📘 પ્રમુખ (કાર્યોનું ડિસ્ચાર્જ) અધિનિયમ એક્ટ, 1969 | Gujarati, Hindi, English PDF Explained
પ્રમુખ (કાર્યોનું ડિસ્ચાર્જ) અધિનિયમ, 1969
(The President (Discharge of Functions) Act, 1969)
પરિચય:
ભારતના બંધારણમાં રાષ્ટ્રપતિને દેશના સર્વોચ્ચ પદ પર બેસાડવામાં આવ્યો છે. પરંતુ કેટલીક પરિસ્થિતિઓમાં, જેમ કે રાષ્ટ્રપતિની મૃત્યુ, રાજીનામું, હટાવવું, અસ્થાયી અસમર્થતા કે ચૂંટણી પૂર્ણ ન થવી વગેરે સમયે, દેશના દૈનિક કાર્યો અટકી ન જાય તે માટે ખાસ કાનૂની વ્યવસ્થા કરવાની જરૂરિયાત ઉભી થઈ. આ હેતુસર ભારત સરકારે પ્રમુખ (કાર્યોનું ડિસ્ચાર્જ) અધિનિયમ, 1969 પસાર કર્યો હતો.
મુખ્ય હેતુ:
- જો રાષ્ટ્રપતિ પોતાનો પદભાર સંભાળી શકતા ન હોય ત્યારે કાર્યોનું સતત સંચાલન સુનિશ્ચિત કરવું.
- કયા અધિકારીને અથવા પદાધિકારીને રાષ્ટ્રપતિના કાર્યો સોંપવા તે બાબત કાનૂની રીતે નક્કી કરવી.
મુખ્ય જોગવાઈઓ:
- ઉપરાષ્ટ્રપતિની ભૂમિકા: જો રાષ્ટ્રપતિ પોતાની ફરજો નિભાવવામાં અસમર્થ હોય, તો ઉપરાષ્ટ્રપતિ કાર્યકારી રાષ્ટ્રપતિ તરીકે પદનો કાર્યભાર સંભાળે છે.
- ચીફ જસ્ટિસ અથવા જજની ભૂમિકા: જો ઉપરાષ્ટ્રપતિ પણ ઉપલબ્ધ ન હોય, તો ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ (Chief Justice of India) કાર્યકારી રાષ્ટ્રપતિ બને છે. જો તેઓ પણ ઉપલબ્ધ ન હોય તો, સુપ્રીમ કોર્ટના સૌથી વરિષ્ઠ ન્યાયાધીશ આ કાર્યો સંભાળે છે.
- કાર્યકારી રાષ્ટ્રપતિના અધિકારો: કાર્યકારી રાષ્ટ્રપતિને મૂળ રાષ્ટ્રપતિ જેવા જ તમામ અધિકારો અને ફરજો પ્રાપ્ત થાય છે, પરંતુ તે માત્ર અસ્થાયી સમયગાળા માટે જ હોય છે.
- સમય મર્યાદા: આ વ્યવસ્થા ત્યાં સુધી અમલમાં રહે છે જ્યાં સુધી નવો રાષ્ટ્રપતિ ચૂંટાઈને પદ પર બેસી ન જાય અથવા રાષ્ટ્રપતિ પોતાની ફરજો ફરી સંભાળી ન લે.
અધિનિયમના લાભો:
- રાષ્ટ્રપતિની ગેરહાજરી અથવા અસમર્થતાના સમયમાં સંવિધાનિક અને વહીવટી ખાલીપો સર્જાતો નથી.
- દેશના સર્વોચ્ચ પદની ફરજો સતત અને કાનૂની રીતે ચાલુ રહે છે.
- અસ્થાયી વ્યવસ્થા માટે સ્પષ્ટ કાનૂની માળખું પૂરુ પાડે છે.
નિષ્કર્ષ:
પ્રમુખ (કાર્યોનું ડિસ્ચાર્જ) અધિનિયમ, 1969 એ રાષ્ટ્રપતિની ફરજો સતત ચાલુ રહે તેની ખાતરી આપે છે. આ કાયદાથી ભારતના લોકશાહી માળખામાં કોઈ અસ્થિરતા સર્જાતી નથી અને સંવિધાનિક વ્યવસ્થા સુનિશ્ચિત રહે છે.
'પ્રમુખ (કાર્યોનું ડિસ્ચાર્જ) અધિનિયમ એક્ટ, 1969' ભારત સરકાર દ્વારા અમલમાં મુકાયેલ મહત્વપૂર્ણ કાયદો છે. આ કાયદો નાગરિકો, વકીલો અને વિદ્યાર્થીઓ માટે ઉપયોગી માર્ગદર્શિકા રૂપે કાર્ય કરે છે. અહીં તમે તેનો સંપૂર્ણ PDF ગુજરાતી,હિન્દી,English એમ ત્રણ ભાષામાં વાંચી શકો છો
📘 English PDF
📗 Hindi PDF
📕 Gujarati PDF
મહત્વપૂર્ણ: અહીં આપેલ PDF ફાઈલ ફક્ત વાંચવા માટે છે. ભારતના અન્ય કાયદા, અધિનિયમ અને નિયમો જાણવા માટે અમારી બ્લોગ શ્રેણી વાંચો.
