અનુક્રમણિકા (Contents)

• રાસાયણિક શસ્ત્રો સંમેલન અધિનિયમ, ૨૦૦૦
• પ્રકરણ I
• પ્રારંભિક
• વિભાગો
• પ્રકરણ II
• પ્રકરણ III
• પ્રકરણ IV
• પ્રકરણ છઠ્ઠું
• પ્રકરણ VII
• સમયપત્રક.
• રાસાયણિક શસ્ત્રો સંમેલન અધિનિયમ, 2000
• 1. ટૂંકું શીર્ષક, હદ, ઉપયોગ અને શરૂઆત
• 2. વ્યાખ્યાઓ
• 3. કન્વેન્શનનો ઉપયોગ
• ૪. નિરીક્ષણ માટેની વિનંતીને નકારવાની કેન્દ્ર સરકારની સત્તા
• ૫. કેન્દ્ર સરકારને કાયદાની સમાપ્તિ જાહેર કરવાની સત્તા
• 6. રાષ્ટ્રીય સત્તાની સ્થાપના
• ૭. રાષ્ટ્રીય સત્તામંડળની સત્તાઓ અને કાર્યો
• 8. રાષ્ટ્રીય સત્તામંડળ સંમેલન હેઠળ ઉલ્લેખિત સંગઠન
• 9. અમલીકરણ અધિકારીઓની નિમણૂક
• ૧૦. રાષ્ટ્રીય સત્તામંડળની દિશાનિર્દેશો જારી કરવાની સત્તા
• ૧૧. સમિતિ રચવાની કેન્દ્ર સરકારની સત્તા
• ૧૨. માહિતી વગેરે મંગાવવાની રાષ્ટ્રીય સત્તામંડળની સત્તા
• ૧૪. જૂના અથવા ત્યજી દેવાયેલા રાસાયણિક શસ્ત્રો વિશેની જાણકારી રાષ્ટ્રીય સત્તામંડળને આપવી.
• ૧૫. ઝેરી રસાયણ અથવા પુરોગામી વિકસાવવા, ઉત્પાદન કરવા, પ્રાપ્ત કરવા વગેરે પર પ્રતિબંધ
• ૧૭. નિકાસ અથવા આયાત નિકાસ અને આયાત નીતિ અનુસાર કરવાની રહેશે
• ૧૮. કોઈપણ ઝેરી રસાયણ અથવા પુરોગામીના ઉત્પાદન વગેરેમાં રોકાયેલા વ્યક્તિઓની નોંધણી
• પ્રકરણ V
• 19. કોઈપણ વ્યક્તિ અથવા સ્થળનું નિરીક્ષણ કરવાની નિરીક્ષકની સત્તા
• ૨૦. અમલીકરણ અધિકારી કોઈપણ જગ્યાએ તપાસ અને પરીક્ષણ સુવિધા માટે અથવા શોધખોળ કરવા માટે પ્રવેશ કરી શકશે
• 21. ચોક્કસ કૃત્યો ગુનો ગણાય છે
• 22. વોરંટ અને અધિકૃતતા જારી કરવાની સત્તા
• 23. પ્રવેશ, શોધ, વોરંટ અથવા અધિકૃતતા વિના જપ્તી અને ધરપકડ
• 24. જાહેર સ્થળોએ જપ્તી અને ધરપકડ કરવાની સત્તા
• ૨૫. જ્યાં જપ્તીને પાત્ર માલ જપ્ત કરવો શક્ય ન હોય તેવી કાર્યવાહી
• 26. વાહન રોકવા અને તપાસ કરવાની સત્તા
• 27. વ્યક્તિઓની શોધખોળ હાથ ધરવા માટેની શરતો
• ૨૮. ૧૯૭૪ ના અધિનિયમ ૨ ની જોગવાઈઓ ધરપકડ, શોધ અને જપ્તી પર લાગુ પડશે
• 29. ધરપકડ કરાયેલ વ્યક્તિઓ અને જપ્ત કરાયેલ માલનો નિકાલ
• 31. જપ્ત કરાયેલ અને પહોંચાડવામાં આવેલા માલનો હવાલો પોલીસ લેશે
• 32. ધરપકડ અને જપ્તીનો અહેવાલ
• 33. ઝેરી રસાયણો, પુરોગામી અને જપ્તી માટેના પરિવહનની જવાબદારી
• ૩૪. ઝેરી રસાયણો અથવા પુરોગામી છુપાવવા માટે ઉપયોગમાં લેવાતું માલ જપ્ત કરવાને પાત્ર
• ૩૫. માલના વેચાણમાંથી મળેલી રકમ જપ્ત કરવી
• 36. જપ્ત કરવાની પ્રક્રિયા
• ૩૭. માહિતી મંગાવવાની સત્તા, વગેરે
• ૩૮. ગુનાઓ કરવાના આયોગ અંગેની માહિતી
• ૩૯. નોંધણી કરવામાં નિષ્ફળતા માટે સજા
• ૪૧. અનુસૂચિ ૧ માં સૂચિબદ્ધ ઝેરી રસાયણો વગેરેના સંદર્ભમાં ઉલ્લંઘન માટે સજા
• 42. ઝેરી રસાયણો વગેરેના સ્થાનાંતરણના સંદર્ભમાં ઉલ્લંઘન માટે સજા, જે અનુસૂચિ 2 માં સૂચિબદ્ધ છે
• 43. ઝેરી રસાયણો વગેરેના નિકાસ અથવા આયાતના સંદર્ભમાં ઉલ્લંઘન માટે સજા
• 44. ગુપ્ત માહિતી જાહેર કરવાના સંદર્ભમાં ઉલ્લંઘન માટે સજા
• 45. પ્રવેશ નકારવાના સંદર્ભમાં ઉલ્લંઘન માટે સજા
• 46. માહિતી, ઘોષણા અથવા રીટર્ન આપવામાં નિષ્ફળતાના સંદર્ભમાં ઉલ્લંઘન માટે સજા
• 47. કલમ 46 હેઠળ સજાપાત્ર ગુનો નોંધનીય રહેશે
• 48. કંપનીઓ દ્વારા ગુનાઓ
• 49. ગુનાઓનો કેસ ચલાવવો
• 50. રાષ્ટ્રીય સત્તામંડળના નિર્ણય સામે અપીલ
• ૫૧. અમુક મિશ્રણોને લાગુ ન પડે તેવી સંમેલનની જોગવાઈઓ
• પ્રકરણ સાતમું
• ૫૨. સદ્ભાવનાથી લેવામાં આવેલા પગલાંનું રક્ષણ
• ૫૩. સોંપણી કરવાની સત્તા
• ૫૪. અધિકારીઓ જાહેર સેવકો રહેશે
• 55. મુશ્કેલીઓ દૂર કરવી
• ૫૬. નિયમો બનાવવાની સત્તા
• સૂચિ
• સૂચિ 1 માટેની માર્ગદર્શિકા
• અનુસૂચિ 2 માટે માર્ગદર્શિકા
• શેડ્યૂલ ૩ માટે માર્ગદર્શિકા
• B. રસાયણોના સમયપત્રક
• સમયપત્રક ૧
• સૂચિ 2
• સૂચિ 3

રાસાયણિક શસ્ત્રો સંમેલન અધિનિયમ, ૨૦૦૦

____________

વિભાગોની ગોઠવણી

____________

પ્રકરણ I

પ્રારંભિક

વિભાગો

૧. ટૂંકું શીર્ષક, વ્યાપ, ઉપયોગ અને શરૂઆત.

2. વ્યાખ્યાઓ.

૩. સંમેલનનો ઉપયોગ.

૪. નિરીક્ષણ માટેની વિનંતીને નકારવાની કેન્દ્ર સરકારની સત્તા.

૫. કેન્દ્ર સરકારની કાયદાની સમાપ્તિ જાહેર કરવાની સત્તા.

પ્રકરણ II

રાષ્ટ્રીય સત્તામંડળની સ્થાપના અને તેની સત્તાઓ અને કાર્યો

૬. રાષ્ટ્રીય સત્તામંડળની સ્થાપના.

૭. રાષ્ટ્રીય સત્તામંડળની સત્તાઓ અને કાર્યો.

૮. રાષ્ટ્રીય સત્તામંડળ સંસ્થાને પ્રારંભિક, વાર્ષિક અને અન્ય સામયિક ઘોષણાપત્ર સુપરત કરશે. ૯. અમલીકરણ અધિકારીઓની નિમણૂક.

૧૦. રાષ્ટ્રીય સત્તામંડળની દિશાનિર્દેશો જારી કરવાની સત્તા.

૧૧. કેન્દ્ર સરકારની સમિતિ રચવાની સત્તા.

૧૨. રાષ્ટ્રીય સત્તામંડળની માહિતી વગેરે મંગાવવાની સત્તા.

પ્રકરણ III

રાસાયણિક શસ્ત્રો અને ઝેરી રસાયણો પર પ્રતિબંધ અને નિયમન

૧૩. રાસાયણિક શસ્ત્રોના વિકાસ, ઉત્પાદન, હસ્તગત, વગેરે પર પ્રતિબંધ.

૧૪. જૂના અથવા ત્યજી દેવાયેલા રાસાયણિક શસ્ત્રો વિશેની જાણકારી રાષ્ટ્રીય સત્તામંડળને આપવી. ૧૫. ઝેરી રસાયણ અથવા પુરોગામી વિકસાવવા, ઉત્પાદન કરવા, પ્રાપ્ત કરવા વગેરે પર પ્રતિબંધ. ૧૬. અનુસૂચિ ૨ માં સૂચિબદ્ધ ઝેરી રસાયણ અથવા પુરોગામીના ટ્રાન્સફર પર પ્રતિબંધ. ૧૭. નિકાસ અને આયાત નીતિ અનુસાર નિકાસ અથવા આયાત કરવી.

પ્રકરણ IV

ઉત્પાદકો, વપરાશકર્તાઓ તરીકે વ્યક્તિઓની નોંધણી. વગેરે.

૧૮. કોઈપણ ઝેરી રસાયણ અથવા પુરોગામીના ઉત્પાદન વગેરેમાં રોકાયેલા વ્યક્તિની નોંધણી. પ્રકરણ પાંચમ

નિરીક્ષણ, શોધ, જપ્તી અને જપ્તી

૧૯. કોઈપણ વ્યક્તિ અથવા સ્થળનું નિરીક્ષણ કરવાની નિરીક્ષકની સત્તા.

૨૦. અમલીકરણ અધિકારી કોઈપણ જગ્યાએ તપાસ અને પરીક્ષણ સુવિધા માટે અથવા શોધખોળ કરવા માટે પ્રવેશ કરી શકશે.

21. અમુક કૃત્યો ગુનો બનાવે છે.

૨૨. વોરંટ અને અધિકૃતતા જારી કરવાની સત્તા.

૨૩. વોરંટ અથવા અધિકૃતતા વિના પ્રવેશ, શોધ, જપ્તી અને ધરપકડ કરવાની સત્તા. ૨૪. જાહેર સ્થળોએ જપ્તી અને ધરપકડની સત્તા.

૨૫. જપ્તીને પાત્ર માલની જપ્તી શક્ય ન હોય તેવી પ્રક્રિયા.

૨૬. વાહન રોકવાની અને તપાસ કરવાની સત્તા.

૨૭. વ્યક્તિઓની શોધ કયા શરતો હેઠળ હાથ ધરવામાં આવે છે.

૨૮. ધરપકડ, શોધ અને જપ્તી પર લાગુ થવા માટે ૧૯૭૪ના અધિનિયમ ૨ ની જોગવાઈઓ.

૨૯. ધરપકડ કરાયેલા વ્યક્તિઓ અને જપ્ત કરાયેલા માલનો નિકાલ.

૩૦. રાષ્ટ્રીય સત્તામંડળના અધિકારીઓ વગેરેને પોલીસ સ્ટેશનના ઇન્ચાર્જ અધિકારીની સત્તાઓ આપવાની સત્તા.

૩૧. જપ્ત કરાયેલ અને પહોંચાડવામાં આવેલા માલનો હવાલો પોલીસ લેશે.

૩૨. ધરપકડ અને જપ્તીનો અહેવાલ.

વિભાગો

૩૩. ઝેરી રસાયણ, પુરોગામી અને જપ્તી માટેના વાહનની જવાબદારી.

૩૪. ઝેરી રસાયણો અથવા પૂર્વગામી પદાર્થો છુપાવવા માટે વપરાયેલ માલની જપ્તી.

૩૫. માલના વેચાણની રકમ જપ્ત કરવી.

૩૬. જપ્તી કરવાની પ્રક્રિયા.

૩૭. માહિતી વગેરે માટે ફોન કરવાની સત્તા.

૩૮. ગુનાઓ કરવાના સંદર્ભમાં માહિતી.

પ્રકરણ છઠ્ઠું

ગુનાઓ અને દંડ

39. નોંધણી કરવામાં નિષ્ફળતા માટે સજા.

40. રાસાયણિક શસ્ત્રો અથવા રમખાણો નિયંત્રણ એજન્ટો વગેરેના વિકાસ, ઉત્પાદન, વગેરેના સંદર્ભમાં ઉલ્લંઘન માટે સજા.

41. અનુસૂચિ 1 માં સૂચિબદ્ધ ઝેરી રસાયણો, વગેરેના સંદર્ભમાં ઉલ્લંઘન માટે સજા. 42. અનુસૂચિ 2 માં સૂચિબદ્ધ ઝેરી રસાયણો, વગેરેના સ્થાનાંતરણના સંદર્ભમાં ઉલ્લંઘન માટે સજા. 43. ઝેરી રસાયણો, વગેરેના નિકાસ અથવા આયાતના સંદર્ભમાં ઉલ્લંઘન માટે સજા. 44. ગુપ્ત માહિતીના ખુલાસાના સંદર્ભમાં ઉલ્લંઘન માટે સજા. 45. ઍક્સેસ ન આપવાના સંદર્ભમાં ઉલ્લંઘન માટે સજા.

46. માહિતી, ઘોષણા અથવા રીટર્ન આપવામાં નિષ્ફળતાના સંદર્ભમાં ઉલ્લંઘન માટે સજા. 47. કલમ 46 હેઠળ શિક્ષાપાત્ર ગુનો.

48. કંપનીઓ દ્વારા ગુનાઓ.

49. ગુનાઓની કાર્યવાહી.

50. રાષ્ટ્રીય સત્તામંડળના નિર્ણય સામે અપીલ.

51. ચોક્કસ મિશ્રણોને લાગુ ન પડે તેવી સંમેલનની જોગવાઈઓ.

પ્રકરણ VII

વિવિધ

52. સારા વિશ્વાસથી લેવામાં આવેલા પગલાંનું રક્ષણ.

53. સોંપણી કરવાની સત્તા.

54. અધિકારીઓ જાહેર સેવક બનશે.

55. મુશ્કેલીઓ દૂર કરવી.

56. નિયમો બનાવવાની સત્તા.

સમયપત્રક.

રાસાયણિક શસ્ત્રો સંમેલન અધિનિયમ, 2000

2000 નો અધિનિયમ નં. 34

[26 ઓગસ્ટ, 2000.]

રાસાયણિક શસ્ત્રોના વિકાસ, ઉત્પાદન, સંગ્રહ અને ઉપયોગ પર પ્રતિબંધ અને તેમના વિનાશ પરના સંમેલનને અમલમાં મૂકવા અને તેની સાથે સંકળાયેલ અથવા આનુષંગિક બાબતો માટે જોગવાઈ કરવા માટેનો અધિનિયમ.

જ્યારે 14 જાન્યુઆરી, 1993 ના રોજ પેરિસ ખાતે ભારત સરકાર વતી રાસાયણિક શસ્ત્રોના વિકાસ, ઉત્પાદન, સંગ્રહ અને ઉપયોગ પર પ્રતિબંધ અને તેમના વિનાશ પરના સંમેલન પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા;

અને જ્યારે ભારતે, ઉપરોક્ત સંમેલનને બહાલી આપીને, તેને અમલમાં મૂકવા અને તેની સાથે જોડાયેલ અથવા આનુષંગિક બાબતો માટે જોગવાઈઓ કરવાની રહેશે.

ભારતીય પ્રજાસત્તાકના એકાવનમા વર્ષમાં સંસદ દ્વારા નીચે મુજબ ઘડવામાં આવે:— પ્રકરણ I

પ્રારંભિક

1. ટૂંકું શીર્ષક, હદ, ઉપયોગ અને શરૂઆત.—(1) આ કાયદાને રાસાયણિક શસ્ત્રો સંમેલન અધિનિયમ, 2000 કહી શકાય.

(2) તે સમગ્ર ભારતમાં વિસ્તરે છે, અને તે -

(a) ભારતની બહારના ભારતના નાગરિકો; અને

(b) ભારતમાં નોંધાયેલ અથવા સમાવિષ્ટ કંપનીઓ અથવા સંસ્થાઓના સહયોગીઓ, શાખાઓ અથવા પેટાકંપનીઓ, ભારતની બહારના કોર્પોરેટને લાગુ પડશે.

(3) તે કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા સત્તાવાર ગેઝેટમાં સૂચના દ્વારા નિયુક્ત કરવામાં આવેલી તારીખે અમલમાં આવશે; અને આ કાયદાની વિવિધ જોગવાઈઓ માટે અલગ અલગ તારીખો નિયુક્ત કરી શકાય છે.

2. વ્યાખ્યાઓ.—આ કાયદામાં, જ્યાં સુધી સંદર્ભ અન્યથા જરૂરી ન હોય,—

(a) "લેખ" એટલે સંમેલનનો એક લેખ;

(b) "રાસાયણિક શસ્ત્રો" એટલે,—

(i) ઝેરી રસાયણો અને તેમના પુરોગામી, સિવાય કે જ્યાં સંમેલન હેઠળ પ્રતિબંધિત ન હોય તેવા હેતુઓ માટે બનાવાયેલ હોય, જ્યાં સુધી પ્રકારો અને માત્રા આવા હેતુઓ સાથે સુસંગત હોય;

(ii) પેટા-કલમ (i) માં ઉલ્લેખિત ઝેરી રસાયણોના ઝેરી ગુણધર્મો દ્વારા મૃત્યુ અથવા અન્ય નુકસાન પહોંચાડવા માટે ખાસ રચાયેલ દારૂગોળો અને ઉપકરણો, જે આવા દારૂગોળો અને ઉપકરણોના ઉપયોગના પરિણામે મુક્ત થશે;

(iii) પેટા-કલમ (ii) માં ઉલ્લેખિત દારૂગોળો અને ઉપકરણોના ઉપયોગના સીધા સંદર્ભમાં ઉપયોગ માટે ખાસ રચાયેલ કોઈપણ ઉપકરણો,

એકસાથે અથવા અલગથી;

(c) "સંમેલન" એટલે રાસાયણિક શસ્ત્રોના વિકાસ, ઉત્પાદન, સંગ્રહ અને ઉપયોગ પર પ્રતિબંધ અને તેમના વિનાશ પર સંમેલન જે 14 જાન્યુઆરી, 1993 ના રોજ પેરિસ ખાતે ભારત સરકાર વતી હસ્તાક્ષરિત થયું હતું;

(d) “એન્ફોર્સમેન્ટ ઓફિસર” એટલે કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા કલમ 9 ની પેટા-કલમ (1) હેઠળ અથવા રાજ્ય સરકાર દ્વારા તે કલમની પેટા-કલમ (2) હેઠળ નિયુક્ત કરાયેલ વ્યક્તિ; (e) “માલ”, ઝેરી રસાયણો, પૂર્વગામી અથવા ડિસ્ક્રીટ ઓર્ગેનિક રસાયણોના સંબંધમાં, જેમાં ફોસ્ફરસ, સલ્ફર અથવા ફ્લોરિનના તત્વો ધરાવતા ડિસ્ક્રીટ ઓર્ગેનિક રસાયણોનો સમાવેશ થાય છે, તેનો અર્થ ફોસ્ફરસ, સલ્ફર અથવા ફ્લોરિનના તત્વો ધરાવતા ડિસ્ક્રીટ ઓર્ગેનિક રસાયણો સહિત આવા ઝેરી રસાયણો, પૂર્વગામી અથવા ડિસ્ક્રીટ ઓર્ગેનિક રસાયણોથી બનેલી કોઈપણ સામગ્રી, ચીજવસ્તુ, વસ્તુ અથવા સંયોજન થાય છે અને તેમાં ઝેરી રસાયણો, પૂર્વગામી અથવા ડિસ્ક્રીટના ઉત્પાદન, પ્રક્રિયા અથવા સંગ્રહમાં ઉપયોગમાં લેવાતી સામગ્રી, ચીજવસ્તુઓ, વસ્તુઓ, સંયોજનો અથવા ઉપકરણનો સમાવેશ થાય છે.

1. 1 જુલાઈ, 2005 (કલમ 18 અને 39 સિવાય), સૂચના નંબર S.O. દ્વારા. 818(E), તારીખ 13 જૂન, 2005, જુઓ ગેઝેટ ઓફ ઇન્ડિયા, અસાધારણ, ભાગ II, કલમ 3(ii).

ફોસ્ફરસ, સલ્ફર અથવા ફ્લોરિનના તત્વો ધરાવતા ડિસ્ક્રીટ ઓર્ગેનિક રસાયણો સહિત કાર્બનિક રસાયણો;

(f) "ઉદ્યોગ" માં સુવિધાનો સમાવેશ થાય છે;

(g) "નિરીક્ષક" એટલે ટેકનિકલ સચિવાલય દ્વારા નિયુક્ત કરાયેલ વ્યક્તિ, સંમેલનના ચકાસણી પરિશિષ્ટના ભાગ II, કલમ A માં દર્શાવેલ પ્રક્રિયાઓ અનુસાર, સંમેલન અનુસાર નિરીક્ષણ અથવા મુલાકાત કરવા માટે;

(h) "રાષ્ટ્રીય સત્તા" એટલે કલમ 6 ની પેટા-કલમ (1) હેઠળ સ્થાપિત રાસાયણિક શસ્ત્રો સંમેલન માટે રાષ્ટ્રીય સત્તા;

(i) "સંગઠન" એટલે કલમ VIII અનુસાર સ્થાપિત રાસાયણિક શસ્ત્રોના પ્રતિબંધ માટેનું સંગઠન;

(j) "નિર્ધારિત" એટલે આ કાયદા હેઠળ બનાવેલા નિયમો દ્વારા નિર્ધારિત;

(k) "સંમેલન હેઠળ પ્રતિબંધિત ન હોય તેવા હેતુઓ" એટલે—

(i) ઔદ્યોગિક, કૃષિ, સંશોધન, તબીબી, ફાર્માસ્યુટિકલ અથવા અન્ય શાંતિપૂર્ણ હેતુઓ;

(ii) રક્ષણાત્મક હેતુઓ એટલે કે ઝેરી રસાયણો સામે રક્ષણ અને રાસાયણિક શસ્ત્રો સામે રક્ષણ સાથે સીધા સંબંધિત હેતુઓ;

(iii) રાસાયણિક શસ્ત્રોના ઉપયોગ સાથે જોડાયેલા ન હોય અને યુદ્ધની પદ્ધતિ તરીકે રસાયણોના ઝેરી ગુણધર્મોના ઉપયોગ પર આધારિત ન હોય તેવા લશ્કરી હેતુઓ; અને

(iv) સ્થાનિક રમખાણો નિયંત્રણ હેતુઓ સહિત કાયદા અમલીકરણ;

(l) "રાજ્ય પક્ષ" એટલે સંમેલનમાં સહી કરનાર અથવા જોડનાર રાજ્ય જેની બહાલી અથવા પ્રવેશનું દસ્તાવેજ સંમેલનની ડિપોઝિટરીમાં જમા કરવામાં આવ્યું છે;

(m) આ કાયદામાં વપરાયેલા શબ્દો અને અભિવ્યક્તિઓ અને વ્યાખ્યાયિત નથી પરંતુ કન્વેન્શન, અથવા ફોજદારી કાર્યવાહી સંહિતા, 1973 (1974 નો 2) માં વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવ્યા છે, તેનો અર્થ અનુક્રમે તે કન્વેન્શન અથવા સંહિતામાં તેમને સોંપેલ અર્થ હશે.

3. કન્વેન્શનનો ઉપયોગ.—(1) અન્ય કોઈપણ કાયદામાં વિપરીત કંઈપણ હોવા છતાં, આ કાયદાની અનુસૂચિમાં દર્શાવેલ કન્વેન્શનની જોગવાઈઓ ભારતમાં કાયદાનું બળ ધરાવશે.

(2) કેન્દ્ર સરકાર, સમયાંતરે અને સત્તાવાર ગેઝેટમાં સૂચના દ્વારા, તેમાં દર્શાવેલ કથિત કન્વેન્શનની જોગવાઈઓમાં યોગ્ય રીતે કરવામાં આવેલા અને અપનાવવામાં આવેલા કોઈપણ સુધારાઓ અનુસાર અનુસૂચિમાં સુધારો કરી શકે છે.

૪. નિરીક્ષણ માટેની વિનંતીને નકારવાની કેન્દ્ર સરકારની સત્તા.—જ્યાં કેન્દ્ર સરકાર આ કાયદા હેઠળ ભારતમાં રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધાના કોઈપણ નિરીક્ષણને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અથવા ભારતના આર્થિક હિતોની વિરુદ્ધ માને છે, ત્યાં તે આવી નિરીક્ષણ માટેની વિનંતીને નકારી શકે છે.

૫. કેન્દ્ર સરકારને કાયદાની સમાપ્તિ જાહેર કરવાની સત્તા.—કેન્દ્ર સરકાર, સત્તાવાર ગેઝેટમાં સૂચના દ્વારા, જાહેર કરી શકે છે કે જો ભારત સરકાર કલમ ​​XVI ની જોગવાઈઓ અનુસાર સંમેલનમાંથી ખસી જાય તો આ કાયદો અમલમાં રહેશે નહીં, અને આવી ઘોષણા પર આ કાયદો અમલમાં રહેશે નહીં, પરંતુ આ કલમના અમલ હેઠળ તેની સમાપ્તિ અસર કરશે નહીં-

(a) આ કાયદા અથવા તેના હેઠળ બનાવેલા કોઈપણ નિયમ અથવા આવા કોઈપણ નિયમ હેઠળ બનાવેલા કોઈપણ આદેશની અગાઉની કામગીરી, અથવા યોગ્ય રીતે કરવામાં આવેલી અથવા ભોગવવામાં આવેલી કોઈપણ વસ્તુ, અથવા

(b) આ કાયદા અથવા તેના હેઠળ બનાવેલા કોઈપણ નિયમ અથવા આવા કોઈપણ નિયમ હેઠળ બનાવેલા કોઈપણ આદેશ હેઠળ મેળવેલ, ઉપાર્જિત અથવા ભોગવાયેલ કોઈપણ અધિકાર વિશેષાધિકાર, જવાબદારી અથવા જવાબદારી, અથવા

(c) આ કાયદા હેઠળના કોઈપણ ગુનાના સંદર્ભમાં કરવામાં આવેલ કોઈપણ દંડ, જપ્તી અથવા સજા, અથવા

(d) ઉપરોક્ત કોઈપણ અધિકાર, વિશેષાધિકાર, જવાબદારી, જવાબદારી, દંડ, જપ્તી અથવા સજાના સંદર્ભમાં કોઈપણ તપાસ, કાનૂની કાર્યવાહી અથવા ઉપાય,

અને આવી કોઈપણ તપાસ, કાનૂની કાર્યવાહી અથવા ઉપાય શરૂ કરી શકાય છે, ચાલુ રાખી શકાય છે અથવા લાગુ કરી શકાય છે અને આવી કોઈપણ દંડ, જપ્તી અથવા સજા એવી રીતે લાદવામાં આવી શકે છે જાણે આ કાયદાની મુદત પૂરી થઈ ન હોય.

પ્રકરણ II

રાષ્ટ્રીય સત્તાની સ્થાપના અને તેની સત્તાઓ અને કાર્યો

6. રાષ્ટ્રીય સત્તાની સ્થાપના.—(1) આ કાયદાના હેતુઓ માટે, કેન્દ્ર સરકાર, સત્તાવાર ગેઝેટમાં સૂચના દ્વારા, સંમેલનની જોગવાઈઓને અમલમાં મૂકવા માટે રાષ્ટ્રીય સત્તા તરીકે ઓળખાતી એક સત્તાની સ્થાપના કરશે, જેમાં એક અધ્યક્ષ અને કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા નિયુક્ત કરી શકાય તેટલી સંખ્યામાં ડિરેક્ટર્સ હશે.

(2) કેન્દ્ર સરકાર આ કાયદાના હેતુઓ માટે યોગ્ય લાગે તે રીતે અધિકારીઓ અને અન્ય કર્મચારીઓને રાષ્ટ્રીય સત્તામાં નિયુક્ત કરી શકે છે.

(3) અધ્યક્ષ અને ડિરેક્ટરોને ચૂકવવાપાત્ર પગાર અને ભથ્થાં, અને તેમની સેવાની અન્ય શરતો અને શરતો નિર્ધારિત કરવામાં આવશે.

(૪) રાષ્ટ્રીય સત્તામંડળના અધિકારીઓ અને અન્ય કર્મચારીઓને ચૂકવવાપાત્ર પગાર અને ભથ્થાં, અને સેવાની અન્ય શરતો અને નિયમો નિર્ધારિત મુજબ હશે.

(૫) આ કાયદા હેઠળ તેની સત્તાઓનો ઉપયોગ અને તેના કાર્યોના પ્રદર્શનમાં, રાષ્ટ્રીય સત્તામંડળ કેન્દ્ર સરકારના નિયંત્રણને આધીન રહેશે.

૭. રાષ્ટ્રીય સત્તામંડળની સત્તાઓ અને કાર્યો.—(૧) આ કાયદાની જોગવાઈઓને આધીન,—

(a) ભારત સરકાર વતી, સંમેલન હેઠળની જવાબદારીઓ પૂર્ણ કરવાની રાષ્ટ્રીય સત્તામંડળની સામાન્ય ફરજ રહેશે;

(b) સંમેલન સંબંધિત બાબતો પર સંગઠન અને અન્ય રાજ્યો પક્ષો સાથે અસરકારક સંપર્ક માટે રાષ્ટ્રીય કેન્દ્ર બિંદુ તરીકે કાર્ય કરવાની રાષ્ટ્રીય સત્તામંડળની ફરજ રહેશે.

(2) પેટા-કલમ (1) ની જોગવાઈઓને આધીન, રાષ્ટ્રીય સત્તામંડળના કાર્યો હશે-

(a) સંમેલન હેઠળ ભારત સરકારની જવાબદારીઓ પૂર્ણ કરવાના હેતુથી સંસ્થા અને અન્ય રાજ્ય પક્ષો સાથે વાતચીત કરવી;

(b) સંમેલનની જોગવાઈઓનું પાલન નિરીક્ષણ કરવું;

(c) સંમેલનમાં ઉલ્લેખિત ઝેરી રસાયણો અથવા પૂર્વગામીઓના વિકાસ, ઉત્પાદન, પ્રક્રિયા, વપરાશ, સ્થાનાંતરણ અથવા ઉપયોગનું નિયમન અને દેખરેખ રાખવું;

(d) રાસાયણિક શસ્ત્રોના ઉપયોગ અથવા ઉપયોગની ધમકી સામે કલમ X હેઠળ સહાય અને રક્ષણ માટે રાજ્ય પક્ષને વિનંતી કરવી અથવા તેમની પાસેથી વિનંતી પ્રાપ્ત કરવી;

(e) જો સંગઠન તરફથી યુદ્ધની પદ્ધતિ તરીકે રાસાયણિક શસ્ત્રો અથવા હુલ્લડ નિયંત્રણ એજન્ટોના ઉપયોગની ફરિયાદ પ્રાપ્ત થાય તો નિયમિત નિરીક્ષણ અથવા પડકાર નિરીક્ષણનું સંચાલન કરવું અથવા તપાસનું સંચાલન કરવું;

(f) આ કાયદાના હેતુઓ માટે નિરીક્ષણ હાથ ધરવા;

(g) પડકાર નિરીક્ષણ માટે ભારતની વિનંતી સ્વીકારવા અથવા કોઈપણ રાજ્ય પક્ષ દ્વારા સંગઠનને ભારત વિરુદ્ધ કરવામાં આવેલી કોઈપણ વ્યર્થ અથવા બદનક્ષીભરી વિનંતીનો સામનો કરવા માટે સંગઠન સાથે વાતચીત કરવી;

(h) નિરીક્ષકોની યાદીની ચકાસણી અને સ્વીકાર કરવી અને નિરીક્ષણ ટીમ દ્વારા નિરીક્ષણ સ્થળ પર લાવવામાં આવેલા મંજૂર સાધનોની ચકાસણી કરવી;

(i) ભારતના પ્રદેશમાં નિરીક્ષણ ટીમ અને નિરીક્ષકને એસ્કોર્ટ પ્રદાન કરવું;

(j) રાસાયણિક શસ્ત્રો, રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધાઓ, જૂના રાસાયણિક શસ્ત્રો અથવા ત્યજી દેવાયેલા રાસાયણિક શસ્ત્રોના બંધ અને વિનાશની ઓળખ અને દેખરેખ રાખવી;

(k) પડકાર નિરીક્ષણ દરમિયાન વ્યવસ્થાપિત ઍક્સેસની વાટાઘાટો કરવી;

(l) નિરીક્ષણ પૂર્ણ થયા પછી માન્ય સાધનોનું શુદ્ધિકરણ સુનિશ્ચિત કરવું;

(m) રાસાયણિક શસ્ત્રોના પરિવહન, નમૂના લેવા અથવા સંગ્રહ માટે સલામતીના પગલાં લેવા અને રાસાયણિક શસ્ત્રો, જૂના રાસાયણિક શસ્ત્રો, ત્યજી દેવાયેલા રાસાયણિક શસ્ત્રો અથવા રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધાના વિનાશમાંથી ઉદ્ભવતા પર્યાવરણીય પ્રદૂષકોના ઉત્સર્જન અથવા વિસર્જન માટે ધોરણો નક્કી કરવા માટે કેન્દ્ર સરકારને સલાહ આપવી;

(n) આ કાયદા હેઠળ રાષ્ટ્રીય સત્તામંડળ દ્વારા એકત્રિત અથવા પ્રાપ્ત કરાયેલ ગુપ્ત માહિતી અને તકનીકની ડેટા બેઝ ગુપ્તતા સુનિશ્ચિત કરવી અને ગુપ્તતા જાળવી રાખવી;

(o) રાજ્યો પક્ષો વચ્ચે રસાયણોના વિકાસને લગતી વૈજ્ઞાનિક અને તકનીકી માહિતીના આદાનપ્રદાનને સરળ બનાવવું;

(p) કોઈપણ વ્યક્તિ પાસેથી એવી માહિતી માંગવી કે જેના પર રાષ્ટ્રીય સત્તામંડળને વાજબી કારણ હોય કે સંમેલનની જોગવાઈઓનું પાલન કરવા માટે આવી માહિતીની જરૂર પડી શકે છે;

(q) ભારત સરકાર વતી, સંમેલનના રસાયણો પરના જોડાણમાં અનુસૂચિ 1 માં સૂચિબદ્ધ ઝેરી રસાયણોના ઉત્પાદન માટે એક નાના પાયે સુવિધાને મંજૂરી આપવી અને જાહેર કરવી, જે સંમેલન હેઠળ પ્રતિબંધિત ન હોય તેવા હેતુઓ માટે છે;

(r) અમલીકરણ અધિકારીઓને તાલીમ પૂરી પાડવી;

(s) રાસાયણિક શસ્ત્રો, રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધાઓ, જૂના રાસાયણિક શસ્ત્રો અથવા ત્યજી દેવાયેલા રાસાયણિક શસ્ત્રોના પરિવહન, નમૂના લેવા, સંગ્રહ અથવા નાશ દરમિયાન લોકોના પર્યાવરણ, આરોગ્ય અને સલામતીનું રક્ષણ સુનિશ્ચિત કરવું;

(t) ઝેરી રસાયણો અથવા પૂર્વગામી સંભાળતી પ્રયોગશાળાઓ વચ્ચે વૈજ્ઞાનિક અને તકનીકી માહિતીના આદાનપ્રદાનનું સંકલન કરવું;

(u) સમય સમય પર, કોઈ વ્યક્તિ કોઈપણ સમયે કોઈપણ ઝેરી રસાયણનું ઉત્પાદન, અન્યથા પ્રાપ્તિ, જાળવણી, સ્થાનાંતરિત અથવા ઉપયોગ કરી શકે તેવી માત્રા મર્યાદા નક્કી કરશે અથવા સંમેલનના રસાયણો પરના પરિશિષ્ટ 1 થી 3 માં સૂચિબદ્ધ કોઈપણ પૂર્વગામી, કોઈપણ ડિસ્ક્રીટ ઓર્ગેનિક રસાયણ જેમાં ફોસ્ફરસ, સલ્ફર અથવા ફ્લોરિનના તત્વો ધરાવતા ડિસ્ક્રીટ ઓર્ગેનિક રસાયણનો સમાવેશ થાય છે જે સંમેલન હેઠળ પ્રતિબંધિત નથી તેવા હેતુઓ માટે;

(v) નિર્ધારિત કરી શકાય તેવા અન્ય કાર્યો.

8. રાષ્ટ્રીય સત્તામંડળ સંસ્થાને પ્રારંભિક, વાર્ષિક અને અન્ય સામયિક ઘોષણાઓ સબમિટ કરશે.—રાષ્ટ્રીય સત્તામંડળ સંમેલનના રસાયણો પરના જોડાણમાં કોઈપણ અનુસૂચિ 1 થી 3 માં સૂચિબદ્ધ ઝેરી રસાયણો અથવા પૂર્વગામી, ફોસ્ફરસ, સલ્ફર અથવા ફ્લોરિનના તત્વો ધરાવતા ડિસ્ક્રીટ ઓર્ગેનિક રસાયણો, રાસાયણિક શસ્ત્રો, જૂના રાસાયણિક શસ્ત્રો, ત્યજી દેવાયેલા રાસાયણિક શસ્ત્રો, રમખાણ નિયંત્રણ એજન્ટો, રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધાઓ, રાસાયણિક શસ્ત્રોના ભૂતકાળના સ્થાનાંતરણ અથવા તેમના ઉત્પાદન સાધનો અથવા સંમેલન હેઠળ કરવા માટે જરૂરી કોઈપણ અન્ય ઘોષણાઓ સહિત આવા પ્રારંભિક, વાર્ષિક અને અન્ય સામયિક ઘોષણાઓ તૈયાર કરશે અને આવા ઘોષણાઓ સંગઠનને એવા સમયે સબમિટ કરશે જેમ કે

ને પ્રારંભિક, વાર્ષિક અને અન્ય સામયિક ઘોષણાઓ સબમિટ કરશે.

9. અમલીકરણ અધિકારીઓની નિમણૂક.—(1) કેન્દ્ર સરકાર, સત્તાવાર ગેઝેટમાં સૂચના દ્વારા, રાષ્ટ્રીય સત્તામંડળના ¹[અથવા કેન્દ્ર સરકારના] અધિકારીઓની નિમણૂક કરી શકે છે જેમને તે આ કાયદાના હેતુઓ માટે અમલીકરણ અધિકારીઓ તરીકે યોગ્ય લાગે છે:

¹[પરંતુ આવા અધિકારીઓ નિર્ધારિત માપદંડોને પૂર્ણ કરે છે.]

(2) રાજ્ય સરકાર, જ્યારે અને જ્યારે કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા નિર્દેશિત કરવામાં આવે અને સત્તાવાર ગેઝેટમાં સૂચના દ્વારા, આ કાયદાના હેતુઓ માટે અમલીકરણ અધિકારીઓ તરીકે યોગ્ય લાગે ત્યારે તેના ગેઝેટેડ કક્ષાના અધિકારીઓની નિમણૂક કરી શકે છે અને તેમને યોગ્ય લાગે તેવી સ્થાનિક મર્યાદાઓ સોંપી શકે છે.

(3) પેટા-કલમ (1) અથવા પેટા-કલમ (2) હેઠળ અમલીકરણ અધિકારી તરીકે નિયુક્ત દરેક અધિકારીને કેન્દ્ર સરકાર અથવા રાજ્ય સરકાર દ્વારા, જેમ બને તેમ, અમલીકરણ અધિકારી તરીકે નિમણૂકનું પ્રમાણપત્ર રજૂ કરવામાં આવશે અને માંગણી મુજબ, આવા અમલીકરણ અધિકારી દ્વારા પ્રમાણપત્ર રજૂ કરવામાં આવશે.

૧૦. રાષ્ટ્રીય સત્તામંડળની દિશાનિર્દેશો જારી કરવાની સત્તા.—આ કાયદાની જોગવાઈઓને આધીન, અન્ય કોઈપણ કાયદામાં સમાવિષ્ટ કંઈપણ હોવા છતાં, રાષ્ટ્રીય સત્તામંડળ, આ કાયદા હેઠળ તેની સત્તાઓનો ઉપયોગ કરીને અને તેના કાર્યો કરતી વખતે, કોઈપણ વ્યક્તિ, અધિકારી અથવા સત્તામંડળને લેખિતમાં દિશાનિર્દેશો જારી કરી શકે છે અને આવી વ્યક્તિ, અધિકારી અથવા સત્તામંડળ આવા નિર્દેશોનું પાલન કરવા માટે બંધાયેલા રહેશે.

૧. ૨૦૧૨ ના અધિનિયમ ૩૬, કલમ ૨ (w.e.f. ૨૩-૧૧-૨૦૧૨) દ્વારા ઇન્સ.

સમજૂતી.—શંકાઓને ટાળવા માટે, આથી જાહેર કરવામાં આવે છે કે આ કલમ હેઠળ નિર્દેશ આપવાની સત્તામાં નીચેના નિર્દેશોનો સમાવેશ થાય છે:

(a) કોઈપણ ઝેરી રસાયણના વિકાસ, ઉત્પાદન, પ્રક્રિયા, વપરાશ અથવા ઉપયોગમાં રોકાયેલ કોઈપણ કંપની, પેઢી અથવા ઉદ્યોગને બંધ કરવા, પ્રતિબંધિત કરવા અથવા નિયમન કરવા અથવા સંમેલનના રસાયણો પરના પરિશિષ્ટ 1 થી 3 માં સૂચિબદ્ધ કોઈપણ પૂર્વગામી અથવા, ફોસ્ફરસ, સલ્ફર અથવા ફ્લોરિનના તત્વો ધરાવતા ડિસ્ક્રીટ ઓર્ગેનિક રસાયણો સહિત કોઈપણ ડિસ્ક્રીટ ઓર્ગેનિક રસાયણનું ઉત્પાદન; અથવા

(b) આવી કંપની, પેઢી અથવા ઉદ્યોગને વીજળી, પાણી અથવા અન્ય કોઈપણ સેવાના પુરવઠાને રોકવા અથવા નિયમન કરવા.

૧૧. કેન્દ્ર સરકારની સમિતિ રચવાની સત્તા.—જો કેન્દ્ર સરકાર આ કાયદાના હેતુઓ માટે આમ કરવું જરૂરી અથવા યોગ્ય માને તો, સત્તાવાર ગેઝેટમાં પ્રકાશિત થયેલા આદેશ દ્વારા, રાષ્ટ્રીય સત્તામંડળના કાર્યોની દેખરેખ રાખવા અને આ કાયદા હેઠળ કેન્દ્ર સરકારની સત્તાઓ અને કાર્યોનો ઉપયોગ અને અમલ કરવા માટે, આદેશમાં ઉલ્લેખિત નામથી સમિતિની રચના કરી શકે છે (કલમ ૫૬ હેઠળ નિયમો બનાવવાની સત્તા સિવાય) જે આદેશમાં ઉલ્લેખિત હોઈ શકે છે અને કેન્દ્ર સરકારના દેખરેખ અને નિયંત્રણ અને આવા આદેશની જોગવાઈઓને આધીન, આવી સમિતિ હુકમમાં ઉલ્લેખિત સત્તાઓનો ઉપયોગ કરી શકે છે અથવા કાર્યો કરી શકે છે જાણે કે આવી સમિતિને આ કાયદા દ્વારા તે સત્તાઓનો ઉપયોગ કરવા અથવા તે કાર્યો કરવા માટે સત્તા આપવામાં આવી હોય.

૧૨. માહિતી મંગાવવાની રાષ્ટ્રીય સત્તામંડળની સત્તા, વગેરે.—(૧) હાલના કોઈપણ અન્ય કાયદામાં સમાવિષ્ટ કંઈપણ હોવા છતાં, રાષ્ટ્રીય સત્તામંડળ, સામાન્ય અથવા ખાસ આદેશ દ્વારા, કોઈ વ્યક્તિને સમયાંતરે અથવા જ્યારે પણ જરૂર પડે ત્યારે તે સત્તામંડળને ઝેરી રસાયણો અથવા સંમેલનના રસાયણો પરના પરિશિષ્ટ ૧ થી ૩ માં સૂચિબદ્ધ પૂર્વગામી, રાસાયણિક શસ્ત્રો, જૂના રાસાયણિક શસ્ત્રો, ત્યજી દેવાયેલા રાસાયણિક શસ્ત્રો, રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધાઓ, રમખાણો નિયંત્રણ એજન્ટો, એક નાના પાયે સુવિધા અથવા ફોસ્ફરસ, સલ્ફર અથવા ફ્લોરિનના તત્વો ધરાવતા ડિસ્ક્રીટ ઓર્ગેનિક રસાયણો સહિત કોઈપણ માહિતી, ઘોષણા અથવા વળતર આપવા માટે કહી શકે છે. રાષ્ટ્રીય સત્તામંડળ દ્વારા નિર્દિષ્ટ કરેલી વિગતો સાથે.

(૨) કોઈપણ વ્યક્તિ, પેટા-કલમ (૧) હેઠળ કરવામાં આવેલી કોઈપણ માંગણીનું પાલન કરતી વખતે, કોઈપણ માહિતી આપી શકશે નહીં અથવા કોઈપણ ઘોષણા, વળતર અથવા નિવેદન રજૂ કરી શકશે નહીં જે તે જાણે છે, અથવા તેને કોઈપણ મહત્વપૂર્ણ બાબતમાં ખોટું અથવા સાચું ન હોવાનું માનવાનું વાજબી કારણ છે.

પ્રકરણ III

રાસાયણિક શસ્ત્રો અને ઝેરી રસાયણો પર પ્રતિબંધ અને નિયમન ૧૩. રાસાયણિક શસ્ત્રો વિકસાવવા, ઉત્પાદન કરવા, પ્રાપ્ત કરવા વગેરે પર પ્રતિબંધ.—(૧) કોઈ પણ વ્યક્તિ-

(a) રાસાયણિક શસ્ત્રોનો વિકાસ, ઉત્પાદન, અન્યથા હસ્તગત, સંગ્રહ, જાળવણી અથવા ઉપયોગ કરવો અથવા કોઈપણ રાસાયણિક શસ્ત્રોને પ્રત્યક્ષ કે પરોક્ષ રીતે કોઈપણ વ્યક્તિને ટ્રાન્સફર કરવા;

(b) યુદ્ધની પદ્ધતિ તરીકે રમખાણો નિયંત્રણ એજન્ટોનો ઉપયોગ કરવો;

(c) રાસાયણિક શસ્ત્રોનો ઉપયોગ કરવા માટે કોઈપણ લશ્કરી તૈયારીઓમાં જોડાઓ;

(d) કોઈપણ વ્યક્તિને નીચેના કાર્યોમાં જોડાવા માટે કોઈપણ રીતે મદદ કરવી, પ્રોત્સાહિત કરવી અથવા પ્રેરિત કરવી -

(i) યુદ્ધની પદ્ધતિ તરીકે કોઈપણ રમખાણ નિયંત્રણ એજન્ટનો ઉપયોગ;

(ii) સંમેલન હેઠળ રાજ્ય પક્ષ માટે પ્રતિબંધિત કોઈપણ અન્ય પ્રવૃત્તિ.

(2) પેટા-કલમ (1) માં સમાવિષ્ટ પ્રતિબંધ રાસાયણિક શસ્ત્રોના સંગ્રહ અથવા કબજા પર લાગુ પડશે નહીં, જેને કન્વેન્શન દ્વારા પરવાનગી આપવામાં આવી છે, અને આવા શસ્ત્રોનો નાશ ન થાય ત્યાં સુધી.

૧૪. જૂના અથવા ત્યજી દેવાયેલા રાસાયણિક શસ્ત્રો વિશેની જાણકારી રાષ્ટ્રીય સત્તામંડળને આપવી.—જૂના રાસાયણિક શસ્ત્રો અથવા ત્યજી દેવાયેલા રાસાયણિક શસ્ત્રોના કબજા અથવા સ્થાન વિશે જાણકારી ધરાવતી કોઈપણ વ્યક્તિએ આ કાયદાની શરૂઆતથી સાત દિવસની અંદર રાષ્ટ્રીય સત્તામંડળને આવા કબજા અને આવા જૂના રાસાયણિક શસ્ત્રો અથવા ત્યજી દેવાયેલા રાસાયણિક શસ્ત્રોના ચોક્કસ સ્થાનની જાણ કરવી જોઈએ:

પરંતુ આ કાયદાના અમલ પછી જ્યાં જૂના રાસાયણિક શસ્ત્રો અથવા ત્યજી દેવાયેલા રાસાયણિક શસ્ત્રોના કબજા અથવા સ્થાન વિશેની માહિતી પ્રાપ્ત થાય છે, ત્યાં

આવા કબજા અથવા સ્થાનની જાણકારી રાષ્ટ્રીય સત્તામંડળને આવી જાણકારી મળ્યાના સાત દિવસની અંદર આપવામાં આવશે.

