયમ 54 અને સપ્ટેમ્બર 2008ના ઑફિસ મેમોરેન્ડમના ક્લોઝ 8.6 હેઠળ બિન-બાળકોવાળી વિધવાને ફરી લગ્ન પછી પણ (આવકની શરતોને આધીન) ફેમિલી પેન્શન મળવાનો હક્ક છે. આ પ્રાવધાન સ્પષ્ટ રીતે એક વ્યવસ્થિત કાયદાકીય અને વહીવટી નીતિને પ્રતિબિંબિત કરે છે, જેનો હેતુ શસ્ત્ર અને અર્ધસૈનિક બળના મૃત સભ્યની વિધવાને ફરી લગ્ન પછી પણ આર્થિક સુરક્ષા આપવાનો છે – એ શરત સાથે કે તેની સ્વતંત્ર આવક નિર્ધારિત મર્યાદાથી વધુ ન હોય.

હાઈકોર્ટની મુખ્ય ટિપ્પણીઓ

• આ પ્રાવધાનનો હેતુ વિધવાઓને ફરી લગ્ન માટે પ્રોત્સાહન આપવાનો છે
• એ સાથે જ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે કે શસ્ત્ર અને અર્ધસૈનિક બળના સભ્યો દ્વારા જાહેર વ્યવસ્થા અને સામાજિક કલ્યાણ માટે કરેલા બલિદાનથી તેમના આશ્રિતો આર્થિક રીતે કમજોર ન થાય
• આવો હેતુ માત્ર વૈધ છે જ નહીં, પરંતુ પ્રશંસનીય પણ છે
• નિયમો હેઠળ કરવામાં આવેલું વર્ગીકરણ તેની સાથે સીધું અને તર્કસંગત સંબંધ ધરાવે છે

કેસની પૃષ્ઠભૂમિ

• મૃતક સેન્ટ્રલ રિઝર્વ પોલીસ ફોર્સ (CRPF)નો કોન્સ્ટેબલ હતો
• 2014માં જમ્મુ-કાશ્મીરમાં પૂર દરમિયાન બચાવ અભિયાન ચલાવતી વખતે મૃત્યુ થયું
• મૃત્યુ પછી તેની વિધવાના નામે ફેમિલી પેન્શન મંજૂર થઈ
• વિધવાના ફરી લગ્ન પછી માતા-પિતાએ પેન્શન બંધ કરવાની માંગ કરી અને પોતાને હકદાર ગણાવ્યા
• માતા-પિતાએ દલીલ કરી કે ફરી લગ્ન કરનાર વિધવાને પેન્શન ચાલુ રાખવું મનમાનું અને અસંવૈધાનિક છે