“ભૂમિ સુધારણા કાયદાનો દુરુપયોગ નહીં ચાલે” – સુપ્રીમ કોર્ટે IOCLને કડક ફટકાર લગાવી, 30 વર્ષ પછી જમીન માલિકને કબજો પરત આપવાનો આદેશ

સુપ્રીમ કોર્ટે એક મહત્વના ચુકાદામાં કહ્યું કે ભૂમિ સુધારણા કાયદાનો દુરુપયોગ કરીને મોટી કંપનીઓને અન્યાયી લાભ ન મળી શકે. જસ્ટિસ બી.વી. નાગરત્ના અને જસ્ટિસ આલોક અરાડેની બેન્ચે IOCLની અપીલ ફગાવી અને કેરળ હાઈકોર્ટના આદેશને બરકરાર રાખ્યો.  

IOCL જમીન રેકેર્ડ અને રેવેન્યુ કાયદા

કેસની વિગતો

• 1994માં દાખલ કેસ: કેરળના એર્નાકુલમ જિલ્લાના એલમકુલમ ગામમાં 20 સેન્ટ જમીન IOCLને લીઝ પર આપવામાં આવી
• લીઝ ખતમ થયા પછી જમીન માલિકે કબજો પરત માંગ્યો
• ટ્રાયલ કોર્ટે IOCLને ધારા 106 હેઠળ સુરક્ષા આપી
• કેરળ હાઈકોર્ટે રદ કરી – 20 મે 1967 પહેલાં બાંધકામનો પુરાવો નથી
• IOCLએ 2011માં સુપ્રીમ કોર્ટમાં અપીલ કરી
• સુપ્રીમ કોર્ટે હાઈકોર્ટનો આદેશ બરકરાર રાખ્યો

સુપ્રીમ કોર્ટની મુખ્ય ટિપ્પણીઓ

“આ કેવી ભૂમિ સુધારણા છે? કૃષિ જમીનમાં સમજાય, પણ વ્યાપારી-ઔદ્યોગિક જમીન પર મોટી કંપનીઓને સુરક્ષા આપવી એ સમાજવાદનું ચરમ છે.”

• ધારા 106 હેઠળ સુરક્ષા માટે 20 મે 1967 પહેલાં બાંધકામનો પુરાવો જરૂરી – IOCL પાસે નથી
• 30 વર્ષથી વધુ સમયથી જમીન માલિકને કબજો ન આપવો એ અન્યાય છે
• IOCLને 6 મહિનામાં જમીન ખાલી કરી સોંપવી
• બાકી ભાડું ચૂકવવું, તૃતીય પક્ષનો હિત ન બનાવવો
• જવાબદાર અધિકારીને 3 અઠવાડિયામાં શપથપત્ર દાખલ કરવું

આ ચુકાદાનો અસર

• ભૂમિ સુધારણા કાયદાનો દુરુપયોગ રોકાશે
• મોટી કંપનીઓને અન્યાયી સુરક્ષા નહીં મળે
• જમીન માલિકોના અધિકારો મજબૂત થશે
• લીઝ પરની વ્યાપારી જમીનોના કેસોમાં મિસાલ બનશે