ડિજિટલ અરેસ્ટ કેસમાં જો બેંક-ટેલિકોમની લાપરવાહીથી નુકસાન થાય તો જવાબદારી તેમની – MHA સમિતિની મોટી ભલામણ

સુપ્રીમ કોર્ટના સ્વતઃ સંજ્ઞાન કેસ પછી કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રાલય (MHA)એ ડિજિટલ અરેસ્ટ ઘોટાળાના તમામ પાસાઓની તપાસ માટે ઉચ્ચસ્તરીય આંતર-વિભાગીય સમિતિ બનાવી છે. આ સમિતિ ગૃહ મંત્રાલયના વિશેષ સચિવ (આંતરિક સુરક્ષા)ની અધ્યક્ષતામાં કાર્ય કરશે. સમિતિની પહેલી બેઠક ૨૯ ડિસેમ્બરે થઈ, જેમાં મોટી ભલામણો કરવામાં આવી છે.

સમિતિની મુખ્ય ભલામણો

• બેંક, ટેલિકોમ કંપની કે અન્ય નિયંત્રિત સંસ્થાની લાપરવાહીથી નુકસાન થાય તો તેમની જવાબદારી નક્કી થશે
• પીડિતને મુઆવજો આપવાનું તંત્ર બનાવવું – આ અન્ય કાનૂની ઉપાયોથી અલગ રહેશે
• CBIએ સૂચન કર્યું – આર્થિક મર્યાદા નક્કી કરી ઉપરના કેસ CBI અને નીચેના કેસ રાજ્ય એજન્સીઓ સંભાળે
• RBIએ જણાવ્યું – AI આધારિત ફ્રોડ ડિટેક્શન સિસ્ટમ અને સંદિગ્ધ ખાતા ફ્રીઝ કરવાની SOP તૈયાર થઈ રહી છે
• MeitYએ IT Actની કલમ 46 હેઠળ નિર્ણય તંત્રને મજબૂત કરવાની જરૂર જણાવી
• DoTએ ટેલિકમ એક્ટ 2023 હેઠળ નવા નિયમો તૈયાર કર્યા – લાપરવાહીથી સિમ આપવા પર રોક
• I4Cએ બેંક-લો એન્ફોર્સમેન્ટ સાથે સંકલન અને ફ્રોડના પૈસા ઝડપથી ફ્રીઝ કરવાની નવી SOP પર કામ ચાલુ હોવાનું જણાવ્યું

સમિતિનું ગઠન અને કાર્ય

• અધ્યક્ષ: ગૃહ મંત્રાલયના વિશેષ સચિવ (આંતરિક સુરક્ષા)
• સભ્ય-સચિવ: I4Cના CEO
• સભ્યો: MeitY, DoT, MEA, વિથ શાખા, કાયદા મંત્રાલય, ઉપભોક્તા મંત્રાલય, RBI, CBI, NIA, દિલ્હી પોલીસ
• બેઠક: દર 15 દિવસે
• અટોર્ની જનરલ આર. વેંકટરમણી પણ ભાગ લેશે

સમિતિના કાર્યો

• એન્ફોર્સમેન્ટ એજન્સીઓની રીઅલ-ટાઈમ સમસ્યાઓની તપાસ
• અમિકસ ક્યુરીની ભલામણો અને કોર્ટના આદેશો પર વિચાર
• કાયદા, નિયમો, પરિપત્રોમાં ખામીઓ શોધવી
• સુધારાત્મક પગલાં સૂચવવા અને કોર્ટને ઇનપુટ આપવા

ડિજિટલ અરેરેસ્ટ કેસ