રાજ્ય સાચી પ્રક્રિયાથી માન્ય પદ પર નિયુક્ત લાંબા સમયથી કામ કરતા કોન્ટ્રાક્ટ કર્મચારીઓને રેગ્યુલર કરવાથી મનાઈ ન કરી શકે: સુપ્રીમ કોર્ટ
નવી દિલ્હી | ૩૦ જાન્યુઆરી ૨૦૨૬
 |
| Law Sahitya |
સુપ્રીમ કોર્ટે શુક્રવારે (૩૦ જાન્યુઆરી) કહ્યું છે કે રાજ્ય મોડલ એમ્પ્લોયર તરીકે કોન્ટ્રાક્ટ કર્મચારીઓને ફક્ત એટલા કારણે રેગ્યુલર કરવાથી મનાઈ ન કરી શકે કે તેમને કોન્ટ્રાક્ટ આધારે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા. કોર્ટે કહ્યું કે જે કર્મચારીઓને ઘણા વર્ષો સુધી વારંવાર વાર્ષિક એક્સ્ટેન્શન આપવામાં આવ્યું હોય, તેઓ વૈધ અપેક્ષાના સિદ્ધાંત હેઠળ રેગ્યુલરાઇઝેશનની માંગ કરવાના હકદાર છે.
જસ્ટિસ વિક્રમ નાથ અને જસ્ટિસ સંદીપ મહેતાની બેન્ચે કહ્યું, “અમે પ્રતિવાદી-રાજ્યની આ દલીલને માનવા માટે પોતાને મના ન કરી શકીએ કે અપીલકર્તાઓની નિયુક્તિનું ફક્ત કોન્ટ્રાક્ટ વાળું નામ તેમને સંવૈધાનિક સુરક્ષાથી વંચિત કરે છે. રાજ્યે યોગ્ય પસંદગી પ્રક્રિયા પછી એક દાયકાથી વધુ સમય સુધી માન્ય પદો પર અપીલકર્તાઓની સેવાઓનો લાભ લીધો છે અને તેમના સંતોષજનક પ્રદર્શનને સતત સ્વીકાર્યું છે. આથી તે ઠોસ કારણો કે સ્પષ્ટ નિર્ણયના અભાવમાં ઔપચારિક કોન્ટ્રાક્ટ ક્લોઝનો આધાર લઈને અચાનક આવી નિયુક્તિને સમાપ્ત ન કરી શકે. આવું પગલું સ્પષ્ટ રીતે મનમાનું છે, રાજ્યના મોડલ એમ્પ્લોયર તરીકે કામ કરવાના દાયિત્વની વિરુદ્ધ છે અને સંવિધાનના અનુચ્છેદ 14 હેઠળ તપાસમાં ખરું નથી ઉતરતું.”
સુપ્રીમ કોર્ટના મુખ્ય નિર્ણયો
- રાજ્યે અપીલકર્તાઓને એક દાયકાથી વધુ સમય સુધી માન્ય ખાલી પદો પર કોન્ટ્રાક્ટ નિયુક્તિના નામે ચાલુ રાખી અને પછી રેગ્યુલરાઇઝેશન માટે વિચારણા કરવાથી ઇનકાર કરવો યોગ્ય નથી
- ફક્ત કોન્ટ્રાક્ટના નામના આધારે ઠોસ કારણ વગર અથવા આદેશ વગર એટલી લાંબી સેવાને અચાનક બંધ કરવું સ્પષ્ટપણે મનમાનું છે અને અનુચ્છેદ 14નું ઉલ્લંઘન છે
- રેગ્યુલરાઇઝેશનના દાવાઓને રોકવાવાળી કોન્ટ્રાક્ટની શરતો સંવૈધાનિક ગેરંટીઓને ઓવરરાઇડ ન કરી શકે
- રાજ્યને મોડલ નિયોક્તા તરીકે લાંબા સમયના તદાર્થવાદને સાચો ઠેરવવા કે નિષ્પક્ષતા, ગૌરવ અને સંવૈધાનિક શાસનને અનુરૂપ રીતે લાંબા સમયથી સેવા આપી રહેલા કર્મચારીઓને હટાવવા માટે કોન્ટ્રાક્ટના લેબલ કે ઉમા દેવી ચુકાદાના યાંત્રિક ઉપયોગ પર ભરોસો ન કરી શકે
- રાજ્યને તમામ અપીલકર્તાઓની સેવાઓને તેમને શરૂઆતમાં નિયુક્ત કરાયેલા માન્ય પદો પર તાત્કાલિક રેગ્યુલર કરવાનો નિર્દેશ
રાજ્ય સાચી પ્રક્રિયાથી માન્ય પદ પર નિયુક્ત લાંબા સમયથી કામ કરતા કોન્ટ્રાક્ટ કર્મચારીઓને રેગ્યુલર કરવાથી મના ન કરી શકે! સુપ્રીમ કોર્ટે ઝારખંડને તાત્કાલિક રેગ્યુલર કરવાનો આદેશ આપ્યો – એક દાયકા સુધી સેવા લઈને કોન્ટ્રાક્ટના નામે હટાવવું મનમાનું છે.