૧૫. ઝેરી રસાયણ અથવા પુરોગામી વિકસાવવા, ઉત્પાદન કરવા, પ્રાપ્ત કરવા વગેરે પર પ્રતિબંધ.—કોઈ પણ વ્યક્તિ—

(a) રાજ્યો પક્ષોના પ્રદેશોની બહાર, સંમેલનના રસાયણો પરના પરિશિષ્ટમાં અનુસૂચિ 1 માં સૂચિબદ્ધ ઝેરી રસાયણો અથવા પુરોગામીનું ઉત્પાદન, સંપાદન, જાળવણી અથવા ઉપયોગ કરશે, અને આવા રસાયણો અથવા પુરોગામીને ભારતના પ્રદેશની બહાર અન્ય રાજ્ય પક્ષ સિવાય સ્થાનાંતરિત કરશે નહીં;

(b) રાષ્ટ્રીય સત્તાધિકારીની પરવાનગી વિના સંમેલનના રસાયણો પરના પરિશિષ્ટમાં અનુસૂચિ 1 માં સૂચિબદ્ધ ઝેરી રસાયણો અથવા પૂર્વગામીઓનું ઉત્પાદન, સંપાદન, જાળવણી, સ્થાનાંતરિત અથવા ઉપયોગ કરવો અને સિવાય કે-

(i) સંમેલનના રસાયણો પરના જોડાણમાં અનુસૂચિ 1 માં સૂચિબદ્ધ ઝેરી રસાયણો અથવા પૂર્વગામી સંશોધન, તબીબી, ફાર્માસ્યુટિકલ અથવા રક્ષણાત્મક હેતુઓ માટે લાગુ કરવાના હેતુઓ માટે છે; અને

(ii) ઝેરી રસાયણો અથવા પુરોગામીના પ્રકારો ફક્ત તે જ મર્યાદિત છે જેને પેટા-કલમ (i) માં ઉલ્લેખિત હેતુઓના સંદર્ભમાં વાજબી ઠેરવી શકાય છે અને કોઈપણ સમયે આવા હેતુઓ માટે આવા ઝેરી રસાયણો અથવા પુરોગામીઓની માત્રા રાષ્ટ્રીય સત્તામંડળ દ્વારા નિર્ધારિત મર્યાદાથી વધુ ન હોવી જોઈએ;

(c) સંમેલનમાં રસાયણો પરના પરિશિષ્ટમાં અનુસૂચિ 1 માં સૂચિબદ્ધ ઝેરી રસાયણો અથવા પૂર્વગામીઓને ભારતની બહાર અન્ય રાજ્ય પક્ષને સ્થાનાંતરિત કરવા સિવાય કે-

(i) કલમ (i) ના પેટા-ખંડ (b) માં ઉલ્લેખિત હેતુઓ માટે; અને

(ii) સંમેલનના ચકાસણી પરિશિષ્ટના ભાગ VI માં દર્શાવેલ પ્રક્રિયા અનુસાર:

પરંતુ કલમ (c) માં ઉલ્લેખિત કોઈપણ ઝેરી રસાયણો અથવા પૂર્વગામી કોઈપણ ત્રીજા રાજ્યને ફરીથી ટ્રાન્સફર કરવામાં આવશે નહીં.

1[16. અનુસૂચિ 2 માં સૂચિબદ્ધ ઝેરી રસાયણ અથવા પુરોગામીના સ્થાનાંતરણ પર પ્રતિબંધ.—કોઈપણ વ્યક્તિ એવા રાજ્યને ટ્રાન્સફર કરી શકશે નહીં જે સંમેલનનો પક્ષકાર નથી અથવા કોઈપણ વ્યક્તિ જે રાજ્ય પક્ષનો નાગરિક નથી, સંમેલનના રસાયણો પરના પરિશિષ્ટમાં અનુસૂચિ 2 માં સૂચિબદ્ધ કોઈપણ ઝેરી રસાયણ અથવા પુરોગામીને સ્થાનાંતરિત કરી શકશે નહીં અથવા પ્રાપ્ત કરી શકશે નહીં.]

17. નિકાસ અથવા આયાત નિકાસ અને આયાત નીતિ અનુસાર કરવામાં આવશે.—કોઈપણ વ્યક્તિ સંમેલનના રસાયણો પરના પરિશિષ્ટમાં અનુસૂચિ 1 થી 3 માંથી કોઈપણમાં સૂચિબદ્ધ ઝેરી રસાયણ અથવા પુરોગામીને ભારતમાંથી નિકાસ અથવા આયાત કરી શકશે નહીં સિવાય કે કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા સમયાંતરે વિદેશી વેપાર (વિકાસ અને નિયમન) અધિનિયમ, 1992 (22 ઓફ 1992) અને તેના હેઠળ જારી કરાયેલા આદેશો હેઠળ નિર્ધારિત નિકાસ અને આયાત નીતિની જોગવાઈઓ અનુસાર.

પ્રકરણ IV

ઉત્પાદકો, વપરાશકર્તાઓ, વગેરે તરીકે વ્યક્તિઓની નોંધણી.

૧૮. કોઈપણ ઝેરી રસાયણ અથવા પુરોગામીના ઉત્પાદન વગેરેમાં રોકાયેલા વ્યક્તિઓની નોંધણી.—(૧) ૨[નિર્ધારિત મુક્તિઓ અને મર્યાદાઓને આધીન, દરેક વ્યક્તિ જે] સંમેલનના રસાયણો પરના પરિશિષ્ટ ૧ થી ૩ માં સૂચિબદ્ધ કોઈપણ ઝેરી રસાયણ અથવા પુરોગામીના ઉત્પાદન, પ્રક્રિયા, સંપાદન, વપરાશ, ટ્રાન્સફર, આયાત, નિકાસ અથવા ઉપયોગમાં રોકાયેલ છે અથવા, ડિસ્ક્રીટ ઓર્ગેનિક સહિત કોઈપણ ડિસ્ક્રીટ ઓર્ગેનિક રસાયણના ઉત્પાદન વગેરેમાં રોકાયેલ છે.

ફોસ્ફરસ, સલ્ફર અથવા ફ્લોરિનના તત્વો ધરાવતા રસાયણો, આ કાયદાની શરૂઆતથી ત્રીસ દિવસની અંદર, કોઈપણ ઝેરી રસાયણ અથવા પુરોગામીના ઉત્પાદક, પ્રોસેસર, સંપાદક, ગ્રાહક, ટ્રાન્સફર કરનાર, આયાતકાર, નિકાસકાર અથવા વપરાશકર્તા તરીકે અથવા, જેમ બને તેમ, ઉત્પાદક તરીકે પોતાના નામની નોંધણી માટે અરજી કરશે. ફોસ્ફરસ, સલ્ફર અથવા ફ્લોરિનના તત્વો ધરાવતા ડિસ્ક્રીટ ઓર્ગેનિક રસાયણો સહિત કોઈપણ ડિસ્ક્રીટ ઓર્ગેનિક રસાયણોના, કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા સત્તાવાર ગેઝેટમાં સૂચના દ્વારા, આ વતી ઉલ્લેખિત નોંધણી સત્તાવાળાને.

1. કલમ 16 (w.e.f. 23-11-2012) માટે કલમ 36, કલમ 3 દ્વારા પેટા.

2. કલમ 4, ibid. દ્વારા પેટા., "દરેક વ્યક્તિ જે છે" માટે (w.e.f. 23-11-2012).

(2) 1[આ કલમના અમલમાં આવ્યા પછી, કોઈપણ વ્યક્તિ, જે નિયત મુક્તિઓ અને મર્યાદાઓને આધીન છે], સંમેલનના રસાયણો પરના પરિશિષ્ટ 1 થી 3 માં સૂચિબદ્ધ કોઈપણ ઝેરી રસાયણ અથવા પુરોગામીનું ઉત્પાદન, પ્રક્રિયા, પ્રાપ્તિ, વપરાશ, ટ્રાન્સફર, આયાત, નિકાસ અથવા ઉપયોગ કરવા માંગતી નથી અથવા, ફોસ્ફરસ, સલ્ફર અથવા ફ્લોરિનના તત્વો ધરાવતા ડિસ્ક્રીટ ઓર્ગેનિક રસાયણો સહિત કોઈપણ ડિસ્ક્રીટ ઓર્ગેનિક રસાયણનું ઉત્પાદન કરવા માંગતી નથી, તે વ્યવસાય શરૂ કરી શકશે નહીં સિવાય કે આવી વ્યક્તિએ પેટા-કલમ (1) હેઠળ ઉલ્લેખિત નોંધણી અધિકારીને કોઈપણ ઝેરી રસાયણ અથવા પુરોગામીના ઉત્પાદક, પ્રોસેસર, સંપાદક, ગ્રાહક, ટ્રાન્સફરર, આયાતકાર, નિકાસકાર અથવા વપરાશકર્તા તરીકે અથવા, જેમ બને તેમ, ફોસ્ફરસ, સલ્ફર અથવા ફ્લોરિનના તત્વો ધરાવતા ડિસ્ક્રીટ ઓર્ગેનિક રસાયણો સહિત કોઈપણ ડિસ્ક્રીટ ઓર્ગેનિક રસાયણના ઉત્પાદક તરીકે પોતાનું નામ નોંધણી માટે અરજી કરી હોય.

(૩) પેટા-કલમ (૧) અથવા પેટા-કલમ (૨) હેઠળ નોંધણી અધિકારીને અરજી કરવાનું ફોર્મ, આવા અરજી ફોર્મમાં સમાવિષ્ટ વિગતો, આવી અરજી કઈ રીતે કરવામાં આવશે, આવી અરજી પર ચૂકવવાપાત્ર ફી, નોંધણી પ્રમાણપત્રનું ફોર્મ, નોંધણી પ્રમાણપત્ર આપવા અથવા રદ કરવા માટે અનુસરવાની પ્રક્રિયા એવી હશે જે નિર્ધારિત કરવામાં આવશે.

(૪) પેટા-કલમ (૧) અથવા પેટા-કલમ (૨) માં ઉલ્લેખિત અરજી પ્રાપ્ત થયા પછી, નોંધણી અધિકારી, જો અરજી નિર્ધારિત ફોર્મમાં હોય, તો અરજદારનું નામ નોંધણી કરાવશે અને તેને નોંધણીનું પ્રમાણપત્ર ²[નિયમો અને શરતોને આધીન] આપશે.

(૫) આ કલમ અનુસાર આપવામાં આવેલ નોંધણીનું પ્રમાણપત્ર તેમાં ઉલ્લેખિત સમયગાળા માટે માન્ય રહેશે અને સમયાંતરે આવા સમયગાળા માટે અને નિર્ધારિત ફી ચૂકવીને નવીકરણ કરી શકાય છે.

2[(6) દરેક વ્યક્તિ, જેને પેટા-કલમ (4) હેઠળ નોંધણીનું પ્રમાણપત્ર આપવામાં આવ્યું છે, તેણે કેન્દ્ર સરકારને સમયાંતરે, અથવા જ્યારે અને જ્યારે જરૂર પડે ત્યારે, નિર્ધારિત કરી શકાય તેવી માહિતી, ઘોષણા અથવા રિટર્ન આપવું પડશે.]

પ્રકરણ V

નિરીક્ષણ, શોધ, જપ્તી અને જપ્તી

19. કોઈપણ વ્યક્તિ અથવા સ્થળનું નિરીક્ષણ કરવાની નિરીક્ષકની સત્તા.—(1) નિરીક્ષક નિરીક્ષણ કરી શકે છે— (a) કોઈપણ વ્યક્તિ જે—

(i) કોઈપણ ઝેરી રસાયણનું ઉત્પાદન, પ્રક્રિયા, સંપાદન, વપરાશ, ટ્રાન્સફર, આયાત, નિકાસ અથવા ઉપયોગ અથવા સંમેલનના રસાયણો પરના પરિશિષ્ટ 1 થી 3 માં સૂચિબદ્ધ કોઈપણ પૂર્વગામી; અથવા

(ii) ફોસ્ફરસ, સલ્ફર અથવા ફ્લોરિનના તત્વો ધરાવતા ડિસ્ક્રીટ ઓર્ગેનિક રસાયણો સહિત કોઈપણ ડિસ્ક્રીટ ઓર્ગેનિક રસાયણોનું ઉત્પાદન;

(b) કોઈપણ સ્થાન જ્યાં કોઈપણ રાસાયણિક શસ્ત્ર, જૂનું રાસાયણિક શસ્ત્ર અથવા ત્યજી દેવાયેલ રાસાયણિક શસ્ત્ર સ્થિત છે અથવા રાસાયણિક શસ્ત્ર ઉત્પાદન સુવિધા અસ્તિત્વમાં છે,

સંમેલનના ચકાસણી પરિશિષ્ટમાં ઉલ્લેખિત હેતુઓ માટે.

(2) નિરીક્ષણ ટીમ કલમ IX અનુસાર કોઈપણ સુવિધા અથવા સ્થાનનું પડકાર નિરીક્ષણ કરી શકે છે અને આવી નિરીક્ષણ સંમેલનના ચકાસણી પરિશિષ્ટની જોગવાઈઓ અનુસાર હાથ ધરવામાં આવશે.

(3) નિરીક્ષણ ટીમ, પડકાર નિરીક્ષણ કરતી વખતે, પડકાર નિરીક્ષણના આચરણનું નિરીક્ષણ કરવા માટે એક નિરીક્ષક સાથે હોઈ શકે છે.

(4) એક અમલીકરણ અધિકારી નિરીક્ષક અથવા નિરીક્ષણ ટીમ દ્વારા હાથ ધરવામાં આવતી બધી ચકાસણી પ્રવૃત્તિઓનું નિરીક્ષણ કરવા માટે નિરીક્ષક અથવા નિરીક્ષણ ટીમ સાથે રહેશે અને નિરીક્ષણ દરમિયાન, નિરીક્ષણ દરમિયાન ઉદ્ભવતી અસ્પષ્ટતાના સંદર્ભમાં આવી સ્પષ્ટતાઓ પૂરી પાડશે જે આવી અસ્પષ્ટતાને દૂર કરવા માટે જરૂરી હોઈ શકે છે.

(5) દરેક નિરીક્ષક અથવા નિરીક્ષણ ટીમ પાસે હશે-

(a) સંબંધિત હકીકતો સ્થાપિત કરવાના હેતુથી અમલીકરણ અધિકારીની હાજરીમાં કોઈપણ સુવિધા કર્મચારીઓની મુલાકાત લેવાનો અધિકાર;

1. 2012 ના અધિનિયમ 36, કલમ 4 દ્વારા પેટા, "કોઈ વ્યક્તિ, જે આ કાયદાની શરૂઆત પછી" (w.e.f. 23-11-2012) માટે. 2. કલમ 4 દ્વારા ઇન્સ., ibid. (w.e.f. 23-11-2012).

(b) નિરીક્ષણ દરમિયાન ઊભી થતી અસ્પષ્ટતાઓના સંદર્ભમાં સ્પષ્ટતાઓની વિનંતી કરવાનો અધિકાર;

(c) નિરીક્ષણના હેતુ માટે સંબંધિત અને જરૂરી હોય તેવા દસ્તાવેજો અને રેકોર્ડના ઉત્પાદનની માંગ કરવાનો અધિકાર;

(d) નિરીક્ષણ સ્થળની અંદર સ્થિત કોઈ વસ્તુ અથવા ઇમારતના ફોટોગ્રાફ લેવાનો અધિકાર જો તે વસ્તુ અથવા ઇમારત સંબંધિત પ્રશ્નનો ઉકેલ ન આવે;

(e) નમૂનાઓ લેવાનો, આવા નમૂનાઓનું સ્થળ પર વિશ્લેષણ કરવાનો અધિકાર; અને

(f) સંમેલન હેઠળ પૂરા પાડવામાં આવેલા અન્ય અધિકારો.

(6) નિરીક્ષક અથવા નિરીક્ષણ ટીમ, ચકાસણી પ્રવૃત્તિઓ અથવા પડકાર નિરીક્ષણ દરમિયાન, સંમેલનના ચકાસણી પરિશિષ્ટના ભાગ II માં ઉલ્લેખિત વિશેષાધિકારો અને પ્રતિરક્ષાઓનો આનંદ માણશે.

(7) નિરીક્ષક અથવા નિરીક્ષણ ટીમ દ્વારા પેટા-કલમ (5) ની કલમ (e) હેઠળ લેવામાં આવેલા કોઈપણ નમૂનાને ભારતના પ્રદેશની બહાર સ્થિત કોઈપણ પ્રયોગશાળામાં વિશ્લેષણ માટે મોકલવામાં આવશે નહીં.

૨૦. અમલીકરણ અધિકારી કોઈપણ જગ્યાએ તપાસ અને પરીક્ષણ સુવિધા માટે અથવા શોધખોળ કરવા માટે પ્રવેશ કરી શકશે.—(૧) કોઈપણ અમલીકરણ અધિકારીને જરૂરી સહાય સાથે કોઈપણ ઇમારત અથવા સ્થળે પ્રવેશ કરવાનો અધિકાર રહેશે, આ હેતુ માટે:

(a) કલમ ૧૨ ની પેટા-કલમ (૨) હેઠળ આપવામાં આવેલી કોઈપણ માહિતી, ઘોષણા અથવા રિટર્નની શુદ્ધતા ચકાસવી;

(b) તેમને સોંપવામાં આવેલા રાષ્ટ્રીય સત્તામંડળના કોઈપણ કાર્યો કરવા;

(c) આ કાયદાની કોઈપણ જોગવાઈઓ અથવા તેના હેઠળ બનાવેલા નિયમો અથવા આ કાયદા હેઠળ આપવામાં આવેલા કોઈપણ નિર્દેશનું પાલન કોઈપણ ઝેરી રસાયણના ઉત્પાદન, પ્રક્રિયા, સંપાદન, વપરાશ, ટ્રાન્સફર, આયાત, નિકાસ અથવા ઉપયોગમાં રોકાયેલ કોઈપણ વ્યક્તિ દ્વારા કરવામાં આવી રહ્યું છે કે નહીં તે નક્કી કરવું અથવા સંમેલનના રસાયણો પરના જોડાણ 1 થી 3 માં સૂચિબદ્ધ કોઈપણ પૂર્વગામી અથવા ફોસ્ફરસ, સલ્ફર અથવા ફ્લોરિનના તત્વો ધરાવતા ડિસ્ક્રીટ ઓર્ગેનિક રસાયણ સહિત કોઈપણ ડિસ્ક્રીટ ઓર્ગેનિક રસાયણના ઉત્પાદનમાં રોકાયેલ છે કે નહીં;

(d) કોઈપણ સુવિધા, રેકોર્ડ, દસ્તાવેજ અથવા કોઈપણ અન્ય ભૌતિક વસ્તુ, જેમ બને તેમ, તપાસ કરવી અથવા પરીક્ષણ કરવું, અથવા કોઈપણ સ્થળ અથવા વ્યક્તિની શોધ કરવી;

(e) જ્યાં કલમ 22 ની પેટા-કલમ (1) હેઠળ વોરંટ આવા અમલીકરણ અધિકારીને સંબોધવામાં આવે છે અથવા તે તે કલમની પેટા-કલમ (2) હેઠળ અધિકૃત છે ત્યાં શોધ હાથ ધરવી.

(2) કોઈપણ અમલીકરણ અધિકારીને ભારતમાં નિરીક્ષણ દરમિયાન ભારતના પ્રતિનિધિ તરીકે નિરીક્ષક અથવા નિરીક્ષણ ટીમ સાથે જવાનો અધિકાર રહેશે.

21. ચોક્કસ કૃત્યો ગુનો ગણાય છે.—જો કોઈ વ્યક્તિ જાણી જોઈને—

(a) કન્વેન્શનના ચકાસણી પરિશિષ્ટ અનુસાર તે નિરીક્ષણનું સંચાલન સરળ બનાવવાના હેતુથી નિરીક્ષક અથવા નિરીક્ષણ ટીમ દ્વારા કરવામાં આવેલી વિનંતીનું પાલન કરવાનો વાજબી બહાનું વિના ઇનકાર કરે છે;

(b) નિરીક્ષણ ટીમના કોઈપણ સભ્ય, નિરીક્ષક, અમલીકરણ અધિકારી અથવા નિરીક્ષકને નિરીક્ષણના સંચાલનમાં વિલંબ કરે છે અથવા અવરોધે છે;

(c) આવા સાધન અથવા સાધનોના સંચાલનને પ્રતિકૂળ અસર કરવાના હેતુથી અમલીકરણ અધિકારી, નિરીક્ષક અથવા નિરીક્ષણ ટીમ દ્વારા સ્થાપિત કોઈપણ સ્થળ પરના સાધન અથવા મંજૂર સાધનોને દૂર કરે છે અથવા તેની સાથે ચેડા કરે છે,

તે આ કાયદા હેઠળ શિક્ષાપાત્ર ગુના માટે દોષિત રહેશે.

૨૨. વોરંટ અને અધિકૃતતા જારી કરવાની સત્તા.—(૧) મેટ્રોપોલિટન મેજિસ્ટ્રેટ અથવા પ્રથમ વર્ગના ન્યાયિક મેજિસ્ટ્રેટ અથવા રાજ્ય સરકાર દ્વારા આ સંદર્ભે ખાસ સત્તા પ્રાપ્ત બીજા વર્ગના કોઈપણ મેજિસ્ટ્રેટ, કોઈપણ વ્યક્તિની ધરપકડ માટે વોરંટ જારી કરી શકે છે, જેને પ્રકરણ VI હેઠળ સજાપાત્ર ગુનો કર્યો હોવાનું માનવાનું કારણ હોય અથવા દિવસ કે રાત્રિ દરમિયાન, કોઈપણ ઉદ્યોગ, મકાન, વાહન અથવા સ્થળની શોધ માટે, જ્યાં તેને એવું માનવાનું કારણ હોય કે પ્રકરણ VI હેઠળ સજાપાત્ર ગુનો થયો છે તે કોઈપણ માલ અથવા કોઈપણ દસ્તાવેજ અથવા અન્ય માલ જે આવા ગુનાના પુરાવા રજૂ કરી શકે છે તે રાખવામાં આવ્યો છે અથવા છુપાવવામાં આવ્યો છે.

(2) કોઈપણ અમલીકરણ અધિકારી અથવા રાષ્ટ્રીય સત્તામંડળના આવા અન્ય અધિકારી જેમને કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા સામાન્ય અથવા ખાસ આદેશ દ્વારા આ વતી સત્તા આપવામાં આવી હોય અથવા રાજ્ય સરકારના આવા કોઈપણ અધિકારી જેમને રાજ્ય સરકારના સામાન્ય અથવા ખાસ આદેશ દ્વારા આ વતી સત્તા આપવામાં આવી હોય, જો તેમની પાસે કોઈ વ્યક્તિ દ્વારા આપવામાં આવેલી વ્યક્તિગત જાણકારી અથવા માહિતી પરથી એવું માનવાનું કારણ હોય કે કોઈ વ્યક્તિએ પ્રકરણ VI હેઠળ સજાપાત્ર ગુનો કર્યો છે અથવા કોઈપણ માલ જેના સંબંધમાં પ્રકરણ VI હેઠળ સજાપાત્ર ગુનો કરવામાં આવ્યો છે અથવા કોઈપણ દસ્તાવેજ અથવા અન્ય માલ જે આવા ગુનાના પુરાવા આપી શકે છે તે કોઈપણ ઉદ્યોગ, મકાન, વાહન અથવા સ્થળે રાખવામાં આવ્યો છે અથવા છુપાવવામાં આવ્યો છે, તો તે તેમના ગૌણ કોઈપણ અધિકારીને આવી વ્યક્તિની ધરપકડ કરવા અથવા ઉદ્યોગ, મકાન, વાહન અથવા સ્થળ, દિવસ કે રાત્રે શોધવા માટે, અથવા પોતે કોઈ વ્યક્તિની ધરપકડ કરવા અથવા ઉદ્યોગ, મકાન, વાહન અથવા સ્થળની શોધ કરવા માટે અધિકૃત કરી શકે છે.

(3) જે અધિકારીને પેટા-કલમ (1) હેઠળ વોરંટ સંબોધવામાં આવે છે અને ધરપકડ અથવા શોધ માટે અધિકૃત કરનાર અધિકારી અથવા પેટા-કલમ (2) હેઠળ અધિકૃત કરાયેલા આવા ગૌણ અધિકારીને કલમ 23 હેઠળ કાર્ય કરતા અધિકારીની બધી સત્તાઓ હશે.

23. વોરંટ અથવા અધિકૃતતા વિના પ્રવેશ, શોધ, જપ્તી અને ધરપકડ કરવાની સત્તા.—(1) કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા સામાન્ય અથવા ખાસ આદેશ દ્વારા આ વતી અધિકૃત કરાયેલા અમલીકરણ અધિકારીના કોઈપણ ગૌણ અધિકારી અથવા રાજ્ય સરકારના સામાન્ય અથવા ખાસ આદેશ દ્વારા આ વતી અધિકૃત કરાયેલા અમલીકરણ અધિકારીના કોઈપણ ગૌણ અધિકારી, જો તેમની પાસે વ્યક્તિગત જ્ઞાન અથવા કોઈપણ વ્યક્તિ દ્વારા આપવામાં આવેલી અને લેખિતમાં લેવામાં આવેલી માહિતીથી એવું માનવાનું કારણ હોય કે પ્રકરણ VI હેઠળ સજાપાત્ર ગુનો કરવામાં આવ્યો હોય તેવો કોઈપણ માલ અથવા કોઈપણ દસ્તાવેજ અથવા માલ જે આવા ગુનાના પુરાવા રજૂ કરી શકે છે તે કોઈપણ ઉદ્યોગ, મકાન, વાહન અથવા સ્થળે રાખવામાં આવ્યો છે અથવા છુપાવવામાં આવ્યો છે, તો સૂર્યોદય અને સૂર્યાસ્ત વચ્ચે,-

(a) આવા કોઈપણ ઉદ્યોગ, મકાન, વાહન અથવા સ્થળે પ્રવેશ કરવો અને તપાસ કરવી;

(b) પ્રતિકારના કિસ્સામાં, કોઈપણ દરવાજો તોડી નાખવો અને આવા પ્રવેશમાં કોઈપણ અવરોધ દૂર કરવો;

(c) આવા રાસાયણિક શસ્ત્રો, રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધાઓ, રમખાણ નિયંત્રણ એજન્ટો, જૂના રાસાયણિક શસ્ત્રો, ત્યજી દેવાયેલા રાસાયણિક શસ્ત્રો, ઝેરી રસાયણો અથવા પૂર્વગામી અથવા ફોસ્ફરસ, સલ્ફર અથવા ફ્લોરિનના તત્વો ધરાવતા અલગ કાર્બનિક રસાયણો સહિત, બધા માલ અને કોઈપણ વાહન કે જે તેને આ કાયદા હેઠળ જપ્ત કરવા માટે જવાબદાર હોવાનું કારણ હોય અને કોઈપણ દસ્તાવેજ અથવા અન્ય માલ કે જે તેને એવું માનવાનું કારણ હોય કે તે આવા રાસાયણિક શસ્ત્રો, રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધાઓ, રમખાણ નિયંત્રણ એજન્ટો, જૂના રાસાયણિક શસ્ત્રો, ત્યજી દેવાયેલા રાસાયણિક શસ્ત્રો, ઝેરી રસાયણો, પૂર્વગામી અથવા ફોસ્ફરસ, સલ્ફર અથવા ફ્લોરિનના તત્વો ધરાવતા અલગ કાર્બનિક રસાયણો સહિત પ્રકરણ VI હેઠળ સજાપાત્ર કોઈપણ ગુનાના આચરણના પુરાવા રજૂ કરી શકે છે તેને જપ્ત કરી શકે છે; અને

(d) જો તે યોગ્ય માને છે, તો કોઈપણ વ્યક્તિને અટકાયતમાં લેશે અને શોધ કરશે જેમને એવું માનવાનું કારણ હોય કે તેણે રાસાયણિક શસ્ત્રો, રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધાઓ, રમખાણો નિયંત્રણ એજન્ટો, જૂના રાસાયણિક શસ્ત્રો, ત્યજી દેવાયેલા રાસાયણિક શસ્ત્રો, ઝેરી રસાયણો અથવા પૂર્વવર્તી અથવા ફોસ્ફરસ, સલ્ફર અથવા ફ્લોરિનના તત્વો ધરાવતા અલગ કાર્બનિક રસાયણો સહિત પ્રકરણ VI હેઠળ સજાપાત્ર કોઈપણ ગુનો કર્યો છે:

જો આવા ગૌણ અધિકારીને એવું માનવાનું કારણ હોય કે ગુનેગારના ભાગી જવા માટે પુરાવા અથવા સુવિધા છુપાવવાની તક આપ્યા વિના સર્ચ વોરંટ અથવા અધિકૃતતા મેળવી શકાતી નથી, તો તે સૂર્યાસ્ત અને સૂર્યોદય વચ્ચે કોઈપણ સમયે તેના વિશ્વાસના કારણો નોંધ્યા પછી આવા ઉદ્યોગ, મકાન, વાહન અથવા સ્થળે પ્રવેશ કરી શકે છે અને શોધ કરી શકે છે.

(2) જ્યાં કોઈ અધિકારી પેટા-કલમ (1) હેઠળ લેખિતમાં કોઈપણ માહિતી લખે છે અથવા તેની જોગવાઈ હેઠળ તેની માન્યતા માટે કારણો નોંધે છે, તો તે તરત જ તેની નકલ તેના તાત્કાલિક ઉપરી અધિકારીને મોકલશે.

24. જાહેર સ્થળોએ જપ્તી અને ધરપકડ કરવાની સત્તા.—કલમ 23 માં અધિકૃત અમલીકરણ અધિકારીના કોઈપણ ગૌણ અધિકારી-

(a) કોઈપણ જાહેર સ્થળે અથવા પરિવહનમાં, કોઈપણ માલ જપ્ત કરી શકે છે, જેના સંબંધમાં તેને પ્રકરણ VI હેઠળ સજાપાત્ર ગુનો થયો હોવાનું માનવાનું કારણ હોય, અને આવા માલ સાથે, આ કાયદા હેઠળ જપ્તીપાત્ર કોઈપણ વાહન, અને કોઈપણ દસ્તાવેજ અથવા માલ જે તેને માનવાનું કારણ હોય તે આવા માલ સંબંધિત પ્રકરણ VI હેઠળ સજાપાત્ર ગુનો થયો હોવાના પુરાવા રજૂ કરી શકે છે;

(b) કોઈપણ વ્યક્તિ કે જેને પ્રકરણ VI હેઠળ સજાપાત્ર ગુનો કર્યો હોવાનું માનવાનું કારણ હોય તેની અટકાયત કરવી અને તપાસ કરવી, અને, જો આવી વ્યક્તિના કબજામાં ફોસ્ફરસ, સલ્ફર અથવા ફ્લોરિનના તત્વો ધરાવતા ડિસ્ક્રીટ ઓર્ગેનિક રસાયણો સહિત કોઈપણ ઝેરી રસાયણ અથવા પૂર્વવર્તી અથવા કોઈપણ ડિસ્ક્રીટ ઓર્ગેનિક રસાયણ હોય અને તે કબજો તેને ગેરકાયદેસર લાગે, તો તેની અને તેની કંપનીના કોઈપણ અન્ય વ્યક્તિની ધરપકડ કરવી.

સમજૂતી.—આ કલમના હેતુઓ માટે, "જાહેર સ્થળ" શબ્દમાં કોઈપણ જાહેર વાહન, દુકાન, હોટેલ અથવા જાહેર જનતા દ્વારા ઉપયોગ માટે બનાવાયેલ અથવા સુલભ અન્ય સ્થળનો સમાવેશ થાય છે.

૨૫. જપ્તીને પાત્ર માલ જપ્ત કરવો શક્ય ન હોય તેવી કાર્યવાહી.—(૧) જ્યાં આ કાયદા હેઠળ જપ્તીને પાત્ર કોઈપણ માલ જપ્ત કરવો વ્યવહારુ ન હોય, ત્યાં કલમ ૨૩ હેઠળ અધિકૃત કોઈપણ અધિકારી માલના માલિક અથવા કબજામાં રહેલા વ્યક્તિને આદેશ આપી શકે છે કે તે આવા અધિકારીની પૂર્વ પરવાનગી સિવાય માલને દૂર કરશે નહીં, તેનો ભાગ લેશે નહીં અથવા અન્યથા વ્યવહાર કરશે નહીં.

(૨) જપ્તી અને જપ્તી કરવા માટે, માલિક, પ્લાન્ટ ઓપરેટર અને સુવિધાના અન્ય અધિકારીઓ માલના સંચાલનમાં સલામતી અંગે તમામ સહાય પૂરી પાડશે.

26. વાહન રોકવા અને તપાસ કરવાની સત્તા.—કલમ 23 હેઠળ અધિકૃત કોઈપણ ગૌણ અધિકારી, જો તેને શંકા હોય કે કોઈપણ વાહનનો ઉપયોગ કોઈપણ માલના પરિવહન માટે થઈ રહ્યો છે, અથવા થવાની સંભાવના છે, જેના સંદર્ભમાં તેને શંકા છે કે આ કાયદાની કોઈપણ જોગવાઈનો કોઈપણ સમયે ઉલ્લંઘન કરવામાં આવ્યો છે, અથવા થઈ રહ્યો છે, અથવા થવાની સંભાવના છે, તો તે આવા વાહનને રોકી શકે છે, અથવા વિમાનના કિસ્સામાં તેને ઉતરાણ કરવા માટે દબાણ કરી શકે છે અને-

(a) વાહન અથવા તેના ભાગની શોધખોળ અને તપાસ;

(b) વાહનમાં કોઈપણ માલની તપાસ અને તપાસ;

(c) જો વાહન રોકવાની જરૂર પડે, તો તે તેને રોકવા માટે તમામ કાયદેસર માધ્યમોનો ઉપયોગ કરી શકે છે.

27. વ્યક્તિઓની શોધખોળ હાથ ધરવા માટેની શરતો.—(1) જ્યારે કલમ 23 હેઠળ અધિકૃત કોઈપણ ગૌણ અધિકારી અથવા કલમ 22 ની પેટા-કલમ (3) ના અનુસંધાનમાં સત્તાનો ઉપયોગ કરતો કોઈપણ ગૌણ અધિકારી કલમ 22 અથવા કલમ 23 અથવા કલમ 24 ની જોગવાઈઓ હેઠળ કોઈપણ વ્યક્તિની શોધખોળ કરવા જઈ રહ્યો હોય, ત્યારે તે, જો આવી વ્યક્તિની જરૂર હોય, તો તે બિનજરૂરી વિલંબ વિના આવી વ્યક્તિને નજીકના અમલીકરણ અધિકારી અથવા આવી શોધખોળને અધિકૃત કરનાર અધિકારી અથવા નજીકના મેજિસ્ટ્રેટ પાસે લઈ જશે.

(2) જો આવી માંગણી કરવામાં આવે, તો અધિકારી તે વ્યક્તિને ત્યાં સુધી અટકાયતમાં રાખી શકે છે જ્યાં સુધી તે તેને પેટા-કલમ (1) માં ઉલ્લેખિત અધિકારી અથવા મેજિસ્ટ્રેટ સમક્ષ રજૂ ન કરી શકે.

(3) જે અધિકારી અથવા મેજિસ્ટ્રેટ સમક્ષ આવી કોઈપણ વ્યક્તિને લાવવામાં આવે છે, જો તેને શોધખોળ માટે કોઈ વાજબી કારણ ન દેખાય, તો તે વ્યક્તિને તાત્કાલિક છોડી દેશે પરંતુ અન્યથા તે શોધખોળ કરવાનો નિર્દેશ આપશે.

(૪) સ્ત્રી સિવાય કોઈ પણ વ્યક્તિ દ્વારા કોઈ પણ સ્ત્રીની તલાશી લેવામાં આવશે નહીં.

૨૮. ૧૯૭૪ ના અધિનિયમ ૨ ની જોગવાઈઓ ધરપકડ, શોધ અને જપ્તી પર લાગુ પડશે.—ફોજદારી કાર્યવાહી સંહિતા, ૧૯૭૩ ની જોગવાઈઓ, જ્યાં સુધી તે આ કાયદાની જોગવાઈઓ સાથે અસંગત ન હોય ત્યાં સુધી, આ કાયદા હેઠળ જારી કરાયેલા તમામ વોરંટ અને ધરપકડ, શોધ અને જપ્તી પર લાગુ પડશે.

૨૯. ધરપકડ કરાયેલ વ્યક્તિઓ અને જપ્ત કરાયેલ માલનો નિકાલ.—(૧) કલમ ૨૨ અથવા કલમ ૨૩ અથવા કલમ ૨૪ હેઠળ કોઈ વ્યક્તિની ધરપકડ કરનાર કોઈપણ અધિકારી, શક્ય તેટલી વહેલી તકે, તેને આવી ધરપકડ માટેના કારણોની જાણ કરશે.

(2) કલમ 22 ની પેટા-કલમ (1) હેઠળ જારી કરાયેલ વોરંટ હેઠળ ધરપકડ કરાયેલ દરેક વ્યક્તિ અને જપ્ત કરાયેલ માલ બિનજરૂરી વિલંબ વિના મેજિસ્ટ્રેટને મોકલવામાં આવશે જેના દ્વારા વોરંટ જારી કરવામાં આવ્યું હતું.

(૩) કલમ ૨૨ ની પેટા-કલમ (૨) અથવા કલમ ૨૩ અથવા કલમ ૨૪ હેઠળ ધરપકડ કરાયેલ દરેક વ્યક્તિ અને જપ્ત કરાયેલ માલ બિનજરૂરી વિલંબ વિના નીચે મુજબ મોકલવામાં આવશે

(a) નજીકના પોલીસ સ્ટેશનના ઇન્ચાર્જ અધિકારી; અથવા

(b) કલમ ૩૦ હેઠળ સત્તા પ્રાપ્ત અધિકારી.

(૪) જે અધિકારી અથવા અધિકારીને પેટા-કલમ (૨) અથવા પેટા-કલમ (૩) હેઠળ કોઈપણ વ્યક્તિ અથવા માલ મોકલવામાં આવે છે, તે, બધી અનુકૂળ રવાનગી સાથે, આવી વ્યક્તિ અથવા માલના કાયદા અનુસાર નિકાલ માટે જરૂરી પગલાં લેશે.

૩૦. રાષ્ટ્રીય સત્તામંડળના અધિકારીઓ વગેરેને પોલીસ સ્ટેશનના ઇન્ચાર્જ અધિકારીની સત્તાઓ આપવાની સત્તા.—(૧) કેન્દ્ર સરકાર, રાજ્ય સરકાર સાથે પરામર્શ કર્યા પછી, સત્તાવાર ગેઝેટમાં પ્રકાશિત સૂચના દ્વારા, રાષ્ટ્રીય સત્તામંડળના કોઈપણ અધિકારીને આ કાયદા હેઠળના ગુનાઓની તપાસ માટે પોલીસ સ્ટેશનના ઇન્ચાર્જ અધિકારીની સત્તાઓ આપી શકે છે.

(૨) રાજ્ય સરકાર, સત્તાવાર ગેઝેટમાં પ્રકાશિત સૂચના દ્વારા, આ કાયદા હેઠળના ગુનાઓની તપાસ માટે રાજપત્રિત કક્ષાના કોઈપણ અધિકારી અથવા આવા કોઈપણ વર્ગના અધિકારીઓને પોલીસ સ્ટેશનના ઇન્ચાર્જ અધિકારીની સત્તાઓ આપી શકે છે.

31. જપ્ત કરાયેલ અને પહોંચાડવામાં આવેલા માલનો હવાલો પોલીસ લેશે.—પોલીસ સ્ટેશનના ઇન્ચાર્જ અધિકારી, મેજિસ્ટ્રેટના આદેશ મુજબ, આ કાયદા હેઠળ જપ્ત કરાયેલા તમામ માલનો હવાલો સંભાળશે અને સુરક્ષિત કસ્ટડીમાં રાખશે, જે તે પોલીસ સ્ટેશનના સ્થાનિક વિસ્તારમાં અને જે તેમને પહોંચાડવામાં આવી શકે છે, અને કોઈપણ અધિકારી જે આવા માલ સાથે પોલીસ સ્ટેશનમાં જઈ શકે છે અથવા જેમને આ હેતુ માટે નિયુક્ત કરવામાં આવી શકે છે, તેમને આવા માલ પર પોતાનો સીલ લગાવવાની અથવા તેમાંથી નમૂના લેવાની મંજૂરી આપશે અને આમ લેવામાં આવેલા તમામ નમૂનાઓ પોલીસ સ્ટેશનના ઇન્ચાર્જ અધિકારીની સીલથી પણ સીલ કરવામાં આવશે.

32. ધરપકડ અને જપ્તીનો અહેવાલ.—જ્યારે પણ કોઈ વ્યક્તિ આ કાયદા હેઠળ કોઈપણ ધરપકડ અથવા જપ્તી કરે છે, ત્યારે તે આવી ધરપકડ અથવા જપ્તી પછીના અડતાલીસ કલાકની અંદર, આવી ધરપકડ અથવા જપ્તીની બધી વિગતોનો સંપૂર્ણ અહેવાલ તેના તાત્કાલિક ઉપરી અધિકારીને આપશે.

33. ઝેરી રસાયણો, પૂર્વગામી અને જપ્તી માટેના પરિવહનની જવાબદારી.—(1) જ્યારે પણ પ્રકરણ VI હેઠળ સજાપાત્ર કોઈપણ ગુનો કરવામાં આવ્યો હોય, ત્યારે જે માલ અથવા જેના સંબંધમાં અથવા જેના દ્વારા આવો ગુનો કરવામાં આવ્યો હોય તે જપ્તીને પાત્ર રહેશે.

(2) કોઈપણ ઝેરી રસાયણ અથવા પુરોગામી જે કાયદેસર રીતે ઉત્પાદિત, ભારતમાં આયાત કરાયેલ, પરિવહન કરાયેલ, ઉપયોગમાં લેવાયેલ, ખરીદેલ અથવા વેચાયેલ હોય તે કોઈપણ માલ સાથે અથવા વધુમાં, જે પેટા-કલમ (1) હેઠળ જપ્તી માટે જવાબદાર હોય અને જે રીસેપ્ટેકલ્સ, પેકેજો અને આવરણ મળી આવે છે જેમાં પેટા-કલમ (1) હેઠળ જપ્તી માટે જવાબદાર કોઈપણ માલ મળી આવે છે, અને આવા રીસેપ્ટેકલ્સ અથવા પેકેજોની અન્ય સામગ્રી, જો કોઈ હોય તો,

તે જ રીતે જપ્તી માટે જવાબદાર રહેશે.

(૩) પેટા-કલમ (૧) અથવા પેટા-કલમ (૨) હેઠળ જપ્ત કરવાને પાત્ર કોઈપણ માલના વહન માટે ઉપયોગમાં લેવાતું કોઈપણ વાહન જપ્ત કરવાને પાત્ર રહેશે, સિવાય કે વાહનના માલિક સાબિત કરે કે તેનો ઉપયોગ માલિક પોતે, તેના એજન્ટ, જો કોઈ હોય તો, અને વાહનના હવાલાદાર વ્યક્તિની જાણકારી અથવા મિલીભગત વિના કરવામાં આવ્યો હતો અને તે દરેકે આવા ઉપયોગ સામે તમામ વાજબી સાવચેતીઓ લીધી હતી.

૩૪. ઝેરી રસાયણો અથવા પુરોગામી છુપાવવા માટે ઉપયોગમાં લેવાતું માલ જપ્ત કરવાને પાત્ર.—આ કાયદા હેઠળ જપ્ત કરવાને પાત્ર કોઈપણ માલને છુપાવવા માટે ઉપયોગમાં લેવાતું કોઈપણ માલ પણ જપ્ત કરવાને પાત્ર રહેશે.

સમજૂતી.—આ કલમમાં, "માલ" માં પરિવહનના સાધન તરીકે વાહનનો સમાવેશ થાય છે.

૩૫. માલના વેચાણમાંથી મળેલી રકમ જપ્ત કરવી.—જ્યાં કોઈ પણ માલ એવી વ્યક્તિ દ્વારા વેચવામાં આવે છે જેને આ કાયદા હેઠળ માલ જપ્ત કરવા માટે જવાબદાર હોવાનું જ્ઞાન અથવા કારણ હોય, તો તેની વેચાણમાંથી મળેલી રકમ પણ જપ્ત કરવા માટે જવાબદાર રહેશે.

૩૬. જપ્ત કરવાની પ્રક્રિયા.—(૧) આ કાયદા હેઠળના ગુનાઓની સુનાવણીમાં, આરોપી દોષિત ઠરે છે કે નિર્દોષ ઠરે છે કે નિર્દોષ ઠરે છે, કોર્ટ નક્કી કરશે કે આ કાયદા હેઠળ જપ્ત કરાયેલ કોઈપણ માલ જપ્ત કરવા માટે જવાબદાર છે કે નહીં અને, જો તે નક્કી કરે છે કે માલ આટલો જવાબદાર છે, તો તે તે મુજબ જપ્ત કરવાનો આદેશ આપી શકે છે.

(2) જ્યાં આ કાયદા હેઠળ જપ્ત કરાયેલ કોઈપણ માલ કલમ 33 અથવા કલમ 34 અથવા કલમ 35 હેઠળ જપ્ત કરવાને પાત્ર લાગે છે, પરંતુ જે વ્યક્તિએ ગુનો કર્યો છે તે જાણીતો નથી અથવા મળી શકતો નથી, તો કોર્ટ આવી જવાબદારીની તપાસ કરી શકે છે અને તે મુજબ જપ્ત કરવાનો આદેશ આપી શકે છે:

પરંતુ કોઈપણ માલની જપ્તીનો આદેશ જપ્તીની તારીખથી એક મહિનાની સમાપ્તિ સુધી અથવા કોઈપણ વ્યક્તિ જે તેના પર કોઈ અધિકારનો દાવો કરી શકે છે અને તેના દાવાના સંદર્ભમાં પુરાવા, જો કોઈ હોય, રજૂ કરે છે, તેને સાંભળ્યા વિના કરવામાં આવશે નહીં.

(3) કોઈપણ વ્યક્તિ જે દોષિત ઠર્યો નથી અને આ કલમ હેઠળ જપ્ત કરવામાં આવેલી મિલકત પર કોઈ અધિકારનો દાવો કરે છે તે જપ્તીના આદેશ સામે સેશન્સ કોર્ટમાં અપીલ કરી શકે છે.

૩૭. માહિતી મંગાવવાની સત્તા, વગેરે.— કલમ ૨૩ હેઠળ અધિકૃત કોઈપણ ગૌણ અધિકારી, આ કાયદાની કોઈપણ જોગવાઈના ઉલ્લંઘનના સંદર્ભમાં કોઈપણ તપાસ દરમિયાન,—

(a) આ કાયદાની જોગવાઈઓ અથવા તેના હેઠળ જારી કરાયેલા કોઈપણ નિયમ અથવા આદેશ અથવા નિર્દેશનું કોઈ ઉલ્લંઘન થયું છે કે કેમ તે પોતાને સંતોષવા માટે કોઈપણ વ્યક્તિ પાસેથી માહિતી મંગાવવાની સત્તા;

(b) કોઈપણ વ્યક્તિને પૂછપરછ માટે ઉપયોગી અથવા સંબંધિત કોઈપણ દસ્તાવેજ અથવા વસ્તુ રજૂ કરવા અથવા પહોંચાડવા માટે કહેવામાં આવશે;

(c) કેસની હકીકતો અને પરિસ્થિતિઓથી પરિચિત કોઈપણ વ્યક્તિની તપાસ કરવી.

38. ગુનાઓ કરવા અંગેની માહિતી.—કોઈપણ અમલીકરણ અધિકારી, અમલીકરણ અધિકારીના ગૌણ અધિકારી અથવા રાષ્ટ્રીય સત્તામંડળ અથવા રાજ્ય સરકારના અધિકારી અથવા કલમ 22 ની પેટા-કલમ (2) માં ઉલ્લેખિત અધિકારીને આધિન અધિકારી, આ કાયદાની કોઈપણ જોગવાઈ અથવા તેના હેઠળ કરવામાં આવેલા આવા કોઈપણ આદેશ હેઠળ તેમને મળેલી સત્તાઓનો ઉપયોગ કરીને કાર્ય કરે છે, તેને કોઈપણ ગુના કરવા અંગેની કોઈપણ માહિતી ક્યારે મળી તે કહેવાની ફરજ પાડવામાં આવશે નહીં.

પ્રકરણ છઠ્ઠું

ગુનાઓ અને દંડ

૩૯. નોંધણી કરવામાં નિષ્ફળતા માટે સજા.—જે કોઈ—

(a) આ કાયદાની શરૂઆત પહેલાં, કોઈપણ ઝેરી રસાયણના વિકાસ, ઉત્પાદન, પ્રક્રિયા, સંપાદન, વપરાશ, ટ્રાન્સફર, આયાત, નિકાસ અથવા ઉપયોગમાં રોકાયેલા હતા અથવા સંમેલનના રસાયણો પરના પરિશિષ્ટ 1 થી 3 માં સૂચિબદ્ધ કોઈપણ પુરોગામી હતા અથવા ડિસ્ક્રીટ ઓર્ગેનિક રસાયણો સહિત કોઈપણ ડિસ્ક્રીટ ઓર્ગેનિક રસાયણના ઉત્પાદનમાં રોકાયેલા હતા.

