“ભૂમિ સુધારણા કાયદાનો દુરુપયોગ નહીં ચાલે” – સુપ્રીમ કોર્ટે IOCLને કડક ફટકાર લગાવી, 30 વર્ષ પછી જમીન માલિકને કબજો પરત આપવાનો આદેશ
નવી દિલ્હી | 22 જાન્યુઆરી 2026
સુપ્રીમ કોર્ટે IOCLને કડક ફટકાર લગાવી – કેરળની ભૂમિ સુધારણા કાયદાની ધારા 106 હેઠળ સુરક્ષા નથી મળી. 30 વર્ષથી વધુ સમયથી જમીન માલિકને કબજો ન આપવો એ અન્યાય છે. કોર્ટે IOCLને 6 મહિનામાં જમીન ખાલી કરી સોંપવા અને બાકી ભાડું ચૂકવવા આદેશ આપ્યો.
સુપ્રીમ કોર્ટે એક મહત્વના ચુકાદામાં કહ્યું કે ભૂમિ સુધારણા કાયદાનો દુરુપયોગ કરીને મોટી કંપનીઓને અન્યાયી લાભ ન મળી શકે. જસ્ટિસ બી.વી. નાગરત્ના અને જસ્ટિસ આલોક અરાડેની બેન્ચે IOCLની અપીલ ફગાવી અને કેરળ હાઈકોર્ટના આદેશને બરકરાર રાખ્યો.
 |
| IOCL જમીન રેકેર્ડ અને રેવેન્યુ કાયદા |
કેસની વિગતો
- 1994માં દાખલ કેસ: કેરળના એર્નાકુલમ જિલ્લાના એલમકુલમ ગામમાં 20 સેન્ટ જમીન IOCLને લીઝ પર આપવામાં આવી
- લીઝ ખતમ થયા પછી જમીન માલિકે કબજો પરત માંગ્યો
- ટ્રાયલ કોર્ટે IOCLને ધારા 106 હેઠળ સુરક્ષા આપી
- કેરળ હાઈકોર્ટે રદ કરી – 20 મે 1967 પહેલાં બાંધકામનો પુરાવો નથી
- IOCLએ 2011માં સુપ્રીમ કોર્ટમાં અપીલ કરી
- સુપ્રીમ કોર્ટે હાઈકોર્ટનો આદેશ બરકરાર રાખ્યો
સુપ્રીમ કોર્ટની મુખ્ય ટિપ્પણીઓ
“આ કેવી ભૂમિ સુધારણા છે? કૃષિ જમીનમાં સમજાય, પણ વ્યાપારી-ઔદ્યોગિક જમીન પર મોટી કંપનીઓને સુરક્ષા આપવી એ સમાજવાદનું ચરમ છે.”
- ધારા 106 હેઠળ સુરક્ષા માટે 20 મે 1967 પહેલાં બાંધકામનો પુરાવો જરૂરી – IOCL પાસે નથી
- 30 વર્ષથી વધુ સમયથી જમીન માલિકને કબજો ન આપવો એ અન્યાય છે
- IOCLને 6 મહિનામાં જમીન ખાલી કરી સોંપવી
- બાકી ભાડું ચૂકવવું, તૃતીય પક્ષનો હિત ન બનાવવો
- જવાબદાર અધિકારીને 3 અઠવાડિયામાં શપથપત્ર દાખલ કરવું
આ ચુકાદાનો અસર
- ભૂમિ સુધારણા કાયદાનો દુરુપયોગ રોકાશે
- મોટી કંપનીઓને અન્યાયી સુરક્ષા નહીં મળે
- જમીન માલિકોના અધિકારો મજબૂત થશે
- લીઝ પરની વ્યાપારી જમીનોના કેસોમાં મિસાલ બનશે
ભૂમિ સુધારણા કાયદો કૃષિ જમીન માટે છે, મોટી કંપનીઓને અન્યાયી લાભ આપવા માટે નહીં! સુપ્રીમ કોર્ટનો આ ચુકાદો જમીન માલિકોને મોટી રાહત આપે છે.