ફોસ્ફરસ, સલ્ફર અથવા ફ્લોરિનના તત્વો ધરાવતું હોય અને આવી શરૂઆત પછી પણ આ રીતે કાર્યરત રહે; અથવા

(b) આ કાયદાની શરૂઆત પછી, સંમેલનના રસાયણો પરના પરિશિષ્ટ 1 થી 3 માં સૂચિબદ્ધ કોઈપણ ઝેરી રસાયણ અથવા પુરોગામીનું ઉત્પાદન, પ્રક્રિયા, હસ્તગત, વપરાશ, સ્થાનાંતરણ, આયાત, નિકાસ અથવા ઉપયોગ કરે છે અથવા ફોસ્ફરસ, સલ્ફર અથવા ફ્લોરિનના તત્વો ધરાવતા ડિસ્ક્રીટ ઓર્ગેનિક રસાયણો સહિત કોઈપણ ડિસ્ક્રીટ ઓર્ગેનિક રસાયણનું ઉત્પાદન કરે છે, પ્રક્રિયા કરે છે, પ્રાપ્ત કરે છે, વપરાશ કરે છે, સ્થાનાંતરિત કરે છે, આયાત કરે છે, નિકાસ કરે છે અથવા ઉપયોગ કરે છે,

કલમ ૧૮ ની પેટા-કલમ (૧) અથવા, જેમ બને તેમ, પેટા-કલમ (૨) ની જોગવાઈઓનું પાલન કર્યા વિના, જો તેનું નામ તે કલમની જોગવાઈઓ અનુસાર નોંધાયેલું ન હોય, તો તેને એક લાખ રૂપિયા સુધીનો દંડ થઈ શકે છે, અને સતત ડિફોલ્ટના કિસ્સામાં, પ્રથમ ડિફોલ્ટ માટે દોષિત ઠેરવ્યા પછી પણ આવી ડિફોલ્ટ ચાલુ રહે તે દરમિયાન દરરોજ એક લાખ રૂપિયા સુધીનો વધુ દંડ અથવા ત્રણ વર્ષ સુધીની કેદની સજા, અથવા બંને થઈ શકે છે.

૪૦. રાસાયણિક શસ્ત્રો અથવા રમખાણો નિયંત્રણ એજન્ટો વગેરેના વિકાસ, ઉત્પાદન વગેરેના સંદર્ભમાં ઉલ્લંઘન માટે સજા - જે કોઈ પણ, આ કાયદાની કોઈપણ જોગવાઈનું ઉલ્લંઘન કરીને, રાસાયણિક શસ્ત્રોનો વિકાસ, ઉત્પાદન, અન્યથા પ્રાપ્તિ, સંગ્રહ, જાળવણી અથવા ઉપયોગ કરે છે, કોઈપણ રાસાયણિક શસ્ત્રને સીધી કે આડકતરી રીતે કોઈપણ વ્યક્તિને ટ્રાન્સફર કરે છે, કોઈપણ રમખાણો નિયંત્રણ એજન્ટનો યુદ્ધની પદ્ધતિ તરીકે ઉપયોગ કરે છે, રાસાયણિક શસ્ત્રોનો ઉપયોગ કરવા માટે કોઈપણ લશ્કરી તૈયારીઓમાં જોડાય છે, કોઈપણ વ્યક્તિને યુદ્ધની પદ્ધતિ તરીકે કોઈપણ રમખાણો નિયંત્રણ એજન્ટનો ઉપયોગ કરવામાં મદદ કરે છે, પ્રોત્સાહિત કરે છે અથવા કોઈપણ રીતે પ્રેરિત કરે છે અથવા સંમેલન હેઠળ રાજ્ય પક્ષ માટે પ્રતિબંધિત કોઈપણ અન્ય પ્રવૃત્તિમાં જોડાય છે, તો તેને એક વર્ષથી ઓછી નહીં પરંતુ આજીવન કેદની સજા થશે અને તે એક લાખ રૂપિયા સુધીના દંડને પણ પાત્ર રહેશે.

૪૧. અનુસૂચિ ૧ માં સૂચિબદ્ધ ઝેરી રસાયણો વગેરેના સંદર્ભમાં ઉલ્લંઘન માટે સજા.— જે કોઈ પણ, આ કાયદાની કોઈપણ જોગવાઈનું ઉલ્લંઘન કરીને, સંમેલન હેઠળ રાજ્ય પક્ષ માટે પ્રતિબંધિત હેતુઓ માટે સંમેલનના રસાયણો પરના અનુસૂચિ ૧ માં સૂચિબદ્ધ કોઈપણ ઝેરી રસાયણ અથવા પુરોગામીનું ઉત્પાદન કરે છે, પ્રાપ્ત કરે છે, જાળવી રાખે છે, સ્થાનાંતરિત કરે છે અથવા ઉપયોગ કરે છે અથવા રસાયણો પરના અનુસૂચિ ૧ માં સૂચિબદ્ધ કોઈપણ ઝેરી રસાયણ અથવા પુરોગામીને ભારતની બહાર સંમેલનમાં સ્થાનાંતરિત કરે છે, તો તેને શિક્ષા કરવામાં આવશે.

એક વર્ષથી ઓછી ન હોય તેવી પરંતુ આજીવન કેદની સજા અને એક લાખ રૂપિયા સુધીના દંડને પણ પાત્ર થશે.

૪૨. અનુસૂચિ ૨ માં સૂચિબદ્ધ ઝેરી રસાયણો વગેરેના સ્થાનાંતરણના સંદર્ભમાં ઉલ્લંઘન માટે સજા.—જે કોઈ પણ, આ કાયદાની કોઈપણ જોગવાઈનું ઉલ્લંઘન કરીને, ^૧[એવા રાજ્ય જે રાજ્ય પક્ષ નથી અથવા કોઈપણ વ્યક્તિ] જે રાજ્ય પક્ષનો નાગરિક નથી, તેને કોઈપણ ઝેરી રસાયણ અથવા સંમેલનના રસાયણોના પરિશિષ્ટમાં અનુસૂચિ ૨ માં સૂચિબદ્ધ પૂર્વગામીને સ્થાનાંતરિત કરે છે અથવા પ્રાપ્ત કરે છે, તેને એક વર્ષથી ઓછી નહીં પરંતુ આજીવન કેદની સજા થશે અને એક લાખ રૂપિયા સુધીના દંડને પણ પાત્ર થશે.

43. ઝેરી રસાયણો વગેરેના નિકાસ અથવા આયાતના સંદર્ભમાં ઉલ્લંઘન માટે સજા.— જે કોઈ પણ, આ કાયદાની કોઈપણ જોગવાઈનું ઉલ્લંઘન કરીને, સંમેલનના રસાયણો પરના જોડાણમાં અનુસૂચિ 1 થી 3 માં સૂચિબદ્ધ કોઈપણ ઝેરી રસાયણ અથવા પૂર્વગામી ભારતમાં નિકાસ અથવા આયાત કરે છે, તેને એક વર્ષથી ઓછી નહીં પરંતુ આજીવન કેદની સજા થશે અને એક લાખ રૂપિયા સુધીના દંડને પણ પાત્ર રહેશે.

1. "કોઈપણ વ્યક્તિ" માટે 2012 ના અધિનિયમ 36, કલમ 5 દ્વારા પેટા (w.e.f. 23-11-2012).

44. ગુપ્ત માહિતી જાહેર કરવાના સંદર્ભમાં ઉલ્લંઘન માટે સજા.— જે કોઈ પણ, આ કાયદાની કોઈપણ જોગવાઈનું ઉલ્લંઘન કરીને, રાષ્ટ્રીય સત્તામંડળ દ્વારા આ કાયદાની જોગવાઈઓ હેઠળ કરવામાં આવેલા કોઈપણ નિરીક્ષણ દરમિયાન અમલીકરણ અધિકારીને પૂરી પાડવામાં આવેલી અથવા મેળવેલી કોઈપણ ઘોષણા અથવા રિટર્ન અથવા કરવામાં આવેલા કોઈપણ નિવેદન, માહિતીમાંથી મેળવેલી કોઈપણ ગુપ્ત માહિતી અન્ય કોઈપણ વ્યક્તિને જાહેર કરે છે, તો તેને એક વર્ષથી ઓછી નહીં પરંતુ આજીવન કેદની સજા થશે અને તે એક લાખ રૂપિયા સુધીના દંડને પણ પાત્ર થશે.

45. પ્રવેશ નકારવાના સંદર્ભમાં ઉલ્લંઘન માટે સજા.—જે કોઈ પણ સંમેલન હેઠળ નિરીક્ષણ પ્રવૃત્તિ સંબંધિત જવાબદારીઓનું પાલન કરતું નથી અથવા કોઈપણ નિરીક્ષણ ટીમ, નિરીક્ષક, અમલીકરણ અધિકારી અથવા નિરીક્ષકને તેમના કાર્યો કરવામાં વિલંબ કરે છે અથવા અવરોધે છે અથવા સ્થળ પર સ્થાપિત કોઈપણ સાધન અથવા કોઈપણ માન્ય ઉપકરણને જાણી જોઈને દૂર કરે છે અથવા તેની સાથે ચેડા કરે છે, તેને એક વર્ષથી ઓછી નહીં પરંતુ આજીવન કેદની સજા થઈ શકે છે અને એક લાખ રૂપિયા સુધીના દંડને પણ પાત્ર રહેશે.

46. માહિતી, ઘોષણા અથવા રીટર્ન આપવામાં નિષ્ફળતાના સંદર્ભમાં ઉલ્લંઘન માટે સજા.—આ કાયદા દ્વારા અથવા હેઠળ કોઈપણ વ્યક્તિ જેને કોઈપણ -

(a) માહિતી;

(b) ઘોષણા; અથવા

(c) રીટર્ન,

આવી માહિતી, ઘોષણા અથવા રિટર્ન આપવામાં નિષ્ફળ જાય તો તેને એક લાખ રૂપિયા સુધીનો દંડ થઈ શકે છે, અને સતત ડિફોલ્ટના કિસ્સામાં, પ્રથમ ડિફોલ્ટ માટે દોષિત ઠેરવ્યા પછી પણ આવા ડિફોલ્ટ ચાલુ રહે તે દરમિયાન દરરોજ એક લાખ રૂપિયા સુધીનો વધુ દંડ થઈ શકે છે, અથવા ત્રણ વર્ષ સુધીની કેદની સજા થઈ શકે છે, અથવા બંને સાથે.

47. કલમ 46 હેઠળ સજાપાત્ર ગુનો નોંધનીય રહેશે.—ફોજદારી કાર્યવાહી સંહિતા, 1973 (1974 નો 2) માં કંઈપણ હોવા છતાં, કલમ 46 હેઠળ સજાપાત્ર ગુનો નોંધનીય રહેશે.

48. કંપનીઓ દ્વારા ગુનાઓ.—(1) જ્યાં પ્રકરણ VI હેઠળનો કોઈપણ ગુનો કંપની દ્વારા કરવામાં આવ્યો હોય, ત્યારે દરેક વ્યક્તિ જે ગુનો કરવામાં આવ્યો તે સમયે કંપની તેમજ કંપનીના વ્યવસાયના સંચાલન માટે જવાબદાર હતો અથવા કંપનીને જવાબદાર હતો, તે ગુનાનો દોષિત માનવામાં આવશે અને તેની સામે કાર્યવાહી કરવા અને તે મુજબ સજા કરવા માટે જવાબદાર રહેશે:

પરંતુ આ પેટા-કલમમાં સમાવિષ્ટ કંઈપણ આવી વ્યક્તિને કોઈપણ સજા માટે જવાબદાર બનાવશે નહીં જો તે સાબિત કરે કે ગુનો તેની જાણ વગર કરવામાં આવ્યો હતો અથવા તેણે આવા ગુનાને રોકવા માટે તમામ યોગ્ય ખંતનો ઉપયોગ કર્યો હતો.

(2) પેટા-કલમ (1) માં સમાવિષ્ટ કંઈપણ હોવા છતાં, જ્યાં પ્રકરણ VI હેઠળનો કોઈપણ ગુનો કંપની દ્વારા કરવામાં આવ્યો હોય અને તે સાબિત થાય કે ગુનો કંપનીના કોઈપણ ડિરેક્ટર, મેનેજર, સેક્રેટરી અથવા અન્ય અધિકારીની સંમતિ અથવા સહયોગથી કરવામાં આવ્યો છે, અથવા તેમની તરફથી કોઈપણ બેદરકારીને કારણે થયો છે, તો આવા ડિરેક્ટર, મેનેજર, સેક્રેટરી અથવા અન્ય અધિકારી તે ગુના માટે દોષિત માનવામાં આવશે અને તેમની સામે કાર્યવાહી કરવા અને તે મુજબ સજા કરવા માટે જવાબદાર રહેશે.

સમજૂતી.—આ કલમના હેતુઓ માટે,—

(a) "કંપની" નો અર્થ કોઈપણ કોર્પોરેટ બોડી છે, અને તેમાં પેઢી અથવા વ્યક્તિઓના અન્ય સંગઠનનો સમાવેશ થાય છે; અને

(b) "ડિરેક્ટર", પેઢીના સંબંધમાં, પેઢીનો ભાગીદાર છે.

49. ગુનાઓનો કેસ ચલાવવો.—કોઈ પણ કોર્ટ આ કાયદા હેઠળ સજાપાત્ર કોઈપણ ગુનાનું સંજ્ઞાન લેશે નહીં સિવાય કે કેન્દ્ર સરકાર અથવા કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા સત્તાવાર ગેઝેટમાં સૂચિત કરાયેલ સત્તાધિકારીની પૂર્વ મંજૂરી હોય, જે આ કાયદા હેઠળ ગુનાઓનો કેસ ચલાવવો મંજૂર કરવા સક્ષમ હોય.

50. રાષ્ટ્રીય સત્તાધિકારીના નિર્ણય સામે અપીલ.—(1) કલમ 10 હેઠળ જારી કરાયેલ રાષ્ટ્રીય સત્તાધિકારીના કોઈપણ નિર્દેશથી નારાજ કોઈપણ વ્યક્તિ નિર્ધારિત સમયની અંદર કેન્દ્ર સરકાર સમક્ષ અપીલ કરી શકે છે.

(2) જો નિર્ધારિત સમયગાળાની સમાપ્તિ પછી અપીલ કરવામાં આવે તો તે સ્વીકારવામાં આવશે નહીં:

પરંતુ જો અપીલકર્તા કેન્દ્ર સરકારને ખાતરી આપે કે નિર્ધારિત સમયગાળાની અંદર અપીલ ન કરવા માટે તેની પાસે પૂરતું કારણ હતું, તો તે માટે નિર્ધારિત સમયગાળાની સમાપ્તિ પછી અપીલ સ્વીકારી શકાય છે.

(3) આ કલમ હેઠળ કરવામાં આવતી દરેક અપીલ એવા સ્વરૂપમાં કરવામાં આવશે અને તેની સાથે અપીલ કરાયેલ નિર્દેશની નકલ અને નિર્ધારિત ફી દ્વારા રજૂ કરવામાં આવશે.

(૪) અપીલનો નિકાલ કરવાની પ્રક્રિયા નીચે મુજબ રહેશે:

પરંતુ અપીલનો નિકાલ કરતા પહેલા, અપીલકર્તાને સાંભળવાની વાજબી તક આપવામાં આવશે.

૫૧. સંમેલનની જોગવાઈઓ ચોક્કસ મિશ્રણોને લાગુ પડતી નથી.—આ કાયદામાં સમાવિષ્ટ કંઈપણ હોવા છતાં, સંમેલનની જોગવાઈઓ જ્યાં સુધી તેઓ સંબંધિત છે-

(a) પ્રતિબંધ અથવા જાણ કરવી;

(b) નિરીક્ષણ; અથવા

(c) ઘોષણા અને ચકાસણી,

કેન્દ્ર સરકાર, સત્તાવાર ગેઝેટમાં સૂચના દ્વારા, જે રીતે ઉલ્લેખ કરી શકે છે તે રીતે, સંમેલનના રસાયણો પરના પરિશિષ્ટમાં અનુસૂચિ 2 અથવા અનુસૂચિ 3 માં ઉલ્લેખિત કોઈપણ રસાયણોની સાંદ્રતા ધરાવતા કોઈપણ મિશ્રણને લાગુ પડશે નહીં.

પ્રકરણ સાતમું

વિવિધ

૫૨. સદ્ભાવનાથી લેવામાં આવેલા પગલાંનું રક્ષણ.—આ અધિનિયમ અથવા તેના હેઠળ બનાવેલા કોઈપણ નિયમ અથવા આદેશ હેઠળ સદ્ભાવનાથી કરવામાં આવેલ અથવા કરવાનો ઈરાદો ધરાવતી કોઈપણ બાબત માટે કેન્દ્ર સરકાર અથવા રાજ્ય સરકાર અથવા કેન્દ્ર સરકાર અથવા રાજ્ય સરકારના કોઈપણ અધિકારી અથવા રાષ્ટ્રીય સત્તામંડળના અધ્યક્ષ, ડિરેક્ટરો, અધિકારીઓ અને અન્ય કર્મચારીઓ અથવા આ અધિનિયમ હેઠળ કોઈપણ સત્તાનો ઉપયોગ કરતી અથવા કોઈપણ કાર્યો કરતી અથવા કોઈપણ ફરજો બજાવતી કોઈપણ અન્ય વ્યક્તિ સામે કોઈ દાવો, કાર્યવાહી અથવા અન્ય કાનૂની કાર્યવાહી થઈ શકશે નહીં.

૫૩. સોંપણી કરવાની સત્તા.—(૧) કેન્દ્ર સરકાર, સત્તાવાર ગેઝેટમાં સૂચના દ્વારા, સૂચનામાં ઉલ્લેખિત શરતો અને મર્યાદાઓને આધીન રહીને, આ કાયદા હેઠળ (કલમ ૫૬ હેઠળ નિયમો બનાવવાની સત્તા સિવાય) તેની સત્તાઓ અને કાર્યો, જે તે જરૂરી અથવા યોગ્ય ગણે, કલમ ૧૧ માં ઉલ્લેખિત રાષ્ટ્રીય સત્તામંડળ અથવા સમિતિને સોંપી શકે છે.

(૨) રાજ્ય સરકાર, સત્તાવાર ગેઝેટમાં સૂચના દ્વારા, સૂચનામાં ઉલ્લેખિત શરતો અને મર્યાદાઓને આધીન, આ કાયદા હેઠળ તેની સત્તાઓ અને કાર્યો, જે તે જરૂરી અથવા યોગ્ય ગણે, તે સરકારના કોઈપણ અધિકારી અથવા અધિકારીને સોંપી શકે છે.

૫૪. અધિકારીઓ જાહેર સેવક રહેશે.—રાષ્ટ્રીય સત્તામંડળના અધ્યક્ષ, ડિરેક્ટરો, અધિકારીઓ અને અન્ય કર્મચારીઓ અથવા આ કાયદા હેઠળ કોઈપણ સત્તાનો ઉપયોગ કરતી અથવા કોઈપણ કાર્યો કરતી કોઈપણ અન્ય વ્યક્તિ ભારતીય દંડ સંહિતા (૧૮૬૦નો ૪૫) ની કલમ ૨૧ ના અર્થમાં જાહેર સેવક માનવામાં આવશે.

૫૫. મુશ્કેલીઓ દૂર કરવી.—જો આ કાયદાની જોગવાઈઓને અમલમાં મૂકવામાં કોઈ મુશ્કેલી ઊભી થાય, તો કેન્દ્ર સરકાર, સત્તાવાર ગેઝેટમાં પ્રકાશિત આદેશ દ્વારા, આ કાયદાની જોગવાઈઓ સાથે અસંગત ન હોય તેવી જોગવાઈઓ કરી શકે છે, જે તેને મુશ્કેલી દૂર કરવા માટે જરૂરી અથવા યોગ્ય લાગે:

પરંતુ આ અધિનિયમ રાષ્ટ્રપતિની સંમતિ મેળવે તે તારીખથી ત્રણ વર્ષનો સમયગાળો પૂર્ણ થયા પછી આવો કોઈ આદેશ કરવામાં આવશે નહીં.

૫૬. નિયમો બનાવવાની સત્તા.—(૧) કેન્દ્ર સરકાર, સત્તાવાર ગેઝેટમાં સૂચના દ્વારા, આ કાયદાના હેતુઓ પૂર્ણ કરવા માટે નિયમો બનાવી શકે છે.

(૨) ખાસ કરીને, અને ઉપરોક્ત સત્તાની સામાન્યતાને પૂર્વગ્રહ રાખ્યા વિના, આવા નિયમો નીચેની બધી અથવા કોઈપણ બાબતો માટે જોગવાઈ કરી શકે છે, જેમ કે:—

(a) કલમ ૬ ની પેટા-કલમ (૩) હેઠળ અધ્યક્ષ અને ડિરેક્ટરોને ચૂકવવાપાત્ર પગાર અને ભથ્થાં, અને તેમની સેવાની અન્ય શરતો અને શરતો, અને તે કલમની પેટા-કલમ (૪) હેઠળ રાષ્ટ્રીય સત્તામંડળના અધિકારીઓ અને અન્ય કર્મચારીઓને ચૂકવવાપાત્ર પગાર અને ભથ્થાં અને તેમની સેવાની અન્ય શરતો અને શરતો;

(b) કલમ ૭ ની પેટા-કલમ (૨) ની કલમ (v) હેઠળ નિર્ધારિત કરી શકાય તેવા રાષ્ટ્રીય સત્તામંડળના અન્ય કાર્યો;

1[(ba) કલમ 9 ની પેટા-કલમ (1) હેઠળ અધિકારીઓએ પૂર્ણ કરવા જરૂરી માપદંડો;]

2[(c) કલમ 18 ની પેટા-કલમ (1) અને (2) હેઠળ મુક્તિઓ અને મર્યાદાઓ, અરજીનું ફોર્મ, અરજી ફોર્મમાં સમાવિષ્ટ વિગતો, નોંધણી પ્રમાણપત્રનું ફોર્મ, અરજી કરવાની રીત, ચૂકવવાપાત્ર ફીની રકમ, કલમ 18 ની પેટા-કલમ (3) હેઠળ નોંધણી પ્રમાણપત્ર આપવા અથવા રદ કરવા માટે અનુસરવામાં આવતી પ્રક્રિયા,

કલમ 18 ની પેટા-કલમ (4) હેઠળ નોંધણી પ્રમાણપત્ર આપવા માટેના નિયમો અને શરતો, નોંધણીનું નવીકરણ પ્રમાણપત્ર જારી કરી શકાય તે સમયગાળો અને પેટા-કલમ 18 ની પેટા-કલમ (5) હેઠળ તેના માટે ચૂકવવાપાત્ર ફીની રકમ, અને તે કલમની પેટા-કલમ (6) હેઠળ રજૂ કરવાની માહિતી, ઘોષણા અથવા રિટર્ન;]

(d) સમય કલમ ૫૦ ની પેટા-કલમ (૧) હેઠળ અપીલ કરી શકાય છે;

(e) કલમ ૫૦ ની પેટા-કલમ (૩) હેઠળ અપીલ કરવા માટેનું ફોર્મ અને તેની સાથે ભરવાની ફી;

(f) કલમ ૫૦ ની પેટા-કલમ (૪) હેઠળ અપીલનો નિકાલ કરવાની પ્રક્રિયા;

(g) કોઈપણ અન્ય બાબત જે નિર્ધારિત કરવાની હોય, અથવા હોઈ શકે.

(3) કલમ 3 ની પેટા-કલમ (2) હેઠળ જારી કરાયેલ દરેક સૂચના, કલમ 5 હેઠળ કરવામાં આવેલી કોઈપણ ઘોષણા, કલમ 55 હેઠળ કરવામાં આવેલ દરેક આદેશ અને કલમ 56 હેઠળ કરવામાં આવેલ દરેક નિયમ, તે જારી કર્યા પછી અથવા કરવામાં આવ્યા પછી શક્ય તેટલી વહેલી તકે, સંસદના દરેક ગૃહ સમક્ષ, જ્યારે તે સત્રમાં હોય, કુલ ત્રીસ દિવસના સમયગાળા માટે મૂકવામાં આવશે, જેમાં એક સત્ર અથવા બે કે તેથી વધુ ક્રમિક સત્રોનો સમાવેશ થઈ શકે છે, અને જો, સત્ર અથવા ઉપરોક્ત ક્રમિક સત્રો પછી તરત જ સત્ર સમાપ્ત થાય તે પહેલાં, બંને ગૃહો સૂચના, હુકમ અથવા નિયમમાં કોઈપણ ફેરફાર કરવા સંમત થાય છે અથવા બંને ગૃહો સંમત થાય છે કે સૂચના, હુકમ અથવા નિયમ જારી અથવા કરવામાં ન આવે, તો સૂચના, હુકમ અથવા નિયમ ત્યારબાદ ફક્ત આવા સુધારેલા સ્વરૂપમાં જ અસરકારક રહેશે અથવા કોઈ અસર કરશે નહીં, જેમ કે કેસ હોઈ શકે; તેથી, આવા કોઈપણ ફેરફાર અથવા રદબાતલ તે સૂચના, હુકમ અથવા નિયમ હેઠળ અગાઉ કરવામાં આવેલી કોઈપણ વસ્તુની માન્યતાને પૂર્વગ્રહ વિના રહેશે.

1. ઇન્સ. ૨૦૧૨ ના અધિનિયમ ૩૬, કલમ ૬ (w.e.f. ૨૩-૧૧-૨૦૧૨) દ્વારા.

૨. કલમ ૬ દ્વારા ઉપ-ઉપયોગ, કલમ (c) માટે (w.e.f. ૨૩-૧૧-૨૦૧૨).

સૂચિ

(વિભાગ ૩ જુઓ)

કન્યાયની જોગવાઈઓ જેમાં કાયદાનું બળ હશે

લેખ I

સામાન્ય જવાબદારીઓ

૧. આ સંમેલનનો દરેક રાજ્ય પક્ષ કોઈપણ સંજોગોમાં ક્યારેય આ બાબતો સ્વીકારતો નથી:

(a) રાસાયણિક શસ્ત્રો વિકસાવવા, ઉત્પન્ન કરવા, અન્યથા પ્રાપ્ત કરવા, સંગ્રહ કરવા અથવા જાળવી રાખવા, અથવા સીધા કે આડકતરી રીતે કોઈપણને રાસાયણિક શસ્ત્રો ટ્રાન્સફર કરવા;

(b) રાસાયણિક શસ્ત્રોનો ઉપયોગ કરવા;

(c) રાસાયણિક શસ્ત્રોનો ઉપયોગ કરવા માટે કોઈપણ લશ્કરી તૈયારીઓમાં જોડાવા;

(d) આ સંમેલન હેઠળ રાજ્ય પક્ષ માટે પ્રતિબંધિત કોઈપણ પ્રવૃત્તિમાં જોડાવા માટે કોઈપણને મદદ કરવા, પ્રોત્સાહિત કરવા અથવા પ્રેરિત કરવા.

2. દરેક રાજ્ય પક્ષ આ સંમેલનની જોગવાઈઓ અનુસાર, તેની માલિકીના અથવા તેના અધિકારક્ષેત્ર અથવા નિયંત્રણ હેઠળ કોઈપણ જગ્યાએ સ્થિત રાસાયણિક શસ્ત્રોનો નાશ કરવાનું વચન આપે છે.

3. દરેક રાજ્ય પક્ષ આ સંમેલનની જોગવાઈઓ અનુસાર, બીજા રાજ્ય પક્ષના પ્રદેશ પર છોડી દેવામાં આવેલા તમામ રાસાયણિક શસ્ત્રોનો નાશ કરવાનું વચન આપે છે.

4. દરેક રાજ્ય પક્ષ આ સંમેલનની જોગવાઈઓ અનુસાર, તેની માલિકીની અથવા તેના અધિકારક્ષેત્ર અથવા નિયંત્રણ હેઠળ કોઈપણ જગ્યાએ સ્થિત કોઈપણ રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધાઓનો નાશ કરવાનું વચન આપે છે.

5. દરેક રાજ્ય પક્ષ યુદ્ધની પદ્ધતિ તરીકે રમખાણો નિયંત્રણ એજન્ટોનો ઉપયોગ ન કરવાની પ્રતિબદ્ધતા ધરાવે છે.

લેખ II

વ્યાખ્યાઓ અને માપદંડ

આ સંમેલનના હેતુઓ માટે:

1. "રાસાયણિક શસ્ત્રો" નો અર્થ નીચે મુજબ છે, એકસાથે અથવા અલગથી:

(a) ઝેરી રસાયણો અને તેમના પુરોગામી, સિવાય કે જ્યાં આ સંમેલન હેઠળ પ્રતિબંધિત ન હોય તેવા હેતુઓ માટે બનાવાયેલ હોય, જ્યાં સુધી પ્રકારો અને માત્રા આવા હેતુઓ સાથે સુસંગત હોય;

(b) દારૂગોળા અને ઉપકરણો, ખાસ કરીને પેટા-ફકરા (a) માં ઉલ્લેખિત ઝેરી રસાયણોના ઝેરી ગુણધર્મો દ્વારા મૃત્યુ અથવા અન્ય નુકસાન પહોંચાડવા માટે રચાયેલ છે, જે આવા દારૂગોળા અને ઉપકરણોના ઉપયોગના પરિણામે મુક્ત થશે;

(c) પેટા-ફકરા (b) માં ઉલ્લેખિત દારૂગોળા અને ઉપકરણોના ઉપયોગના સીધા સંબંધમાં ઉપયોગ માટે ખાસ રચાયેલ કોઈપણ ઉપકરણ.

2. "ઝેરી રસાયણ" નો અર્થ છે: કોઈપણ રસાયણ જે જીવન પ્રક્રિયાઓ પર તેની રાસાયણિક ક્રિયા દ્વારા મનુષ્યો અથવા પ્રાણીઓને મૃત્યુ, કામચલાઉ અક્ષમતા અથવા કાયમી નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. આમાં આવા બધા રસાયણોનો સમાવેશ થાય છે, તેમના મૂળ અથવા તેમની ઉત્પાદન પદ્ધતિને ધ્યાનમાં લીધા વિના, અને તે સુવિધાઓમાં, દારૂગોળામાં અથવા અન્યત્ર ઉત્પન્ન થાય છે કે કેમ તે ધ્યાનમાં લીધા વિના.

(આ સંમેલનના અમલીકરણ માટે, ચકાસણી પગલાં લાગુ કરવા માટે ઓળખાયેલા ઝેરી રસાયણો રસાયણો પરના પરિશિષ્ટમાં સમાવિષ્ટ સૂચિમાં સૂચિબદ્ધ છે.)

3. "પૂર્વગામી" નો અર્થ છે: કોઈપણ રાસાયણિક પ્રતિક્રિયા જે ઝેરી રસાયણના કોઈપણ પદ્ધતિ દ્વારા ઉત્પાદનમાં કોઈપણ તબક્કે ભાગ લે છે. આમાં દ્વિસંગી અથવા બહુઘટક રાસાયણિક પ્રણાલીનો કોઈપણ મુખ્ય ઘટક શામેલ છે.

(આ સંમેલનના અમલીકરણ માટે, ચકાસણી પગલાં લાગુ કરવા માટે ઓળખાયેલા પૂર્વગામીઓ રસાયણો પરના પરિશિષ્ટમાં સમાવિષ્ટ સૂચિમાં સૂચિબદ્ધ છે.)

4. "દ્વિસંગી અથવા બહુઘટક રાસાયણિક પ્રણાલીઓનો મુખ્ય ઘટક" (ત્યારબાદ "મુખ્ય ઘટક" તરીકે ઓળખાશે) નો અર્થ છે: પૂર્વગામી જે અંતિમ ઉત્પાદનના ઝેરી ગુણધર્મો નક્કી કરવામાં સૌથી મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે અને દ્વિસંગી અથવા બહુઘટક સિસ્ટમમાં અન્ય રસાયણો સાથે ઝડપથી પ્રતિક્રિયા આપે છે.

5. "જૂના રાસાયણિક શસ્ત્રો" નો અર્થ છે:

(a) રાસાયણિક શસ્ત્રો જે 1925 પહેલાં બનાવવામાં આવ્યા હતા; અથવા

(b) ૧૯૨૫ અને ૧૯૪૬ વચ્ચેના સમયગાળામાં ઉત્પાદિત રાસાયણિક શસ્ત્રો જે એટલી હદે બગડી ગયા છે કે તેનો ઉપયોગ રાસાયણિક શસ્ત્રો તરીકે થઈ શકતો નથી.

૬. “ત્યજી દેવાયેલા રાસાયણિક શસ્ત્રો” નો અર્થ છે: રાસાયણિક શસ્ત્રો, જેમાં જૂના રાસાયણિક શસ્ત્રોનો સમાવેશ થાય છે, જે ૧ જાન્યુઆરી ૧૯૨૫ પછી બીજા રાજ્યના પ્રદેશ પર બીજા રાજ્યની સંમતિ વિના ત્યજી દેવામાં આવ્યા હતા.

૭. “હુલ્લડ નિયંત્રણ એજન્ટ” નો અર્થ છે: કોઈપણ રસાયણ જે અનુસૂચિમાં સૂચિબદ્ધ નથી, જે માનવોમાં ઝડપથી સંવેદનાત્મક બળતરા અથવા અક્ષમ શારીરિક અસરો પેદા કરી શકે છે જે સંપર્ક સમાપ્ત થયા પછી ટૂંકા સમયમાં અદૃશ્ય થઈ જાય છે.

8. “રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધા”:

(a) નો અર્થ કોઈપણ ઉપકરણ, તેમજ આવા સાધનો ધરાવતી કોઈપણ ઇમારત, જે 1 જાન્યુઆરી 1946 થી કોઈપણ સમયે ડિઝાઇન, નિર્માણ અથવા ઉપયોગમાં લેવામાં આવી હતી:

(i) રસાયણોના ઉત્પાદનના તબક્કાના ભાગ રૂપે ("અંતિમ તકનીકી તબક્કો") જ્યાં સામગ્રીના પ્રવાહમાં સમાવિષ્ટ હશે, જ્યારે સાધન કાર્યરત હોય ત્યારે:

(1) રસાયણો પરના પરિશિષ્ટમાં અનુસૂચિ 1 માં સૂચિબદ્ધ કોઈપણ રસાયણ; અથવા

(2) કોઈપણ અન્ય રસાયણ જેનો કોઈ ઉપયોગ નથી, રાજ્ય પક્ષના પ્રદેશ પર અથવા રાજ્ય પક્ષના અધિકારક્ષેત્ર અથવા નિયંત્રણ હેઠળના કોઈપણ અન્ય સ્થળે, આ સંમેલન હેઠળ પ્રતિબંધિત ન હોય તેવા હેતુઓ માટે, પરંતુ રાસાયણિક શસ્ત્રોના હેતુઓ માટે ઉપયોગ કરી શકાય છે; અથવા

(ii) રાસાયણિક શસ્ત્રો ભરવા માટે, જેમાં અન્ય બાબતોની સાથે, શેડ્યૂલ 1 માં સૂચિબદ્ધ રસાયણોને દારૂગોળો, ઉપકરણો અથવા જથ્થાબંધ સંગ્રહ કન્ટેનરમાં ભરવાનો સમાવેશ થાય છે; રસાયણોને

કન્ટેનરોમાં ભરવા જે એસેમ્બલ દ્વિસંગી દારૂગોળો અને ઉપકરણોનો ભાગ બનાવે છે અથવા એસેમ્બલ એકાત્મક દારૂગોળો અને ઉપકરણોનો ભાગ બનાવે છે, અને કન્ટેનર અને રાસાયણિક સબમિશનને સંબંધિત દારૂગોળો અને ઉપકરણોમાં લોડ કરવા;

(b) નો અર્થ એ નથી:

(i) પેટા-ફકરા (a) (i) માં ઉલ્લેખિત રસાયણોના સંશ્લેષણ માટે ઉત્પાદન ક્ષમતા ધરાવતી કોઈપણ સુવિધા જે 1 ટન કરતા ઓછી છે;

(ii) કોઈપણ સુવિધા જેમાં પેટા-ફકરા (a) (i) માં ઉલ્લેખિત રસાયણ આ સંમેલન હેઠળ પ્રતિબંધિત ન હોય તેવા હેતુઓ માટે પ્રવૃત્તિઓના અનિવાર્ય ઉપ-ઉત્પાદન તરીકે ઉત્પન્ન થાય છે અથવા કરવામાં આવ્યું હતું, જો કે રસાયણ 3 ટકાથી વધુ ન હોય. કુલ ઉત્પાદનના ખર્ચ અને સુવિધા અમલીકરણ અને ચકાસણી પરના જોડાણ (ત્યારબાદ "ચકાસણી જોડાણ" તરીકે ઓળખાય છે) હેઠળ ઘોષણા અને નિરીક્ષણને આધીન છે; અથવા

(iii) ચકાસણી જોડાણના ભાગ VI માં ઉલ્લેખિત આ સંમેલન હેઠળ પ્રતિબંધિત ન હોય તેવા હેતુઓ માટે અનુસૂચિ 1 માં સૂચિબદ્ધ રસાયણોના ઉત્પાદન માટે એકલ નાના પાયે સુવિધા.

9. "આ સંમેલન હેઠળ પ્રતિબંધિત ન હોય તેવા હેતુઓ" નો અર્થ છે:

(a) ઔદ્યોગિક, કૃષિ, સંશોધન, તબીબી, ફાર્માસ્યુટિકલ અથવા અન્ય શાંતિપૂર્ણ હેતુઓ;

(b) રક્ષણાત્મક હેતુઓ, એટલે કે ઝેરી રસાયણો સામે રક્ષણ અને રાસાયણિક શસ્ત્રો સામે રક્ષણ સાથે સીધા સંબંધિત હેતુઓ;

(c) રાસાયણિક શસ્ત્રોના ઉપયોગ સાથે જોડાયેલા ન હોય અને યુદ્ધની પદ્ધતિ તરીકે રસાયણોના ઝેરી ગુણધર્મોના ઉપયોગ પર આધારિત ન હોય તેવા લશ્કરી હેતુઓ;

(d) સ્થાનિક રમખાણો નિયંત્રણ હેતુઓ સહિત કાયદા અમલીકરણ.

૧૦. "ઉત્પાદન ક્ષમતા" નો અર્થ છે: વાસ્તવમાં ઉપયોગમાં લેવાતી તકનીકી પ્રક્રિયાના આધારે ચોક્કસ રસાયણના ઉત્પાદન માટે વાર્ષિક જથ્થાત્મક સંભાવના અથવા, જો પ્રક્રિયા હજુ સુધી કાર્યરત ન હોય, તો સંબંધિત સુવિધા પર ઉપયોગ કરવાની યોજના છે. તે નેમપ્લેટ ક્ષમતા અથવા, જો નેમપ્લેટ ક્ષમતા ઉપલબ્ધ ન હોય, તો ડિઝાઇન ક્ષમતા જેટલી માનવામાં આવશે. નેમપ્લેટ ક્ષમતા એ ઉત્પાદન સુવિધા માટે મહત્તમ જથ્થા માટે ઑપ્ટિમાઇઝ કરેલી પરિસ્થિતિઓ હેઠળ ઉત્પાદન આઉટપુટ છે, જેમ કે એક અથવા વધુ પરીક્ષણ-રન દ્વારા દર્શાવવામાં આવ્યું છે. ડિઝાઇન ક્ષમતા એ સૈદ્ધાંતિક રીતે ગણતરી કરેલ ઉત્પાદન આઉટપુટ છે.

૧૧. "સંગઠન" નો અર્થ આ સંમેલનના કલમ VIII અનુસાર સ્થાપિત રાસાયણિક શસ્ત્રોના પ્રતિબંધ માટેનું સંગઠન છે.

૧૨. કલમ VI ના હેતુઓ માટે:

(a) રસાયણનું "ઉત્પાદન" એટલે રાસાયણિક પ્રતિક્રિયા દ્વારા તેનું નિર્માણ;

(b) રસાયણની "પ્રક્રિયા" એટલે ભૌતિક પ્રક્રિયા, જેમ કે રચના, નિષ્કર્ષણ અને શુદ્ધિકરણ, જેમાં રસાયણ બીજા રસાયણમાં રૂપાંતરિત થતું નથી;

(c) રસાયણનો "વપરાશ" એટલે રાસાયણિક પ્રતિક્રિયા દ્વારા તેનું બીજા રસાયણમાં રૂપાંતર.

લેખ III

ઘોષણા

1. દરેક રાજ્ય પક્ષ આ સંમેલન અમલમાં આવ્યાના 30 દિવસ પછી, નીચેની ઘોષણાઓ સંસ્થાને સુપરત કરશે, જેમાં તે:

(a) રાસાયણિક શસ્ત્રોના સંદર્ભમાં:

(i) જાહેર કરશે કે તે કોઈપણ રાસાયણિક શસ્ત્રો ધરાવે છે કે ધરાવે છે, અથવા તેના અધિકારક્ષેત્ર અથવા નિયંત્રણ હેઠળ કોઈપણ જગ્યાએ કોઈપણ રાસાયણિક શસ્ત્રો સ્થિત છે કે નહીં;

(ii) ચકાસણી પરિશિષ્ટના ભાગ IV (A), ફકરા 1 થી 3 અનુસાર, તેની માલિકી અથવા માલિકી ધરાવતા રાસાયણિક શસ્ત્રોનું ચોક્કસ સ્થાન, કુલ જથ્થો અને વિગતવાર ઇન્વેન્ટરી સ્પષ્ટ કરો, અથવા જે તેના અધિકારક્ષેત્ર અથવા નિયંત્રણ હેઠળ કોઈપણ જગ્યાએ સ્થિત છે, સિવાય કે પેટા-ફકરા (iii) માં ઉલ્લેખિત રાસાયણિક શસ્ત્રો સિવાય;

(iii) ચકાસણી પરિશિષ્ટના ભાગ IV (A), ફકરા 4 અનુસાર, તેના પ્રદેશ પરના કોઈપણ રાસાયણિક શસ્ત્રોની જાણ કરો જે અન્ય રાજ્યની માલિકી અને કબજામાં છે અને અન્ય રાજ્યના અધિકારક્ષેત્ર અથવા નિયંત્રણ હેઠળ કોઈપણ જગ્યાએ સ્થિત છે;

(iv) જાહેર કરો કે તેણે 1 જાન્યુઆરી 1946 થી કોઈપણ રાસાયણિક શસ્ત્રો પ્રત્યક્ષ કે પરોક્ષ રીતે સ્થાનાંતરિત અથવા પ્રાપ્ત કર્યા છે અને ચકાસણી પરિશિષ્ટના ભાગ IV (A), ફકરા 5 અનુસાર, આવા શસ્ત્રોના સ્થાનાંતરણ અથવા પ્રાપ્તિનો ઉલ્લેખ કરો;

(v) ચકાસણી પરિશિષ્ટના ભાગ IV (A), ફકરા 6 અનુસાર, તેની માલિકી અથવા માલિકી ધરાવતા, અથવા તેના અધિકારક્ષેત્ર અથવા નિયંત્રણ હેઠળ કોઈપણ જગ્યાએ સ્થિત રાસાયણિક શસ્ત્રોના નાશ માટે તેની સામાન્ય યોજના પ્રદાન કરે છે;

(b) જૂના રાસાયણિક શસ્ત્રો અને ત્યજી દેવાયેલા રાસાયણિક શસ્ત્રોના સંદર્ભમાં:

(i) જાહેર કરે છે કે તેની પાસે તેના પ્રદેશ પર જૂના રાસાયણિક શસ્ત્રો છે કે નહીં અને ચકાસણી પરિશિષ્ટના ભાગ IV (B), ફકરા 3 અનુસાર બધી ઉપલબ્ધ માહિતી પ્રદાન કરે છે;

(ii) જાહેર કરે છે કે તેના પ્રદેશ પર ત્યજી દેવાયેલા રાસાયણિક શસ્ત્રો છે કે નહીં અને ચકાસણી પરિશિષ્ટના ભાગ IV (B), ફકરા 8 અનુસાર બધી ઉપલબ્ધ માહિતી પ્રદાન કરે છે;

(iii) જાહેર કરો કે તેણે અન્ય રાજ્યોના પ્રદેશ પર રાસાયણિક શસ્ત્રોનો ત્યાગ કર્યો છે કે નહીં અને ચકાસણી પરિશિષ્ટના ભાગ IV (B), ફકરા 10 અનુસાર બધી ઉપલબ્ધ માહિતી પ્રદાન કરો;

(c) રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધાઓના સંદર્ભમાં:

(i) જાહેર કરો કે તેની પાસે તેની માલિકી અથવા કબજા હેઠળ કોઈ રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધા છે કે નથી, અથવા તે 1 જાન્યુઆરી 1946 થી કોઈપણ સમયે તેના અધિકારક્ષેત્ર અથવા નિયંત્રણ હેઠળ કોઈપણ જગ્યાએ સ્થિત છે કે નથી;

(ii) ચકાસણી પરિશિષ્ટના ભાગ V, ફકરા 1 અનુસાર, 1 જાન્યુઆરી 1946 થી કોઈપણ સમયે તેની માલિકી અથવા કબજા હેઠળ કોઈપણ રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધા છે કે નથી અથવા તે તેના અધિકારક્ષેત્ર અથવા નિયંત્રણ હેઠળ કોઈપણ જગ્યાએ સ્થિત છે કે નથી, પેટા-ફકરા (iii) માં ઉલ્લેખિત સુવિધાઓ સિવાય;

(iii) ચકાસણી પરિશિષ્ટના ભાગ V, ફકરા 2 અનુસાર, 1 જાન્યુઆરી 1946 થી કોઈપણ સમયે અન્ય રાજ્ય પાસે તેની માલિકી અને કબજા હેઠળ કોઈપણ રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધાની જાણ કરો;

(iv) 1 જાન્યુઆરી 1946 થી રાસાયણિક શસ્ત્રોના ઉત્પાદન માટે કોઈપણ ઉપકરણોને સીધી કે પરોક્ષ રીતે સ્થાનાંતરિત અથવા પ્રાપ્ત કર્યા છે કે કેમ તે જાહેર કરો અને ચકાસણી પરિશિષ્ટના ભાગ V, ફકરા 3 થી 5 અનુસાર, આવા ઉપકરણોના સ્થાનાંતરણ અથવા પ્રાપ્તિનો ઉલ્લેખ કરો;

(v) ચકાસણી પરિશિષ્ટના ભાગ V, ફકરા 6 અનુસાર, તેની માલિકી અથવા કબજા હેઠળની કોઈપણ રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધાના વિનાશ માટે તેની સામાન્ય યોજના પ્રદાન કરો;

(vi) ચકાસણી પરિશિષ્ટના ભાગ V, ફકરા 1 (i) અનુસાર, તેની માલિકીની અથવા તેના અધિકારક્ષેત્ર અથવા નિયંત્રણ હેઠળ કોઈપણ જગ્યાએ સ્થિત કોઈપણ રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધાને બંધ કરવા માટે લેવામાં આવનારા પગલાંનો ઉલ્લેખ કરો;

(vii) ચકાસણી પરિશિષ્ટના ભાગ V, ફકરા 7, અનુસાર, તેની માલિકીની અથવા તેના અધિકારક્ષેત્ર અથવા નિયંત્રણ હેઠળ કોઈપણ જગ્યાએ સ્થિત કોઈપણ રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધાને રાસાયણિક શસ્ત્રો વિનાશ સુવિધામાં કોઈપણ અસ્થાયી રૂપાંતર માટે તેની સામાન્ય યોજના પ્રદાન કરો;

(d) અન્ય સુવિધાઓના સંદર્ભમાં, તેની માલિકી અથવા કબજા હેઠળની, અથવા તેના અધિકારક્ષેત્ર અથવા નિયંત્રણ હેઠળની કોઈપણ જગ્યાએ સ્થિત કોઈપણ સુવિધા અથવા સ્થાપનાની પ્રવૃત્તિઓનું ચોક્કસ સ્થાન, પ્રકૃતિ અને સામાન્ય અવકાશ સ્પષ્ટ કરો, અને જે 1 જાન્યુઆરી 1946 થી મુખ્યત્વે રાસાયણિક શસ્ત્રોના વિકાસ માટે ડિઝાઇન, નિર્માણ અથવા ઉપયોગમાં લેવામાં આવી છે. આવી ઘોષણામાં, અન્ય બાબતોની સાથે, પ્રયોગશાળાઓ અને પરીક્ષણ અને મૂલ્યાંકન સ્થળોનો સમાવેશ થશે;

(e) રમખાણો નિયંત્રણ એજન્ટોના સંદર્ભમાં, દરેક રસાયણનું રાસાયણિક નામ, માળખાકીય સૂત્ર અને રાસાયણિક સારાંશ સેવા (CAS) રજિસ્ટ્રી નંબર, જો સોંપાયેલ હોય, તો તે સ્પષ્ટ કરો, જે તે રમખાણો નિયંત્રણ હેતુઓ માટે ધરાવે છે. આ ઘોષણા કોઈપણ ફેરફાર અસરકારક થયાના 30 દિવસ પછી અપડેટ કરવામાં આવશે નહીં.

2. આ કલમની જોગવાઈઓ અને ચકાસણી પરિશિષ્ટના ભાગ IV ની સંબંધિત જોગવાઈઓ, રાજ્ય પક્ષના વિવેકબુદ્ધિથી, 1 જાન્યુઆરી 1977 પહેલા તેના પ્રદેશ પર દફનાવવામાં આવેલા અને જે દફનાવવામાં આવ્યા હતા, અથવા જે 1 જાન્યુઆરી 1985 પહેલા સમુદ્રમાં ફેંકી દેવામાં આવ્યા હતા, તેના પર લાગુ થશે નહીં.

લેખ IV

રાસાયણિક શસ્ત્રો

1. આ કલમની જોગવાઈઓ અને તેના અમલીકરણ માટેની વિગતવાર પ્રક્રિયાઓ રાજ્ય પક્ષની માલિકીના અથવા કબજામાં રહેલા, અથવા તેના અધિકારક્ષેત્ર અથવા નિયંત્રણ હેઠળ કોઈપણ જગ્યાએ સ્થિત તમામ રાસાયણિક શસ્ત્રો પર લાગુ પડશે, સિવાય કે જૂના રાસાયણિક શસ્ત્રો અને ત્યજી દેવાયેલા રાસાયણિક શસ્ત્રો જેના પર ચકાસણી પરિશિષ્ટનો ભાગ IV (B) લાગુ પડે છે.

2. આ કલમના અમલીકરણ માટેની વિગતવાર પ્રક્રિયાઓ ચકાસણી પરિશિષ્ટમાં દર્શાવેલ છે.

3. ફકરા 1 માં ઉલ્લેખિત રાસાયણિક શસ્ત્રોનો સંગ્રહ અથવા નાશ કરવામાં આવે છે તે તમામ સ્થળોએ ચકાસણી પરિશિષ્ટના ભાગ IV (A) અનુસાર, સ્થળ પર નિરીક્ષણ અને સ્થળ પરના સાધનો દ્વારા દેખરેખ દ્વારા વ્યવસ્થિત ચકાસણી કરવામાં આવશે.

4. દરેક રાજ્ય પક્ષ, કલમ III, ફકરા 1 (a) હેઠળની ઘોષણા સબમિટ થયા પછી તરત જ, સ્થળ પર નિરીક્ષણ દ્વારા ઘોષણાની વ્યવસ્થિત ચકાસણીના હેતુ માટે ફકરા 1 માં ઉલ્લેખિત રાસાયણિક શસ્ત્રોની ઍક્સેસ પ્રદાન કરશે. ત્યારબાદ, દરેક રાજ્ય પક્ષ રાસાયણિક શસ્ત્રોના વિનાશ સુવિધા સિવાય, આમાંથી કોઈપણ રાસાયણિક શસ્ત્રોને દૂર કરશે નહીં. તે સ્થળ પર વ્યવસ્થિત ચકાસણીના હેતુ માટે આવા રાસાયણિક શસ્ત્રોની ઍક્સેસ પ્રદાન કરશે.

5. દરેક રાજ્ય પક્ષ કોઈપણ રાસાયણિક શસ્ત્રો નાશ સુવિધાઓ અને તેમના સંગ્રહ વિસ્તારો, જે તેની માલિકી ધરાવે છે અથવા ધરાવે છે, અથવા જે તેના અધિકારક્ષેત્ર અથવા નિયંત્રણ હેઠળ કોઈપણ જગ્યાએ સ્થિત છે, સ્થળ પર નિરીક્ષણ અને સ્થળ પરના સાધનો દ્વારા દેખરેખ દ્વારા વ્યવસ્થિત ચકાસણીના હેતુ માટે ઍક્સેસ પ્રદાન કરશે.

6. દરેક રાજ્ય પક્ષ ચકાસણી પરિશિષ્ટ અનુસાર ફકરા 1 માં ઉલ્લેખિત તમામ રાસાયણિક શસ્ત્રોનો નાશ કરશે અને સંમત દર અને વિનાશના ક્રમ (ત્યારબાદ "વિનાશનો ક્રમ" તરીકે ઓળખાશે) અનુસાર કરશે. આ સંમેલન તેના માટે અમલમાં આવ્યાના બે વર્ષ પછી આવો વિનાશ શરૂ થશે નહીં અને આ સંમેલન અમલમાં આવ્યાના 10 વર્ષ પછી સમાપ્ત થશે નહીં.

સંમેલન. એક રાજ્ય પક્ષને આવા રાસાયણિક શસ્ત્રોનો ઝડપી દરે નાશ કરવાથી બાકાત રાખવામાં આવતી નથી. 7. દરેક રાજ્ય પક્ષ:

(a) ચકાસણી પરિશિષ્ટના ભાગ IV (A), ફકરા 29 અનુસાર, દરેક વાર્ષિક વિનાશ સમયગાળો શરૂ થાય તે પહેલાં ફકરા 1 માં ઉલ્લેખિત રાસાયણિક શસ્ત્રોના વિનાશ માટે વિગતવાર યોજનાઓ સબમિટ કરો; વિગતવાર યોજનાઓમાં આગામી વાર્ષિક વિનાશ સમયગાળા દરમિયાન નાશ કરવાના તમામ સ્ટોકનો સમાવેશ થશે;

(b) ફકરા 1 માં ઉલ્લેખિત રાસાયણિક શસ્ત્રોના વિનાશ માટેની તેની યોજનાઓના અમલીકરણ અંગે વાર્ષિક ઘોષણાઓ સબમિટ કરો, દરેક વાર્ષિક વિનાશ સમયગાળાના અંત પછી 60 દિવસ પછી નહીં; અને

(c) વિનાશ પ્રક્રિયા પૂર્ણ થયાના 30 દિવસ પછી પ્રમાણિત કરો કે ફકરા 1 માં ઉલ્લેખિત બધા રાસાયણિક શસ્ત્રોનો નાશ કરવામાં આવ્યો છે.

8. જો કોઈ રાજ્ય ફકરા 6 માં દર્શાવેલ વિનાશ માટે 10 વર્ષના સમયગાળા પછી આ સંમેલનને બહાલી આપે છે અથવા તેમાં પ્રવેશ કરે છે, તો તે ફકરા 1 માં ઉલ્લેખિત રાસાયણિક શસ્ત્રોનો શક્ય તેટલી વહેલી તકે નાશ કરશે. આવા રાજ્ય પક્ષ માટે વિનાશનો ક્રમ અને કડક ચકાસણી માટેની પ્રક્રિયાઓ એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ દ્વારા નક્કી કરવામાં આવશે.

9. રાસાયણિક શસ્ત્રોની પ્રારંભિક ઘોષણા પછી રાજ્ય પક્ષ દ્વારા શોધાયેલ કોઈપણ રાસાયણિક શસ્ત્રોની ચકાસણી પરિશિષ્ટના ભાગ IV (A) અનુસાર જાણ, સુરક્ષિત અને નાશ કરવામાં આવશે.

10. દરેક રાજ્ય પક્ષ, રાસાયણિક શસ્ત્રોના પરિવહન, નમૂના લેવા, સંગ્રહ અને વિનાશ દરમિયાન, લોકોની સલામતી સુનિશ્ચિત કરવા અને પર્યાવરણનું રક્ષણ કરવાને સર્વોચ્ચ પ્રાથમિકતા આપશે. દરેક રાજ્ય પક્ષ સલામતી અને ઉત્સર્જન માટેના તેના રાષ્ટ્રીય ધોરણો અનુસાર રાસાયણિક શસ્ત્રોનું પરિવહન, નમૂના લેવા, સંગ્રહ અને નાશ કરશે.

11. કોઈપણ રાજ્ય પક્ષ કે જેના પ્રદેશ પર રાસાયણિક શસ્ત્રો છે જે બીજા રાજ્યની માલિકીના છે અથવા કબજામાં છે, અથવા જે બીજા રાજ્યના અધિકારક્ષેત્ર અથવા નિયંત્રણ હેઠળ કોઈપણ જગ્યાએ સ્થિત છે, તે ખાતરી કરવા માટે સંપૂર્ણ પ્રયાસો કરશે કે આ રાસાયણિક શસ્ત્રો તેના પ્રદેશમાંથી દૂર કરવામાં આવે, આ સંમેલન તેના માટે અમલમાં આવ્યાના એક વર્ષ પછી નહીં. જો તેમને એક વર્ષની અંદર દૂર કરવામાં ન આવે, તો રાજ્ય પક્ષ સંગઠન અને અન્ય રાજ્ય પક્ષોને આ રાસાયણિક શસ્ત્રોના નાશમાં સહાય પૂરી પાડવા વિનંતી કરી શકે છે.

૧૨. દરેક રાજ્ય પક્ષ રાસાયણિક શસ્ત્રોના સલામત અને કાર્યક્ષમ વિનાશ માટે પદ્ધતિઓ અને તકનીકો અંગે દ્વિપક્ષીય ધોરણે અથવા ટેકનિકલ સચિવાલય દ્વારા માહિતી અથવા સહાયની વિનંતી કરતા અન્ય રાજ્ય પક્ષો સાથે સહયોગ કરવાનું વચન આપે છે.

૧૩. ચકાસણી પરિશિષ્ટના આ લેખ અને ભાગ IV (A) અનુસાર ચકાસણી પ્રવૃત્તિઓ હાથ ધરતી વખતે, સંગઠન રાસાયણિક શસ્ત્રોના સંગ્રહ અને તેમના વિનાશની ચકાસણી પર દ્વિપક્ષીય અથવા બહુપક્ષીય કરારોના બિનજરૂરી ડુપ્લિકેશનને ટાળવા માટે પગલાં પર વિચાર કરશે.

આ માટે, એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ આવા દ્વિપક્ષીય અથવા બહુપક્ષીય કરાર અનુસાર હાથ ધરવામાં આવેલા પગલાંના પૂરક સુધી ચકાસણીને મર્યાદિત કરવાનો નિર્ણય લેશે, જો તે ધ્યાનમાં લે કે:

(a) આવા કરારની ચકાસણી જોગવાઈઓ આ કલમ અને ચકાસણી પરિશિષ્ટના ભાગ IV (A) ની ચકાસણી જોગવાઈઓ સાથે સુસંગત છે;

(b) આવા કરારના અમલીકરણથી આ સંમેલનની સંબંધિત જોગવાઈઓનું પાલન કરવાની પૂરતી ખાતરી મળે છે; અને

(c) દ્વિપક્ષીય અથવા બહુપક્ષીય કરારના પક્ષો સંગઠનને તેમની ચકાસણી પ્રવૃત્તિઓ વિશે સંપૂર્ણ રીતે માહિતગાર રાખે છે.

14. જો એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ ફકરા 13 અનુસાર નિર્ણય લે છે, તો સંગઠનને દ્વિપક્ષીય અથવા બહુપક્ષીય કરારના અમલીકરણ પર દેખરેખ રાખવાનો અધિકાર રહેશે.

15. ફકરા 13 અને 14 માં કંઈપણ રાજ્ય પક્ષની કલમ III, આ કલમ અને ચકાસણી પરિશિષ્ટના ભાગ IV (A) અનુસાર ઘોષણાઓ પ્રદાન કરવાની જવાબદારીને અસર કરશે નહીં.

16. દરેક રાજ્ય પક્ષ રાસાયણિક શસ્ત્રોના નાશના ખર્ચને પૂર્ણ કરશે જેનો નાશ કરવા માટે તે બંધાયેલ છે. તે આ રાસાયણિક શસ્ત્રોના સંગ્રહ અને વિનાશની ચકાસણીના ખર્ચને પણ પૂર્ણ કરશે સિવાય કે એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ અન્યથા નિર્ણય લે. જો એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ ફકરા 13 અનુસાર સંગઠનના ચકાસણી પગલાંને મર્યાદિત કરવાનું નક્કી કરે છે, તો સંગઠન દ્વારા પૂરક ચકાસણી અને દેખરેખનો ખર્ચ સંયુક્ત રાષ્ટ્રના મૂલ્યાંકન સ્કેલ અનુસાર ચૂકવવામાં આવશે, જે કલમ VIII, ફકરા 7 માં ઉલ્લેખિત છે.

૧૭. આ કલમની જોગવાઈઓ અને ચકાસણી પરિશિષ્ટના ભાગ IV ની સંબંધિત જોગવાઈઓ, કોઈ રાજ્ય પક્ષના વિવેકબુદ્ધિથી, ૧ જાન્યુઆરી ૧૯૭૭ પહેલા તેના પ્રદેશમાં દફનાવવામાં આવેલા અને દફનાવવામાં આવેલા રહેલ રાસાયણિક શસ્ત્રો પર લાગુ થશે નહીં, અથવા જે ૧ જાન્યુઆરી ૧૯૮૫ પહેલા સમુદ્રમાં ફેંકી દેવામાં આવ્યા હતા.

લેખ V

રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધાઓ

૧. આ કલમની જોગવાઈઓ અને તેના અમલીકરણ માટેની વિગતવાર પ્રક્રિયાઓ રાજ્ય પક્ષની માલિકીની અથવા કબજામાં આવેલી કોઈપણ અને તમામ રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધાઓ પર લાગુ થશે, અથવા જે તેના અધિકારક્ષેત્ર અથવા નિયંત્રણ હેઠળ કોઈપણ જગ્યાએ સ્થિત છે.

૨. આ કલમના અમલીકરણ માટેની વિગતવાર પ્રક્રિયાઓ ચકાસણી પરિશિષ્ટમાં દર્શાવેલ છે.

3. ફકરા 1 માં ઉલ્લેખિત તમામ રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધાઓ ચકાસણી પરિશિષ્ટના ભાગ V અનુસાર સ્થળ પર નિરીક્ષણ અને નિરીક્ષણ દ્વારા વ્યવસ્થિત ચકાસણીને આધીન રહેશે.

4. દરેક રાજ્ય પક્ષ ફકરા 1 માં ઉલ્લેખિત રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધાઓ પરની બધી પ્રવૃત્તિઓ તાત્કાલિક બંધ કરશે, બંધ કરવા માટે જરૂરી પ્રવૃત્તિ સિવાય.

5. કોઈપણ રાજ્ય પક્ષ રાસાયણિક શસ્ત્રોના ઉત્પાદનના હેતુ માટે અથવા આ સંમેલન હેઠળ પ્રતિબંધિત કોઈપણ અન્ય પ્રવૃત્તિ માટે કોઈપણ નવી રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધાઓ બનાવશે નહીં અથવા કોઈપણ હાલની સુવિધાઓમાં ફેરફાર કરશે નહીં.

6. દરેક રાજ્ય પક્ષ, કલમ III, ફકરા 1 (c) હેઠળ ઘોષણા સબમિટ થયા પછી તરત જ, સ્થળ પર નિરીક્ષણ દ્વારા ઘોષણાની વ્યવસ્થિત ચકાસણીના હેતુ માટે, ફકરા 1 માં ઉલ્લેખિત રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધાઓની ઍક્સેસ પ્રદાન કરશે.

7. દરેક રાજ્ય પક્ષ:

(a) આ સંમેલન અમલમાં આવ્યાના 90 દિવસ પછી, ચકાસણી પરિશિષ્ટના ભાગ V અનુસાર, ફકરા 1 માં ઉલ્લેખિત તમામ રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધાઓ બંધ કરશે અને તેની સૂચના આપશે; અને

(b) સુવિધા બંધ રહે અને પછી નાશ પામે તેની ખાતરી કરવા માટે, ફકરા 1 માં ઉલ્લેખિત રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધાઓને સ્થળ પર નિરીક્ષણ અને દેખરેખ દ્વારા વ્યવસ્થિત ચકાસણીના હેતુ માટે, ફકરા 1 માં ઉલ્લેખિત રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધાઓ સુધી પહોંચ પ્રદાન કરશે.

8. દરેક રાજ્ય પક્ષ ચકાસણી પરિશિષ્ટ અનુસાર અને સંમત દર અને વિનાશના ક્રમ (ત્યારબાદ "વિનાશનો ક્રમ" તરીકે ઓળખાય છે) અનુસાર, ફકરા 1 માં ઉલ્લેખિત તમામ રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધાઓ અને સંબંધિત સુવિધાઓ અને સાધનોનો નાશ કરશે. આ સંમેલન અમલમાં આવ્યાના એક વર્ષ પછી આવો વિનાશ શરૂ થશે નહીં, અને આ સંમેલનના અમલમાં આવ્યાના દસ વર્ષ પછી સમાપ્ત થશે નહીં. એક રાજ્ય પક્ષને આવી સુવિધાઓનો ઝડપી દરે નાશ કરવાથી બાકાત રાખવામાં આવતી નથી.

9. દરેક રાજ્ય પક્ષ:

(a) ફકરા 1 માં ઉલ્લેખિત રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધાઓના વિનાશ માટે વિગતવાર યોજનાઓ સબમિટ કરશે, દરેક સુવિધાનો વિનાશ શરૂ થાય તે પહેલાં 180 દિવસ પહેલાં નહીં;

(b) દરેક વાર્ષિક વિનાશ સમયગાળાના અંત પછી 90 દિવસ પછી નહીં, ફકરા 1 માં ઉલ્લેખિત તમામ રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધાઓના વિનાશ માટે તેની યોજનાઓના અમલીકરણ અંગે વાર્ષિક ઘોષણાઓ સબમિટ કરશે; અને

(c) વિનાશ પ્રક્રિયા પૂર્ણ થયાના 30 દિવસ પછી પ્રમાણિત કરો કે ફકરા 1 માં ઉલ્લેખિત તમામ રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધાઓનો નાશ કરવામાં આવ્યો છે.

10. જો કોઈ રાજ્ય ફકરા 8 માં ઉલ્લેખિત વિનાશ માટે 10-વર્ષના સમયગાળા પછી આ સંમેલનને બહાલી આપે છે અથવા તેમાં પ્રવેશ કરે છે, તો તે શક્ય તેટલી વહેલી તકે ફકરા 1 માં ઉલ્લેખિત રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધાઓનો નાશ કરશે. આવા રાજ્ય પક્ષ માટે વિનાશનો ક્રમ અને કડક ચકાસણી માટેની પ્રક્રિયાઓ એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ દ્વારા નક્કી કરવામાં આવશે.

11. દરેક રાજ્ય પક્ષ, રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધાઓના વિનાશ દરમિયાન, લોકોની સલામતી સુનિશ્ચિત કરવા અને પર્યાવરણનું રક્ષણ કરવાને સર્વોચ્ચ પ્રાથમિકતા આપશે. દરેક રાજ્ય પક્ષ સલામતી અને ઉત્સર્જન માટેના તેના રાષ્ટ્રીય ધોરણો અનુસાર રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધાઓનો નાશ કરશે.

૧૨. ફકરા ૧ માં ઉલ્લેખિત રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધાઓને ચકાસણીના ભાગ V, ફકરા ૧૮ થી ૨૫ અનુસાર રાસાયણિક શસ્ત્રોના વિનાશ માટે અસ્થાયી રૂપે રૂપાંતરિત કરી શકાય છે

પરિશિષ્ટ. આવી રૂપાંતરિત સુવિધાનો નાશ રાસાયણિક શસ્ત્રોના વિનાશ માટે ઉપયોગમાં ન આવે તેટલી વહેલી તકે થવો જોઈએ, પરંતુ, કોઈપણ કિસ્સામાં, આ સંમેલનના અમલમાં આવ્યાના ૧૦ વર્ષ પછી નહીં.

૧૩. રાજ્ય પક્ષ, ફરજિયાત જરૂરિયાતના અપવાદરૂપ કિસ્સાઓમાં, આ સંમેલન હેઠળ પ્રતિબંધિત ન હોય તેવા હેતુઓ માટે ફકરા ૧ માં ઉલ્લેખિત રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધાનો ઉપયોગ કરવાની પરવાનગીની વિનંતી કરી શકે છે. એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલની ભલામણ પર, રાજ્ય પક્ષોની પરિષદ વિનંતીને મંજૂરી આપવી કે નહીં તે નક્કી કરશે અને ચકાસણી પરિશિષ્ટના ભાગ V, કલમ D અનુસાર મંજૂરી કયા આધારે આધિન છે તે શરતો સ્થાપિત કરશે.

૧૪. રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધાને એવી રીતે રૂપાંતરિત કરવામાં આવશે કે રૂપાંતરિત સુવિધા ઔદ્યોગિક, કૃષિ, સંશોધન, તબીબી, ફાર્માસ્યુટિકલ અથવા અન્ય શાંતિપૂર્ણ હેતુઓ માટે ઉપયોગમાં લેવાતી કોઈપણ સુવિધા કરતાં રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધામાં રૂપાંતરિત કરવા માટે વધુ સક્ષમ ન હોય જેમાં શેડ્યૂલ ૧ માં સૂચિબદ્ધ રસાયણોનો સમાવેશ થતો નથી.

૧૫. બધી રૂપાંતરિત સુવિધાઓ ચકાસણી પરિશિષ્ટના ભાગ V, કલમ D અનુસાર સ્થળ પર નિરીક્ષણ અને નિરીક્ષણ દ્વારા સ્થળ પરના સાધનો દ્વારા વ્યવસ્થિત ચકાસણીને આધીન રહેશે.

૧૬. ચકાસણી પરિશિષ્ટના આ કલમ અને ભાગ V અનુસાર ચકાસણી પ્રવૃત્તિઓ હાથ ધરતી વખતે, સંગઠન રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધાઓની ચકાસણી અને રાજ્યો પક્ષો વચ્ચે તેમના વિનાશ પર દ્વિપક્ષીય અથવા બહુપક્ષીય કરારોના બિનજરૂરી ડુપ્લિકેશનને ટાળવા માટે પગલાં પર વિચાર કરશે.

આ હેતુ માટે, એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ આવા દ્વિપક્ષીય અથવા બહુપક્ષીય કરાર અનુસાર હાથ ધરવામાં આવેલા પગલાંને પૂરક બનાવવા માટે ચકાસણીને મર્યાદિત કરવાનો નિર્ણય લેશે, જો તે ધ્યાનમાં લે કે:

(a) આવા કરારની ચકાસણી જોગવાઈઓ આ કલમ અને ચકાસણી પરિશિષ્ટના ભાગ V ની ચકાસણી જોગવાઈઓ સાથે સુસંગત છે;

(b) કરારના અમલીકરણમાં આ સંમેલનની સંબંધિત જોગવાઈઓનું પાલન કરવાની પૂરતી ખાતરી આપવામાં આવે છે; અને

(c) દ્વિપક્ષીય અથવા બહુપક્ષીય કરારના પક્ષકારો સંસ્થાને તેમની ચકાસણી પ્રવૃત્તિઓ વિશે સંપૂર્ણ રીતે માહિતગાર રાખે છે.

૧૭. જો એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ ફકરા ૧૬ મુજબ નિર્ણય લે છે, તો સંગઠનને દ્વિપક્ષીય અથવા બહુપક્ષીય કરારના અમલીકરણ પર દેખરેખ રાખવાનો અધિકાર રહેશે.

૧૮. ફકરા ૧૬ અને ૧૭ માં કંઈપણ રાજ્ય પક્ષની કલમ III, આ કલમ અને ચકાસણી પરિશિષ્ટના ભાગ V અનુસાર ઘોષણાઓ કરવાની જવાબદારીને અસર કરશે નહીં.

૧૯. દરેક રાજ્ય પક્ષ રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધાઓના વિનાશના ખર્ચને પૂર્ણ કરશે જેનો નાશ કરવા માટે તે બંધાયેલો છે. તે આ કલમ હેઠળ ચકાસણીના ખર્ચને પણ પૂર્ણ કરશે સિવાય કે એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ અન્યથા નિર્ણય લે. જો એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ ફકરા 16 અનુસાર સંગઠનના ચકાસણી પગલાંને મર્યાદિત કરવાનો નિર્ણય લે છે, તો સંગઠન દ્વારા પૂરક ચકાસણી અને દેખરેખનો ખર્ચ સંયુક્ત રાષ્ટ્રના મૂલ્યાંકન સ્કેલ અનુસાર ચૂકવવામાં આવશે, જે કલમ VIII, ફકરા 7 માં ઉલ્લેખિત છે.

લેખ VI

આ સંમેલન હેઠળ પ્રતિબંધિત ન હોય તેવી પ્રવૃત્તિઓ

1. દરેક રાજ્ય પક્ષને, આ સંમેલનની જોગવાઈઓને આધીન, આ સંમેલન હેઠળ પ્રતિબંધિત ન હોય તેવા હેતુઓ માટે ઝેરી રસાયણો અને તેમના પુરોગામી વિકસાવવા, ઉત્પાદન કરવા, અન્યથા પ્રાપ્ત કરવા, જાળવી રાખવા, સ્થાનાંતરિત કરવા અને ઉપયોગ કરવાનો અધિકાર છે.

2. દરેક રાજ્ય પક્ષ ખાતરી કરવા માટે જરૂરી પગલાં અપનાવશે કે ઝેરી રસાયણો અને તેમના પુરોગામી ફક્ત તેના પ્રદેશમાં અથવા તેના અધિકારક્ષેત્ર અથવા નિયંત્રણ હેઠળના કોઈપણ અન્ય સ્થળે આ સંમેલન હેઠળ પ્રતિબંધિત ન હોય તેવા હેતુઓ માટે વિકસાવવામાં, ઉત્પન્ન કરવામાં, અન્યથા હસ્તગત કરવામાં, જાળવી રાખવામાં, સ્થાનાંતરિત કરવામાં અથવા ઉપયોગમાં લેવાય. આ હેતુ માટે, અને ચકાસવા માટે કે પ્રવૃત્તિઓ આ હેઠળની જવાબદારીઓ અનુસાર છે

સંમેલન, દરેક રાજ્ય પક્ષ રસાયણો પરના પરિશિષ્ટના અનુસૂચિ 1, 2 અને 3 માં સૂચિબદ્ધ ઝેરી રસાયણો અને તેમના પૂર્વગામીઓ, આવા રસાયણોથી સંબંધિત સુવિધાઓ, અને ચકાસણી પરિશિષ્ટમાં ઉલ્લેખિત અન્ય સુવિધાઓ, જે તેના પ્રદેશ પર અથવા તેના અધિકારક્ષેત્ર અથવા નિયંત્રણ હેઠળ અન્ય કોઈપણ જગ્યાએ સ્થિત છે, ચકાસણી પરિશિષ્ટમાં પ્રદાન કરાયેલ ચકાસણી પગલાંને આધીન રહેશે.

3. દરેક રાજ્ય પક્ષ અનુસૂચિ 1 માં સૂચિબદ્ધ રસાયણો (ત્યારબાદ "અનુસૂચિ 1 રસાયણો" તરીકે ઓળખાય છે) ચકાસણી પરિશિષ્ટના ભાગ VI માં ઉલ્લેખિત ઉત્પાદન, સંપાદન, જાળવણી, સ્થાનાંતરણ અને ઉપયોગ પર પ્રતિબંધોને આધીન રહેશે. તે ચકાસણી પરિશિષ્ટના ભાગ VI માં ઉલ્લેખિત શેડ્યૂલ 1 રસાયણો અને સુવિધાઓ ચકાસણી પરિશિષ્ટના તે ભાગ અનુસાર સ્થળ નિરીક્ષણ અને નિરીક્ષણ દ્વારા સ્થળ પરના સાધનો દ્વારા વ્યવસ્થિત ચકાસણીને આધીન રહેશે.

4. દરેક રાજ્ય પક્ષ અનુસૂચિ 2 માં સૂચિબદ્ધ રસાયણો (ત્યારબાદ "અનુસૂચિ 2 રસાયણો" તરીકે ઓળખવામાં આવશે) અને ચકાસણી પરિશિષ્ટના ભાગ VII માં ઉલ્લેખિત સુવિધાઓને ચકાસણી પરિશિષ્ટના તે ભાગ અનુસાર ડેટા મોનિટરિંગ અને સ્થળ પર ચકાસણીને આધીન કરશે.

5. દરેક રાજ્ય પક્ષ અનુસૂચિ 3 માં સૂચિબદ્ધ રસાયણો (ત્યારબાદ "અનુસૂચિ 3 રસાયણો" તરીકે ઓળખવામાં આવશે) અને ચકાસણી પરિશિષ્ટના ભાગ VIII માં ઉલ્લેખિત સુવિધાઓને ચકાસણી પરિશિષ્ટના તે ભાગ અનુસાર ડેટા મોનિટરિંગ અને સ્થળ પર ચકાસણીને આધીન કરશે.

6. દરેક રાજ્ય પક્ષ ચકાસણી પરિશિષ્ટના ભાગ IX માં ઉલ્લેખિત સુવિધાઓને ચકાસણી પરિશિષ્ટના ભાગ IX, ફકરા 22 અનુસાર રાજ્ય પક્ષોના પરિષદ દ્વારા અન્યથા નિર્ણય લેવામાં ન આવે ત્યાં સુધી ડેટા મોનિટરિંગ અને અંતિમ સ્થળ પર ચકાસણીને આધીન કરશે.

7. આ સંમેલન અમલમાં આવ્યાના ત્રીસ દિવસ પછી, દરેક રાજ્ય પક્ષ ચકાસણી પરિશિષ્ટ અનુસાર સંબંધિત રસાયણો અને સુવિધાઓ પર પ્રારંભિક ઘોષણા કરશે.

8. દરેક રાજ્ય પક્ષ ચકાસણી પરિશિષ્ટ અનુસાર સંબંધિત રસાયણો અને સુવિધાઓ અંગે વાર્ષિક ઘોષણા કરશે.

9. સ્થળ પર ચકાસણીના હેતુ માટે, દરેક રાજ્ય પક્ષ ચકાસણી પરિશિષ્ટમાં જરૂરી સુવિધાઓની ઍક્સેસ નિરીક્ષકોને આપશે.

૧૦. ચકાસણી પ્રવૃત્તિઓ હાથ ધરતી વખતે, ટેકનિકલ સચિવાલય આ સંમેલન હેઠળ પ્રતિબંધિત ન હોય તેવા હેતુઓ માટે રાજ્ય પક્ષની રાસાયણિક પ્રવૃત્તિઓમાં અનુચિત ઘૂસણખોરી ટાળશે અને ખાસ કરીને, ગુપ્ત માહિતીના રક્ષણ પરના પરિશિષ્ટમાં દર્શાવેલ જોગવાઈઓનું પાલન કરશે (ત્યારબાદ "ગોપનીયતા પરિશિષ્ટ" તરીકે ઓળખાશે).

૧૧. આ કલમની જોગવાઈઓ એવી રીતે લાગુ કરવામાં આવશે કે જે રાજ્ય પક્ષોના આર્થિક અથવા તકનીકી વિકાસને અવરોધે નહીં, અને આ સંમેલન હેઠળ પ્રતિબંધિત ન હોય તેવા હેતુઓ માટે રાસાયણિક પ્રવૃત્તિઓના ક્ષેત્રમાં આંતરરાષ્ટ્રીય સહયોગ, જેમાં વૈજ્ઞાનિક અને તકનીકી માહિતી અને રસાયણો અને સાધનોનું આંતરરાષ્ટ્રીય વિનિમય, આ સંમેલન હેઠળ પ્રતિબંધિત ન હોય તેવા હેતુઓ માટે રસાયણોના ઉત્પાદન, પ્રક્રિયા અથવા ઉપયોગનો સમાવેશ થાય છે.

લેખ VII

રાષ્ટ્રીય અમલીકરણ પગલાં

સામાન્ય ઉપક્રમો

૧. દરેક રાજ્ય પક્ષ, તેની બંધારણીય પ્રક્રિયાઓ અનુસાર, આ સંમેલન હેઠળ તેની જવાબદારીઓને અમલમાં મૂકવા માટે જરૂરી પગલાં અપનાવશે. ખાસ કરીને, તે:

(a) તેના પ્રદેશ પર અથવા આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદા દ્વારા માન્યતા પ્રાપ્ત તેના અધિકારક્ષેત્ર હેઠળના કોઈપણ અન્ય સ્થળે કુદરતી અને કાનૂની વ્યક્તિઓને આ સંમેલન હેઠળ રાજ્ય પક્ષ માટે પ્રતિબંધિત કોઈપણ પ્રવૃત્તિ કરવાથી પ્રતિબંધિત કરશે, જેમાં આવી પ્રવૃત્તિના સંદર્ભમાં દંડ કાયદો ઘડવાનો સમાવેશ થાય છે;

(b) તેના નિયંત્રણ હેઠળના કોઈપણ સ્થળે આ સંમેલન હેઠળ રાજ્ય પક્ષ માટે પ્રતિબંધિત કોઈપણ પ્રવૃત્તિને મંજૂરી આપશે નહીં; અને

(c) પેટા-ફકરા (a) હેઠળ ઘડવામાં આવેલા તેના દંડ કાયદાને આ સંમેલન હેઠળ રાજ્ય પક્ષ માટે પ્રતિબંધિત કોઈપણ પ્રવૃત્તિ સુધી વિસ્તૃત કરશે, જે કુદરતી વ્યક્તિઓ, જેમની રાષ્ટ્રીયતા હોય, આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદા અનુસાર ગમે ત્યાં હાથ ધરવામાં આવે છે.

2. દરેક રાજ્ય પક્ષ અન્ય રાજ્ય પક્ષો સાથે સહયોગ કરશે અને ફકરા 1 હેઠળની જવાબદારીઓના અમલીકરણને સરળ બનાવવા માટે યોગ્ય કાનૂની સહાય પૂરી પાડશે.

3. દરેક રાજ્ય પક્ષ, આ સંમેલન હેઠળની તેની જવાબદારીઓના અમલીકરણ દરમિયાન, લોકોની સલામતી સુનિશ્ચિત કરવા અને પર્યાવરણનું રક્ષણ કરવાને સર્વોચ્ચ પ્રાથમિકતા આપશે, અને આ સંદર્ભમાં અન્ય રાજ્ય પક્ષો સાથે યોગ્ય રીતે સહયોગ કરશે.

રાજ્ય પક્ષ અને સંગઠન વચ્ચેના સંબંધો

4. આ સંમેલન હેઠળ પોતાની જવાબદારીઓ પૂર્ણ કરવા માટે, દરેક રાજ્ય પક્ષ સંગઠન અને અન્ય રાજ્ય પક્ષો સાથે અસરકારક સંપર્ક માટે રાષ્ટ્રીય કેન્દ્ર બિંદુ તરીકે સેવા આપવા માટે એક રાષ્ટ્રીય સત્તામંડળ નિયુક્ત કરશે અથવા સ્થાપિત કરશે. દરેક રાજ્ય પક્ષ આ સંમેલન અમલમાં આવે તે સમયે તેના રાષ્ટ્રીય સત્તામંડળની સંસ્થાને જાણ કરશે.

5. દરેક રાજ્ય પક્ષ આ સંમેલનના અમલીકરણ માટે લેવામાં આવેલા કાયદાકીય અને વહીવટી પગલાંની સંસ્થાને જાણ કરશે.

6. દરેક રાજ્ય પક્ષ ગુપ્ત રહેશે અને આ સંમેલનના અમલીકરણના સંદર્ભમાં સંસ્થા પાસેથી ગુપ્ત રીતે મેળવેલી માહિતી અને ડેટાને ખાસ સંભાળશે.

તે આવી માહિતી અને ડેટાને ફક્ત આ સંમેલન હેઠળ તેના અધિકારો અને જવાબદારીઓના સંબંધમાં અને ગુપ્તતા પરિશિષ્ટમાં દર્શાવેલ જોગવાઈઓ અનુસાર ગણશે.

7. દરેક રાજ્ય પક્ષ સંગઠનને તેના તમામ કાર્યોના અમલીકરણમાં અને ખાસ કરીને ટેકનિકલ સચિવાલયને સહાય પૂરી પાડવા માટે સહકાર આપવાનું વચન આપે છે.

લેખ VIII

સંગઠન

A. સામાન્ય જોગવાઈઓ

1. આ સંમેલનના પક્ષો આ સંમેલનના ઉદ્દેશ્ય અને હેતુને પ્રાપ્ત કરવા માટે, તેની જોગવાઈઓના અમલીકરણને સુનિશ્ચિત કરવા માટે, તેની સાથે પાલનની આંતરરાષ્ટ્રીય ચકાસણી સહિત, અને રાજ્ય પક્ષો વચ્ચે પરામર્શ અને સહયોગ માટે એક મંચ પૂરો પાડવા માટે રાસાયણિક શસ્ત્રોના નિષેધ માટે સંગઠનની સ્થાપના કરે છે.

2. આ સંમેલનના પક્ષો બધા રાજ્ય પક્ષો સંગઠનના સભ્યો હશે. રાજ્ય પક્ષને સંગઠનમાં તેની સભ્યપદથી વંચિત રાખવામાં આવશે નહીં.

3. સંગઠનના મુખ્ય મથકનું સ્થાન નેધરલેન્ડ્સના રાજ્ય હેગમાં રહેશે.

4. આ દ્વારા સંગઠનના અંગો તરીકે સ્થાપિત કરવામાં આવ્યા છે: રાજ્ય પક્ષોનું પરિષદ, એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ અને ટેકનિકલ સચિવાલય.

5. સંગઠન આ સંમેલન હેઠળ પૂરી પાડવામાં આવેલી તેની ચકાસણી પ્રવૃત્તિઓ તેમના ઉદ્દેશ્યોની સમયસર અને કાર્યક્ષમ સિદ્ધિ સાથે સુસંગત શક્ય તેટલી ઓછી દખલગીરીપૂર્ણ રીતે કરશે. તે આ સંમેલન હેઠળ તેની જવાબદારીઓ પૂર્ણ કરવા માટે જરૂરી માહિતી અને ડેટાની જ વિનંતી કરશે. તે આ સંમેલનના અમલીકરણમાં તેના જ્ઞાનમાં આવતી નાગરિક અને લશ્કરી પ્રવૃત્તિઓ અને સુવિધાઓ અંગેની માહિતીની ગુપ્તતાને સુરક્ષિત રાખવા માટે દરેક સાવચેતી રાખશે અને ખાસ કરીને, ગોપનીયતા પરિશિષ્ટમાં દર્શાવેલ જોગવાઈઓનું પાલન કરશે.

6. તેની ચકાસણી પ્રવૃત્તિઓ હાથ ધરતી વખતે સંગઠન વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજીમાં પ્રગતિનો ઉપયોગ કરવા માટેના પગલાં પર વિચાર કરશે.

7. સંગઠનની પ્રવૃત્તિઓનો ખર્ચ રાજ્યો પક્ષો દ્વારા સંયુક્ત રાષ્ટ્ર અને આ સંગઠન વચ્ચે સભ્યપદમાં તફાવતોને ધ્યાનમાં લેવા માટે ગોઠવાયેલા સંયુક્ત રાષ્ટ્રના મૂલ્યાંકન સ્કેલ અનુસાર ચૂકવવામાં આવશે, અને કલમ IV અને V ની જોગવાઈઓને આધીન રહેશે. પ્રિપેરેટરી કમિશનમાં રાજ્યો પક્ષોના નાણાકીય યોગદાન નિયમિત બજેટમાં તેમના યોગદાનમાંથી યોગ્ય રીતે કાપવામાં આવશે. સંસ્થાના બજેટમાં બે અલગ પ્રકરણો હશે, એક વહીવટી અને અન્ય ખર્ચ સંબંધિત, અને એક ચકાસણી ખર્ચ સંબંધિત.

8. સંગઠનના કોઈ સભ્ય જે સંગઠનને તેના નાણાકીય યોગદાનની ચુકવણીમાં બાકી હોય, તેને સંગઠનમાં કોઈ મતાધિકાર રહેશે નહીં જો તેના બાકી રહેલા ભંડોળની રકમ પાછલા બે પૂર્ણ વર્ષોથી તેના તરફથી ચૂકવવામાં આવતા ભંડોળની રકમ જેટલી અથવા તેનાથી વધુ હોય. જો કે, રાજ્યો પક્ષોનું પરિષદ આવા સભ્યને મતદાન કરવાની મંજૂરી આપી શકે છે જો તે સંતુષ્ટ થાય કે ચૂકવણી કરવામાં નિષ્ફળતા સભ્યના નિયંત્રણની બહારની પરિસ્થિતિઓને કારણે છે.

B. રાજ્યો પક્ષોનું પરિષદ

રચના, પ્રક્રિયાઓ અને નિર્ણય લેવાનું

9. રાજ્યો પક્ષોનું પરિષદ (ત્યારબાદ "કોન્ફરન્સ" તરીકે ઓળખવામાં આવશે) આ સંગઠનના તમામ સભ્યોથી બનેલું હશે. દરેક સભ્યનો પરિષદમાં એક પ્રતિનિધિ હશે, જેની સાથે વૈકલ્પિક અને સલાહકારો હોઈ શકે છે.

૧૦. આ સંમેલન અમલમાં આવ્યાના ૩૦ દિવસ પછી કોન્ફરન્સનું પહેલું સત્ર ડિપોઝિટરી દ્વારા બોલાવવામાં આવશે.

૧૧. કોન્ફરન્સ નિયમિત સત્રોમાં મળશે જે વાર્ષિક ધોરણે યોજાશે, સિવાય કે તે અન્યથા નિર્ણય લે.

૧૨. કોન્ફરન્સના ખાસ સત્રો બોલાવવામાં આવશે:

(a) જ્યારે કોન્ફરન્સ દ્વારા નિર્ણય લેવામાં આવે;

(b) જ્યારે એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ દ્વારા વિનંતી કરવામાં આવે;

(c) જ્યારે કોઈપણ સભ્ય દ્વારા વિનંતી કરવામાં આવે અને સભ્યોના એક તૃતીયાંશ દ્વારા સમર્થન આપવામાં આવે; અથવા (d) આ સંમેલનની કામગીરીની સમીક્ષા કરવા માટે ફકરા ૨૨ અનુસાર.

પેટા-ફકરા (d) ના કિસ્સામાં સિવાય, ટેકનિકલ સચિવાલયના ડિરેક્ટર-જનરલ દ્વારા વિનંતી પ્રાપ્ત થયાના ૩૦ દિવસ પછી ખાસ સત્ર બોલાવવામાં આવશે, સિવાય કે વિનંતીમાં અન્યથા ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હોય.

૧૩. આ પરિષદ કલમ XV, ફકરા ૨ અનુસાર સુધારા પરિષદના રૂપમાં પણ બોલાવવામાં આવશે.

૧૪. પરિષદના સત્રો સંગઠનના સ્થાને યોજાશે સિવાય કે પરિષદ અન્યથા નિર્ણય લે.

૧૫. પરિષદ તેના કાર્યપદ્ધતિના નિયમો અપનાવશે. દરેક નિયમિત સત્રની શરૂઆતમાં, તે તેના અધ્યક્ષ અને જરૂરી હોય તેવા અન્ય અધિકારીઓની પસંદગી કરશે. આગામી નિયમિત સત્રમાં નવા અધ્યક્ષ અને અન્ય અધિકારીઓની પસંદગી ન થાય ત્યાં સુધી તેઓ પદ સંભાળશે.

૧૬. સંગઠનના સભ્યોની બહુમતી પરિષદ માટે કોરમ બનાવશે. ૧૭. સંગઠનના દરેક સભ્યનો પરિષદમાં એક મત હશે.

૧૮. પરિષદ હાજર સભ્યો અને મતદાન કરનારા સભ્યોની સરળ બહુમતી દ્વારા પ્રક્રિયાના પ્રશ્નો પર નિર્ણયો લેશે. મહત્વપૂર્ણ બાબતો પર નિર્ણયો શક્ય હોય ત્યાં સુધી સર્વસંમતિથી લેવા જોઈએ. જો કોઈ મુદ્દો નિર્ણય માટે આવે ત્યારે સર્વસંમતિ પ્રાપ્ત ન થાય, તો અધ્યક્ષ કોઈપણ મતદાનને 24 કલાક માટે મુલતવી રાખશે અને મુલતવી રાખવાના આ સમયગાળા દરમિયાન સર્વસંમતિ પ્રાપ્ત કરવા માટે તમામ પ્રયાસો કરશે, અને આ સમયગાળાના અંત પહેલા પરિષદને જાણ કરશે. જો 24 કલાકના અંતે સર્વસંમતિ શક્ય ન હોય, તો પરિષદ હાજર સભ્યોની બે-તૃતીયાંશ બહુમતી અને મતદાન દ્વારા નિર્ણય લેશે, સિવાય કે આ સંમેલનમાં અન્યથા ઉલ્લેખિત હોય. જ્યારે પ્રશ્ન એ ઉદ્ભવે છે કે પ્રશ્ન સારનો છે કે નહીં, તો તે પ્રશ્નને સારનો વિષય ગણવામાં આવશે, સિવાય કે સારનો મુદ્દાઓ પર નિર્ણય લેવા માટે જરૂરી બહુમતી દ્વારા પરિષદ દ્વારા અન્યથા નિર્ણય લેવામાં આવે.

૧૯. પરિષદ સંગઠનનું મુખ્ય અંગ રહેશે. તે આ સંમેલનના કાર્યક્ષેત્રમાં આવતા કોઈપણ પ્રશ્નો, બાબતો અથવા મુદ્દાઓ પર વિચાર કરશે, જેમાં એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ અને ટેકનિકલ સચિવાલયની સત્તાઓ અને કાર્યોનો સમાવેશ થાય છે. તે રાજ્ય પક્ષ દ્વારા ઉઠાવવામાં આવેલા અથવા એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ દ્વારા તેના ધ્યાન પર લાવવામાં આવેલા કોઈપણ પ્રશ્નો, બાબતો અથવા મુદ્દાઓ પર ભલામણો કરી શકે છે અને નિર્ણયો લઈ શકે છે.

૨૦. પરિષદ આ સંમેલનના અમલીકરણનું નિરીક્ષણ કરશે, અને તેના ઉદ્દેશ્ય અને હેતુને પ્રોત્સાહન આપવા માટે કાર્ય કરશે. પરિષદ આ સંમેલનનું પાલન સમીક્ષા કરશે. તે એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ અને ટેકનિકલ સચિવાલયની પ્રવૃત્તિઓનું પણ નિરીક્ષણ કરશે અને તેમના કાર્યોના અમલીકરણમાં આ સંમેલન અનુસાર માર્ગદર્શિકા જારી કરી શકે છે.

૨૧. પરિષદ:

(a) તેના નિયમિત સત્રોમાં એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ દ્વારા સબમિટ કરાયેલ સંસ્થાના અહેવાલ, કાર્યક્રમ અને બજેટ પર વિચાર કરશે અને અપનાવશે, તેમજ અન્ય અહેવાલો પર વિચાર કરશે;

(b) ફકરા 7 અનુસાર રાજ્યો પક્ષો દ્વારા ચૂકવવામાં આવનાર નાણાકીય યોગદાનના સ્કેલ પર નિર્ણય લો;

(c) એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલના સભ્યોની પસંદગી કરો;

(d) ટેકનિકલ સચિવાલયના ડિરેક્ટર-જનરલ (ત્યારબાદ "ડાયરેક્ટર-જનરલ" તરીકે ઓળખાશે) ની નિમણૂક કરો;

(e) બાદમાં દ્વારા રજૂ કરાયેલ એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલના કાર્યવાહીના નિયમોને મંજૂરી આપો;

(f) આ સંમેલન અનુસાર તેના કાર્યોના ઉપયોગ માટે જરૂરી લાગે તેવા પેટાકંપની સંસ્થાઓની સ્થાપના કરો;

(g) રાસાયણિક પ્રવૃત્તિઓના ક્ષેત્રમાં શાંતિપૂર્ણ હેતુઓ માટે આંતરરાષ્ટ્રીય સહયોગને પ્રોત્સાહન આપો;

(h) આ સંમેલનના સંચાલનને અસર કરી શકે તેવા વૈજ્ઞાનિક અને તકનીકી વિકાસની સમીક્ષા કરો અને આ સંદર્ભમાં, ડિરેક્ટર-જનરલને એક વૈજ્ઞાનિક સલાહકાર બોર્ડની સ્થાપના કરવાનો નિર્દેશ આપો જેથી તેઓ તેમના કાર્યો કરી શકે, આ સંમેલન સાથે સંબંધિત વિજ્ઞાન અને તકનીકીના ક્ષેત્રોમાં, પરિષદ, એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ અથવા રાજ્યોના પક્ષોને વિશેષ સલાહ આપી શકે. વૈજ્ઞાનિક સલાહકાર બોર્ડ પરિષદ દ્વારા અપનાવવામાં આવેલા સંદર્ભની શરતો અનુસાર નિયુક્ત સ્વતંત્ર નિષ્ણાતોથી બનેલું હશે;

(i) પ્રિપેરેટરી કમિશન દ્વારા વિકસાવવામાં આવેલા કોઈપણ ડ્રાફ્ટ કરારો, જોગવાઈઓ અને માર્ગદર્શિકાઓને તેના પ્રથમ સત્રમાં ધ્યાનમાં લો અને મંજૂર કરો;

(j) કલમ X અનુસાર સહાય માટે તેના પ્રથમ સત્રમાં સ્વૈચ્છિક ભંડોળની સ્થાપના કરો;

(k) આ સંમેલનનું પાલન સુનિશ્ચિત કરવા અને કલમ XII અનુસાર આ સંમેલનની જોગવાઈઓનું ઉલ્લંઘન કરતી કોઈપણ પરિસ્થિતિનું નિવારણ અને નિવારણ કરવા માટે જરૂરી પગલાં લો.

22. આ સંમેલનના અમલમાં આવ્યા પછી પાંચમા અને દસમા વર્ષના સમયગાળાની સમાપ્તિ પછી એક વર્ષ પછી, અને નક્કી કરવામાં આવે તે સમયગાળાની અંદર, આ સંમેલનના સંચાલનની સમીક્ષા કરવા માટે ખાસ સત્રો બોલાવવામાં આવશે નહીં. આવી સમીક્ષાઓમાં કોઈપણ સંબંધિત વૈજ્ઞાનિક અને તકનીકી વિકાસને ધ્યાનમાં લેવામાં આવશે. ત્યારબાદ પાંચ વર્ષના અંતરાલ પર, જ્યાં સુધી અન્યથા નિર્ણય લેવામાં ન આવે, ત્યાં સુધી આ જ ઉદ્દેશ્ય સાથે પરિષદના વધુ સત્રો બોલાવવામાં આવશે.

C. એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ

રચના, પ્રક્રિયા અને નિર્ણય લેવાની પ્રક્રિયા

23. એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલમાં 41 સભ્યો હશે. દરેક રાજ્ય પક્ષને, પરિભ્રમણના સિદ્ધાંત અનુસાર, એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલમાં સેવા આપવાનો અધિકાર રહેશે. એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલના સભ્યોને કોન્ફરન્સ દ્વારા બે વર્ષના સમયગાળા માટે ચૂંટવામાં આવશે. આ સંમેલનની અસરકારક કામગીરી સુનિશ્ચિત કરવા માટે, સમાન ભૌગોલિક વિતરણ, રાસાયણિક ઉદ્યોગના મહત્વ તેમજ રાજકીય અને સુરક્ષા હિતોને ખાસ ધ્યાનમાં રાખીને, એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ નીચે મુજબ બનાવવામાં આવશે:

(a) આ પ્રદેશમાં સ્થિત રાજ્યોના પક્ષો દ્વારા આફ્રિકાના નવ રાજ્યોના પક્ષો નિયુક્ત કરવામાં આવશે. આ હોદ્દાના આધાર તરીકે, તે સમજી શકાય છે કે, આ નવ રાજ્યોના પક્ષોમાંથી, ત્રણ સભ્યો, નિયમ તરીકે, આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે અહેવાલિત અને પ્રકાશિત ડેટા દ્વારા નિર્ધારિત પ્રદેશમાં સૌથી મહત્વપૂર્ણ રાષ્ટ્રીય રાસાયણિક ઉદ્યોગ ધરાવતા રાજ્યના પક્ષો હશે; વધુમાં, પ્રાદેશિક જૂથ આ ત્રણ સભ્યોને નિયુક્ત કરવામાં અન્ય પ્રાદેશિક પરિબળોને ધ્યાનમાં લેવા માટે પણ સંમત થશે;

(b) આ પ્રદેશમાં સ્થિત રાજ્યોના પક્ષો દ્વારા એશિયાના નવ રાજ્યોના પક્ષો નિયુક્ત કરવામાં આવશે. આ હોદ્દાના આધાર તરીકે, એવું સમજી શકાય છે કે, આ નવ રાજ્યોના પક્ષોમાંથી, ચાર સભ્યો, નિયમ પ્રમાણે, આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે અહેવાલ અને પ્રકાશિત ડેટા દ્વારા નિર્ધારિત પ્રદેશમાં સૌથી મહત્વપૂર્ણ રાષ્ટ્રીય રાસાયણિક ઉદ્યોગ ધરાવતા રાજ્ય પક્ષો હશે; વધુમાં, પ્રાદેશિક જૂથ આ ચાર સભ્યોને નિયુક્ત કરવામાં અન્ય પ્રાદેશિક પરિબળોને ધ્યાનમાં લેવા માટે પણ સંમત થશે;

(c) પૂર્વી યુરોપના પાંચ રાજ્યોના પક્ષો આ પ્રદેશમાં સ્થિત રાજ્યોના પક્ષો દ્વારા નિયુક્ત કરવામાં આવશે. આ હોદ્દાના આધાર તરીકે, એવું સમજી શકાય છે કે, આ પાંચ રાજ્યોના પક્ષોમાંથી, એક સભ્ય, નિયમ પ્રમાણે, આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે અહેવાલ અને પ્રકાશિત ડેટા દ્વારા નિર્ધારિત પ્રદેશમાં સૌથી મહત્વપૂર્ણ રાષ્ટ્રીય રાસાયણિક ઉદ્યોગ ધરાવતો રાજ્ય પક્ષ હશે; વધુમાં, પ્રાદેશિક જૂથ આ એક સભ્યને નિયુક્ત કરવામાં અન્ય પ્રાદેશિક પરિબળોને ધ્યાનમાં લેવા માટે પણ સંમત થશે;

(d) આ પ્રદેશમાં સ્થિત રાજ્યોના પક્ષો દ્વારા નિયુક્ત કરવામાં આવનાર લેટિન અમેરિકા અને કેરેબિયનના સાત રાજ્યોના પક્ષો. આ હોદ્દાના આધાર તરીકે, એવું સમજી શકાય છે કે, આ સાત રાજ્યોના પક્ષોમાંથી, ત્રણ સભ્યો, નિયમ પ્રમાણે, આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે અહેવાલ અને પ્રકાશિત ડેટા દ્વારા નિર્ધારિત પ્રદેશમાં સૌથી મહત્વપૂર્ણ રાષ્ટ્રીય રાસાયણિક ઉદ્યોગ ધરાવતા રાજ્યોના પક્ષો હશે; વધુમાં, પ્રાદેશિક જૂથ આ ત્રણ સભ્યોને નિયુક્ત કરવામાં અન્ય પ્રાદેશિક પરિબળોને ધ્યાનમાં લેવા માટે પણ સંમત થશે;

(e) પશ્ચિમ યુરોપિયન અને આ પ્રદેશમાં સ્થિત રાજ્યોના પક્ષો દ્વારા નિયુક્ત કરાયેલા અન્ય રાજ્યોના પક્ષો. આ હોદ્દાના આધાર તરીકે, એવું સમજી શકાય છે કે, આ 10 રાજ્યોના પક્ષોમાંથી, 5 સભ્યો, નિયમ પ્રમાણે, આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે અહેવાલ અને પ્રકાશિત ડેટા દ્વારા નિર્ધારિત પ્રદેશમાં સૌથી મહત્વપૂર્ણ રાષ્ટ્રીય રાસાયણિક ઉદ્યોગ ધરાવતા રાજ્યોના પક્ષો હશે; વધુમાં, પ્રાદેશિક જૂથ આ પાંચ સભ્યોને નિયુક્ત કરવામાં અન્ય પ્રાદેશિક પરિબળોને ધ્યાનમાં લેવા માટે પણ સંમત થશે;

(f) એશિયા અને લેટિન અમેરિકા અને કેરેબિયનના પ્રદેશોમાં સ્થિત રાજ્યોના પક્ષો દ્વારા ક્રમિક રીતે નિયુક્ત કરાયેલ વધુ એક રાજ્ય પક્ષ. આ હોદ્દાના આધાર તરીકે એ સમજી શકાય છે કે આ રાજ્ય પક્ષ આ પ્રદેશોમાંથી એક ફરતો સભ્ય હશે.

૨૪. એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલની પ્રથમ ચૂંટણી માટે ૨૦ સભ્યો એક વર્ષના સમયગાળા માટે ચૂંટાશે, ફકરા ૨૩ માં વર્ણવ્યા મુજબ સ્થાપિત સંખ્યાત્મક પ્રમાણને યોગ્ય ધ્યાન આપવામાં આવશે.

૨૫. કલમ IV અને V ના સંપૂર્ણ અમલીકરણ પછી, કોન્ફરન્સ, એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલના બહુમતી સભ્યોની વિનંતી પર, એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલની રચનાની સમીક્ષા કરી શકે છે

ફકરા ૨૩ માં ઉલ્લેખિત સિદ્ધાંતો સાથે સંબંધિત વિકાસને ધ્યાનમાં લેતા જે તેની રચનાને સંચાલિત કરે છે.

૨૬. એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ તેના કાર્યપદ્ધતિના નિયમોને વિસ્તૃત કરશે અને મંજૂરી માટે કોન્ફરન્સમાં રજૂ કરશે.

૨૭. એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ તેના સભ્યોમાંથી તેના અધ્યક્ષની પસંદગી કરશે.

૨૮. એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ નિયમિત સત્રો માટે મળશે. નિયમિત સત્રો વચ્ચે તે તેની સત્તાઓ અને કાર્યોની પરિપૂર્ણતા માટે જરૂરી હોય તેટલી વાર મળશે.

29. એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલના દરેક સભ્યનો એક મત હશે. જ્યાં સુધી આ સંમેલનમાં અન્યથા ઉલ્લેખ ન કરવામાં આવે, ત્યાં સુધી એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ તેના તમામ સભ્યોની બે-તૃતીયાંશ બહુમતી દ્વારા મહત્વપૂર્ણ બાબતો પર નિર્ણયો લેશે. એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ તેના તમામ સભ્યોની સરળ બહુમતી દ્વારા પ્રક્રિયાના પ્રશ્નો પર નિર્ણયો લેશે. જ્યારે પ્રશ્ન મહત્વપૂર્ણ છે કે નહીં તે અંગે પ્રશ્ન ઉદ્ભવે છે, ત્યારે તે પ્રશ્ન મહત્વપૂર્ણ બાબત તરીકે ગણવામાં આવશે, સિવાય કે મહત્વપૂર્ણ બાબતો પર નિર્ણયો લેવા માટે જરૂરી બહુમતી દ્વારા એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ દ્વારા અન્યથા નિર્ણય લેવામાં આવે.

સત્તાઓ અને કાર્યો

30. એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ સંસ્થાનું એક્ઝિક્યુટિવ અંગ રહેશે. તે પરિષદ પ્રત્યે જવાબદાર રહેશે. એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ આ સંમેલન હેઠળ તેને સોંપવામાં આવેલી સત્તાઓ અને કાર્યો તેમજ પરિષદ દ્વારા તેને સોંપવામાં આવેલા કાર્યોનું સંચાલન કરશે. આમ કરવાથી, તે પરિષદની ભલામણો, નિર્ણયો અને માર્ગદર્શિકાઓ અનુસાર કાર્ય કરશે અને તેમના યોગ્ય અને સતત અમલીકરણની ખાતરી કરશે.

31. એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ આ કન્વેન્શનના અસરકારક અમલીકરણ અને પાલનને પ્રોત્સાહન આપશે. તે ટેકનિકલ સચિવાલયની પ્રવૃત્તિઓનું નિરીક્ષણ કરશે, દરેક રાજ્ય પક્ષના રાષ્ટ્રીય સત્તામંડળ સાથે સહકાર આપશે અને તેમની વિનંતી પર રાજ્યો પક્ષો વચ્ચે પરામર્શ અને સહયોગને સરળ બનાવશે.

32. એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ:

(a) સંગઠનના ડ્રાફ્ટ પ્રોગ્રામ અને બજેટ પર વિચાર કરશે અને કોન્ફરન્સને સબમિટ કરશે;

(b) આ કન્વેન્શનના અમલીકરણ પર સંગઠનના ડ્રાફ્ટ રિપોર્ટ, તેની પોતાની પ્રવૃત્તિઓના પ્રદર્શન પરનો રિપોર્ટ અને કોન્ફરન્સ વિનંતી કરી શકે તેવા ખાસ અહેવાલો પર વિચાર કરશે અને કોન્ફરન્સને સબમિટ કરશે;

(c) ડ્રાફ્ટ એજન્ડાની તૈયારી સહિત કોન્ફરન્સના સત્રો માટે વ્યવસ્થા કરશે.

33. એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ કોન્ફરન્સનું ખાસ સત્ર બોલાવવાની વિનંતી કરી શકે છે. ૩૪. એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ:

(a) સંગઠન વતી રાજ્યો અને આંતરરાષ્ટ્રીય સંગઠનો સાથે કરારો અથવા વ્યવસ્થાઓ પૂર્ણ કરશે, જે પરિષદ દ્વારા પૂર્વ મંજૂરીને આધીન રહેશે;

(b) કલમ X ના સંદર્ભમાં સંગઠન વતી રાજ્યો પક્ષો સાથે કરારો પૂર્ણ કરશે અને કલમ X માં ઉલ્લેખિત સ્વૈચ્છિક ભંડોળનું નિરીક્ષણ કરશે;

(c) ટેકનિકલ સચિવાલય દ્વારા રાજ્યો પક્ષો સાથે વાટાઘાટો કરાયેલ ચકાસણી પ્રવૃત્તિઓના અમલીકરણ સંબંધિત કરારો અથવા વ્યવસ્થાઓને મંજૂરી આપવી.

35. એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ આ સંમેલન અને તેના અમલીકરણને અસર કરતી તેની ક્ષમતામાં કોઈપણ મુદ્દા અથવા બાબત પર વિચાર કરશે, જેમાં પાલન સંબંધિત ચિંતાઓ અને બિન-પાલનના કિસ્સાઓનો સમાવેશ થાય છે, અને, યોગ્ય હોય ત્યાં સુધી, રાજ્યો પક્ષોને જાણ કરશે અને આ મુદ્દા અથવા બાબતને પરિષદના ધ્યાન પર લાવશે.

36. આ સંમેલન હેઠળ પૂરા પાડવામાં આવેલા અધિકારોના દુરુપયોગ સહિત, પાલન અને બિન-પાલનના કિસ્સાઓ અંગે શંકાઓ અથવા ચિંતાઓ પર વિચારણા કરતી વખતે, એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ સંકળાયેલા રાજ્યો પક્ષો સાથે સલાહ લેશે અને, યોગ્ય હોય ત્યાં સુધી, રાજ્ય પક્ષને ચોક્કસ સમયની અંદર પરિસ્થિતિને દૂર કરવા માટે પગલાં લેવા વિનંતી કરશે. એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ વધુ પગલાં લેવા જરૂરી માને છે તે હદ સુધી, તે નીચેનામાંથી એક અથવા વધુ પગલાં લેશે:

(a) આ મુદ્દા અથવા બાબતની તમામ રાજ્યો પક્ષોને જાણ કરશે;

(b) પરિષદના ધ્યાન પર મુદ્દો અથવા બાબત લાવો;

(c) પરિસ્થિતિને દૂર કરવા અને પાલન સુનિશ્ચિત કરવા માટેના પગલાં અંગે પરિષદને ભલામણો કરો,

એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ, ખાસ ગંભીરતા અને તાકીદના કિસ્સાઓમાં, સંબંધિત માહિતી અને નિષ્કર્ષ સહિત, મુદ્દા અથવા બાબતને સીધા સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભા અને સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદના ધ્યાન પર લાવશે. તે તે જ સમયે આ પગલાની તમામ રાજ્યો પક્ષોને જાણ કરશે.

D. ટેકનિકલ સચિવાલય

37. ટેકનિકલ સચિવાલય પરિષદ અને એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલને તેમના કાર્યો કરવામાં મદદ કરશે. ટેકનિકલ સચિવાલય આ સંમેલનમાં પૂરા પાડવામાં આવેલા ચકાસણી પગલાં હાથ ધરશે. તે આ સંમેલન હેઠળ તેને સોંપવામાં આવેલા અન્ય કાર્યો તેમજ કોન્ફરન્સ અને એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ દ્વારા તેને સોંપવામાં આવેલા કાર્યો કરશે.

38. ટેકનિકલ સચિવાલય આ કરશે:

(a) સંગઠનનો ડ્રાફ્ટ પ્રોગ્રામ અને બજેટ તૈયાર કરીને એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલને સુપરત કરશે;

(b) આ સંમેલનના અમલીકરણ પર સંગઠનનો ડ્રાફ્ટ રિપોર્ટ અને કોન્ફરન્સ અથવા એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ વિનંતી કરી શકે તેવા અન્ય અહેવાલો તૈયાર કરીને એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલને સુપરત કરશે;

(c) કોન્ફરન્સ, એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ અને પેટાકંપનીઓને વહીવટી અને તકનીકી સહાય પૂરી પાડશે;

(d) આ સંમેલનના અમલીકરણને લગતી બાબતો પર રાજ્ય પક્ષોને અને તેમના તરફથી સંગઠન વતી સંદેશાવ્યવહાર સંબોધશે અને પ્રાપ્ત કરશે;

(e) આ સંમેલનની જોગવાઈઓના અમલીકરણમાં રાજ્ય પક્ષોને તકનીકી સહાય અને તકનીકી મૂલ્યાંકન પૂરું પાડશે, જેમાં અનુસૂચિત અને અનિશ્ચિત રસાયણોનું મૂલ્યાંકન શામેલ છે.

39. ટેકનિકલ સચિવાલય:

(a) રાજ્યો પક્ષો સાથે ચકાસણી પ્રવૃત્તિઓના અમલીકરણ સંબંધિત કરારો અથવા વ્યવસ્થાઓની વાટાઘાટો કરશે, જે એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ દ્વારા મંજૂરીને આધીન છે;

(b) આ સંમેલન અમલમાં આવ્યાના 180 દિવસ પછી, કલમ X, ફકરા 7 (b) અને (c) અનુસાર રાજ્ય પક્ષો દ્વારા કટોકટી અને માનવતાવાદી સહાયના કાયમી ભંડારની સ્થાપના અને જાળવણીનું સંકલન કરો. ટેકનિકલ સચિવાલય સેવાયોગ્યતા માટે જાળવવામાં આવેલી વસ્તુઓનું નિરીક્ષણ કરી શકે છે. ઉપરોક્ત ફકરા 21 (i) અનુસાર કોન્ફરન્સ દ્વારા સંગ્રહિત કરવા માટેની વસ્તુઓની યાદીઓ પર વિચારણા કરવામાં આવશે અને મંજૂર કરવામાં આવશે;

(c) કલમ X માં ઉલ્લેખિત સ્વૈચ્છિક ભંડોળનું સંચાલન કરો, રાજ્ય પક્ષો દ્વારા કરવામાં આવેલી ઘોષણાઓનું સંકલન કરો અને વિનંતી કરવામાં આવે ત્યારે, કલમ X ના હેતુઓ માટે રાજ્ય પક્ષો વચ્ચે અથવા રાજ્ય પક્ષ અને સંગઠન વચ્ચે થયેલા દ્વિપક્ષીય કરારોની નોંધણી કરો.

40. ટેકનિકલ સચિવાલય એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલને તેના કાર્યોના નિભાવ સંબંધિત ઉદ્ભવેલી કોઈપણ સમસ્યાની જાણ કરશે, જેમાં આ સંમેલનના પાલન અંગે શંકાઓ, અસ્પષ્ટતાઓ અથવા અનિશ્ચિતતાઓનો સમાવેશ થાય છે જે તેની ચકાસણી પ્રવૃત્તિઓના પ્રદર્શનમાં તેના ધ્યાનમાં આવી છે અને તે સંબંધિત રાજ્ય પક્ષ સાથેના પરામર્શ દ્વારા ઉકેલવા અથવા સ્પષ્ટ કરવામાં અસમર્થ છે.

41. ટેકનિકલ સચિવાલયમાં એક ડિરેક્ટર-જનરલ હશે, જે તેના વડા અને મુખ્ય વહીવટી અધિકારી, નિરીક્ષકો અને જરૂરી વૈજ્ઞાનિક, ટેકનિકલ અને અન્ય કર્મચારીઓ હશે.

42. ઇન્સ્પેક્ટરેટ ટેકનિકલ સચિવાલયનું એકમ હશે અને ડિરેક્ટર-જનરલની દેખરેખ હેઠળ કાર્ય કરશે.

43. ડિરેક્ટર-જનરલની નિમણૂક એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલની ભલામણ પર કોન્ફરન્સ દ્વારા ચાર વર્ષના સમયગાળા માટે કરવામાં આવશે, જે એક વધુ સમયગાળા માટે નવીનીકરણીય હશે, પરંતુ ત્યારબાદ નહીં.

44. ડિરેક્ટર-જનરલ સ્ટાફની નિમણૂક અને ટેકનિકલ સચિવાલયના સંગઠન અને કામગીરી માટે કોન્ફરન્સ અને એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલને જવાબદાર રહેશે. સ્ટાફના રોજગારમાં અને સેવાની શરતોના નિર્ધારણમાં સર્વોચ્ચ વિચારણા કાર્યક્ષમતા, યોગ્યતા અને પ્રામાણિકતાના ઉચ્ચતમ ધોરણોને સુરક્ષિત કરવાની આવશ્યકતા રહેશે. ફક્ત

ના નાગરિકો રાજ્યો પક્ષો ડિરેક્ટર-જનરલ તરીકે, નિરીક્ષકો તરીકે અથવા વ્યાવસાયિક અને કારકુની સ્ટાફના અન્ય સભ્યો તરીકે સેવા આપશે. શક્ય તેટલા વ્યાપક ભૌગોલિક ધોરણે સ્ટાફની ભરતીના મહત્વને યોગ્ય ધ્યાન આપવામાં આવશે. ભરતી એ સિદ્ધાંત દ્વારા માર્ગદર્શન આપવામાં આવશે કે ટેકનિકલ સચિવાલયની જવાબદારીઓના યોગ્ય નિભાવ માટે સ્ટાફને ઓછામાં ઓછો રાખવામાં આવશે.

45. ડિરેક્ટર-જનરલ ફકરા 21(h) માં ઉલ્લેખિત વૈજ્ઞાનિક સલાહકાર બોર્ડના સંગઠન અને કામગીરી માટે જવાબદાર રહેશે. ડિરેક્ટર-જનરલ, રાજ્યો પક્ષો સાથે પરામર્શ કરીને, વૈજ્ઞાનિક સલાહકાર બોર્ડના સભ્યોની નિમણૂક કરશે, જેઓ તેમની વ્યક્તિગત ક્ષમતામાં સેવા આપશે. બોર્ડના સભ્યોની નિમણૂક આ સંમેલનના અમલીકરણ સાથે સંબંધિત ચોક્કસ વૈજ્ઞાનિક ક્ષેત્રોમાં તેમની કુશળતાના આધારે કરવામાં આવશે. ડિરેક્ટર-જનરલ, યોગ્ય હોય ત્યારે, બોર્ડના સભ્યો સાથે પરામર્શ કરીને, ચોક્કસ મુદ્દાઓ પર ભલામણો આપવા માટે વૈજ્ઞાનિક નિષ્ણાતોના કામચલાઉ કાર્યકારી જૂથો પણ સ્થાપિત કરી શકે છે. ઉપરોક્ત સંદર્ભમાં, રાજ્યો પક્ષો ડિરેક્ટર-જનરલને નિષ્ણાતોની યાદીઓ સબમિટ કરી શકે છે.

46. ​​તેમની ફરજો બજાવવામાં, ડિરેક્ટર-જનરલ, નિરીક્ષકો અને સ્ટાફના અન્ય સભ્યો કોઈપણ સરકાર અથવા સંસ્થાની બહારના કોઈપણ અન્ય સ્ત્રોત પાસેથી સૂચનાઓ લેશે નહીં અથવા પ્રાપ્ત કરશે નહીં. તેઓ એવી કોઈપણ કાર્યવાહીથી દૂર રહેશે જે ફક્ત કોન્ફરન્સ અને એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલને જવાબદાર આંતરરાષ્ટ્રીય અધિકારીઓ તરીકેના તેમના હોદ્દા પર પ્રતિબિંબિત થઈ શકે.

47. દરેક રાજ્ય પક્ષ ડિરેક્ટર-જનરલ, નિરીક્ષકો અને સ્ટાફના અન્ય સભ્યોની જવાબદારીઓના વિશિષ્ટ આંતરરાષ્ટ્રીય પાત્રનો આદર કરશે અને તેમની જવાબદારીઓના નિભાવમાં તેમને પ્રભાવિત કરવાનો પ્રયાસ કરશે નહીં.

E. વિશેષાધિકારો અને મુક્તિઓ

48. સંગઠન પ્રદેશ પર અને રાજ્ય પક્ષના અધિકારક્ષેત્ર અથવા નિયંત્રણ હેઠળના કોઈપણ અન્ય સ્થળે તેના કાર્યોના ઉપયોગ માટે જરૂરી કાનૂની ક્ષમતા અને આવા વિશેષાધિકારો અને મુક્તિઓનો આનંદ માણશે.

49. પક્ષોના રાજ્યોના પ્રતિનિધિઓ, તેમના વૈકલ્પિક અને સલાહકારો, એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલમાં નિયુક્ત પ્રતિનિધિઓ અને તેમના વૈકલ્પિક અને સલાહકારો, ડિરેક્ટર-જનરલ અને સંગઠનના સ્ટાફને સંગઠન સાથેના તેમના કાર્યોના સ્વતંત્ર ઉપયોગ માટે જરૂરી વિશેષાધિકારો અને મુક્તિઓનો આનંદ માણશે.

50. આ લેખમાં ઉલ્લેખિત કાનૂની ક્ષમતા, વિશેષાધિકારો અને મુક્તિઓ સંગઠન અને રાજ્યોના પક્ષો વચ્ચેના કરારોમાં તેમજ સંગઠન અને રાજ્ય વચ્ચેના કરારમાં વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવશે જેમાં સંગઠનનું મુખ્ય મથક સ્થિત છે. આ કરારો ફકરા 21(i) અનુસાર પરિષદ દ્વારા ધ્યાનમાં લેવામાં આવશે અને મંજૂર કરવામાં આવશે.

51. ફકરા 48 અને 49 હોવા છતાં, ચકાસણી પ્રવૃત્તિઓના સંચાલન દરમિયાન ડિરેક્ટર જનરલ અને ટેકનિકલ સચિવાલયના સ્ટાફ દ્વારા ભોગવવામાં આવતા વિશેષાધિકારો અને મુક્તિઓ ચકાસણી પરિશિષ્ટના ભાગ II, વિભાગ B માં દર્શાવેલ હશે.

લેખ IX

પરામર્શ, સહકાર અને હકીકત શોધ

1. રાજ્યો પક્ષો આ સંમેલનના ઉદ્દેશ્ય અને હેતુ, અથવા જોગવાઈઓના અમલીકરણને લગતા કોઈપણ મુદ્દા પર, સીધા એકબીજા સાથે અથવા સંગઠન અથવા અન્ય યોગ્ય આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રક્રિયાઓ દ્વારા, સંયુક્ત રાષ્ટ્રના માળખામાં અને તેના ચાર્ટર અનુસાર પ્રક્રિયાઓ સહિત, પરામર્શ અને સહકાર આપશે.

2. કોઈપણ રાજ્ય પક્ષના પડકાર નિરીક્ષણની વિનંતી કરવાના અધિકારને પૂર્વગ્રહ રાખ્યા વિના, રાજ્યો પક્ષોએ, જ્યારે પણ શક્ય હોય ત્યારે, માહિતી અને પરામર્શના આદાનપ્રદાન દ્વારા, કોઈપણ બાબતને સ્પષ્ટ કરવા અને ઉકેલવા માટે દરેક પ્રયાસ કરવો જોઈએ, જે આ સંમેલનના પાલન અંગે શંકા પેદા કરી શકે છે, અથવા જે સંબંધિત બાબત વિશે ચિંતાઓ ઉભી કરે છે જે અસ્પષ્ટ ગણી શકાય.

જે રાજ્ય પક્ષને બીજા રાજ્ય પક્ષ તરફથી એવી કોઈ પણ બાબતની સ્પષ્ટતા માટે વિનંતી મળે છે જે વિનંતી કરનાર રાજ્ય પક્ષ માને છે કે આવી શંકા અથવા ચિંતાનું કારણ બને છે, તે વિનંતી કરનાર રાજ્ય પક્ષને શક્ય તેટલી વહેલી તકે, પરંતુ કોઈપણ કિસ્સામાં વિનંતી પછી 10 દિવસથી વધુ સમય સુધી, શંકા અથવા ચિંતાનો જવાબ આપવા માટે પૂરતી માહિતી પૂરી પાડશે, સાથે પૂરી પાડવામાં આવેલી માહિતી આ બાબતનું નિરાકરણ કેવી રીતે કરે છે તેની સ્પષ્ટતા પણ આપશે. આ સંમેલનમાં કંઈપણ કોઈપણ બે કે તેથી વધુ રાજ્ય પક્ષોના પરસ્પર સંમતિથી નિરીક્ષણો અથવા કોઈપણ અન્ય પ્રક્રિયાઓ માટે વ્યવસ્થા કરવાના અધિકારને અસર કરશે નહીં જેથી તેઓ કોઈપણ બાબતને સ્પષ્ટ કરી શકે અને ઉકેલી શકે જે પાલન અંગે શંકા પેદા કરી શકે અથવા સંબંધિત બાબત અંગે ચિંતા પેદા કરે જે અસ્પષ્ટ ગણી શકાય. આવી વ્યવસ્થાઓ આ સંમેલનની અન્ય જોગવાઈઓ હેઠળ કોઈપણ રાજ્ય પક્ષના અધિકારો અને જવાબદારીઓને અસર કરશે નહીં.

સ્પષ્ટીકરણ વિનંતી કરવાની પ્રક્રિયા

3. રાજ્ય પક્ષને એવી કોઈપણ પરિસ્થિતિને સ્પષ્ટ કરવામાં મદદ કરવા માટે એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલને વિનંતી કરવાનો અધિકાર રહેશે જે અસ્પષ્ટ ગણી શકાય અથવા જે આ સંમેલન સાથે અન્ય રાજ્ય પક્ષના સંભવિત બિન-પાલન અંગે ચિંતા પેદા કરે. એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ આવી ચિંતાને લગતી યોગ્ય માહિતી તેના કબજામાં પૂરી પાડશે.

4. એક રાજ્ય પક્ષને એવી કોઈપણ પરિસ્થિતિ પર એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલને બીજા રાજ્ય પક્ષ પાસેથી સ્પષ્ટતા મેળવવા વિનંતી કરવાનો અધિકાર રહેશે જે અસ્પષ્ટ ગણી શકાય અથવા જે આ સંમેલન સાથે તેના સંભવિત બિન-પાલન અંગે ચિંતા પેદા કરે છે. આવા કિસ્સામાં, નીચે મુજબ લાગુ પડશે:

(a) એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ સ્પષ્ટતા માટેની વિનંતી તેની પ્રાપ્તિ પછી 24 કલાકની અંદર ડિરેક્ટર-જનરલ દ્વારા સંબંધિત રાજ્ય પક્ષને મોકલશે;

(b) વિનંતી કરાયેલ રાજ્ય પક્ષ શક્ય તેટલી વહેલી તકે એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલને સ્પષ્ટતા પૂરી પાડશે, પરંતુ કોઈપણ કિસ્સામાં વિનંતી પ્રાપ્ત થયાના 10 દિવસ પછી નહીં;

(c) એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ સ્પષ્ટતાની નોંધ લેશે અને તેને તેની પ્રાપ્તિ પછી 24 કલાકની અંદર વિનંતી કરનાર રાજ્ય પક્ષને મોકલશે;

(d) જો વિનંતી કરનાર રાજ્ય પક્ષ સ્પષ્ટીકરણને અપૂરતું માને છે, તો તેને વિનંતી કરાયેલ રાજ્ય પક્ષ પાસેથી વધુ સ્પષ્ટતા મેળવવા માટે એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલને વિનંતી કરવાનો અધિકાર રહેશે;

(e) પેટા-ફકરા (d) હેઠળ વિનંતી કરાયેલ વધુ સ્પષ્ટતા મેળવવાના હેતુ માટે, એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ ડિરેક્ટર-જનરલને ટેકનિકલ સચિવાલયમાંથી નિષ્ણાતોના જૂથની સ્થાપના કરવા માટે બોલાવી શકે છે, અથવા જો યોગ્ય સ્ટાફ ટેકનિકલ સચિવાલયમાં ઉપલબ્ધ ન હોય તો, અન્યત્રથી, ચિંતાનું કારણ બને તેવી પરિસ્થિતિ સાથે સંબંધિત બધી ઉપલબ્ધ માહિતી અને ડેટાની તપાસ કરવા માટે. નિષ્ણાતોના જૂથે તેના તારણો પર એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલને એક વાસ્તવિક અહેવાલ સબમિટ કરવો પડશે;

(f) જો વિનંતી કરનાર રાજ્ય પક્ષ પેટા-ફકરા (d) અને (e) હેઠળ મેળવેલ સ્પષ્ટતા અસંતોષકારક માને છે, તો તેને એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલના ખાસ સત્રની વિનંતી કરવાનો અધિકાર રહેશે જેમાં સામેલ રાજ્યો પક્ષો જે એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલના સભ્યો નથી તેઓ ભાગ લેવા માટે હકદાર રહેશે. આવા ખાસ સત્રમાં, એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ આ બાબત પર વિચાર કરશે અને પરિસ્થિતિના ઉકેલ માટે યોગ્ય લાગે તેવા કોઈપણ પગલાની ભલામણ કરી શકે છે.

૫. રાજ્ય પક્ષને એવી કોઈપણ પરિસ્થિતિને સ્પષ્ટ કરવા માટે એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલને વિનંતી કરવાનો પણ અધિકાર હશે જે અસ્પષ્ટ માનવામાં આવી હોય અથવા આ સંમેલનનું પાલન ન કરવા અંગે ચિંતા પેદા કરી હોય. એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ યોગ્ય સહાય પૂરી પાડીને પ્રતિભાવ આપશે.

6. એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ આ લેખમાં આપવામાં આવેલી સ્પષ્ટતા માટેની કોઈપણ વિનંતી વિશે રાજ્યો પક્ષોને જાણ કરશે.

7. જો કોઈ રાજ્ય પક્ષની સંભવિત બિન-અનુપાલન અંગેની શંકા અથવા ચિંતા એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ સમક્ષ સ્પષ્ટતા માટેની વિનંતી રજૂ કર્યા પછી 60 દિવસની અંદર દૂર કરવામાં ન આવે, અથવા તે માને છે કે તેની શંકાઓ તાત્કાલિક વિચારણાને પાત્ર છે, તો પડકાર નિરીક્ષણની વિનંતી કરવાનો તેનો અધિકાર હોવા છતાં, તે કલમ VIII, ફકરા 12(c) અનુસાર પરિષદના ખાસ સત્રની વિનંતી કરી શકે છે. આવા ખાસ સત્રમાં, પરિષદ આ બાબત પર વિચાર કરશે અને પરિસ્થિતિને ઉકેલવા માટે તેને યોગ્ય લાગે તેવા કોઈપણ પગલાની ભલામણ કરી શકે છે.

પડકાર નિરીક્ષણો માટેની પ્રક્રિયાઓ

8. દરેક રાજ્ય પક્ષને આ સંમેલનની જોગવાઈઓનું પાલન ન કરવા સંબંધિત કોઈપણ પ્રશ્નોને સ્પષ્ટ કરવા અને ઉકેલવા માટે, પ્રદેશમાં અથવા કોઈપણ અન્ય રાજ્ય પક્ષના અધિકારક્ષેત્ર અથવા નિયંત્રણ હેઠળના કોઈપણ અન્ય સ્થળે કોઈપણ સુવિધા અથવા સ્થાનના સ્થળ પર પડકાર નિરીક્ષણની વિનંતી કરવાનો અધિકાર છે, અને આ નિરીક્ષણ કોઈપણ વ્યક્તિ દ્વારા વિલંબ કર્યા વિના ગમે ત્યાં કરાવવાનો અધિકાર છે.

ડિરેક્ટર-જનરલ દ્વારા નિયુક્ત નિરીક્ષણ ટીમ અને ચકાસણી પરિશિષ્ટ અનુસાર.

9. દરેક રાજ્ય પક્ષ આ સંમેલનના કાર્યક્ષેત્રમાં નિરીક્ષણ વિનંતી રાખવાની અને ચકાસણી પરિશિષ્ટમાં ઉલ્લેખિત આ સંમેલનનું સંભવિત બિન-પાલન અંગે ચિંતા ઊભી થઈ હોય તેવી બધી યોગ્ય માહિતી નિરીક્ષણ વિનંતીમાં પૂરી પાડવાની ફરજ ધરાવે છે. દરેક રાજ્ય પક્ષ પાયાવિહોણી નિરીક્ષણ વિનંતીઓથી દૂર રહેશે, દુરુપયોગ ટાળવા માટે કાળજી લેવામાં આવશે. પડકાર નિરીક્ષણ એકમાત્ર હેતુ માટે કરવામાં આવશે જેથી સંભવિત બિન-પાલન સંબંધિત હકીકતો નક્કી કરી શકાય.

10. આ સંમેલનની જોગવાઈઓનું પાલન ચકાસવાના હેતુ માટે, દરેક રાજ્ય પક્ષ ટેકનિકલ સચિવાલયને ફકરા 8 અનુસાર સ્થળ પર પડકાર નિરીક્ષણ કરવાની પરવાનગી આપશે.

૧૧. સુવિધા અથવા સ્થાનના પડકાર નિરીક્ષણ માટેની વિનંતી અનુસાર, અને ચકાસણી પરિશિષ્ટમાં પૂરી પાડવામાં આવેલ પ્રક્રિયાઓ અનુસાર, નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષ પાસે:

(a) આ સંમેલનનું પાલન દર્શાવવા માટે દરેક વાજબી પ્રયાસ કરવાનો અધિકાર અને જવાબદારી અને આ હેતુ માટે, નિરીક્ષણ ટીમને તેના આદેશનું પાલન કરવા સક્ષમ બનાવવા;

(b) સંભવિત બિન-અનુપાલન અંગે ચિંતા સાથે સંબંધિત હકીકતો સ્થાપિત કરવાના એકમાત્ર હેતુ માટે વિનંતી કરેલ સાઇટની અંદર પ્રવેશ પ્રદાન કરવાની જવાબદારી; અને

(c) સંવેદનશીલ સ્થાપનોને સુરક્ષિત રાખવા માટે પગલાં લેવાનો અને આ સંમેલન સાથે સંબંધિત ન હોય તેવી ગુપ્ત માહિતી અને ડેટાના ખુલાસાને રોકવાનો અધિકાર.

૧૨. નિરીક્ષકના સંદર્ભમાં, નીચેની બાબતો લાગુ પડશે:

(a) વિનંતી કરનાર રાજ્ય પક્ષ, નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષના કરારને આધીન, પડકાર નિરીક્ષણના આચરણનું નિરીક્ષણ કરવા માટે વિનંતી કરનાર રાજ્ય પક્ષ અથવા ત્રીજા રાજ્ય પક્ષના રાષ્ટ્રીય પ્રતિનિધિને મોકલી શકે છે;

(b) નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષ પછી ચકાસણી પરિશિષ્ટ અનુસાર નિરીક્ષકને પ્રવેશ આપશે;

(c) નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષ, નિયમ તરીકે, પ્રસ્તાવિત નિરીક્ષકને સ્વીકારશે, પરંતુ જો નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષ ઇનકાર કરે છે, તો તે હકીકત અંતિમ અહેવાલમાં નોંધવામાં આવશે.

13. વિનંતી કરનાર રાજ્ય પક્ષ એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલને અને તે જ સમયે તાત્કાલિક પ્રક્રિયા માટે ડિરેક્ટર-જનરલને સ્થળ પર પડકાર નિરીક્ષણ માટે નિરીક્ષણ વિનંતી રજૂ કરશે.

14. ડિરેક્ટર-જનરલ તાત્કાલિક ખાતરી કરશે કે નિરીક્ષણ વિનંતી ચકાસણી પરિશિષ્ટના ભાગ X, ફકરા 4 માં ઉલ્લેખિત આવશ્યકતાઓને પૂર્ણ કરે છે, અને, જો જરૂરી હોય તો, વિનંતી કરનાર રાજ્ય પક્ષને તે મુજબ નિરીક્ષણ વિનંતી ફાઇલ કરવામાં સહાય કરશે. જ્યારે નિરીક્ષણ વિનંતી આવશ્યકતાઓને પૂર્ણ કરે છે, ત્યારે પડકાર નિરીક્ષણ માટેની તૈયારીઓ શરૂ થશે.

15. ડાયરેક્ટર-જનરલ નિરીક્ષણ ટીમના પ્રવેશ બિંદુ પર આયોજિત આગમનના ઓછામાં ઓછા 12 કલાક પહેલાં નિરીક્ષણ વિનંતી નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષને મોકલશે.

16. નિરીક્ષણ વિનંતી પ્રાપ્ત કર્યા પછી, એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ વિનંતી પર ડિરેક્ટર-જનરલની કાર્યવાહીનું ધ્યાન લેશે અને સમગ્ર નિરીક્ષણ પ્રક્રિયા દરમિયાન કેસને તેના વિચારણા હેઠળ રાખશે. જો કે, તેની ચર્ચાઓ નિરીક્ષણ પ્રક્રિયામાં વિલંબ કરશે નહીં.

17. એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ, નિરીક્ષણ વિનંતી પ્રાપ્ત થયાના 12 કલાક પછી, તેના તમામ સભ્યોના ત્રણ-ચતુર્થાંશ બહુમતી દ્વારા પડકાર નિરીક્ષણ હાથ ધરવા સામે નિર્ણય લઈ શકે છે, જો તે નિરીક્ષણ વિનંતીને ફકરા 8 માં વર્ણવેલ

જેમ કે આ સંમેલનના અવકાશની બહાર માને છે. વિનંતી કરનાર કે નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષ આવા નિર્ણયમાં ભાગ લેશે નહીં. જો એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ પડકાર નિરીક્ષણનો વિરોધ કરે છે, તો તૈયારીઓ બંધ કરવામાં આવશે, નિરીક્ષણ વિનંતી પર આગળ કોઈ કાર્યવાહી કરવામાં આવશે નહીં, અને સંબંધિત રાજ્યો પક્ષોને તે મુજબ જાણ કરવામાં આવશે.

18. ડિરેક્ટર-જનરલ પડકાર નિરીક્ષણના સંચાલન માટે નિરીક્ષણ આદેશ જારી કરશે. નિરીક્ષણ આદેશ એ ફકરા 8 અને 9 માં ઉલ્લેખિત નિરીક્ષણ વિનંતી હશે જે કાર્યકારી શરતોમાં મૂકવામાં આવી છે, અને નિરીક્ષણ વિનંતીને અનુરૂપ હશે.

19. પડકાર નિરીક્ષણ ભાગ X અનુસાર અથવા, કથિત ઉપયોગના કિસ્સામાં, ચકાસણી પરિશિષ્ટના ભાગ XI અનુસાર હાથ ધરવામાં આવશે. નિરીક્ષણ ટીમ તેના મિશનની અસરકારક અને સમયસર સિદ્ધિ સાથે સુસંગત, શક્ય તેટલી ઓછી ઘુસણખોરી રીતે પડકાર નિરીક્ષણ કરવાના સિદ્ધાંત દ્વારા માર્ગદર્શન આપવામાં આવશે.

20. નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષ પડકાર નિરીક્ષણ દરમ્યાન નિરીક્ષણ ટીમને મદદ કરશે અને તેના કાર્યને સરળ બનાવશે. જો નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષ, ચકાસણી પરિશિષ્ટના ભાગ X, કલમ C અનુસાર, આ સંમેલનનું પાલન દર્શાવવા માટે વ્યવસ્થાઓનો પ્રસ્તાવ મૂકે છે, જે સંપૂર્ણ અને વ્યાપક ઍક્સેસનો વિકલ્પ છે, તો તે નિરીક્ષણ ટીમ સાથે પરામર્શ દ્વારા, તેના પાલન દર્શાવવાના ઉદ્દેશ્ય સાથે હકીકતો સ્થાપિત કરવા માટેની પદ્ધતિઓ પર સંમતિ મેળવવા માટે દરેક વાજબી પ્રયાસ કરશે.

21. અંતિમ અહેવાલમાં વાસ્તવિક તારણો તેમજ પડકાર નિરીક્ષણના સંતોષકારક અમલીકરણ માટે આપવામાં આવેલી ઍક્સેસ અને સહકારની ડિગ્રી અને પ્રકૃતિનું નિરીક્ષણ ટીમ દ્વારા મૂલ્યાંકન શામેલ હશે. ડિરેક્ટર-જનરલ તાત્કાલિક નિરીક્ષણ ટીમનો અંતિમ અહેવાલ વિનંતી કરનાર રાજ્ય પક્ષ, નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષ, એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ અને અન્ય તમામ રાજ્યો

પક્ષોને મોકલશે. ડિરેક્ટર-જનરલ વિનંતી કરનાર અને નિરીક્ષણ કરાયેલા રાજ્યોના પક્ષોના મૂલ્યાંકન, તેમજ અન્ય રાજ્યોના પક્ષોના મંતવ્યો, જે તે હેતુ માટે ડિરેક્ટર-જનરલને પહોંચાડી શકાય છે, એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલને તાત્કાલિક મોકલશે, અને પછી તે બધા રાજ્યોના પક્ષોને પૂરા પાડશે.

22. એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ, તેની સત્તાઓ અને કાર્યો અનુસાર, નિરીક્ષણ ટીમના અંતિમ અહેવાલ રજૂ થતાંની સાથે જ તેની સમીક્ષા કરશે, અને નીચેની કોઈપણ ચિંતાઓને સંબોધશે:

(a) કોઈ બિન-અનુપાલન થયું છે કે કેમ;

(b) વિનંતી આ સંમેલનના અવકાશમાં હતી કે કેમ; અને

(c) પડકાર નિરીક્ષણની વિનંતી કરવાના અધિકારનો દુરુપયોગ થયો છે કે કેમ.

23. જો એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ તેની સત્તાઓ અને કાર્યોને ધ્યાનમાં રાખીને એવા નિષ્કર્ષ પર પહોંચે છે કે ફકરા 22 ના સંદર્ભમાં વધુ પગલાં લેવાની જરૂર પડી શકે છે, તો તે પરિસ્થિતિને સુધારવા અને આ સંમેલનનું પાલન સુનિશ્ચિત કરવા માટે યોગ્ય પગલાં લેશે, જેમાં પરિષદને ચોક્કસ ભલામણોનો સમાવેશ થાય છે. દુરુપયોગના કિસ્સામાં, એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ તપાસ કરશે કે વિનંતી કરનાર રાજ્ય પક્ષ પડકાર નિરીક્ષણના કોઈપણ નાણાકીય પરિણામો સહન કરશે કે નહીં.

24. વિનંતી કરનાર રાજ્ય પક્ષ અને નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષને સમીક્ષા પ્રક્રિયામાં ભાગ લેવાનો અધિકાર રહેશે. એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ રાજ્ય પક્ષો અને પરિષદના આગામી સત્રને પ્રક્રિયાના પરિણામની જાણ કરશે.

25. જો એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલે પરિષદને ચોક્કસ ભલામણો કરી હોય, તો પરિષદ કલમ XII અનુસાર કાર્યવાહી પર વિચાર કરશે.

લેખ X

રાસાયણિક શસ્ત્રો સામે સહાય અને રક્ષણ

1. આ કલમના હેતુઓ માટે, "સહાય" નો અર્થ રાસાયણિક શસ્ત્રો સામે રક્ષણ માટે પક્ષકારોને સંકલન અને ડિલિવરી થાય છે, જેમાં અન્ય બાબતોની સાથે, નીચેનાનો સમાવેશ થાય છે: શોધ ઉપકરણો અને એલાર્મ સિસ્ટમ્સ; રક્ષણાત્મક ઉપકરણો; શુદ્ધિકરણ ઉપકરણો અને શુદ્ધિકરણ પદાર્થો; તબીબી એન્ટિડોટ્સ અને સારવાર; અને આમાંના કોઈપણ રક્ષણાત્મક પગલાં અંગે સલાહ.

2. આ સંમેલનમાં કોઈપણ રાજ્ય પક્ષના રાસાયણિક શસ્ત્રો સામે રક્ષણના માધ્યમોમાં સંશોધન કરવા, વિકસાવવા, ઉત્પાદન કરવા, હસ્તગત કરવા, સ્થાનાંતરિત કરવા અથવા ઉપયોગ કરવાના અધિકારને અવરોધે તેવું અર્થઘટન કરવામાં આવશે નહીં, જે આ સંમેલન હેઠળ પ્રતિબંધિત નથી.

3. દરેક રાજ્ય પક્ષ રાસાયણિક શસ્ત્રો સામે રક્ષણના સાધનો સંબંધિત સાધનો, સામગ્રી અને વૈજ્ઞાનિક અને તકનીકી માહિતીના સંપૂર્ણ શક્ય વિનિમયને સરળ બનાવવાનું વચન આપે છે અને તેમાં ભાગ લેવાનો અધિકાર ધરાવશે.

4. રક્ષણાત્મક હેતુઓ સંબંધિત રાષ્ટ્રીય કાર્યક્રમોની પારદર્શિતા વધારવાના હેતુઓ માટે, દરેક રાજ્ય પક્ષ વાર્ષિક ધોરણે ટેકનિકલ સચિવાલયને તેના કાર્યક્રમ અંગેની માહિતી પૂરી પાડશે, જે કલમ VIII, ફકરા 21(i) અનુસાર પરિષદ દ્વારા ધ્યાનમાં લેવામાં આવશે અને મંજૂર કરવામાં આવશે.

5. ટેકનિકલ સચિવાલય આ સંમેલનના અમલમાં આવ્યાના 180 દિવસ પછી સ્થાપિત કરશે અને કોઈપણ વિનંતી કરનાર રાજ્ય પક્ષના ઉપયોગ માટે, રાસાયણિક શસ્ત્રો સામે રક્ષણના વિવિધ માધ્યમો તેમજ રાજ્ય પક્ષો દ્વારા પૂરી પાડવામાં આવી શકે તેવી માહિતી ધરાવતી ડેટા બેંક જાળવશે.

ટેકનિકલ સચિવાલય, ઉપલબ્ધ સંસાધનોની અંદર, અને રાજ્ય પક્ષની વિનંતી પર, નિષ્ણાત સલાહ પ્રદાન કરશે અને રાસાયણિક શસ્ત્રો સામે રક્ષણાત્મક ક્ષમતાના વિકાસ અને સુધારણા માટેના તેના કાર્યક્રમો કેવી રીતે અમલમાં મૂકી શકાય તે ઓળખવામાં રાજ્ય પક્ષને મદદ કરશે.

6. આ સંમેલનમાં કંઈપણ રાજ્ય પક્ષોને દ્વિપક્ષીય રીતે સહાયની વિનંતી કરવા અને પ્રદાન કરવા અને સહાયની કટોકટી પ્રાપ્તિ અંગે અન્ય રાજ્ય પક્ષો સાથે વ્યક્તિગત કરારો પૂર્ણ કરવાના અધિકારને અવરોધે તેવું અર્થઘટન કરવામાં આવશે નહીં.

7. દરેક રાજ્ય પક્ષ સંગઠન દ્વારા સહાય પૂરી પાડવાનું અને આ હેતુ માટે નીચેનામાંથી એક અથવા વધુ પગલાં લેવાનું પસંદ કરવાનું વચન આપે છે:

(a) પરિષદ દ્વારા તેના પ્રથમ સત્રમાં સ્થાપિત કરવામાં આવનાર સહાય માટે સ્વૈચ્છિક ભંડોળમાં યોગદાન આપવું;

(b) આ સંમેલન અમલમાં આવ્યાના 180 દિવસ પછી, જો શક્ય હોય તો, સંસ્થા સાથે માંગ પર, સહાયની ખરીદી સંબંધિત કરારો પૂર્ણ કરવા;

(c) આ સંમેલન અમલમાં આવ્યાના 180 દિવસ પછી, સંગઠન દ્વારા કરવામાં આવેલી અપીલના જવાબમાં તે જે પ્રકારની સહાય પૂરી પાડી શકે છે તે જાહેર કરવા. જો કે, જો કોઈ રાજ્ય પક્ષ તેની ઘોષણામાં દર્શાવેલ સહાય પૂરી પાડવામાં અસમર્થ હોય, તો તે હજુ પણ આ ફકરા અનુસાર સહાય પૂરી પાડવાની જવાબદારી હેઠળ છે.

8. દરેક રાજ્ય પક્ષને વિનંતી કરવાનો અધિકાર છે અને, ફકરા 9, 10 અને 11 માં દર્શાવેલ પ્રક્રિયાઓને આધીન, રાસાયણિક શસ્ત્રોના ઉપયોગ અથવા ઉપયોગની ધમકી સામે સહાય અને રક્ષણ મેળવવાનો અધિકાર છે જો તે માને છે કે:

(a) તેની સામે રાસાયણિક શસ્ત્રોનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે;

(b) યુદ્ધની પદ્ધતિ તરીકે તેની સામે રમખાણો નિયંત્રણ એજન્ટોનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે; અથવા

(c) કલમ I દ્વારા રાજ્ય પક્ષો માટે પ્રતિબંધિત કોઈપણ રાજ્યની ક્રિયાઓ અથવા પ્રવૃત્તિઓથી તે ધમકી પામે છે.

9. સંબંધિત માહિતી દ્વારા પ્રમાણિત વિનંતી, ડિરેક્ટર-જનરલને સુપરત કરવામાં આવશે, જે તેને તાત્કાલિક એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ અને તમામ રાજ્યો પક્ષોને મોકલશે. ડિરેક્ટર-જનરલ તાત્કાલિક વિનંતી એવા રાજ્યો પક્ષોને મોકલશે જેમણે ફકરા 7(b) અને (c) અનુસાર, રાસાયણિક શસ્ત્રોના ઉપયોગ અથવા યુદ્ધની પદ્ધતિ તરીકે રમખાણો નિયંત્રણ એજન્ટોના ઉપયોગના કિસ્સામાં કટોકટી સહાય મોકલવા માટે સ્વૈચ્છિક સેવા આપી છે, અથવા રાસાયણિક શસ્ત્રોના ઉપયોગના ગંભીર ભય અથવા યુદ્ધની પદ્ધતિ તરીકે રમખાણો નિયંત્રણ એજન્ટોના ઉપયોગના ગંભીર ભયના કિસ્સામાં માનવતાવાદી સહાય સંબંધિત રાજ્ય પક્ષને વિનંતી પ્રાપ્ત થયાના 12 કલાક પછી નહીં. ડિરેક્ટર-જનરલ 24 કલાક પછી નહીં, શરૂ કરશે.

વિનંતી મળ્યાના કલાકો પછી, આગળની કાર્યવાહી માટે પાયો પૂરો પાડવા માટે તપાસ. તેમણે 72 કલાકની અંદર તપાસ પૂર્ણ કરવી પડશે અને એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલને રિપોર્ટ મોકલવો પડશે. જો તપાસ પૂર્ણ કરવા માટે વધારાના સમયની જરૂર હોય, તો તે જ સમયમર્યાદામાં એક વચગાળાનો રિપોર્ટ સબમિટ કરવો પડશે. તપાસ માટે જરૂરી વધારાનો સમય 72 કલાકથી વધુ ન હોવો જોઈએ. તે કરી શકે છે,

જોકે, સમાન સમયગાળા માટે વધુ લંબાવવામાં આવશે. દરેક વધારાના સમયગાળાના અંતે અહેવાલો એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલને સુપરત કરવામાં આવશે. તપાસ, યોગ્ય હોય ત્યાં સુધી અને વિનંતી અને વિનંતી સાથેની માહિતી અનુસાર, વિનંતી સાથે સંબંધિત સંબંધિત તથ્યો તેમજ જરૂરી પૂરક સહાય અને સુરક્ષાના પ્રકાર અને અવકાશ સ્થાપિત કરશે.

૧૦. એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ તપાસ અહેવાલ પ્રાપ્ત થયાના ૨૪ કલાક પછી પરિસ્થિતિ પર વિચારણા કરશે અને આગામી ૨૪ કલાકમાં સરળ બહુમતીથી નિર્ણય લેશે કે ટેકનિકલ સચિવાલયને પૂરક સહાય પૂરી પાડવા માટે સૂચના આપવી કે નહીં. ટેકનિકલ સચિવાલય તાત્કાલિક તમામ રાજ્યો પક્ષો અને સંબંધિત આંતરરાષ્ટ્રીય સંગઠનોને તપાસ અહેવાલ અને એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ દ્વારા લેવાયેલા નિર્ણયને ટ્રાન્સમિટ કરશે. જ્યારે એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ દ્વારા આ નિર્ણય લેવામાં આવે છે, ત્યારે ડિરેક્ટર-જનરલ તાત્કાલિક સહાય પૂરી પાડશે. આ હેતુ માટે, ડિરેક્ટર

જનરલ વિનંતી કરનાર રાજ્ય પક્ષ, અન્ય રાજ્ય પક્ષો અને સંબંધિત આંતરરાષ્ટ્રીય સંગઠનો સાથે સહયોગ કરી શકે છે. રાજ્ય પક્ષો સહાય પૂરી પાડવા માટે શક્ય તેટલા બધા પ્રયાસો કરશે.

૧૧. જો ચાલુ તપાસ અથવા અન્ય વિશ્વસનીય સ્ત્રોતોમાંથી ઉપલબ્ધ માહિતી પૂરતા પુરાવા આપે કે રાસાયણિક હથિયારોના ઉપયોગનો ભોગ બનેલા લોકો છે અને તાત્કાલિક પગલાં લેવા અનિવાર્ય છે, તો ડિરેક્ટર-જનરલ તમામ રાજ્યો પક્ષોને સૂચિત કરશે અને આવી આકસ્મિક પરિસ્થિતિઓ માટે કોન્ફરન્સ દ્વારા તેમના નિકાલ પર મૂકવામાં આવેલા સંસાધનોનો ઉપયોગ કરીને સહાયના કટોકટીના પગલાં લેશે. ડિરેક્ટર-જનરલ આ ફકરા અનુસાર હાથ ધરવામાં આવેલા પગલાં વિશે એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલને જાણ કરશે.

કલમ XI

આર્થિક અને ટેકનોલોજી વિકાસ

1. આ સંમેલનની જોગવાઈઓ એવી રીતે લાગુ કરવામાં આવશે કે જે રાજ્યો પક્ષોના આર્થિક અથવા તકનીકી વિકાસ અને આ સંમેલન હેઠળ પ્રતિબંધિત ન હોય તેવા હેતુઓ માટે રાસાયણિક પ્રવૃત્તિઓના ક્ષેત્રમાં આંતરરાષ્ટ્રીય સહયોગને અવરોધિત ન કરે, જેમાં વૈજ્ઞાનિક અને તકનીકી માહિતી અને રસાયણો અને સાધનોનું આંતરરાષ્ટ્રીય વિનિમય શામેલ છે જે આ સંમેલન હેઠળ પ્રતિબંધિત ન હોય તેવા હેતુઓ માટે રસાયણોના ઉત્પાદન, પ્રક્રિયા અથવા ઉપયોગ માટે છે.

2. આ સંમેલનની જોગવાઈઓને આધીન અને આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાના સિદ્ધાંતો અને લાગુ નિયમોને પૂર્વગ્રહ રાખ્યા વિના, રાજ્યો પક્ષો:

(a) રસાયણો સાથે સંશોધન કરવાનો, વિકાસ કરવાનો, ઉત્પાદન કરવાનો, પ્રાપ્ત કરવાનો, જાળવી રાખવાનો, સ્થાનાંતરિત કરવાનો અને ઉપયોગ કરવાનો અધિકાર ધરાવે છે;

(b) આ સંમેલન હેઠળ પ્રતિબંધિત ન હોય તેવા હેતુઓ માટે રસાયણશાસ્ત્રના વિકાસ અને ઉપયોગ સંબંધિત રસાયણો, સાધનો અને વૈજ્ઞાનિક અને તકનીકી માહિતીના શક્ય તેટલા સંપૂર્ણ વિનિમયને સરળ બનાવવા અને તેમાં ભાગ લેવાનો અધિકાર ધરાવે છે;

(c) આ સંમેલન હેઠળ હાથ ધરવામાં આવેલી જવાબદારીઓ સાથે અસંગત કોઈપણ આંતરરાષ્ટ્રીય કરારો સહિત, કોઈપણ પ્રતિબંધો એકબીજા સાથે જાળવી રાખશો નહીં, જે ઔદ્યોગિક, કૃષિ, સંશોધન, તબીબી, ફાર્માસ્યુટિકલ અથવા અન્ય શાંતિપૂર્ણ હેતુઓ માટે રસાયણશાસ્ત્રના ક્ષેત્રમાં વેપાર અને વૈજ્ઞાનિક અને તકનીકી જ્ઞાનના વિકાસ અને પ્રમોશનને પ્રતિબંધિત કરશે અથવા અવરોધશે;

(d) આ સંમેલન હેઠળ પૂરા પાડવામાં આવેલ અથવા મંજૂરી આપવામાં આવેલા પગલાં સિવાયના કોઈપણ પગલાં લાગુ કરવા માટે આ સંમેલનનો ઉપયોગ કરશો નહીં અથવા આ સંમેલન સાથે અસંગત ઉદ્દેશ્યને પ્રાપ્ત કરવા માટે અન્ય કોઈપણ આંતરરાષ્ટ્રીય કરારનો ઉપયોગ કરશો નહીં;

(e) આ સંમેલનના ઉદ્દેશ્ય અને હેતુ સાથે સુસંગત બનાવવા માટે રસાયણોના વેપારના ક્ષેત્રમાં તેમના હાલના રાષ્ટ્રીય નિયમોની સમીક્ષા કરવાનું વચન આપો.

લેખ XII

પરિસ્થિતિને સુધારવા અને પાલન સુનિશ્ચિત કરવા માટેના પગલાં, જેમાં પ્રતિબંધોનો સમાવેશ થાય છે

1. આ સંમેલનનું પાલન સુનિશ્ચિત કરવા અને આ સંમેલનની જોગવાઈઓનું ઉલ્લંઘન કરતી કોઈપણ પરિસ્થિતિનું નિવારણ અને નિવારણ કરવા માટે પરિષદ ફકરા 2, 3 અને 4 માં દર્શાવેલ જરૂરી પગલાં લેશે. આ ફકરા અનુસાર કાર્યવાહી પર વિચાર કરતી વખતે, પરિષદ એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ દ્વારા સબમિટ કરાયેલા મુદ્દાઓ પરની બધી માહિતી અને ભલામણોને ધ્યાનમાં લેશે.

2. એવા કિસ્સાઓમાં જ્યાં એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ દ્વારા રાજ્ય પક્ષને તેના પાલન સંબંધિત સમસ્યાઓ ઉભી કરતી પરિસ્થિતિનું નિવારણ કરવા માટે પગલાં લેવા વિનંતી કરવામાં આવી હોય, અને જ્યાં રાજ્ય પક્ષ નિર્દિષ્ટ સમયની અંદર વિનંતી પૂર્ણ કરવામાં નિષ્ફળ જાય, ત્યાં સુધી પરિષદ, અન્ય બાબતોની સાથે, એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલની ભલામણ પર, આ સંમેલન હેઠળ રાજ્ય પક્ષના અધિકારો અને વિશેષાધિકારોને પ્રતિબંધિત અથવા સ્થગિત કરી શકે છે જ્યાં સુધી તે આ સંમેલન હેઠળની તેની જવાબદારીઓનું પાલન કરવા માટે જરૂરી પગલાં ન લે.

3. એવા કિસ્સાઓમાં જ્યાં આ સંમેલનના ઉદ્દેશ્ય અને હેતુને ગંભીર નુકસાન આ સંમેલન હેઠળ પ્રતિબંધિત પ્રવૃત્તિઓથી થઈ શકે છે, ખાસ કરીને કલમ I દ્વારા, પરિષદ આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદા અનુસાર રાજ્યો પક્ષોને સામૂહિક પગલાં લેવાની ભલામણ કરી શકે છે.

૪. પરિષદ, ખાસ ગંભીરતાના કિસ્સાઓમાં, સંબંધિત માહિતી અને તારણો સહિત, આ મુદ્દાને સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભા અને સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદના ધ્યાન પર લાવશે.

લેખ XIII

અન્ય આંતરરાષ્ટ્રીય કરારો સાથેનો સંબંધ

આ સંમેલનમાં કોઈપણ વસ્તુનો અર્થઘટન કોઈપણ રાજ્ય દ્વારા 17 જૂન 1925 ના રોજ જીનીવા ખાતે હસ્તાક્ષર કરાયેલા ગૂંગળામણ, ઝેરી અથવા અન્ય વાયુઓ અને યુદ્ધની બેક્ટેરિયોલોજીકલ પદ્ધતિઓના યુદ્ધમાં ઉપયોગ પર પ્રતિબંધ માટેના પ્રોટોકોલ હેઠળ અને 10 એપ્રિલ 1972 ના રોજ લંડન, મોસ્કો અને વોશિંગ્ટન ખાતે હસ્તાક્ષર કરાયેલા બેક્ટેરિયોલોજીકલ (જૈવિક) અને ઝેરી શસ્ત્રોના વિકાસ, ઉત્પાદન અને સંગ્રહ અને તેમના વિનાશ પરના સંમેલન હેઠળ કોઈપણ રાજ્ય દ્વારા ધારવામાં આવેલી જવાબદારીઓને મર્યાદિત અથવા ઘટાડતી કોઈપણ રીતે કરવામાં આવશે નહીં.

લેખ XIV

વિવાદોનું સમાધાન

1. આ સંમેલનની અરજી અથવા અર્થઘટન અંગે ઉદ્ભવતા વિવાદોનું સમાધાન આમાં કરવામાં આવશે આ સંમેલનની સંબંધિત જોગવાઈઓ અનુસાર અને સંયુક્ત રાષ્ટ્રના ચાર્ટરની જોગવાઈઓ અનુસાર.

2. જ્યારે બે અથવા વધુ રાજ્યોના પક્ષો વચ્ચે, અથવા એક અથવા વધુ રાજ્યોના પક્ષો અને સંગઠન વચ્ચે, આ સંમેલનના અર્થઘટન અથવા ઉપયોગને લગતા વિવાદ ઉદ્ભવે છે, ત્યારે સંબંધિત પક્ષો વાટાઘાટો દ્વારા અથવા પક્ષોની પસંદગીના અન્ય શાંતિપૂર્ણ માધ્યમો દ્વારા વિવાદના ઝડપી સમાધાન માટે સાથે મળીને પરામર્શ કરશે, જેમાં આ સંમેલનના યોગ્ય અંગોનો આશરો લેવાનો અને પરસ્પર સંમતિ દ્વારા, કોર્ટના કાયદા અનુસાર આંતરરાષ્ટ્રીય ન્યાય અદાલતમાં રેફરલનો સમાવેશ થાય છે. સંડોવાયેલા રાજ્યોના પક્ષો એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલને લેવામાં આવી રહેલા પગલાં વિશે માહિતગાર રાખશે.

3. એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ કોઈપણ માધ્યમથી વિવાદના સમાધાનમાં ફાળો આપી શકે છે, જેમાં તેની સારી ઑફિસો ઓફર કરવી, વિવાદ માટે રાજ્યના પક્ષોને તેમની પસંદગીની સમાધાન પ્રક્રિયા શરૂ કરવા માટે બોલાવવા અને કોઈપણ સંમત પ્રક્રિયા માટે સમયમર્યાદાની ભલામણ કરવાનો સમાવેશ થાય છે.

4. પરિષદ રાજ્ય પક્ષો દ્વારા ઉઠાવવામાં આવેલા અથવા એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ દ્વારા તેના ધ્યાન પર લાવવામાં આવેલા વિવાદો સંબંધિત પ્રશ્નો પર વિચાર કરશે. પરિષદ, જેમ જરૂરી લાગે છે, કલમ VIII, ફકરા 21(f) અનુસાર આ વિવાદોના સમાધાન સંબંધિત કાર્યો માટે સંસ્થાઓ સ્થાપિત કરશે અથવા સોંપશે.

5. પરિષદ અને એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલને અલગથી સત્તા આપવામાં આવી છે, જે સંયુક્ત રાષ્ટ્રની જનરલ એસેમ્બલી તરફથી અધિકૃતતાને આધીન છે, જેથી તેઓ સંગઠનની પ્રવૃત્તિઓના ક્ષેત્રમાં ઉદ્ભવતા કોઈપણ કાનૂની પ્રશ્ન પર સલાહકાર અભિપ્રાય આપવા માટે આંતરરાષ્ટ્રીય ન્યાય અદાલતને વિનંતી કરી શકે. આ હેતુ માટે સંગઠન અને સંયુક્ત રાષ્ટ્ર વચ્ચે એક કરાર કલમ ​​VIII, ફકરા 34(a) અનુસાર કરવામાં આવશે.

6. આ લેખ કલમ IX અથવા પરિસ્થિતિને દૂર કરવા અને પ્રતિબંધો સહિત પાલન સુનિશ્ચિત કરવા માટેના પગલાં પરની જોગવાઈઓ પ્રત્યે પૂર્વગ્રહ રાખ્યા વિના છે.

લેખ XV

સુધારાઓ

1. કોઈપણ રાજ્ય પક્ષ આ સંમેલનમાં સુધારા પ્રસ્તાવિત કરી શકે છે. કોઈપણ રાજ્ય પક્ષ આ સંમેલનના જોડાણોમાં ફકરા 4 માં ઉલ્લેખિત ફેરફારો પણ પ્રસ્તાવિત કરી શકે છે. સુધારા માટેના પ્રસ્તાવો ફકરા 2 અને 3 માં ઉલ્લેખિત પ્રક્રિયાઓને આધીન રહેશે. ફકરા 4 માં ઉલ્લેખિત ફેરફારો માટેના પ્રસ્તાવો ફકરા 5 માં ઉલ્લેખિત પ્રક્રિયાઓને આધીન રહેશે.

2. પ્રસ્તાવિત સુધારાનો ટેક્સ્ટ તમામ રાજ્યો પક્ષો અને ડિપોઝિટરીને પરિભ્રમણ માટે ડાયરેક્ટર-જનરલને સબમિટ કરવામાં આવશે. પ્રસ્તાવિત સુધારા પર ફક્ત એક સુધારો પરિષદ દ્વારા જ વિચારણા કરવામાં આવશે. આવી સુધારા પરિષદ ત્યારે બોલાવવામાં આવશે જ્યારે એક તૃતીયાંશ કે તેથી વધુ રાજ્યો પક્ષો તેના પરિભ્રમણ પછી 30 દિવસ પછી ડિરેક્ટર-જનરલને સૂચિત કરે કે તેઓ

પ્રસ્તાવની વધુ વિચારણાને સમર્થન આપે છે. કોન્ફરન્સના નિયમિત સત્ર પછી તરત જ સુધારા પરિષદ યોજાશે સિવાય કે વિનંતી કરનાર રાજ્યો પક્ષો વહેલી બેઠક માટે પૂછે. કોઈ પણ સંજોગોમાં પ્રસ્તાવિત સુધારાના પરિભ્રમણ પછી 60 દિવસથી ઓછા સમયમાં સુધારા પરિષદ યોજાશે નહીં.

3. નીચે આપેલા પેટા-ફકરા (b) હેઠળ ઉલ્લેખિત તમામ રાજ્ય પક્ષો દ્વારા બહાલી અથવા સ્વીકૃતિના દસ્તાવેજો જમા કરાવ્યાના 30 દિવસ પછી તમામ રાજ્ય પક્ષો માટે સુધારા અમલમાં આવશે:

(a) જ્યારે સુધારા પરિષદ દ્વારા તમામ રાજ્ય પક્ષોના બહુમતી દ્વારા સકારાત્મક મત દ્વારા અપનાવવામાં આવે છે જેમાં કોઈ રાજ્ય પક્ષ નકારાત્મક મત આપતો નથી; અને

(b) સુધારા પરિષદમાં સકારાત્મક મત આપનાર તમામ રાજ્ય પક્ષો દ્વારા બહાલી અથવા સ્વીકૃત.

4. આ સંમેલનની કાર્યક્ષમતા અને અસરકારકતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે, જો પ્રસ્તાવિત ફેરફારો ફક્ત વહીવટી અથવા તકનીકી પ્રકૃતિના મુદ્દાઓ સાથે સંબંધિત હોય તો, પરિશિષ્ટમાં જોગવાઈઓ ફકરા 5 અનુસાર ફેરફારોને આધીન રહેશે. રસાયણો પરના પરિશિષ્ટમાં બધા ફેરફારો ફકરા 5 અનુસાર કરવામાં આવશે. ગોપનીયતા પરિશિષ્ટની કલમ A અને C, ચકાસણી પરિશિષ્ટનો ભાગ X, અને ચકાસણી પરિશિષ્ટના ભાગ I માં તે વ્યાખ્યાઓ જે ફક્ત પડકાર નિરીક્ષણો સાથે સંબંધિત છે, તે ફકરા 5 અનુસાર ફેરફારોને પાત્ર રહેશે નહીં.

5. ફકરા 4 માં ઉલ્લેખિત પ્રસ્તાવિત ફેરફારો નીચેની પ્રક્રિયાઓ અનુસાર કરવામાં આવશે:

(a) પ્રસ્તાવિત ફેરફારોનો ટેક્સ્ટ જરૂરી માહિતી સાથે ડિરેક્ટર-જનરલને મોકલવામાં આવશે. દરખાસ્તના મૂલ્યાંકન માટે વધારાની માહિતી કોઈપણ રાજ્ય પક્ષ અને ડિરેક્ટર-જનરલ દ્વારા પૂરી પાડવામાં આવી શકે છે. ડિરેક્ટર-જનરલ આવા કોઈપણ પ્રસ્તાવો અને માહિતી તાત્કાલિક તમામ રાજ્યો પક્ષો, એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ અને ડિપોઝિટરીને જણાવશે;

(b) તેની પ્રાપ્તિ પછી 60 દિવસથી વધુ સમય સુધી, ડિરેક્ટર-જનરલ આ સંમેલનની જોગવાઈઓ અને તેના અમલીકરણ માટે તેના તમામ સંભવિત પરિણામો નક્કી કરવા માટે દરખાસ્તનું મૂલ્યાંકન કરશે અને આવી કોઈપણ માહિતી તમામ રાજ્યો પક્ષો અને એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલને જણાવશે;

(c) એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ તેને ઉપલબ્ધ બધી માહિતીના પ્રકાશમાં દરખાસ્તની તપાસ કરશે, જેમાં દરખાસ્ત ફકરા 4 ની જરૂરિયાતોને પૂર્ણ કરે છે કે કેમ તે સહિત. તેની પ્રાપ્તિ પછી 90 દિવસથી વધુ સમય સુધી, એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ તેની ભલામણ, યોગ્ય સ્પષ્ટતા સાથે, બધા રાજ્યો પક્ષોને વિચારણા માટે સૂચિત કરશે. રાજ્યો પક્ષો 10 દિવસની અંદર રસીદ સ્વીકારશે;

(d) જો એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ તમામ રાજ્યો પક્ષોને દરખાસ્ત સ્વીકારવાની ભલામણ કરે છે, તો ભલામણ મળ્યાના 90 દિવસની અંદર જો કોઈ રાજ્ય પક્ષ તેનો વિરોધ ન કરે તો તેને મંજૂર ગણવામાં આવશે. જો એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ ભલામણ કરે છે કે દરખાસ્તને નકારી કાઢવામાં આવે, તો જો કોઈ રાજ્ય પક્ષ

ભલામણ પ્રાપ્ત થયાના 90 દિવસની અંદર અસ્વીકાર સામે વાંધો ન ઉઠાવે તો તેને નકારી કાઢવામાં આવશે;

(e) જો એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલની ભલામણ પેટા-ફકરા (d) હેઠળ જરૂરી સ્વીકૃતિને પૂર્ણ કરતી નથી, તો દરખાસ્ત પરનો નિર્ણય, જેમાં તે ફકરા 4 ની જરૂરિયાતોને પૂર્ણ કરે છે કે કેમ તે સહિત, પરિષદ દ્વારા તેના આગામી સત્રમાં સાર તરીકે લેવામાં આવશે;

(f) ડિરેક્ટર-જનરલ આ ફકરા હેઠળના કોઈપણ નિર્ણયની તમામ રાજ્યો પક્ષો અને ડિપોઝિટરીને જાણ કરશે;

(g) આ પ્રક્રિયા હેઠળ મંજૂર થયેલા ફેરફારો તમામ રાજ્યો પક્ષો માટે તેમની મંજૂરીની સૂચનાની તારીખથી 180 દિવસ પછી અમલમાં આવશે, સિવાય કે એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ દ્વારા અન્ય સમયગાળાની ભલામણ કરવામાં આવે અથવા કોન્ફરન્સ દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે.

લેખ XVI

સમયગાળો અને ઉપાડ

1. આ સંમેલન અમર્યાદિત સમયગાળાનું રહેશે.

2. દરેક રાજ્ય પક્ષ, તેની રાષ્ટ્રીય સાર્વભૌમત્વનો ઉપયોગ કરતી વખતે, આ સંમેલનમાંથી ખસી જવાનો અધિકાર ધરાવે છે જો તે નક્કી કરે કે આ સંમેલનના વિષયવસ્તુથી સંબંધિત અસાધારણ ઘટનાઓએ તેના દેશના સર્વોચ્ચ હિતોને જોખમમાં મૂક્યા છે. તે અન્ય તમામ રાજ્યો પક્ષો, એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ, ડિપોઝિટરી અને સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદને 90 દિવસ અગાઉ આવી ખસી જવાની સૂચના આપશે. આવી સૂચનામાં તે અસાધારણ ઘટનાઓનું નિવેદન શામેલ હશે જેને તે તેના સર્વોચ્ચ હિતોને જોખમમાં મૂકતી માને છે.

3. આ સંમેલનમાંથી રાજ્ય પક્ષનું ખસી જવાથી આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાના કોઈપણ સંબંધિત નિયમો, ખાસ કરીને 1925 ના જીનીવા પ્રોટોકોલ હેઠળ ધારવામાં આવેલી જવાબદારીઓને પૂર્ણ કરવાનું ચાલુ રાખવાની રાજ્યોની ફરજ પર કોઈ અસર થશે નહીં.

લેખ XVII

પરિશિષ્ટોની સ્થિતિ

પરિશિષ્ટો આ સંમેલનનો અભિન્ન ભાગ બનાવે છે. આ સંમેલનના કોઈપણ સંદર્ભમાં પરિશિષ્ટોનો સમાવેશ થાય છે.

લેખ XVIII

હસ્તાક્ષર

આ સંમેલન અમલમાં આવે તે પહેલાં તમામ રાજ્યો માટે સહી માટે ખુલ્લું રહેશે.

લેખ XIX

માન્યતા

આ સંમેલન તેમના સંબંધિત બંધારણીય પ્રક્રિયાઓ અનુસાર રાજ્યોના સહીકર્તાઓ દ્વારા બહાલીને પાત્ર રહેશે.

લેખ XX

પ્રવેશ

કોઈપણ રાજ્ય જે આ સંમેલન અમલમાં આવે તે પહેલાં તેના પર સહી કરતું નથી તે પછી કોઈપણ સમયે તેમાં પ્રવેશ કરી શકે છે.

લેખ XXI

બળજબરીથી પ્રવેશ

1. આ સંમેલન 65મા બહાલી દસ્તાવેજ જમા થયાની તારીખથી 180 દિવસ પછી અમલમાં આવશે, પરંતુ કોઈ પણ સંજોગોમાં તે સહી માટે ખુલ્યાના બે વર્ષ પહેલાં નહીં.

2. જે રાજ્યોના બહાલી અથવા પ્રવેશના દસ્તાવેજો આ સંમેલનના અમલમાં આવ્યા પછી જમા કરવામાં આવે છે, તે તેમના બહાલી અથવા પ્રવેશના દસ્તાવેજ જમા થયાની તારીખથી 30મા દિવસે અમલમાં આવશે.

લેખ XXI

આરક્ષણો

આ સંમેલનના લેખો અનામતને પાત્ર રહેશે નહીં. આ સંમેલનના જોડાણો તેના ઉદ્દેશ્ય અને હેતુ સાથે અસંગત અનામતને પાત્ર રહેશે નહીં.

લેખ XXIII

ડિપોઝિટરી

સંયુક્ત રાષ્ટ્રના મહાસચિવને આથી આ સંમેલનના ડિપોઝિટરી તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે અને તેઓ, અન્ય બાબતોની સાથે:

(a) બધા સહી કરનાર અને જોડાતા રાજ્યોને દરેક હસ્તાક્ષરની તારીખ, બહાલી અથવા પ્રવેશના દરેક દસ્તાવેજના જમા કરાવવાની તારીખ અને આ સંમેલનના અમલમાં પ્રવેશની તારીખ અને અન્ય સૂચનાઓની પ્રાપ્તિની તાત્કાલિક જાણ કરશે;

(b) આ સંમેલનની યોગ્ય રીતે પ્રમાણિત નકલો બધા સહી કરનાર અને જોડાતા રાજ્યોની સરકારોને મોકલશે; અને

(c) સંયુક્ત રાષ્ટ્રના ચાર્ટરના કલમ 102 અનુસાર આ સંમેલનની નોંધણી કરાવશે.

લેખ XXIV

અધિકૃત લખાણો

આ સંમેલન, જેમાં અરબી, ચાઇનીઝ, અંગ્રેજી, ફ્રેન્ચ, રશિયન અને સ્પેનિશ લખાણો સમાન રીતે અધિકૃત છે, તે સંયુક્ત રાષ્ટ્રના મહાસચિવ પાસે જમા કરાવવામાં આવશે.

જેની સાક્ષીમાં, નીચે સહી કરનારાઓએ, તે અસર માટે યોગ્ય રીતે અધિકૃત હોવાથી, આ સંમેલન પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે.

તેરમી જાન્યુઆરી, એક હજાર નવસો ત્રેણવીસમી તારીખે પેરિસ ખાતે પૂર્ણ થયું.

રસાયણો પર જોડાણ

A. રસાયણોના સમયપત્રક માટેની માર્ગદર્શિકા

સૂચિ 1 માટેની માર્ગદર્શિકા

1. ઝેરી રસાયણ અથવા પુરોગામીને અનુસૂચિ 1 માં સમાવવા જોઈએ કે કેમ તે ધ્યાનમાં લેતા નીચેના માપદંડો ધ્યાનમાં લેવામાં આવશે:

(a) કલમ II માં વ્યાખ્યાયિત કર્યા મુજબ તેને રાસાયણિક હથિયાર તરીકે વિકસાવવામાં, ઉત્પાદન કરવામાં, સંગ્રહિત કરવામાં અથવા ઉપયોગમાં લેવામાં આવ્યું છે;

(b) આ સંમેલન હેઠળ પ્રતિબંધિત પ્રવૃત્તિઓમાં ઉપયોગ માટે તેની ઉચ્ચ સંભાવનાને કારણે તે આ સંમેલનના ઉદ્દેશ્ય અને હેતુ માટે ઉચ્ચ જોખમ ઊભું કરે છે કારણ કે નીચેની એક અથવા વધુ શરતો પૂરી થાય છે:

(i) તે અનુસૂચિ 1 માં સૂચિબદ્ધ અન્ય ઝેરી રસાયણો સાથે નજીકથી સંબંધિત રાસાયણિક માળખું ધરાવે છે, અને તેમાં તુલનાત્મક ગુણધર્મો છે, અથવા તેની અપેક્ષા રાખી શકાય છે;

(ii) તેમાં એવી ઘાતક અથવા અસમર્થ ઝેરીતા તેમજ અન્ય ગુણધર્મો છે જે તેને રાસાયણિક હથિયાર તરીકે ઉપયોગમાં લઈ શકે છે;

(iii) તેનો ઉપયોગ શેડ્યૂલ 1 માં સૂચિબદ્ધ ઝેરી રસાયણના ઉત્પાદનના અંતિમ એકલ તકનીકી તબક્કામાં પુરોગામી તરીકે થઈ શકે છે, પછી ભલે આ તબક્કો સુવિધાઓમાં, દારૂગોળામાં અથવા અન્યત્ર થાય છે કે નહીં;

(c) આ સંમેલન હેઠળ પ્રતિબંધિત ન હોય તેવા હેતુઓ માટે તેનો બહુ ઓછો અથવા કોઈ ઉપયોગ નથી.

અનુસૂચિ 2 માટે માર્ગદર્શિકા

2. અનુસૂચિ 1 માં સૂચિબદ્ધ ન હોય તેવા ઝેરી રસાયણ અથવા અનુસૂચિ 1 રસાયણ અથવા અનુસૂચિ 2, ભાગ A માં સૂચિબદ્ધ રસાયણના પુરોગામીને અનુસૂચિ 2 માં સમાવવા જોઈએ કે કેમ તે ધ્યાનમાં લેતા નીચેના માપદંડો ધ્યાનમાં લેવામાં આવશે:

(a) તે આ સંમેલનના ઉદ્દેશ્ય અને હેતુ માટે નોંધપાત્ર જોખમ ઊભું કરે છે કારણ કે તેમાં ઘાતક અથવા અસમર્થ ઝેરીતા તેમજ અન્ય ગુણધર્મો છે જે તેને રાસાયણિક હથિયાર તરીકે ઉપયોગમાં લઈ શકે છે;

(b) અનુસૂચિ 1 અથવા અનુસૂચિ 2, ભાગ A માં સૂચિબદ્ધ રસાયણની રચનાના અંતિમ તબક્કામાં રાસાયણિક પ્રતિક્રિયાઓમાંથી એકમાં તેનો પુરોગામી તરીકે ઉપયોગ કરી શકાય છે;

(c) તે શેડ્યૂલ 1 અથવા શેડ્યૂલ 2, ભાગ A માં સૂચિબદ્ધ રસાયણના ઉત્પાદનમાં તેના મહત્વને કારણે આ સંમેલનના ઉદ્દેશ્ય અને હેતુ માટે નોંધપાત્ર જોખમ ઊભું કરે છે;

(d) આ સંમેલન હેઠળ પ્રતિબંધિત ન હોય તેવા હેતુઓ માટે તેનું મોટા વ્યાપારી જથ્થામાં ઉત્પાદન થતું નથી.

શેડ્યૂલ ૩ માટે માર્ગદર્શિકા

૩. અન્ય અનુસૂચિમાં સૂચિબદ્ધ ન હોય તેવા ઝેરી રસાયણ અથવા પુરોગામીને અનુસૂચિ ૩ માં સમાવવા જોઈએ કે કેમ તે ધ્યાનમાં લેતા નીચેના માપદંડો ધ્યાનમાં લેવામાં આવશે:

(a) તેનું ઉત્પાદન, સંગ્રહ અથવા રાસાયણિક હથિયાર તરીકે ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હોય;

(b) તે આ સંમેલનના ઉદ્દેશ્ય અને હેતુ માટે જોખમ ઊભું કરે છે કારણ કે તેમાં ઘાતક અથવા અસમર્થ ઝેરીતા તેમજ અન્ય ગુણધર્મો છે જે તેને રાસાયણિક હથિયાર તરીકે ઉપયોગમાં લઈ શકે છે;

(c) તે શેડ્યૂલ 1 અથવા શેડ્યૂલ 2, ભાગ B માં સૂચિબદ્ધ એક અથવા વધુ રસાયણોના ઉત્પાદનમાં તેના મહત્વને કારણે આ સંમેલનના ઉદ્દેશ્ય અને હેતુ માટે જોખમ ઊભું કરે છે;

(d) આ સંમેલન હેઠળ પ્રતિબંધિત ન હોય તેવા હેતુઓ માટે તેનું મોટા પ્રમાણમાં વ્યાપારી માત્રામાં ઉત્પાદન કરી શકાય છે.

B. રસાયણોના સમયપત્રક

નીચેના શેડ્યૂલ્સમાં ઝેરી રસાયણો અને તેમના પુરોગામીઓની યાદી આપવામાં આવી છે. આ સંમેલનના અમલીકરણના હેતુ માટે, આ શેડ્યૂલ્સ ચકાસણી પરિશિષ્ટની જોગવાઈઓ અનુસાર ચકાસણી પગલાંના ઉપયોગ માટે રસાયણોને ઓળખે છે. કલમ II, પેટા-ફકરા 1(a) અનુસાર, આ શેડ્યૂલ્સ રાસાયણિક શસ્ત્રોની વ્યાખ્યા બનાવતા નથી.

(જ્યારે પણ ડાયાલ્કીલેટેડ રસાયણોના જૂથોનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવે છે, ત્યારબાદ કૌંસમાં આલ્કીલ જૂથોની સૂચિ આપવામાં આવે છે, ત્યારે કૌંસમાં સૂચિબદ્ધ આલ્કીલ જૂથોના તમામ સંભવિત સંયોજનો દ્વારા શક્ય હોય તેવા બધા રસાયણોને સંબંધિત અનુસૂચિમાં સૂચિબદ્ધ ગણવામાં આવે છે જ્યાં સુધી તેમને સ્પષ્ટ રીતે મુક્તિ આપવામાં ન આવે. શેડ્યૂલ 2, ભાગ A પર "*" ચિહ્નિત થયેલ રસાયણ, ચકાસણી પરિશિષ્ટના ભાગ VII માં ઉલ્લેખિત ઘોષણા અને ચકાસણી માટે ખાસ થ્રેશોલ્ડને આધીન છે.)

સમયપત્રક ૧

(CAS રજિસ્ટ્રી નંબર)

A. ઝેરી રસાયણો:

૧. સૂચના નંબર S.O. ૧૪૫૯(E) (તા. ૭-૬-૨૦૨૦) દ્વારા દાખલ કરેલ.

B. પુરોગામી:

(9) આલ્કિલ (મી, એટ, એન-પ્ર અથવા આઇ-પ્ર) ફોસ્ફોનીલ્ડિફ્લોરાઇડ્સ

દા.ત. DF: મેથાઈલફોસ્ફોનીલ્ડિફ્લોરાઇડ (676-99-3)

(૧૦) O-આલ્કિલ (H અથવા ≤C10, સાયક્લોઆલ્કિલ સહિત) O-2-ડાયલકાઇલ

(મી, એટ, એન-પ્ર અથવા આઇ-પ્ર)-એમિનોઇથિલ આલ્કિલ

(મી, એટ, એન-પ્ર અથવા આઇ-પ્ર) ફોસ્ફોનાઇટ્સ અને

અનુરૂપ આલ્કીલેટેડ અથવા પ્રોટોનેટેડ ક્ષાર

દા.ત. QL: O-ઇથિલ O-2-ડાયસોપ્રોપીલામિનોઇથિલ

મેથાઈલફોસ્ફોનાઈટ (57856-11-8) (11) ક્લોરોસારીન: O-આઈસોપ્રોપીલ મેથાઈલફોસ્ફોનોક્લોરીડેટ (1445-76-7) (12) ક્લોરોસોમેન: O-પિનાકોલીલ મેથાઈલફોસ્ફોનોક્લોરીડેટ (7040-57-5)

સૂચિ 2

A. ઝેરી રસાયણો:

(1) એમીટોન: O,O-ડાયથાઈલ S-[2-(ડાયથાઈલમિનો)ઇથિલ]

ફોસ્ફોરોથિઓલેટ (78-53-5) અને અનુરૂપ આલ્કીલેટેડ અથવા પ્રોટોનેટેડ ક્ષાર

(2) PFIB: 1,1,3,3,3-પેન્ટાફ્લોરો-2-(ટ્રાઇફ્લોરોમિથાઈલ)-1-પ્રોપીન (382-2 1-8) (3) BZ: 3-ક્વિનુક્લિડિનિલ બેન્ઝીલેટ (*) (6581-06-2) B. પૂર્વગામી:

(4) રસાયણો, શેડ્યૂલ 1 માં સૂચિબદ્ધ સિવાય,

જેમાં ફોસ્ફરસ પરમાણુ હોય છે જેની સાથે બંધાયેલ હોય છે

એક મિથાઈલ, ઇથિલ અથવા પ્રોપાઇલ (સામાન્ય અથવા આઇસો) જૂથ

પરંતુ વધુ કાર્બન પરમાણુ નહીં,

દા.ત. મેથાઈલફોસ્ફોનિલ ડાયક્લોરાઇડ (676-97-1) ડાયમિથાઈલ મેથાઈલફોસ્ફોનેટ (756-79-6)

મુક્તિ: ફોનોફોસ: O-ઇથિલ S-ફિનાઇલ

એથિલફોસ્ફોનોથિઓલોથિઓનેટ (944-22-9)

(5) N,N-ડાયલકાઇલ (Me, Et, n-Pr અથવા i-Pr) ફોસ્ફોરામિડિક ડાયહાલાઇડ્સ

(6) ડાયલકિલ (Me, Et, n-Pr અથવા i-Pr) N,N-ડાયલકાઇલ

(Me, Et, n-Pr અથવા i-Pr)-ફોસ્ફોરામિડેટ્સ

(7) આર્સેનિક ટ્રાઇક્લોરાઇડ (7784-34-1) (8) 2,2-ડાયફેનાઇલ-2-હાઇડ્રોક્સાયસેટિક એસિડ (76-93-7) (9) ક્વિનુક્લિડિન-3-ol (1619-34-7)

(10) N,N-ડાયલકાઇલ (Me, Et, n-Pr અથવા i-Pr) એમિનોઇથિલ-2-ક્લોરાઇડ્સ

અને અનુરૂપ પ્રોટોનેટેડ ક્ષાર

(11) N,N-ડાયલકાઇલ (Me, Et, n-Pr અથવા i-Pr) એમ્હોએથેન-2-ols

અને અનુરૂપ પ્રોટોનેટેડ ક્ષાર

બાકી: N,N-ડાયમેથિલામિનોઇથેનોલ (108-01-0) અને અનુરૂપ પ્રોટોનેટેડ ક્ષાર

N,N-ડાયથિલામિનોઇથેનોલ (100-37-8)

અને અનુરૂપ પ્રોટોનેટેડ ક્ષાર

(12) N,N-ડાયલકાઇલ (Me, Et, n-Pr અથવા i-Pr) એમિનોઇથેન-2-થિઓલ્સ

અને અનુરૂપ પ્રોટોનેટેડ ક્ષાર

(13) થિયોડિગ્લાયકોલ: Bis(2-હાઇડ્રોક્સિએથિલ)સલ્ફાઇડ (111-48-8) (14) પિનાકોલિલ આલ્કોહોલ: 3,3-ડાયમેથાઇલબ્યુટન-2-ol (464-07-3)

સૂચિ 3

A. ઝેરી રસાયણો:

(1) ફોસ્જીન: કાર્બોનિલ ડાયક્લોરાઇડ (75-44-5) (2) સાયનોજેન ક્લોરાઇડ (506-77-4) (3) હાઇડ્રોજન સાયનાઇડ (74-90-8) (4) ક્લોરોપીક્રિન: ટ્રાઇક્લોરોનિટ્રોમેથેન (76-06-2) B. પૂર્વગામી:

(5) ફોસ્ફરસ ઓક્સીક્લોરાઇડ (10025-87-3) (6) ફોસ્ફરસ ટ્રાઇક્લોરાઇડ (7719-12-2) (7) ફોસ્ફરસ પેન્ટાક્લોરાઇડ (10026-13-8) (8) ટ્રાઇમિથાઇલ ફોસ્ફાઇટ (121-45-9) (9) ટ્રાઇમિથાઇલ ફોસ્ફાઇટ (122-52-1)

(10) ડાયમિથાઇલ ફોસ્ફાઇટ (868-85-9) (11) ડાયમિથાઇલ ફોસ્ફાઇટ (762-04-9) (12) સલ્ફર મોનોક્લોરાઇડ (10025-67-9) (13) સલ્ફર ડાયક્લોરાઇડ (10545-99-0) (14) થિયોનાઇલ ક્લોરાઇડ (7719-09-7) (15) ઇથિલ્ડિથેનોલામાઇન (139-87-7) (16) મેથાઇલડિથેનોલામાઇન (૧૦૫-૫૯-૯) (૧૭) ટ્રાયથેનોલામાઇન (૧૦૨-૭૧-૬).

અમલીકરણ અને ચકાસણી પર જોડાણ

("ચકાસણી જોડાણ")

ભાગ I

વ્યાખ્યાઓ

૧. "મંજૂર સાધનો" એટલે નિરીક્ષણ ટીમની ફરજોના પ્રદર્શન માટે જરૂરી ઉપકરણો અને સાધનો જે ટેકનિકલ સચિવાલય દ્વારા આ પરિશિષ્ટના ભાગ II, ફકરા ૨૭ અનુસાર ટેકનિકલ સચિવાલય દ્વારા તૈયાર કરાયેલા નિયમો અનુસાર પ્રમાણિત કરવામાં આવ્યા છે. આવા સાધનો વહીવટી પુરવઠા અથવા રેકોર્ડિંગ સામગ્રીનો પણ ઉલ્લેખ કરી શકે છે જેનો ઉપયોગ નિરીક્ષણ ટીમ દ્વારા કરવામાં આવશે.

2. કલમ II માં રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધાની વ્યાખ્યામાં ઉલ્લેખિત "મકાન" માં વિશિષ્ટ ઇમારતો અને પ્રમાણભૂત ઇમારતોનો સમાવેશ થાય છે:

(a) "વિશિષ્ટ ઇમારત" નો અર્થ છે:

(i) કોઈપણ ઇમારત, ભૂગર્ભ માળખાં સહિત, જેમાં ઉત્પાદન અથવા ભરણ ગોઠવણીમાં વિશિષ્ટ ઉપકરણો હોય છે;

(ii) કોઈપણ ઇમારત, ભૂગર્ભ માળખાં સહિત, જેમાં વિશિષ્ટ લક્ષણો હોય છે જે તેને આ સંમેલન હેઠળ પ્રતિબંધિત ન હોય તેવા રાસાયણિક ઉત્પાદન અથવા ભરણ પ્રવૃત્તિઓ માટે સામાન્ય રીતે ઉપયોગમાં લેવાતી ઇમારતોથી અલગ પાડે છે.

(b) "માનક ઇમારત" નો અર્થ છે કોઈપણ ઇમારત, ભૂગર્ભ માળખાં સહિત, જે કલમ II, ફકરા 8 (a) (i) માં ઉલ્લેખિત કોઈપણ રસાયણ અથવા કાટ લાગતા રસાયણોનું ઉત્પાદન ન કરતી સુવિધાઓ માટે પ્રવર્તમાન ઉદ્યોગ ધોરણો અનુસાર બાંધવામાં આવે છે.

3. "પડકાર નિરીક્ષણ" એટલે કલમ IX, ફકરા 8 થી 25 અનુસાર અન્ય રાજ્ય પક્ષ દ્વારા વિનંતી કરાયેલ રાજ્ય પક્ષના અધિકારક્ષેત્ર અથવા નિયંત્રણ હેઠળના પ્રદેશમાં અથવા અન્ય કોઈપણ સ્થળે કોઈપણ સુવિધા અથવા સ્થાનનું નિરીક્ષણ.

4. "ડિસ્ક્રીટ ઓર્ગેનિક કેમિકલ" એટલે રાસાયણિક સંયોજનોના વર્ગ સાથે સંબંધિત કોઈપણ રસાયણ જેમાં કાર્બનના તમામ સંયોજનો હોય છે, સિવાય કે તેના ઓક્સાઇડ, સલ્ફાઇડ અને મેટલ કાર્બોનેટ, જે રાસાયણિક નામ દ્વારા ઓળખાય છે, માળખાકીય સૂત્ર દ્વારા, જો જાણીતું હોય, અને રાસાયણિક એબ્સ્ટ્રેક્ટ્સ સેવા રજિસ્ટ્રી નંબર દ્વારા, જો સોંપાયેલ હોય, તો ઓળખી શકાય છે.

5. કલમ II માં રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધાની વ્યાખ્યામાં ઉલ્લેખિત "ઉપકરણો" માં વિશિષ્ટ સાધનો અને માનક સાધનોનો સમાવેશ થાય છે.

(a) "વિશિષ્ટ સાધનો" નો અર્થ છે:

(i) મુખ્ય ઉત્પાદન ટ્રેન, જેમાં ઉત્પાદન સંશ્લેષણ, વિભાજન અથવા શુદ્ધિકરણ માટેના કોઈપણ રિએક્ટર અથવા સાધનો, અંતિમ તકનીકી તબક્કામાં ગરમી સ્થાનાંતરણ માટે સીધા ઉપયોગમાં લેવાતા કોઈપણ સાધનો, જેમ કે રિએક્ટરમાં અથવા ઉત્પાદન વિભાજનમાં, તેમજ કોઈપણ અન્ય સાધનો જે કલમ II, ફકરા 8 (a) (i) માં ઉલ્લેખિત કોઈપણ રસાયણના સંપર્કમાં રહ્યા છે, અથવા જો સુવિધા સંચાલિત કરવામાં આવે તો આવા રસાયણના સંપર્કમાં રહેશે;

(ii) કોઈપણ રાસાયણિક શસ્ત્ર ભરવાના મશીનો;

(iii) રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધા તરીકે સુવિધાના સંચાલન માટે ખાસ ડિઝાઇન, બાંધવામાં અથવા સ્થાપિત કરાયેલ કોઈપણ અન્ય સાધનો, જે કલમ II, ફકરા 8 (a) (i) માં ઉલ્લેખિત કોઈપણ રસાયણનું ઉત્પાદન ન કરતી સુવિધાઓ માટે પ્રવર્તમાન વ્યાપારી ઉદ્યોગ ધોરણો અનુસાર બાંધવામાં આવેલી સુવિધાથી અલગ છે, અથવા કાટ લાગતા રસાયણો, જેમ કે: ઉચ્ચ-નિકલ એલોય અથવા અન્ય ખાસ કાટ-પ્રતિરોધક સામગ્રીથી બનેલા સાધનો; કચરો નિયંત્રણ, કચરો શુદ્ધિકરણ, હવા ફિલ્ટરિંગ અથવા દ્રાવક પુનઃપ્રાપ્તિ માટે ખાસ સાધનો; ખાસ કન્ટેઈનમેન્ટ એન્ક્લોઝર અને સેફ્ટી કવચ; રાસાયણિક શસ્ત્રોના હેતુઓ માટે ઝેરી રસાયણોનું વિશ્લેષણ કરવા માટે ઉપયોગમાં લેવાતા બિન-માનક પ્રયોગશાળા સાધનો; કસ્ટમ-ડિઝાઇન કરેલ પ્રક્રિયા નિયંત્રણ પેનલ; અથવા વિશિષ્ટ સાધનો માટે સમર્પિત સ્પેર્સ.

(b) "માનક સાધનો" નો અર્થ છે:

(i) ઉત્પાદન સાધનો જે સામાન્ય રીતે રાસાયણિક ઉદ્યોગમાં ઉપયોગમાં લેવાય છે અને વિશિષ્ટ સાધનોના પ્રકારોમાં શામેલ નથી;

(ii) રાસાયણિક ઉદ્યોગમાં સામાન્ય રીતે ઉપયોગમાં લેવાતા અન્ય સાધનો, જેમ કે: અગ્નિશામક સાધનો; રક્ષક અને સુરક્ષા/સુરક્ષા દેખરેખ સાધનો; તબીબી સુવિધાઓ, પ્રયોગશાળા સુવિધાઓ; અથવા સંદેશાવ્યવહાર સાધનો.

6. કલમ VI ના સંદર્ભમાં "સુવિધા" નો અર્થ નીચે વ્યાખ્યાયિત કોઈપણ ઔદ્યોગિક સ્થળો ("પ્લાન્ટ સાઇટ", "પ્લાન્ટ" અને "યુનિટ") થાય છે.

(a) "પ્લાન્ટ સાઇટ" (કામ, ફેક્ટરી) નો અર્થ એક અથવા વધુ પ્લાન્ટનું સ્થાનિક એકીકરણ થાય છે, કોઈપણ મધ્યવર્તી વહીવટી સ્તરો સાથે, જે એક કાર્યકારી નિયંત્રણ હેઠળ હોય છે, અને તેમાં સામાન્ય માળખાકીય સુવિધાઓનો સમાવેશ થાય છે, જેમ કે:

(i) વહીવટ અને અન્ય કચેરીઓ;

(ii) સમારકામ અને જાળવણીની દુકાનો;

(iii) તબીબી કેન્દ્ર;

(iv) ઉપયોગિતાઓ;

(v) કેન્દ્રીય વિશ્લેષણાત્મક પ્રયોગશાળા;

(vi) સંશોધન અને વિકાસ પ્રયોગશાળાઓ;

(vii) કેન્દ્રીય ગંદા પાણી અને કચરાના શુદ્ધિકરણ ક્ષેત્ર; અને

(viii) વેરહાઉસ સંગ્રહ.

(b) “પ્લાન્ટ” (ઉત્પાદન સુવિધા, વર્કશોપ) એટલે પ્રમાણમાં સ્વ-સમાયેલ વિસ્તાર, માળખું અથવા ઇમારત જેમાં સહાયક અને સંકળાયેલ માળખાગત સુવિધાઓ સાથે એક અથવા વધુ એકમો હોય છે, જેમ કે:

(i) નાનો વહીવટી વિભાગ;

(ii) ફીડસ્ટોક અને ઉત્પાદનો માટે સંગ્રહ/હેન્ડલિંગ વિસ્તારો;

(iii) ફ્લુઅન્ટ/કચરો હેન્ડલિંગ/ટ્રીટમેન્ટ વિસ્તાર;

(iv) નિયંત્રણ/વિશ્લેષણાત્મક પ્રયોગશાળા;

(v) પ્રાથમિક સારવાર સેવા/સંબંધિત તબીબી વિભાગ; અને

(vi) જાહેર કરાયેલ રસાયણો અને તેમના ફીડસ્ટોક અથવા તેમાંથી બનેલા ઉત્પાદન રસાયણોની સ્થળ પર, આસપાસ અને સ્થળ પરથી હિલચાલ સાથે સંકળાયેલા રેકોર્ડ્સ, યોગ્ય હોય ત્યાં.

(c) “એકમ” (ઉત્પાદન એકમ, પ્રક્રિયા એકમ) નો અર્થ રસાયણના ઉત્પાદન, પ્રક્રિયા અથવા વપરાશ માટે જરૂરી જહાજો અને જહાજો સહિત સાધનોની તે વસ્તુઓનું સંયોજન છે.

7. “સુવિધા કરાર” નો અર્થ રાજ્ય પક્ષ અને સંગઠન વચ્ચેનો કરાર અથવા વ્યવસ્થા છે જે કલમ IV, V અને VI અનુસાર સ્થળ પર ચકાસણીને આધીન ચોક્કસ સુવિધા સંબંધિત છે.

8. “યજમાન રાજ્ય” નો અર્થ એ રાજ્ય છે જેના પ્રદેશ પર આ સંમેલનના પક્ષકાર અન્ય રાજ્યની સુવિધાઓ અથવા વિસ્તારો આવેલા છે, જે આ સંમેલન હેઠળ નિરીક્ષણને આધીન છે.

9. “દેશમાં એસ્કોર્ટ” નો અર્થ એ છે કે નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષ દ્વારા નિર્દિષ્ટ વ્યક્તિઓ અને, જો યોગ્ય હોય, તો યજમાન રાજ્ય દ્વારા, જો તેઓ ઇચ્છે તો, દેશમાં સમયગાળા દરમિયાન નિરીક્ષણ ટીમ સાથે અને સહાય કરવા માટે.

૧૦. “દેશમાં સમયગાળો” એટલે પ્રવેશ બિંદુ પર નિરીક્ષણ ટીમના આગમનથી રાજ્યથી પ્રવેશ બિંદુ પર પ્રસ્થાન સુધીનો સમયગાળો.

૧૧. “પ્રારંભિક નિરીક્ષણ” એટલે કલમ III, IV, V અને VI અને આ પરિશિષ્ટ અનુસાર સબમિટ કરાયેલ ઘોષણાઓને ચકાસવા માટે સુવિધાઓનું પ્રથમ સ્થળ નિરીક્ષણ.

૧૨. “નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષ” એટલે રાજ્ય પક્ષ જેના પ્રદેશ પર અથવા તેના અધિકારક્ષેત્ર અથવા નિયંત્રણ હેઠળ અન્ય કોઈપણ જગ્યાએ આ સંમેલન અનુસાર નિરીક્ષણ થાય છે, અથવા રાજ્ય પક્ષ જેની સુવિધા અથવા યજમાન રાજ્યના પ્રદેશ પરનો વિસ્તાર આવા નિરીક્ષણને આધીન છે; જોકે, તેમાં આ પરિશિષ્ટના ભાગ II, ફકરા ૨૧ માં ઉલ્લેખિત રાજ્ય પક્ષનો સમાવેશ થતો નથી.

૧૩. “નિરીક્ષણ સહાયક” એટલે ટેકનિકલ સચિવાલય દ્વારા નિયુક્ત કરાયેલ વ્યક્તિ, જેમ કે તબીબી, સુરક્ષા અને વહીવટી કર્મચારીઓ અને દુભાષિયાઓને નિરીક્ષણ અથવા મુલાકાતમાં મદદ કરવા માટે, આ પરિશિષ્ટના ભાગ II, કલમ A માં દર્શાવેલ છે.

૧૪. “નિરીક્ષણ આદેશ” એટલે ડિરેક્ટર-જનરલ દ્વારા ચોક્કસ નિરીક્ષણ કરવા માટે નિરીક્ષણ ટીમને જારી કરાયેલ સૂચનાઓ.

૧૫. “નિરીક્ષણ માર્ગદર્શિકા” એટલે ટેકનિકલ સચિવાલય દ્વારા વિકસિત નિરીક્ષણો માટે વધારાની પ્રક્રિયાઓનું સંકલન.

૧૬. “નિરીક્ષણ સ્થળ” એટલે કોઈપણ સુવિધા અથવા વિસ્તાર જ્યાં નિરીક્ષણ કરવામાં આવે છે અને જે સંબંધિત સુવિધા કરાર અથવા નિરીક્ષણ વિનંતી અથવા આદેશ અથવા નિરીક્ષણ વિનંતીમાં ખાસ વ્યાખ્યાયિત થયેલ છે જે વૈકલ્પિક અથવા અંતિમ પરિમિતિ દ્વારા વિસ્તૃત કરવામાં આવે છે.

૧૭. “નિરીક્ષણ ટીમ” એટલે ડિરેક્ટર-જનરલ દ્વારા ચોક્કસ નિરીક્ષણ કરવા માટે સોંપાયેલ નિરીક્ષકો અને નિરીક્ષણ સહાયકોનું જૂથ.

૧૮. “નિરીક્ષક” એટલે ટેકનિકલ સચિવાલય દ્વારા આ પરિશિષ્ટના ભાગ II, કલમ A માં દર્શાવેલ પ્રક્રિયાઓ અનુસાર નિયુક્ત કરાયેલ વ્યક્તિ, આ સંમેલન અનુસાર નિરીક્ષણ અથવા મુલાકાત કરવા માટે.

૧૯. “મોડેલ કરાર” એટલે આ પરિશિષ્ટમાં ઉલ્લેખિત ચકાસણી જોગવાઈઓને પૂર્ણ કરવા માટે રાજ્ય પક્ષ અને સંગઠન વચ્ચે થયેલા કરાર માટે સામાન્ય ફોર્મ અને સામગ્રીનો ઉલ્લેખ કરતો દસ્તાવેજ.

20. "નિરીક્ષક" નો અર્થ વિનંતી કરનાર રાજ્ય પક્ષ અથવા પડકાર નિરીક્ષણનું નિરીક્ષણ કરવા માટે ત્રીજા રાજ્ય પક્ષનો પ્રતિનિધિ થાય છે.

21. પડકાર નિરીક્ષણના કિસ્સામાં "પરિમિતિ" નો અર્થ નિરીક્ષણ સ્થળની બાહ્ય સીમા છે, જે ભૌગોલિક સંકલન અથવા નકશા પરના વર્ણન દ્વારા વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે:

(a) "વિનંતી કરેલ પરિમિતિ" નો અર્થ નિરીક્ષણ સ્થળ પરિમિતિ છે જે આ પરિશિષ્ટના ભાગ X, ફકરા 8 અનુસાર ઉલ્લેખિત છે;

(b) "વૈકલ્પિક પરિમિતિ" નો અર્થ નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષ દ્વારા વિનંતી કરાયેલ પરિમિતિના વૈકલ્પિક રીતે ઉલ્લેખિત નિરીક્ષણ સ્થળ પરિમિતિ છે; તે આ પરિશિષ્ટના ભાગ X, ફકરા 17 માં ઉલ્લેખિત આવશ્યકતાઓનું પાલન કરશે;

(c) "અંતિમ પરિમિતિ" નો અર્થ નિરીક્ષણ ટીમ અને નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષ વચ્ચેની વાટાઘાટોમાં સંમત થયા મુજબ અંતિમ નિરીક્ષણ સ્થળ પરિમિતિ છે જે આ પરિશિષ્ટના ભાગ X, ફકરા 16 થી 21 અનુસાર છે;

(d) “ઘોષિત પરિમિતિ” એટલે કલમ III, IV, V અને VI અનુસાર જાહેર કરાયેલ સુવિધાની બાહ્ય સીમા.

22. કલમ IX ના હેતુઓ માટે, “નિરીક્ષણનો સમયગાળો” નો અર્થ નિરીક્ષણ ટીમને નિરીક્ષણ સ્થળ સુધી પહોંચ આપવાની જોગવાઈથી લઈને નિરીક્ષણ સ્થળથી તેના પ્રસ્થાન સુધીનો સમયગાળો થાય છે, ચકાસણી પ્રવૃત્તિઓ પહેલાં અને પછી બ્રીફિંગમાં વિતાવેલો સમય સિવાય.

23. કલમ IV, V અને VI ના હેતુઓ માટે, “નિરીક્ષણનો સમયગાળો” નો અર્થ નિરીક્ષણ સ્થળ પર નિરીક્ષણ ટીમના આગમનથી લઈને નિરીક્ષણ સ્થળથી તેના પ્રસ્થાન સુધીનો સમયગાળો થાય છે, ચકાસણી પ્રવૃત્તિઓ પહેલાં અને પછી બ્રીફિંગમાં વિતાવેલો સમય સિવાય.

24. “પ્રવેશ બિંદુ”/“બહાર નીકળવાનો બિંદુ” નો અર્થ આ સંમેલન અનુસાર નિરીક્ષણ માટે અથવા તેમના મિશન પૂર્ણ થયા પછી તેમના પ્રસ્થાન માટે દેશમાં નિરીક્ષણ ટીમોના આગમન માટે નિયુક્ત સ્થાન છે.

25. “વિનંતી કરનાર રાજ્ય પક્ષ” એટલે એવો રાજ્ય પક્ષ જેણે કલમ IX અનુસાર પડકાર નિરીક્ષણની વિનંતી કરી છે.

26. “ટન” એટલે મેટ્રિક ટન, એટલે કે, 1,000 કિલો.

ભાગ II

ચકાસણીના સામાન્ય નિયમો

A. નિરીક્ષકો અને નિરીક્ષણ સહાયકોનું હોદ્દો

1. આ સંમેલન અમલમાં આવ્યાના 30 દિવસ પછી ટેકનિકલ સચિવાલય, બધા પક્ષો રાજ્યોને લેખિતમાં નિયુક્ત કરવા માટે પ્રસ્તાવિત નિરીક્ષકો અને નિરીક્ષણ સહાયકોના નામ, રાષ્ટ્રીયતા અને રેન્ક, તેમજ તેમની લાયકાત અને વ્યાવસાયિક અનુભવોનું વર્ણન જણાવશે.

2. દરેક રાજ્ય પક્ષ નિયુક્ત કરવા માટે પ્રસ્તાવિત નિરીક્ષકો અને નિરીક્ષણ સહાયકોની સૂચિની પ્રાપ્તિની તાત્કાલિક સ્વીકૃતિ આપશે. રાજ્ય પક્ષ યાદી પ્રાપ્ત થયાના 30 દિવસ પછી ટેકનિકલ સચિવાલયને દરેક નિરીક્ષક અને નિરીક્ષણ સહાયકની સ્વીકૃતિની લેખિતમાં જાણ કરશે. આ યાદીમાં સમાવિષ્ટ કોઈપણ નિરીક્ષક અને નિરીક્ષણ સહાયક

જ્યાં સુધી રાજ્ય પક્ષ, યાદી પ્રાપ્ત થયાના 30 દિવસ પછી, લેખિતમાં તેનો અસ્વીકાર જાહેર ન કરે ત્યાં સુધી તેને નિયુક્ત ગણવામાં આવશે. રાજ્ય પક્ષ વાંધો ઉઠાવવાનું કારણ શામેલ કરી શકે છે.

સ્વીકૃતિ ન મળવાના કિસ્સામાં, પ્રસ્તાવિત નિરીક્ષક અથવા નિરીક્ષણ સહાયક રાજ્ય પક્ષના અધિકારક્ષેત્ર અથવા નિયંત્રણ હેઠળના પ્રદેશ પર અથવા અન્ય કોઈપણ જગ્યાએ ચકાસણી પ્રવૃત્તિઓ હાથ ધરશે નહીં અથવા તેમાં ભાગ લેશે નહીં જેણે તેની અસ્વીકૃતિ જાહેર કરી છે. ટેકનિકલ સચિવાલય, જરૂર મુજબ, મૂળ સૂચિ ઉપરાંત વધુ દરખાસ્તો સબમિટ કરશે.

3. આ સંમેલન હેઠળ ચકાસણી પ્રવૃત્તિઓ ફક્ત નિયુક્ત નિરીક્ષકો અને નિરીક્ષણ સહાયકો દ્વારા જ કરવામાં આવશે.

4. ફકરા 5 ની જોગવાઈઓને આધીન, રાજ્ય પક્ષને કોઈપણ સમયે નિરીક્ષક અથવા નિરીક્ષણ સહાયક સામે વાંધો ઉઠાવવાનો અધિકાર છે જેને પહેલાથી જ નિયુક્ત કરવામાં આવ્યો છે. તે ટેકનિકલ સચિવાલયને તેના વાંધાની લેખિતમાં જાણ કરશે અને વાંધાના કારણનો સમાવેશ કરી શકે છે. ટેકનિકલ સચિવાલય દ્વારા પ્રાપ્ત થયાના 30 દિવસ પછી આવો વાંધો અમલમાં આવશે. ટેકનિકલ સચિવાલય તાત્કાલિક સંબંધિત રાજ્ય પક્ષને નિરીક્ષક અથવા નિરીક્ષણ સહાયકના હોદ્દાને પાછો ખેંચવાની જાણ કરશે.

5. જે રાજ્ય પક્ષને નિરીક્ષણની સૂચના આપવામાં આવી છે તે નિરીક્ષણ ટીમની યાદીમાં નામ આપવામાં આવેલા કોઈપણ નિયુક્ત નિરીક્ષકો અથવા નિરીક્ષણ સહાયકોને તે નિરીક્ષણ માટે નિરીક્ષણ ટીમમાંથી દૂર કરવાનો પ્રયાસ કરશે નહીં.

6. રાજ્ય પક્ષ દ્વારા સ્વીકૃત અને નિયુક્ત નિરીક્ષકો અથવા નિરીક્ષણ સહાયકોની સંખ્યા યોગ્ય સંખ્યામાં નિરીક્ષકો અને નિરીક્ષણ સહાયકોની ઉપલબ્ધતા અને પરિભ્રમણને મંજૂરી આપવા માટે પૂરતી હોવી જોઈએ.

7. જો, ડિરેક્ટર-જનરલના મતે, પ્રસ્તાવિત નિરીક્ષકો અથવા નિરીક્ષણ સહાયકોની સ્વીકૃતિ ન મળવાથી પૂરતી સંખ્યામાં નિરીક્ષકો અથવા નિરીક્ષણ સહાયકોની નિમણૂકમાં અવરોધ આવે છે અથવા અન્યથા ટેકનિકલ સચિવાલયના કાર્યોની અસરકારક પરિપૂર્ણતામાં અવરોધ આવે છે, તો ડિરેક્ટર-જનરલ આ મુદ્દાને એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલને મોકલશે.

8. જ્યારે પણ ઉપરોક્ત નિરીક્ષકો અને નિરીક્ષણ સહાયકોની યાદીમાં સુધારા જરૂરી હોય અથવા વિનંતી કરવામાં આવે, ત્યારે રિપ્લેસમેન્ટ નિરીક્ષકો અને નિરીક્ષણ સહાયકોને પ્રારંભિક યાદીના સંદર્ભમાં નિર્ધારિત રીતે નિયુક્ત કરવામાં આવશે.

9. બીજા રાજ્ય પક્ષના પ્રદેશ પર સ્થિત રાજ્ય પક્ષની સુવિધાનું નિરીક્ષણ કરતી નિરીક્ષણ ટીમના સભ્યોને આ પરિશિષ્ટમાં દર્શાવેલ પ્રક્રિયાઓ અનુસાર નિયુક્ત કરવામાં આવશે જે નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષ અને યજમાન રાજ્ય પક્ષ બંનેને લાગુ પડે છે.

B. વિશેષાધિકારો અને મુક્તિ

૧૦. દરેક રાજ્ય પક્ષ, નિરીક્ષકો અને નિરીક્ષણ સહાયકોની યાદી મળ્યાની અથવા તેમાં ફેરફાર થયાની સ્વીકૃતિના ૩૦ દિવસ પછી, બહુવિધ પ્રવેશ/બહાર નીકળવા અને/અથવા ટ્રાન્ઝિટ વિઝા અને આવા અન્ય દસ્તાવેજો પ્રદાન કરશે જેથી દરેક નિરીક્ષક અથવા નિરીક્ષણ સહાયક નિરીક્ષણ પ્રવૃત્તિઓ હાથ ધરવાના હેતુથી તે રાજ્ય પક્ષના પ્રદેશમાં પ્રવેશ કરી શકે અને રહી શકે. આ દસ્તાવેજો ટેકનિકલ સચિવાલયને તેમની જોગવાઈ પછી ઓછામાં ઓછા બે વર્ષ માટે માન્ય રહેશે.

૧૧. તેમના કાર્યો અસરકારક રીતે કરવા માટે, નિરીક્ષકો અને નિરીક્ષણ સહાયકોને પેટા-ફકરા (a) થી (i) માં દર્શાવેલ વિશેષાધિકારો અને મુક્તિ આપવામાં આવશે. નિરીક્ષણ ટીમના સભ્યોને આ સંમેલન ખાતર વિશેષાધિકારો અને મુક્તિ આપવામાં આવશે, વ્યક્તિગત લાભ માટે નહીં.

વ્યક્તિઓના પોતાના. આવા વિશેષાધિકારો અને મુક્તિ તેમને નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષ અથવા યજમાન રાજ્યના પ્રદેશ પર આગમન અને પ્રસ્થાન વચ્ચેના સમગ્ર સમયગાળા માટે આપવામાં આવશે, અને ત્યારબાદ તેમના સત્તાવાર કાર્યોના અમલીકરણમાં અગાઉ કરવામાં આવેલા કાર્યોના સંદર્ભમાં:

(a) નિરીક્ષણ ટીમના સભ્યોને 18 એપ્રિલ, 1961 ના રાજદ્વારી સંબંધો પરના વિયેના સંમેલનની કલમ 29 અનુસાર રાજદ્વારી એજન્ટો દ્વારા ભોગવવામાં આવતી અદમ્યતા આપવામાં આવશે;

(b) આ સંમેલન અનુસાર નિરીક્ષણ પ્રવૃત્તિઓ કરતી નિરીક્ષણ ટીમ દ્વારા કબજામાં લેવામાં આવતા રહેઠાણ અને કાર્યાલયના પરિસરને રાજદ્વારી સંબંધો પરના વિયેના સંમેલનના કલમ 30, ફકરા 1 અનુસાર રાજદ્વારી એજન્ટોના પરિસરને આપવામાં આવતી અદમ્યતા અને રક્ષણ આપવામાં આવશે.

(c) નિરીક્ષણ ટીમના કાગળો અને પત્રવ્યવહાર, રેકોર્ડ સહિત, રાજદ્વારી સંબંધો પર વિયેના સંમેલનના કલમ 30, ફકરા 2 અનુસાર રાજદ્વારી એજન્ટોના બધા કાગળો અને પત્રવ્યવહારને આપવામાં આવતી અદમ્યતાનો આનંદ માણશે. નિરીક્ષણ ટીમને ટેકનિકલ સચિવાલય સાથેના તેમના સંદેશાવ્યવહાર માટે કોડનો ઉપયોગ કરવાનો અધિકાર રહેશે.

(d) નિરીક્ષણ ટીમના સભ્યો દ્વારા લઈ જવામાં આવતા નમૂનાઓ અને માન્ય સાધનો આ સંમેલનમાં સમાવિષ્ટ જોગવાઈઓને આધીન અખંડ રહેશે અને તમામ કસ્ટમ ડ્યુટીમાંથી મુક્ત રહેશે. જોખમી નમૂનાઓનું પરિવહન સંબંધિત નિયમો અનુસાર કરવામાં આવશે.

(e) નિરીક્ષણ ટીમના સભ્યોને રાજદ્વારી સંબંધો પરના વિયેના સંમેલનના કલમ 31, ફકરા 1, 2 અને 3 અનુસાર રાજદ્વારી એજન્ટોને આપવામાં આવતી મુક્તિ આપવામાં આવશે.

(f) આ સંમેલન અનુસાર નિર્ધારિત પ્રવૃત્તિઓ કરતી નિરીક્ષણ ટીમના સભ્યોને રાજદ્વારી સંબંધો પરના વિયેના સંમેલનની કલમ 34 અનુસાર રાજદ્વારી એજન્ટોને આપવામાં આવતા લેણાં અને કરમાંથી મુક્તિ આપવામાં આવશે.

(g) નિરીક્ષણ ટીમના સભ્યોને નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષ અથવા યજમાન રાજ્ય પક્ષના પ્રદેશમાં કોઈપણ કસ્ટમ ડ્યુટી અથવા સંબંધિત શુલ્ક ચૂકવ્યા વિના, વ્યક્તિગત ઉપયોગ માટે વસ્તુઓ લાવવાની પરવાનગી આપવામાં આવશે, સિવાય કે તે વસ્તુઓ જેની આયાત અથવા નિકાસ કાયદા દ્વારા પ્રતિબંધિત છે અથવા ક્વોરેન્ટાઇન નિયમો દ્વારા નિયંત્રિત છે.

(h) નિરીક્ષણ ટીમના સભ્યોને તે જ ચલણ અને વિનિમય સુવિધાઓ આપવામાં આવશે જે કામચલાઉ સત્તાવાર મિશન પર વિદેશી સરકારોના પ્રતિનિધિઓને આપવામાં આવે છે.

(i) નિરીક્ષણ ટીમના સભ્યો નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષ અથવા યજમાન રાજ્યના પ્રદેશ પર વ્યક્તિગત નફા માટે કોઈપણ વ્યાવસાયિક અથવા વ્યાપારી પ્રવૃત્તિમાં જોડાશે નહીં.

12. બિન-નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષોના પ્રદેશમાં પરિવહન કરતી વખતે, નિરીક્ષણ ટીમના સભ્યોને રાજદ્વારી સંબંધો પર વિયેના સંમેલનના કલમ 40, ફકરા 1 અનુસાર રાજદ્વારી એજન્ટો દ્વારા ભોગવવામાં આવતા વિશેષાધિકારો અને મુક્તિ આપવામાં આવશે. કાગળો અને પત્રવ્યવહાર, જેમાં રેકોર્ડ્સ, નમૂનાઓ અને મંજૂર સાધનોનો સમાવેશ થાય છે, તેમને ફકરા 11 (c) અને (d) માં દર્શાવેલ વિશેષાધિકારો અને મુક્તિ આપવામાં આવશે.

13. તેમના વિશેષાધિકારો અને મુક્તિ પ્રત્યે પૂર્વગ્રહ રાખ્યા વિના, નિરીક્ષણ ટીમના સભ્યો નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષ અથવા યજમાન રાજ્યના કાયદા અને નિયમોનું પાલન કરવા માટે બંધાયેલા રહેશે અને, નિરીક્ષણ આદેશ સાથે સુસંગત હોય ત્યાં સુધી, તે રાજ્યની આંતરિક બાબતોમાં દખલ ન કરવા માટે બંધાયેલા રહેશે. જો નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષ અથવા યજમાન રાજ્ય પક્ષ માને છે કે આ પરિશિષ્ટમાં ઉલ્લેખિત વિશેષાધિકારો અને મુક્તિનો દુરુપયોગ થયો છે, તો રાજ્ય પક્ષ અને ડિરેક્ટર-જનરલ વચ્ચે પરામર્શ યોજાશે જેથી નક્કી કરી શકાય કે આવી દુર્વ્યવહાર થયો છે કે નહીં અને, જો એવું નક્કી કરવામાં આવે, તો આવા દુરુપયોગનું પુનરાવર્તન અટકાવવા માટે.

૧૪. નિરીક્ષણ ટીમના સભ્યોની અધિકારક્ષેત્રમાંથી મુક્તિ એવા કિસ્સાઓમાં ડિરેક્ટર-જનરલ દ્વારા રદ કરી શકાય છે જ્યારે ડિરેક્ટર-જનરલનો અભિપ્રાય હોય કે મુક્તિ ન્યાયના માર્ગમાં અવરોધ ઊભો કરશે અને આ સંમેલનની જોગવાઈઓના અમલીકરણને પૂર્વગ્રહ રાખ્યા વિના તેને રદ કરી શકાય છે. માફી હંમેશા સ્પષ્ટ હોવી જોઈએ.

૧૫. નિરીક્ષકોને આ કલમ અનુસાર નિરીક્ષકોને આપવામાં આવતા સમાન વિશેષાધિકારો અને મુક્તિઓ આપવામાં આવશે, સિવાય કે ફકરા ૧૧ (d) અનુસાર આપવામાં આવેલા.

C. સ્થાયી વ્યવસ્થા

પ્રવેશ બિંદુઓ

૧૬. દરેક રાજ્ય પક્ષ પ્રવેશ બિંદુઓ નક્કી કરશે અને આ સંમેલન અમલમાં આવ્યાના ૩૦ દિવસ પછી ટેકનિકલ સચિવાલયને જરૂરી માહિતી પૂરી પાડશે. પ્રવેશ બિંદુઓ એવા હોવા જોઈએ કે નિરીક્ષણ ટીમ ઓછામાં ઓછા ૧૨ કલાકની અંદર પ્રવેશ બિંદુથી કોઈપણ નિરીક્ષણ સ્થળ પર પહોંચી શકે. ટેકનિકલ સચિવાલય દ્વારા તમામ રાજ્યો પક્ષોને પ્રવેશ બિંદુઓના સ્થાનો પૂરા પાડવામાં આવશે.

17. દરેક રાજ્ય પક્ષ ટેકનિકલ સચિવાલયને આવા ફેરફારની સૂચના આપીને પ્રવેશ બિંદુઓમાં ફેરફાર કરી શકે છે. ટેકનિકલ સચિવાલયને આવી સૂચના પ્રાપ્ત થયાના 30 દિવસ પછી ફેરફારો અમલમાં આવશે જેથી તમામ રાજ્યો પક્ષોને યોગ્ય સૂચના મળી શકે.

૧૮. જો ટેકનિકલ સચિવાલયને લાગે છે કે નિરીક્ષણના સમયસર સંચાલન માટે અપૂરતા પ્રવેશ બિંદુઓ છે અથવા રાજ્ય પક્ષ દ્વારા પ્રસ્તાવિત પ્રવેશ બિંદુઓમાં ફેરફાર આવા સમયસર નિરીક્ષણના સંચાલનમાં અવરોધ ઊભો કરશે, તો તે સમસ્યાનું નિરાકરણ લાવવા માટે સંબંધિત રાજ્ય પક્ષ સાથે પરામર્શ કરશે.

૧૯. એવા કિસ્સાઓમાં જ્યાં નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષની સુવિધાઓ અથવા વિસ્તારો યજમાન રાજ્ય પક્ષના પ્રદેશ પર સ્થિત હોય અથવા જ્યાં નિરીક્ષણને પાત્ર સુવિધાઓ અથવા વિસ્તારો સુધી પ્રવેશ બિંદુથી પ્રવેશ માટે બીજા રાજ્ય પક્ષના પ્રદેશમાંથી પસાર થવાની જરૂર હોય, તો નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષ આ પરિશિષ્ટ અનુસાર આવા નિરીક્ષણ સંબંધિત અધિકારોનો ઉપયોગ કરશે અને જવાબદારીઓ પૂર્ણ કરશે. યજમાન રાજ્ય પક્ષ તે સુવિધાઓ અથવા વિસ્તારોના નિરીક્ષણને સરળ બનાવશે અને નિરીક્ષણ ટીમને સમયસર અને અસરકારક રીતે તેના કાર્યો કરવા સક્ષમ બનાવવા માટે જરૂરી સહાય પૂરી પાડશે. જે રાજ્યોના પ્રદેશ દ્વારા પરિવહન નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષની સુવિધાઓ અથવા વિસ્તારોનું નિરીક્ષણ કરવા માટે જરૂરી છે તેઓ આવા પરિવહનને સરળ બનાવશે.

20. એવા કિસ્સાઓમાં જ્યાં નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષની સુવિધાઓ અથવા વિસ્તારો આ સંમેલનમાં ભાગ ન લેનારા રાજ્યના પ્રદેશ પર સ્થિત હોય, નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષ આ પરિશિષ્ટની જોગવાઈઓ અનુસાર તે સુવિધાઓ અથવા વિસ્તારોનું નિરીક્ષણ કરી શકાય તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે તમામ જરૂરી પગલાં લેશે. જે રાજ્ય પક્ષ આ સંમેલનમાં ભાગ ન લેનારા રાજ્યના પ્રદેશ પર એક અથવા વધુ સુવિધાઓ અથવા વિસ્તારો ધરાવે છે

સંમેલન યજમાન રાજ્ય દ્વારા તે રાજ્ય પક્ષને નિયુક્ત નિરીક્ષકો અને નિરીક્ષણ સહાયકોની સ્વીકૃતિ સુનિશ્ચિત કરવા માટે તમામ જરૂરી પગલાં લેશે. જો નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષ પ્રવેશ સુનિશ્ચિત કરવામાં અસમર્થ હોય, તો તે દર્શાવશે કે તેણે પ્રવેશ સુનિશ્ચિત કરવા માટે તમામ જરૂરી પગલાં લીધાં છે.

21. એવા કિસ્સાઓમાં જ્યાં નિરીક્ષણ કરવા માંગતી સુવિધાઓ અથવા વિસ્તારો રાજ્ય પક્ષના પ્રદેશ પર સ્થિત હોય, પરંતુ આ સંમેલનમાં ભાગ ન લેનારા રાજ્યના અધિકારક્ષેત્ર અથવા નિયંત્રણ હેઠળના સ્થળે હોય, રાજ્ય પક્ષ નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષ અને યજમાન રાજ્ય પક્ષ દ્વારા જરૂરી તમામ પગલાં લેશે જેથી ખાતરી કરી શકાય કે આવી સુવિધાઓ અથવા વિસ્તારોનું નિરીક્ષણ આ પરિશિષ્ટની જોગવાઈઓ અનુસાર કરી શકાય. જો રાજ્ય પક્ષ તે સુવિધાઓ અથવા વિસ્તારોની ઍક્સેસ સુનિશ્ચિત કરવામાં અસમર્થ હોય, તો તે દર્શાવશે કે તેણે ઍક્સેસ સુનિશ્ચિત કરવા માટે તમામ જરૂરી પગલાં લીધાં છે. જ્યાં નિરીક્ષણ કરવા માંગતી સુવિધાઓ અથવા વિસ્તારો રાજ્ય પક્ષની હોય ત્યાં આ ફકરો લાગુ પડશે નહીં.

બિન-સુનિશ્ચિત વિમાનના ઉપયોગ માટેની વ્યવસ્થા

22. કલમ IX અનુસાર નિરીક્ષણો માટે અને અન્ય નિરીક્ષણો માટે જ્યાં સુનિશ્ચિત વાણિજ્યિક પરિવહનનો ઉપયોગ કરીને સમયસર મુસાફરી શક્ય ન હોય, નિરીક્ષણ ટીમને ટેકનિકલ સચિવાલય દ્વારા માલિકીના અથવા ચાર્ટર્ડ વિમાનનો ઉપયોગ કરવાની જરૂર પડી શકે છે. આ સંમેલન અમલમાં આવ્યાના 30 દિવસ પછી, દરેક રાજ્ય પક્ષ ટેકનિકલ સચિવાલયને નિરીક્ષણ ટીમો અને નિરીક્ષણ સ્થળ સ્થિત હોય તેવા પ્રદેશમાં અને બહાર નિરીક્ષણ માટે જરૂરી સાધનોનું પરિવહન કરતા બિન-સુનિશ્ચિત વિમાનો માટે સ્થાયી રાજદ્વારી મંજૂરી નંબરની જાણ કરશે. નિયુક્ત પ્રવેશ બિંદુ પર જવા અને ત્યાંથી વિમાનના રૂટ સ્થાપિત આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈમાર્ગો પર હશે જેના પર આવા રાજદ્વારી મંજૂરી માટેના આધાર તરીકે રાજ્ય પક્ષો અને ટેકનિકલ સચિવાલય વચ્ચે સંમતિ આપવામાં આવી છે.

23. જ્યારે બિન-સુનિશ્ચિત વિમાનનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે, ત્યારે ટેકનિકલ સચિવાલય, રાષ્ટ્રીય સત્તામંડળ દ્વારા, નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષને, જે રાજ્યમાં નિરીક્ષણ સ્થળ સ્થિત છે તે રાજ્યના હવાઈ ક્ષેત્રમાં પ્રવેશતા પહેલા, છેલ્લા હવાઈ ક્ષેત્રથી પ્રવેશ બિંદુ સુધી ઉડાન માટે ફ્લાઇટ પ્લાન પ્રદાન કરશે, જે તે હવાઈ ક્ષેત્રથી નિર્ધારિત પ્રસ્થાન સમયના ઓછામાં ઓછા છ કલાક પહેલાં નહીં. આવી યોજના નાગરિક વિમાનને લાગુ પડતી આંતરરાષ્ટ્રીય નાગરિક ઉડ્ડયન સંગઠનની પ્રક્રિયાઓ અનુસાર ફાઇલ કરવામાં આવશે. તેની માલિકીની અથવા ચાર્ટર્ડ ફ્લાઇટ્સ માટે, ટેકનિકલ સચિવાલય દરેક ફ્લાઇટ પ્લાનના ટિપ્પણી વિભાગમાં સ્ટેન્ડિંગ ડિપ્લોમેટિક ક્લિયરન્સ નંબર અને વિમાનને નિરીક્ષણ વિમાન તરીકે ઓળખાવતી યોગ્ય નોંધનો સમાવેશ કરશે.

24. નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્યના હવાઈ ક્ષેત્રમાં પ્રવેશતા પહેલા છેલ્લા હવાઈ ક્ષેત્રથી નિરીક્ષણ ટીમના સુનિશ્ચિત પ્રસ્થાનના ઓછામાં ઓછા ત્રણ કલાક પહેલાં, નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષ અથવા યજમાન રાજ્ય પક્ષ ખાતરી કરશે કે ફકરા 23 અનુસાર ફાઇલ કરાયેલ ફ્લાઇટ પ્લાન મંજૂર કરવામાં આવ્યો છે જેથી નિરીક્ષણ ટીમ અંદાજિત આગમન સમય સુધીમાં પ્રવેશ બિંદુ પર પહોંચી શકે.

25. નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષ નિરીક્ષણ ટીમના વિમાન માટે પ્રવેશ બિંદુ પર પાર્કિંગ, સુરક્ષા સુરક્ષા, સર્વિસિંગ અને ઇંધણ પૂરું પાડશે જ્યારે આવા વિમાન ટેકનિકલ સચિવાલયની માલિકીના હોય અથવા ચાર્ટર્ડ હોય. આવા વિમાન લેન્ડિંગ ફી, પ્રસ્થાન કર અને સમાન શુલ્ક માટે જવાબદાર રહેશે નહીં. તકનીકી સચિવાલય આવા બળતણ, સુરક્ષા

સુરક્ષા અને સેવાનો ખર્ચ ઉઠાવશે.

વહીવટી વ્યવસ્થા

26. નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષ નિરીક્ષણ ટીમ માટે જરૂરી સુવિધાઓ જેમ કે સંદેશાવ્યવહારના માધ્યમો, ઇન્ટરવ્યુ અને અન્ય કાર્યો, પરિવહન, કાર્યસ્થળ, રહેવાની જગ્યા, ભોજન અને તબીબી સંભાળના પ્રદર્શન માટે જરૂરી હદ સુધી અર્થઘટન સેવાઓ પૂરી પાડશે અથવા ગોઠવશે. આ સંદર્ભમાં, નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષને નિરીક્ષણ ટીમ દ્વારા કરવામાં આવેલા આવા ખર્ચ માટે સંગઠન દ્વારા ભરપાઈ કરવામાં આવશે.

મંજૂર સાધનો

27. ફકરા 29 ને આધીન, નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષ દ્વારા નિરીક્ષણ ટીમને ફકરા 28 અનુસાર મંજૂર કરાયેલા આવા સાધનોને નિરીક્ષણ સ્થળ પર લાવવા પર કોઈ પ્રતિબંધ રહેશે નહીં, જેને ટેકનિકલ સચિવાલયે નિરીક્ષણ આવશ્યકતાઓને પૂર્ણ કરવા માટે જરૂરી હોવાનું નક્કી કર્યું છે. ટેકનિકલ સચિવાલય ઉપરોક્ત વર્ણવેલ હેતુઓ માટે જરૂરી હોઈ શકે તેવા મંજૂર સાધનોની સૂચિ તૈયાર કરશે અને યોગ્ય રીતે અપડેટ કરશે, અને આવા સાધનોને સંચાલિત કરતા નિયમો જે આ પરિશિષ્ટ અનુસાર હશે. મંજૂર સાધનો અને આ નિયમોની સૂચિ સ્થાપિત કરતી વખતે, ટેકનિકલ સચિવાલય ખાતરી કરશે કે આવા સાધનોનો ઉપયોગ થવાની સંભાવના હોય તેવા તમામ પ્રકારની સુવિધાઓ માટે સલામતીના વિચારણાઓને સંપૂર્ણપણે ધ્યાનમાં લેવામાં આવે. કલમ VIII, ફકરા 21 (i) અનુસાર કોન્ફરન્સ દ્વારા મંજૂર કરાયેલા સાધનોની સૂચિ ધ્યાનમાં લેવામાં આવશે અને મંજૂર કરવામાં આવશે.

28. સાધનો ટેકનિકલ સચિવાલયના કબજામાં રહેશે અને ટેકનિકલ સચિવાલય દ્વારા નિયુક્ત, માપાંકિત અને મંજૂર કરવામાં આવશે. ટેકનિકલ સચિવાલય, શક્ય હોય ત્યાં સુધી, તે સાધનો પસંદ કરશે જે ખાસ કરીને જરૂરી ચોક્કસ પ્રકારના નિરીક્ષણ માટે રચાયેલ છે. નિયુક્ત અને માન્ય સાધનો ખાસ કરીને અનધિકૃત ફેરફાર સામે સુરક્ષિત રહેશે.

29. નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષને, નિર્ધારિત સમયમર્યાદાના પૂર્વગ્રહ વિના, પ્રવેશ બિંદુ પર નિરીક્ષણ ટીમના સભ્યોની હાજરીમાં સાધનોનું નિરીક્ષણ કરવાનો અધિકાર રહેશે, એટલે કે, નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષ અથવા યજમાન રાજ્યના પ્રદેશમાંથી લાવવામાં આવેલા અથવા દૂર કરવામાં આવેલા સાધનોની ઓળખ તપાસવાનો. આવી ઓળખને સરળ બનાવવા માટે, ટેકનિકલ સચિવાલય તેના હોદ્દા અને સાધનોની મંજૂરીને પ્રમાણિત કરવા માટે દસ્તાવેજો અને ઉપકરણો જોડશે. સાધનોનું નિરીક્ષણ નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષના સંતોષ માટે પણ ખાતરી કરશે કે સાધનો ચોક્કસ પ્રકારના નિરીક્ષણ માટે મંજૂર સાધનોના વર્ણનને પૂર્ણ કરે છે. નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષ ઉપરોક્ત ઉલ્લેખિત પ્રમાણીકરણ દસ્તાવેજો અને ઉપકરણો વિના તે વર્ણનને પૂર્ણ ન કરતા સાધનો અથવા સાધનોને બાકાત રાખી શકે છે. ઉપકરણોના નિરીક્ષણ માટેની પ્રક્રિયાઓને કોન્ફરન્સ દ્વારા કલમ VIII, ફકરા 21 (i) અનુસાર ધ્યાનમાં લેવામાં આવશે અને મંજૂર કરવામાં આવશે.

30. એવા કિસ્સાઓમાં જ્યાં નિરીક્ષણ ટીમને સ્થળ પર ઉપલબ્ધ એવા સાધનોનો ઉપયોગ કરવો જરૂરી લાગે છે જે ટેકનિકલ સચિવાલયના નથી અને નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષને વિનંતી કરે છે કે ટીમ આવા સાધનોનો ઉપયોગ કરી શકે, નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષ શક્ય તેટલી હદ સુધી વિનંતીનું પાલન કરશે.

D. પૂર્વ-નિરીક્ષણ પ્રવૃત્તિઓ

સૂચના

31. ડાયરેક્ટર-જનરલ, પ્રવેશ બિંદુ પર નિરીક્ષણ ટીમના આયોજિત આગમન પહેલાં અને નિર્ધારિત સમય-મર્યાદામાં, જ્યાં ઉલ્લેખિત હોય, નિરીક્ષણ કરવાના તેના ઇરાદા વિશે રાજ્ય પક્ષને સૂચિત કરશે.

32. ડાયરેક્ટર-જનરલ દ્વારા કરવામાં આવેલી સૂચનાઓમાં નીચેની માહિતી શામેલ હશે: (a) નિરીક્ષણનો પ્રકાર;

(b) પ્રવેશ બિંદુ;

(c) પ્રવેશ બિંદુ પર આગમનની તારીખ અને અંદાજિત સમય;

(d) પ્રવેશ બિંદુ પર આગમનના માધ્યમો;

(e) નિરીક્ષણ કરવા માટેની જગ્યા;

(f) નિરીક્ષકો અને નિરીક્ષણ સહાયકોના નામ;

(g) જો યોગ્ય હોય, તો ખાસ ફ્લાઇટ્સ માટે વિમાન મંજૂરી.

33. નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષ આવી સૂચના પ્રાપ્ત થયાના એક કલાક પછી, નિરીક્ષણ કરવાના ઇરાદાની ટેકનિકલ સચિવાલય દ્વારા સૂચના પ્રાપ્ત થયાની સ્વીકૃતિ આપશે.

34. બીજા રાજ્ય પક્ષના પ્રદેશ પર સ્થિત રાજ્ય પક્ષની સુવિધાના નિરીક્ષણના કિસ્સામાં, બંને રાજ્ય પક્ષોને ફકરા 31 અને 32 અનુસાર એકસાથે સૂચિત કરવામાં આવશે.

નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષ અથવા યજમાન રાજ્યના પ્રદેશમાં પ્રવેશ અને

નિરીક્ષણ સ્થળ પર સ્થાનાંતરિત કરો

૩૫. નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષ અથવા યજમાન રાજ્ય પક્ષ, જેને નિરીક્ષણ ટીમના આગમનની જાણ કરવામાં આવી છે, તે પ્રદેશમાં તાત્કાલિક પ્રવેશ સુનિશ્ચિત કરશે અને દેશમાં એસ્કોર્ટ દ્વારા અથવા અન્ય માધ્યમથી નિરીક્ષણ ટીમ અને તેના સાધનો અને પુરવઠાના પ્રવેશ બિંદુથી નિરીક્ષણ સ્થળ (s) અને બહાર નીકળવાના બિંદુ સુધી સલામત વર્તન સુનિશ્ચિત કરવા માટે તેની શક્તિમાં બધું કરશે.

૩૬. નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષ અથવા યજમાન રાજ્ય પક્ષ, જરૂર મુજબ, પ્રવેશ બિંદુ પર પહોંચ્યા પછી ૧૨ કલાક પછી નિરીક્ષણ ટીમને નિરીક્ષણ સ્થળ પર પહોંચવામાં મદદ કરશે.

પૂર્વ-નિરીક્ષણ બ્રીફિંગ

૩૭. નિરીક્ષણ સ્થળ પર પહોંચ્યા પછી અને નિરીક્ષણ શરૂ થાય તે પહેલાં, નિરીક્ષણ ટીમને સુવિધા પ્રતિનિધિઓ દ્વારા, નકશા અને અન્ય દસ્તાવેજોની મદદથી, સુવિધા, ત્યાં કરવામાં આવતી પ્રવૃત્તિઓ, સલામતીનાં પગલાં અને નિરીક્ષણ માટે જરૂરી વહીવટી અને લોજિસ્ટિક વ્યવસ્થાઓ વિશે માહિતી આપવામાં આવશે. બ્રીફિંગ માટે ફાળવવામાં આવેલો સમય ઓછામાં ઓછો જરૂરી રહેશે અને કોઈપણ સંજોગોમાં ત્રણ કલાકથી વધુ નહીં હોય.

E. નિરીક્ષણનું સંચાલન

સામાન્ય નિયમો

38. નિરીક્ષણ ટીમના સભ્યો આ સંમેલનની જોગવાઈઓ, તેમજ ડાયરેક્ટર-જનરલ દ્વારા સ્થાપિત નિયમો અને રાજ્યો પક્ષો અને સંગઠન વચ્ચે થયેલા સુવિધા કરારો અનુસાર તેમના કાર્યો કરશે.

39. નિરીક્ષણ ટીમ ડાયરેક્ટર-જનરલ દ્વારા જારી કરાયેલ નિરીક્ષણ આદેશનું કડક પાલન કરશે. તે આ આદેશથી આગળ વધતી પ્રવૃત્તિઓથી દૂર રહેશે.

40. નિરીક્ષણ ટીમની પ્રવૃત્તિઓ એવી રીતે ગોઠવવામાં આવશે કે જેથી તેના કાર્યો સમયસર અને અસરકારક રીતે પૂર્ણ થાય અને નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષ અથવા યજમાન રાજ્યને ઓછામાં ઓછી અસુવિધા થાય અને નિરીક્ષણ કરાયેલ સુવિધા અથવા વિસ્તારમાં ખલેલ પહોંચે. નિરીક્ષણ ટીમ સુવિધાના સંચાલનમાં બિનજરૂરી રીતે અવરોધ અથવા વિલંબ કરવાનું ટાળશે અને તેની સલામતીને અસર કરવાનું ટાળશે. ખાસ કરીને, નિરીક્ષણ ટીમ કોઈપણ સુવિધાનું સંચાલન કરશે નહીં. જો નિરીક્ષકોને લાગે કે, તેમના આદેશને પૂર્ણ કરવા માટે, સુવિધામાં ચોક્કસ કામગીરી હાથ ધરવી જોઈએ, તો તેઓ નિરીક્ષણ કરેલ સુવિધાના નિયુક્ત પ્રતિનિધિને તે કામગીરી કરાવવા માટે વિનંતી કરશે. પ્રતિનિધિ શક્ય તેટલી હદ સુધી વિનંતીનો અમલ કરશે.

41. નિરીક્ષણ કરેલ રાજ્ય પક્ષ અથવા યજમાન રાજ્યના પ્રદેશ પર તેમની ફરજોના પ્રદર્શનમાં, નિરીક્ષણ ટીમના સભ્યો, જો નિરીક્ષણ કરેલ રાજ્ય પક્ષ વિનંતી કરે છે, તો નિરીક્ષણ કરેલ રાજ્ય પક્ષના પ્રતિનિધિઓ સાથે રહેશે, પરંતુ નિરીક્ષણ ટીમને તેના કાર્યોના અમલીકરણમાં વિલંબ અથવા અન્યથા અવરોધ ન થવો જોઈએ.

42. નિરીક્ષણના સંચાલન માટે વિગતવાર પ્રક્રિયાઓ ટેકનિકલ સચિવાલય દ્વારા નિરીક્ષણ માર્ગદર્શિકામાં સમાવેશ કરવા માટે વિકસાવવામાં આવશે, જેમાં કલમ VIII, ફકરા 21 (i) અનુસાર પરિષદ દ્વારા ધ્યાનમાં લેવા અને મંજૂર કરવા માટેની માર્ગદર્શિકા ધ્યાનમાં લેવામાં આવશે.

સુરક્ષા

43. તેમની પ્રવૃત્તિઓ હાથ ધરતી વખતે, નિરીક્ષકો અને નિરીક્ષણ સહાયકો નિરીક્ષણ સ્થળ પર સ્થાપિત સલામતી નિયમોનું પાલન કરશે, જેમાં સુવિધાની અંદર નિયંત્રિત વાતાવરણના રક્ષણ અને વ્યક્તિગત સલામતી માટેના નિયમોનો સમાવેશ થાય છે. આ આવશ્યકતાઓને અમલમાં મૂકવા માટે, કલમ VIII, ફકરા 21(i) અનુસાર પરિષદ દ્વારા યોગ્ય વિગતવાર પ્રક્રિયાઓ ધ્યાનમાં લેવામાં આવશે અને મંજૂર કરવામાં આવશે.

સંચાર

44. નિરીક્ષકોને સમગ્ર દેશમાં ટેકનિકલ સચિવાલયના મુખ્ય મથક સાથે વાતચીત કરવાનો અધિકાર રહેશે. આ હેતુ માટે તેઓ તેમના પોતાના, યોગ્ય રીતે પ્રમાણિત, મંજૂર સાધનોનો ઉપયોગ કરી શકે છે અને વિનંતી કરી શકે છે કે નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષ અથવા યજમાન રાજ્ય પક્ષ તેમને અન્ય ટેલિકોમ્યુનિકેશનની ઍક્સેસ પ્રદાન કરે. નિરીક્ષણ ટીમને પરિમિતિમાં પેટ્રોલિંગ કરતા કર્મચારીઓ અને નિરીક્ષણ ટીમના અન્ય સભ્યો વચ્ચે રેડિયો સંદેશાવ્યવહારની પોતાની દ્વિ-માર્ગી સિસ્ટમનો ઉપયોગ કરવાનો અધિકાર હશે.

નિરીક્ષણ ટીમ અને નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષના અધિકારો

45. નિરીક્ષણ ટીમ, આ સંમેલનના સંબંધિત લેખો અને જોડાણો તેમજ નિરીક્ષણ માર્ગદર્શિકામાં દર્શાવેલ સુવિધા કરારો અને પ્રક્રિયાઓ અનુસાર, નિરીક્ષણ સ્થળ પર અવરોધ વિના પ્રવેશનો અધિકાર ધરાવશે. નિરીક્ષણ કરાયેલ વસ્તુઓ નિરીક્ષકો દ્વારા પસંદ કરવામાં આવશે.

46. સંબંધિત તથ્યો સ્થાપિત કરવાના હેતુથી નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષના પ્રતિનિધિઓની હાજરીમાં કોઈપણ સુવિધા કર્મચારીઓની મુલાકાત લેવાનો નિરીક્ષકોને અધિકાર રહેશે. નિરીક્ષકો ફક્ત તે માહિતી અને ડેટાની વિનંતી કરશે જે નિરીક્ષણના સંચાલન માટે જરૂરી હોય, અને નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષ વિનંતી પર આવી માહિતી પ્રદાન કરશે. નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષને સુવિધા કર્મચારીઓને પૂછવામાં આવેલા પ્રશ્નો પર વાંધો ઉઠાવવાનો

અધિકાર હશે જો તે પ્રશ્નો નિરીક્ષણ સાથે સંબંધિત ન હોવાનું માનવામાં આવે. જો નિરીક્ષણ ટીમના વડા વાંધો ઉઠાવે છે અને તેમની સુસંગતતા જણાવે છે, તો પ્રશ્નો જવાબ માટે નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષને લેખિતમાં પૂરા પાડવામાં આવશે. નિરીક્ષણ ટીમ નિરીક્ષણ અહેવાલના તે ભાગમાં ઇન્ટરવ્યુની મંજૂરી આપવાનો ઇનકાર અથવા પ્રશ્નોના જવાબ આપવાનો ઇનકાર અને આપેલા કોઈપણ સ્પષ્ટતા નોંધી શકે છે જે નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષના સહયોગ સાથે સંબંધિત છે.

47. નિરીક્ષકોને તેમના મિશનના સંચાલન માટે સંબંધિત લાગે તેવા દસ્તાવેજો અને રેકોર્ડનું નિરીક્ષણ કરવાનો અધિકાર રહેશે.

48. નિરીક્ષકોને નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષ અથવા નિરીક્ષણ કરાયેલ સુવિધાના પ્રતિનિધિઓ દ્વારા તેમની વિનંતી પર ફોટોગ્રાફ્સ લેવાનો અધિકાર રહેશે. તાત્કાલિક વિકાસ ફોટોગ્રાફિક પ્રિન્ટ લેવાની ક્ષમતા ઉપલબ્ધ રહેશે. નિરીક્ષણ ટીમ નક્કી કરશે કે ફોટોગ્રાફ્સ વિનંતી કરેલા ફોટોગ્રાફ્સ સાથે સુસંગત છે કે નહીં અને, જો નહીં, તો પુનરાવર્તિત ફોટોગ્રાફ્સ લેવામાં આવશે. નિરીક્ષણ ટીમ અને નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષ દરેકે દરેક ફોટોગ્રાફની એક નકલ જાળવી રાખશે.

49. નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષના પ્રતિનિધિઓને નિરીક્ષણ ટીમ દ્વારા હાથ ધરવામાં આવતી બધી ચકાસણી પ્રવૃત્તિઓનું નિરીક્ષણ કરવાનો અધિકાર રહેશે.

50. નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષ, તેની વિનંતી પર, ટેકનિકલ સચિવાલય દ્વારા તેની સુવિધા(ies) વિશે એકત્રિત કરવામાં આવેલી માહિતી અને ડેટાની નકલો પ્રાપ્ત કરશે.

51. નિરીક્ષણ દરમિયાન ઉદ્ભવતી અસ્પષ્ટતાઓના સંદર્ભમાં સ્પષ્ટતાઓની વિનંતી કરવાનો નિરીક્ષકોને અધિકાર રહેશે. આવી વિનંતીઓ નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષના પ્રતિનિધિ દ્વારા તાત્કાલિક કરવામાં આવશે. નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષના પ્રતિનિધિ નિરીક્ષણ દરમિયાન નિરીક્ષણ ટીમને અસ્પષ્ટતા દૂર કરવા માટે જરૂરી સ્પષ્ટતા પ્રદાન કરશે. જો નિરીક્ષણ સ્થળની અંદર સ્થિત કોઈ વસ્તુ અથવા ઇમારતને લગતા પ્રશ્નોનું નિરાકરણ ન આવે, તો જો વિનંતી કરવામાં આવે તો, તેના સ્વભાવ અને કાર્યને સ્પષ્ટ કરવા માટે વસ્તુ અથવા ઇમારતનો ફોટોગ્રાફ લેવામાં આવશે. જો નિરીક્ષણ દરમિયાન અસ્પષ્ટતા દૂર કરી શકાતી નથી, તો નિરીક્ષકો તાત્કાલિક ટેકનિકલ સચિવાલયને જાણ કરશે. નિરીક્ષકો નિરીક્ષણ અહેવાલમાં આવા કોઈપણ વણઉકેલાયેલા પ્રશ્ન, સંબંધિત સ્પષ્ટતાઓ અને લેવામાં આવેલા કોઈપણ ફોટોગ્રાફ્સની નકલનો સમાવેશ કરશે.

નમૂનાઓનો સંગ્રહ, સંચાલન અને વિશ્લેષણ

52. નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષ અથવા નિરીક્ષણ કરેલ સુવિધાના પ્રતિનિધિઓ નિરીક્ષકોની હાજરીમાં નિરીક્ષણ ટીમની વિનંતી પર નમૂનાઓ લેશે. જો નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષ અથવા નિરીક્ષણ કરાયેલ સુવિધાના પ્રતિનિધિઓ સાથે અગાઉથી સંમતિ આપવામાં આવે, તો નિરીક્ષણ ટીમ પોતે નમૂનાઓ લઈ શકે છે.

53. શક્ય હોય ત્યાં, નમૂનાઓનું વિશ્લેષણ સ્થળ પર જ કરવામાં આવશે. નિરીક્ષણ ટીમને તેના દ્વારા લાવવામાં આવેલા માન્ય સાધનોનો ઉપયોગ કરીને નમૂનાઓનું સ્થળ પર વિશ્લેષણ કરવાનો અધિકાર રહેશે. નિરીક્ષણ ટીમની વિનંતી પર, નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષ, સંમત પ્રક્રિયાઓ અનુસાર, સ્થળ પર નમૂનાઓના વિશ્લેષણ માટે સહાય પૂરી પાડશે. વૈકલ્પિક રીતે, નિરીક્ષણ ટીમ વિનંતી કરી શકે છે કે

તેની હાજરીમાં સ્થળ પર યોગ્ય વિશ્લેષણ કરવામાં આવે.

54. નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષને લેવામાં આવેલા બધા નમૂનાઓના ભાગો રાખવાનો અથવા ડુપ્લિકેટ નમૂનાઓ લેવાનો અને જ્યારે નમૂનાઓનું સ્થળ પર વિશ્લેષણ કરવામાં આવે ત્યારે હાજર રહેવાનો અધિકાર છે.

55. નિરીક્ષણ ટીમ, જો તે જરૂરી માને છે, તો સંસ્થા દ્વારા નિયુક્ત પ્રયોગશાળાઓમાં વિશ્લેષણ માટે નમૂનાઓ સ્થળની બહાર સ્થાનાંતરિત કરશે.

56. નમૂનાઓની સુરક્ષા, અખંડિતતા અને જાળવણી અને સ્થળની બહાર વિશ્લેષણ માટે સ્થાનાંતરિત નમૂનાઓની ગુપ્તતા સુરક્ષિત રહે તે સુનિશ્ચિત કરવાની પ્રાથમિક જવાબદારી ડિરેક્ટર-જનરલની રહેશે. ડિરેક્ટર-જનરલ નિરીક્ષણ માર્ગદર્શિકામાં સમાવિષ્ટ કરવા માટે, કલમ VIII, ફકરા 21(i) અનુસાર પરિષદ દ્વારા ધ્યાનમાં લેવામાં આવતી અને મંજૂર કરવામાં આવતી પ્રક્રિયાઓ અનુસાર આમ કરશે. તે:

(a) નમૂનાઓના સંગ્રહ, હેન્ડલિંગ, પરિવહન અને વિશ્લેષણને નિયંત્રિત કરતી કડક વ્યવસ્થા સ્થાપિત કરશે;

(b) વિવિધ પ્રકારના વિશ્લેષણ કરવા માટે નિયુક્ત પ્રયોગશાળાઓને પ્રમાણિત કરશે;

(c) આ નિયુક્ત પ્રયોગશાળાઓ, મોબાઇલ વિશ્લેષણાત્મક ઉપકરણો અને પ્રક્રિયાઓ પર સાધનો અને પ્રક્રિયાઓના માનકીકરણનું નિરીક્ષણ કરશે, અને આ પ્રયોગશાળાઓ, મોબાઇલ ઉપકરણો અને પ્રક્રિયાઓના પ્રમાણપત્રના સંબંધમાં ગુણવત્તા નિયંત્રણ અને એકંદર ધોરણોનું નિરીક્ષણ કરશે; અને

(d) નિયુક્ત પ્રયોગશાળાઓમાંથી એવી પ્રયોગશાળાઓ પસંદ કરશે જે ચોક્કસ તપાસના સંબંધમાં વિશ્લેષણાત્મક અથવા અન્ય કાર્યો કરશે.

57. જ્યારે સ્થળ બહાર વિશ્લેષણ કરવામાં આવે છે, ત્યારે નમૂનાઓનું વિશ્લેષણ ઓછામાં ઓછી બે નિયુક્ત પ્રયોગશાળાઓમાં કરવામાં આવશે. ટેકનિકલ સચિવાલય વિશ્લેષણની ઝડપી પ્રક્રિયા સુનિશ્ચિત કરશે. નમૂનાઓનો હિસાબ ટેકનિકલ સચિવાલય દ્વારા લેવામાં આવશે અને કોઈપણ ન વપરાયેલ નમૂનાઓ અથવા તેના ભાગો ટેકનિકલ સચિવાલયને પરત કરવામાં આવશે.

58. ટેકનિકલ સચિવાલય આ સંમેલનના પાલનને લગતા નમૂનાઓના પ્રયોગશાળા વિશ્લેષણના પરિણામોનું સંકલન કરશે અને તેમને અંતિમ નિરીક્ષણ અહેવાલમાં સમાવિષ્ટ કરશે. ટેકનિકલ સચિવાલય અહેવાલમાં નિયુક્ત પ્રયોગશાળાઓ દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાતા ઉપકરણો અને પદ્ધતિ સંબંધિત વિગતવાર માહિતીનો સમાવેશ કરશે.

નિરીક્ષણ સમયગાળાનું વિસ્તરણ

59. નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષના પ્રતિનિધિ સાથે કરાર દ્વારા નિરીક્ષણનો સમયગાળો લંબાવી શકાય છે.

ડિબ્રીફિંગ

60. નિરીક્ષણ પૂર્ણ થયા પછી, નિરીક્ષણ ટીમ નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષના પ્રતિનિધિઓ અને નિરીક્ષણ સ્થળ માટે જવાબદાર કર્મચારીઓ સાથે મુલાકાત કરશે જેથી નિરીક્ષણ ટીમના પ્રારંભિક તારણોની સમીક્ષા કરી શકાય અને કોઈપણ અસ્પષ્ટતાઓને સ્પષ્ટ કરી શકાય. નિરીક્ષણ ટીમ નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષના પ્રતિનિધિઓને તેના પ્રારંભિક તારણો

માનકકૃત ફોર્મેટ અનુસાર લેખિત સ્વરૂપમાં પ્રદાન કરશે, સાથે સાથે કોઈપણ નમૂનાઓની સૂચિ અને લેખિત માહિતી અને એકત્રિત કરેલા ડેટા અને સ્થળ પરથી લઈ જવા માટેની અન્ય સામગ્રીની નકલો પણ પ્રદાન કરશે. દસ્તાવેજ પર નિરીક્ષણ ટીમના વડા દ્વારા સહી કરવામાં આવશે. દસ્તાવેજની સામગ્રી પર તેમણે ધ્યાન આપ્યું છે તે દર્શાવવા માટે, નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષના પ્રતિનિધિ દસ્તાવેજ પર પ્રતિહસ્તાક્ષર કરશે. આ બેઠક

નિરીક્ષણ પૂર્ણ થયાના 24 કલાક પછી પૂર્ણ થશે નહીં.

F. પ્રસ્થાન

61. નિરીક્ષણ પછીની પ્રક્રિયાઓ પૂર્ણ થયા પછી, નિરીક્ષણ ટીમ શક્ય તેટલી વહેલી તકે નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષ અથવા યજમાન રાજ્યના પ્રદેશ છોડી દેશે.

G. અહેવાલો

62. નિરીક્ષણ પછી 10 દિવસ પછી, નિરીક્ષકો તેમના દ્વારા હાથ ધરવામાં આવેલી પ્રવૃત્તિઓ અને તેમના તારણો પર એક વાસ્તવિક, અંતિમ અહેવાલ તૈયાર કરશે. તેમાં ફક્ત આ સંમેલનના પાલનને લગતા તથ્યો હશે, જેમ કે નિરીક્ષણ આદેશ હેઠળ જોગવાઈ કરવામાં આવી છે. અહેવાલમાં રાજ્ય પક્ષે નિરીક્ષણ ટીમ સાથે કેવી રીતે સહકાર આપ્યો તે અંગેની માહિતી પણ પ્રદાન કરવામાં આવશે.

નિરીક્ષકો દ્વારા કરવામાં આવેલા વિવિધ અવલોકનો અહેવાલ સાથે જોડી શકાય છે. અહેવાલ ગુપ્ત રાખવામાં આવશે.

63. અંતિમ અહેવાલ તાત્કાલિક નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષને સબમિટ કરવામાં આવશે. નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષ તેના તારણો પર તાત્કાલિક જે પણ લેખિત ટિપ્પણીઓ કરી શકે છે તે તેની સાથે જોડવામાં આવશે.

નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષ દ્વારા કરવામાં આવેલી જોડાયેલ ટિપ્પણીઓ સાથેનો અંતિમ અહેવાલ નિરીક્ષણ પછી 30 દિવસની અંદર ડિરેક્ટર-જનરલને સુપરત કરવામાં આવશે.

64. જો રિપોર્ટમાં અનિશ્ચિતતાઓ હોય, અથવા રાષ્ટ્રીય સત્તાવાળાઓ અને નિરીક્ષકો વચ્ચેનો સહયોગ જરૂરી ધોરણો મુજબ ન હોય, તો ડિરેક્ટર-જનરલ સ્પષ્ટતા માટે રાજ્ય પક્ષનો સંપર્ક કરશે.

65. જો અનિશ્ચિતતાઓ દૂર કરી શકાતી નથી અથવા સ્થાપિત તથ્યો એવી પ્રકૃતિના છે કે જે સૂચવે છે કે આ સંમેલન હેઠળ હાથ ધરવામાં આવેલી જવાબદારીઓ પૂર્ણ થઈ નથી, તો ડિરેક્ટર-જનરલ વિલંબ કર્યા વિના એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલને જાણ કરશે.

H. સામાન્ય જોગવાઈઓનો ઉપયોગ

66. આ ભાગની જોગવાઈઓ આ સંમેલન અનુસાર કરવામાં આવતા તમામ નિરીક્ષણો પર લાગુ પડશે, સિવાય કે જ્યાં આ ભાગની જોગવાઈઓ આ પરિશિષ્ટના ભાગ III થી XI માં ચોક્કસ પ્રકારના નિરીક્ષણો માટે નિર્ધારિત જોગવાઈઓથી અલગ હોય, જે કિસ્સામાં પછીની જોગવાઈઓ પ્રાધાન્ય લેશે.

ભાગ III

કલમ IV, V અને VI, ફકરા 3 અનુસાર ચકાસણી પગલાં માટેની સામાન્ય જોગવાઈઓ

A. પ્રારંભિક નિરીક્ષણો અને સુવિધા કરારો

1. કલમ IV, V, અને VI, ફકરા 3 અનુસાર સ્થળ પર નિરીક્ષણને આધીન દરેક જાહેર કરાયેલ સુવિધા, સુવિધા જાહેર થયા પછી તરત જ પ્રારંભિક નિરીક્ષણ પ્રાપ્ત કરશે. સુવિધાના આ નિરીક્ષણનો હેતુ પૂરી પાડવામાં આવેલી માહિતીની ચકાસણી કરવાનો અને સુવિધા પર ભાવિ ચકાસણી પ્રવૃત્તિઓનું આયોજન કરવા માટે જરૂરી કોઈપણ વધારાની માહિતી મેળવવાનો રહેશે, જેમાં સ્થળ પર નિરીક્ષણ અને સ્થળ પરના સાધનો સાથે સતત દેખરેખનો સમાવેશ થાય છે, અને સુવિધા કરારો પર કામ કરવાનો રહેશે.

2. પક્ષકારો રાજ્યો ખાતરી કરશે કે આ સંમેલન તેમના માટે અમલમાં આવ્યા પછી સ્થાપિત સમયમર્યાદામાં તમામ સુવિધાઓ પર ઘોષણાઓની ચકાસણી અને વ્યવસ્થિત ચકાસણી પગલાંની શરૂઆત ટેકનિકલ સચિવાલય દ્વારા પૂર્ણ કરી શકાય.

3. દરેક રાજ્ય પક્ષ કલમ IV, V, અને VI, ફકરા 3 અનુસાર જાહેર કરાયેલ અને સ્થળ નિરીક્ષણને આધીન દરેક સુવિધા માટે સંસ્થા સાથે સુવિધા કરાર કરશે.

4. રાસાયણિક શસ્ત્રો વિનાશ સુવિધા સિવાય, જેના પર ફકરા 5 થી 7 લાગુ પડશે, સુવિધા કરારો આ સંમેલન રાજ્ય પક્ષ માટે અમલમાં આવ્યાના 180 દિવસ પછી અથવા સુવિધા પ્રથમ વખત જાહેર થયા પછી પૂર્ણ કરવામાં આવશે નહીં.

5. રાજ્ય પક્ષ માટે આ સંમેલન અમલમાં આવ્યાના એક વર્ષથી વધુ સમય પછી રાસાયણિક શસ્ત્રો નાશ કરવાની સુવિધા કાર્યરત થાય છે, તો સુવિધા કરાર સુવિધા કાર્યરત થવાના ઓછામાં ઓછા 180 દિવસ પહેલાં પૂર્ણ થવો જોઈએ.

6. રાસાયણિક શસ્ત્રો નાશ કરવાની સુવિધાના કિસ્સામાં જે આ સંમેલન રાજ્ય પક્ષ માટે અમલમાં આવે ત્યારે કાર્યરત હોય છે, અથવા તે પછી એક વર્ષ કરતાં વધુ સમય પછી કામગીરી શરૂ કરે છે, સુવિધા કરાર રાજ્ય પક્ષ માટે આ સંમેલન અમલમાં આવે તે પછી 210 દિવસ પછી પૂર્ણ થશે નહીં, સિવાય કે એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ નક્કી કરી શકે કે સંક્રમણાત્મક ચકાસણી વ્યવસ્થાઓ, મંજૂર કરવામાં આવી છે.

આ પરિશિષ્ટના ભાગ IV(A), ફકરા 51 અનુસાર અને સંક્રમણ સુવિધા કરાર સહિત, સ્થળ પર નિરીક્ષણ અને સ્થળ પરના સાધનો સાથે દેખરેખ દ્વારા ચકાસણી માટેની જોગવાઈઓ અને વ્યવસ્થાઓના ઉપયોગ માટે સમયમર્યાદા પૂરતી છે.

7. ફકરા 6 માં ઉલ્લેખિત સુવિધાના કિસ્સામાં, જે રાજ્ય પક્ષ માટે આ સંમેલન અમલમાં આવ્યા પછી બે વર્ષ પછી કામગીરી બંધ કરશે, એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ નક્કી કરી શકે છે કે આ પરિશિષ્ટના ભાગ IV(A), ફકરા 51 અનુસાર મંજૂર કરાયેલ સંક્રમણાત્મક ચકાસણી વ્યવસ્થાઓ અને સંક્રમણાત્મક સુવિધા કરાર સહિત, સ્થળ પર ચકાસણી માટેની જોગવાઈઓ

ઓન-સાઇટ સાધનો સાથે નિરીક્ષણ અને દેખરેખ, અને વ્યવસ્થાઓના ઉપયોગ માટે સમયમર્યાદા, પૂરતી છે.

8. સુવિધા કરારો આવા કરારો માટેના મોડેલો પર આધારિત હશે અને વિગતવાર વ્યવસ્થાઓ પ્રદાન કરશે જે દરેક સુવિધા પર નિરીક્ષણોને નિયંત્રિત કરશે. મોડેલ કરારોમાં ભવિષ્યના તકનીકી વિકાસને ધ્યાનમાં લેવાની જોગવાઈઓ શામેલ હશે અને કલમ VIII, ફકરા 21 (i) અનુસાર કોન્ફરન્સ દ્વારા ધ્યાનમાં લેવામાં આવશે અને મંજૂર કરવામાં આવશે.

9. ટેકનિકલ સચિવાલય દરેક સાઇટ પર ફોટોગ્રાફ્સ, યોજનાઓ અને અન્ય માહિતી માટે સીલબંધ કન્ટેનર રાખી શકે છે જેનો તે અનુગામી નિરીક્ષણો દરમિયાન સંદર્ભ લેવા માંગે છે.

B. સ્થાયી વ્યવસ્થા

10. જ્યાં લાગુ પડે ત્યાં, ટેકનિકલ સચિવાલયને આ સંમેલનમાં સંબંધિત જોગવાઈઓ અને રાજ્યો પક્ષો અને સંગઠન વચ્ચેના સુવિધા કરારો અનુસાર સતત દેખરેખ સાધનો અને સિસ્ટમો અને સીલ સ્થાપિત કરવાનો અને તેનો ઉપયોગ કરવાનો અધિકાર રહેશે.

11. નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષને, સંમત પ્રક્રિયાઓ અનુસાર, નિરીક્ષણ ટીમ દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાતા અથવા સ્થાપિત કોઈપણ સાધનનું નિરીક્ષણ કરવાનો અને નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષના પ્રતિનિધિઓની હાજરીમાં તેનું પરીક્ષણ કરવાનો અધિકાર રહેશે. નિરીક્ષણ ટીમને રાસાયણિક શસ્ત્રોના વિનાશની તકનીકી પ્રક્રિયાના પોતાના નિરીક્ષણ માટે નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષ દ્વારા સ્થાપિત સાધનોનો ઉપયોગ કરવાનો અધિકાર રહેશે. આ માટે, નિરીક્ષણ ટીમને તે સાધનોનું નિરીક્ષણ કરવાનો અધિકાર રહેશે જેનો ઉપયોગ તે રાસાયણિક શસ્ત્રોના વિનાશની ચકાસણીના હેતુ માટે કરવા માંગે છે અને તેની હાજરીમાં તેનું પરીક્ષણ કરાવવાનો અધિકાર રહેશે.

12. નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષ સતત દેખરેખ સાધનો અને સિસ્ટમોની સ્થાપના માટે જરૂરી તૈયારી અને સમર્થન પૂરું પાડશે.

૧૩. ફકરા ૧૧ અને ૧૨ ને અમલમાં મૂકવા માટે, કલમ VIII, ફકરા ૨૧ (i) અનુસાર પરિષદ દ્વારા યોગ્ય વિગતવાર પ્રક્રિયાઓ ધ્યાનમાં લેવામાં આવશે અને મંજૂર કરવામાં આવશે.

૧૪. નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષ તાત્કાલિક ટેકનિકલ સચિવાલયને જાણ કરશે જો કોઈ ઘટના એવી સુવિધામાં બને અથવા બની શકે જ્યાં દેખરેખ સાધનો સ્થાપિત હોય, જેની દેખરેખ પ્રણાલી પર અસર પડી શકે. નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષ મોનિટરિંગ પ્રણાલીના સંચાલનને પુનઃસ્થાપિત કરવા અને જો જરૂરી હોય તો, શક્ય તેટલી વહેલી તકે વચગાળાના

પગલાં સ્થાપિત કરવા માટે ટેકનિકલ સચિવાલય સાથે અનુગામી કાર્યવાહીનું સંકલન કરશે.

૧૫. નિરીક્ષણ ટીમ દરેક નિરીક્ષણ દરમિયાન ચકાસશે કે દેખરેખ પ્રણાલી યોગ્ય રીતે કાર્ય કરે છે અને સ્થાપિત સીલ સાથે ચેડા કરવામાં આવ્યા નથી. વધુમાં, નિરીક્ષણ પ્રણાલીની સેવા માટે મુલાકાતો જરૂરી જાળવણી અથવા સાધનોની ફેરબદલ કરવા અથવા જરૂરિયાત મુજબ દેખરેખ પ્રણાલીના કવરેજને સમાયોજિત કરવા માટે જરૂરી હોઈ શકે છે.

૧૬. જો મોનિટરિંગ સિસ્ટમ કોઈ વિસંગતતા દર્શાવે છે, તો ટેકનિકલ સચિવાલય તાત્કાલિક પગલાં લેશે કે શું આ સાધનસામગ્રીની ખામી અથવા સુવિધા પરની પ્રવૃત્તિઓને કારણે થયું છે. જો, આ તપાસ પછી, સમસ્યા ઉકેલાઈ ન જાય, તો ટેકનિકલ સચિવાલય તાત્કાલિક વાસ્તવિક પરિસ્થિતિની ખાતરી કરશે, જેમાં તાત્કાલિક સ્થળ પર નિરીક્ષણ દ્વારા અથવા જો જરૂરી હોય તો સુવિધાની મુલાકાત દ્વારા સમાવેશ થાય છે.

ટેકનિકલ સચિવાલય આવી કોઈપણ સમસ્યાની જાણ નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષને કરશે જે તેના નિરાકરણમાં મદદ કરશે.

C. પૂર્વ-નિરીક્ષણ પ્રવૃત્તિઓ

૧૭. નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષ, ફકરા ૧૮ માં ઉલ્લેખિત કર્યા સિવાય, પ્રવેશ બિંદુ પર નિરીક્ષણ ટીમના આયોજિત આગમનના ઓછામાં ઓછા ૨૪ કલાક અગાઉ નિરીક્ષણની જાણ કરશે.

૧૮. નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષને પ્રવેશ બિંદુ પર નિરીક્ષણ ટીમના આગમનના અંદાજિત સમયના ઓછામાં ઓછા ૭૨ કલાક અગાઉ પ્રારંભિક નિરીક્ષણની જાણ કરવામાં આવશે.

ભાગ IV(A)

રાસાયણિક શસ્ત્રોનો વિનાશ અને તેની ચકાસણી

લેખ IV અનુસાર

A. ઘોષણાઓ

રાસાયણિક શસ્ત્રો

1. કલમ III, ફકરા 1 (a) (ii) અનુસાર રાજ્ય પક્ષ દ્વારા રાસાયણિક શસ્ત્રોની ઘોષણામાં નીચેનાનો સમાવેશ થશે:

(a) જાહેર કરાયેલ દરેક રસાયણનો કુલ જથ્થો;

(b) દરેક રાસાયણિક શસ્ત્રો સંગ્રહ સુવિધાનું ચોક્કસ સ્થાન, આ દ્વારા વ્યક્ત કરવામાં આવે છે: (i) નામ;

(ii) ભૌગોલિક કોઓર્ડિનેટ્સ; અને

(iii) સીમા નકશો અને સુવિધાની અંદર બંકરો/સંગ્રહ વિસ્તારોનું સ્થાન સહિત વિગતવાર સાઇટ ડાયાગ્રામ;

(c) દરેક રાસાયણિક શસ્ત્રોના સંગ્રહ સુવિધા માટે વિગતવાર ઇન્વેન્ટરીમાં શામેલ છે:

(i) કલમ II અનુસાર રાસાયણિક શસ્ત્રો તરીકે વ્યાખ્યાયિત રસાયણો;

(ii) રાસાયણિક શસ્ત્રો તરીકે વ્યાખ્યાયિત ખાલી દારૂગોળો, પેટા-યુદ્ધગોળો, ઉપકરણો અને સાધનો;

(iii) પેટા-ફકરા (ii) માં ઉલ્લેખિત દારૂગોળો, પેટા-યુદ્ધગોળો, ઉપકરણો અથવા સાધનોના ઉપયોગ સાથે સીધા ઉપયોગ માટે ખાસ રચાયેલ સાધનો;

(iv) પેટા-ફકરા (ii) માં ઉલ્લેખિત દારૂગોળો, પેટા-યુદ્ધગોળો, ઉપકરણો અથવા સાધનોના ઉપયોગ સાથે સીધા ઉપયોગ માટે ખાસ રચાયેલ રસાયણો.

2. ફકરા 1 (c) (i) માં ઉલ્લેખિત રસાયણોની ઘોષણા માટે નીચે મુજબ લાગુ પડશે:

(a) રસાયણોની જાહેરાત રસાયણો પરના પરિશિષ્ટમાં ઉલ્લેખિત સમયપત્રક અનુસાર કરવામાં આવશે;

(b) રસાયણોની પરિશિષ્ટમાં સૂચિમાં સૂચિબદ્ધ ન હોય તેવા રસાયણ માટે, યોગ્ય સમયપત્રકમાં રસાયણના શક્ય સોંપણી માટે જરૂરી માહિતી પૂરી પાડવામાં આવશે, જેમાં શુદ્ધ સંયોજનની ઝેરીતાનો સમાવેશ થાય છે. પુરોગામી માટે, મુખ્ય અંતિમ પ્રતિક્રિયા ઉત્પાદન(s) ની ઝેરીતા અને ઓળખ પૂરી પાડવામાં આવશે;

(c) રસાયણોને વર્તમાન ઇન્ટરનેશનલ યુનિયન ઓફ પ્યોર એન્ડ એપ્લાઇડ કેમિસ્ટ્રી (IUPAC) નામકરણ, માળખાકીય સૂત્ર અને રાસાયણિક સારાંશ સેવા રજિસ્ટ્રી નંબર અનુસાર રાસાયણિક નામ દ્વારા ઓળખવામાં આવશે, જો સોંપાયેલ હોય. પુરોગામી માટે, મુખ્ય અંતિમ પ્રતિક્રિયા ઉત્પાદન(ઓ) ની ઝેરીતા અને ઓળખ પૂરી પાડવામાં આવશે;

(d) બે કે તેથી વધુ રસાયણોના મિશ્રણ ધરાવતા કિસ્સાઓમાં, દરેક રસાયણને ઓળખવામાં આવશે અને દરેકની ટકાવારી પૂરી પાડવામાં આવશે, અને મિશ્રણને સૌથી ઝેરી રસાયણની શ્રેણી હેઠળ જાહેર કરવામાં આવશે. જો દ્વિસંગી રાસાયણિક શસ્ત્રના ઘટકમાં બે કે તેથી વધુ રસાયણોનું મિશ્રણ હોય, તો દરેક રસાયણને ઓળખવામાં આવશે અને દરેકની ટકાવારી પૂરી પાડવામાં આવશે;

(e) ફકરા 16 માં ઉલ્લેખિત રાસાયણિક શસ્ત્રોની શ્રેણીઓના માળખામાં સંબંધિત અંતિમ ઉત્પાદન હેઠળ દ્વિસંગી રાસાયણિક શસ્ત્રો જાહેર કરવામાં આવશે. દરેક પ્રકારના દ્વિસંગી રાસાયણિક દારૂગોળા, ઉપકરણ માટે નીચેની પૂરક માહિતી પૂરી પાડવામાં આવશે:

(i) ઝેરી અંતિમ ઉત્પાદનનું રાસાયણિક નામ;

(ii) દરેક ઘટકની રાસાયણિક રચના અને જથ્થો;

(iii) ઘટકો વચ્ચેનો વાસ્તવિક વજન ગુણોત્તર;

(iv) કયા ઘટકને મુખ્ય ઘટક માનવામાં આવે છે;

(v) ઝેરી અંતિમ ઉત્પાદનનો અંદાજિત જથ્થો મુખ્ય ઘટકમાંથી સ્ટોઇકિયોમેટ્રિક ધોરણે ગણતરી કરવામાં આવે છે, 100 ટકા ઉપજ ધારીને. ચોક્કસ ઝેરી અંતિમ ઉત્પાદન માટે બનાવાયેલ મુખ્ય ઘટકનો જાહેર કરેલ જથ્થો (ટનમાં)

આ ઝેરી અંતિમ ઉત્પાદનનો જથ્થો (ટનમાં) 100 ટકા ઉપજ ધારીને સ્ટોઇકિયોમેટ્રિક ધોરણે ગણતરી કરવામાં આવે છે;

(f) બહુઘટક રાસાયણિક શસ્ત્રો માટે, ઘોષણા દ્વિસંગી રાસાયણિક શસ્ત્રો માટે કલ્પના કરાયેલ સમાન હોવી જોઈએ;

(g) દરેક રસાયણ માટે સંગ્રહનું સ્વરૂપ, એટલે કે, દારૂગોળો, પેટા-યુદ્ધગાડીઓ, ઉપકરણો, સાધનો અથવા બલ્ક કન્ટેનર અને અન્ય કન્ટેનર જાહેર કરવામાં આવશે. સંગ્રહના દરેક સ્વરૂપ માટે નીચે મુજબ સૂચિબદ્ધ કરવામાં આવશે:

(i) પ્રકાર;

(ii) કદ અથવા કેલિબર;

(iii) વસ્તુઓની સંખ્યા; અને

(iv) દરેક વસ્તુ દીઠ રાસાયણિક ભરણનું નજીવું વજન;

(h) દરેક રસાયણ માટે સંગ્રહ સુવિધામાં હાજર કુલ વજન જાહેર કરવામાં આવશે; (i) વધુમાં, જથ્થાબંધ સંગ્રહિત રસાયણો માટે, જો જાણીતું હોય તો, ટકાવારી શુદ્ધતા જાહેર કરવામાં આવશે.

3. ફકરા 1 (c) (ii) માં ઉલ્લેખિત દરેક પ્રકારના ખાલી દારૂગોળો, પેટા-યુદ્ધગોળો, ઉપકરણો અથવા સાધનો માટે, માહિતીમાં શામેલ હોવું જોઈએ:

(a) વસ્તુઓની સંખ્યા;

(b) દરેક વસ્તુ દીઠ નજીવું ભરણ વોલ્યુમ;

(c) ઇચ્છિત રાસાયણિક ભરણ.

કલમ III, ફકરા 1 (a) (iii) અનુસાર રાસાયણિક શસ્ત્રોની ઘોષણાઓ

4. કલમ III, ફકરા 1 (a) (iii) અનુસાર રાસાયણિક શસ્ત્રોની ઘોષણામાં ઉપરોક્ત ફકરા 1 થી 3 માં ઉલ્લેખિત બધી માહિતી શામેલ હોવી જોઈએ. જે રાજ્ય પક્ષના પ્રદેશ પર રાસાયણિક શસ્ત્રો સ્થિત છે તેની જવાબદારી છે કે તે અન્ય રાજ્ય સાથે યોગ્ય વ્યવસ્થા કરે જેથી ખાતરી કરી શકાય કે ઘોષણાઓ કરવામાં આવે. જો જે રાજ્ય પક્ષના પ્રદેશ પર રાસાયણિક શસ્ત્રો સ્થિત છે તે આ ફકરા હેઠળ તેની જવાબદારીઓ પૂર્ણ કરવામાં સક્ષમ નથી, તો તે તેના કારણો જણાવશે.

ભૂતકાળના ટ્રાન્સફર અને રસીદોની ઘોષણાઓ

5. 1 જાન્યુઆરી 1946 થી રાસાયણિક શસ્ત્રો ટ્રાન્સફર અથવા પ્રાપ્ત કરનાર રાજ્ય પક્ષ કલમ III, ફકરા 1 (a) (iv) અનુસાર આ ટ્રાન્સફર અથવા પ્રાપ્તિઓ જાહેર કરશે, જો જથ્થાબંધ અને/અથવા દારૂગોળાના સ્વરૂપમાં પ્રતિ વર્ષ 1 ટન પ્રતિ રસાયણ કરતાં વધુ ટ્રાન્સફર અથવા પ્રાપ્તિ હોય. આ ઘોષણા ફકરા 1 અને 2 માં ઉલ્લેખિત ઇન્વેન્ટરી ફોર્મેટ અનુસાર કરવામાં આવશે. આ ઘોષણા સપ્લાયર અને પ્રાપ્તકર્તા દેશો, ટ્રાન્સફર અથવા પ્રાપ્તિની તારીખો અને શક્ય તેટલી ચોક્કસ રીતે, ટ્રાન્સફર કરેલી વસ્તુઓનું વર્તમાન સ્થાન પણ સૂચવશે. જ્યારે 1 જાન્યુઆરી 1946 અને 1 જાન્યુઆરી 1970 વચ્ચેના સમયગાળા માટે રાસાયણિક શસ્ત્રોના ટ્રાન્સફર અથવા પ્રાપ્તિ માટે બધી ઉલ્લેખિત માહિતી ઉપલબ્ધ ન હોય, ત્યારે રાજ્ય પક્ષ તેને હજુ પણ ઉપલબ્ધ કોઈપણ માહિતી જાહેર કરશે અને તે સંપૂર્ણ ઘોષણા કેમ સબમિટ કરી શકતું નથી તેનું સ્પષ્ટીકરણ પ્રદાન કરશે.

રાસાયણિક શસ્ત્રોના વિનાશ માટેની સામાન્ય યોજના રજૂ કરવી

6. કલમ III, ફકરા 1 (a) (v) અનુસાર સબમિટ કરાયેલ રાસાયણિક શસ્ત્રોના વિનાશ માટેની સામાન્ય યોજના, રાજ્ય પક્ષના સમગ્ર રાષ્ટ્રીય રાસાયણિક શસ્ત્રો વિનાશ કાર્યક્રમની ઝાંખી અને આ સંમેલનમાં સમાવિષ્ટ વિનાશની આવશ્યકતાઓને પૂર્ણ કરવા માટે રાજ્ય પક્ષના પ્રયાસો વિશે માહિતી પ્રદાન કરશે. યોજનામાં સ્પષ્ટ કરવામાં આવશે:

(a) વિનાશ માટે એક સામાન્ય સમયપત્રક, જેમાં દરેક વાર્ષિક વિનાશ સમયગાળામાં દરેક વર્તમાન રાસાયણિક શસ્ત્રો વિનાશ સુવિધા માટે અને જો શક્ય હોય તો, દરેક આયોજિત રાસાયણિક શસ્ત્રો વિનાશ સુવિધા માટે નાશ કરવાના આયોજન હેઠળના રાસાયણિક શસ્ત્રોના પ્રકારો અને અંદાજિત માત્રા આપવામાં આવશે;

(b) વિનાશ સમયગાળા દરમિયાન અસ્તિત્વમાં રહેલા અથવા સંચાલિત કરવાના આયોજન હેઠળના રાસાયણિક શસ્ત્રો વિનાશ સુવિધાઓની સંખ્યા;

(c) દરેક વર્તમાન અથવા આયોજિત રાસાયણિક શસ્ત્રો વિનાશ સુવિધા માટે:

(i) નામ અને સ્થાન; અને

(ii) રાસાયણિક શસ્ત્રોના પ્રકારો અને અંદાજિત માત્રા, અને નાશ કરવાના પ્રકાર (ઉદાહરણ તરીકે, ચેતા એજન્ટ અથવા ફોલ્લા એજન્ટ) અને રાસાયણિક ભરણનો અંદાજિત જથ્થો;

(d) વિનાશ સુવિધાઓના સંચાલન માટે કર્મચારીઓને તાલીમ આપવા માટેની યોજનાઓ અને કાર્યક્રમો; (e) સલામતી અને ઉત્સર્જન માટેના રાષ્ટ્રીય ધોરણો જે વિનાશ સુવિધાઓએ પૂર્ણ કરવા જોઈએ;

(f) રાસાયણિક શસ્ત્રોના વિનાશ માટે નવી પદ્ધતિઓના વિકાસ અને હાલની પદ્ધતિઓના સુધારણા અંગેની માહિતી;

(g) રાસાયણિક શસ્ત્રોનો નાશ કરવા માટેના ખર્ચ અંદાજ; અને

(h) કોઈપણ મુદ્દાઓ જે રાષ્ટ્રીય વિનાશ કાર્યક્રમ પર પ્રતિકૂળ અસર કરી શકે છે.

B. સંગ્રહ સુવિધા અને સંગ્રહ સુવિધાની તૈયારીને સુરક્ષિત કરવાના પગલાં

7. રાસાયણિક શસ્ત્રોની ઘોષણા સબમિટ કરતી વખતે, રાજ્ય પક્ષ તેની સંગ્રહ સુવિધાઓને સુરક્ષિત કરવા માટે યોગ્ય લાગે તેવા પગલાં લેશે અને તેના રાસાયણિક શસ્ત્રોની કોઈપણ હિલચાલને સુવિધાઓમાંથી બહાર કાઢવાથી અટકાવશે, સિવાય કે તેમને વિનાશ માટે દૂર કરવામાં આવે.

8. રાજ્ય પક્ષ ખાતરી કરશે કે તેના સંગ્રહ સુવિધાઓ પર રાસાયણિક શસ્ત્રો ફકરા 37 થી 49 અનુસાર ચકાસણી માટે તૈયાર ઍક્સેસને મંજૂરી આપવા માટે ગોઠવેલા છે.

9. જ્યારે સંગ્રહ સુવિધા રાસાયણિક શસ્ત્રોના વિનાશ માટે દૂર કરવા સિવાય સુવિધાની બહાર કોઈપણ હિલચાલ માટે બંધ રહે છે, ત્યારે રાજ્ય પક્ષ સુવિધા પર પ્રમાણભૂત જાળવણી પ્રવૃત્તિઓ ચાલુ રાખી શકે છે, જેમાં રાસાયણિક શસ્ત્રોનું પ્રમાણભૂત જાળવણી; સલામતી દેખરેખ અને ભૌતિક સુરક્ષા પ્રવૃત્તિઓ; અને વિનાશ માટે રાસાયણિક શસ્ત્રોની તૈયારીનો સમાવેશ થાય છે.

10. રાસાયણિક શસ્ત્રોની જાળવણી પ્રવૃત્તિઓમાં શામેલ હોવું જોઈએ નહીં:

(a) એજન્ટ અથવા યુદ્ધ સંસ્થાઓનું ફેરબદલ;

(b) યુદ્ધસામગ્રી, અથવા તેના ભાગો અથવા ઘટકોની મૂળ લાક્ષણિકતાઓમાં ફેરફાર. 11. બધી જાળવણી પ્રવૃત્તિઓ ટેકનિકલ સચિવાલય દ્વારા દેખરેખને આધીન રહેશે. C. વિનાશ

રાસાયણિક શસ્ત્રોના વિનાશ માટેના સિદ્ધાંતો અને પદ્ધતિઓ

12. "રાસાયણિક શસ્ત્રોનો વિનાશ" એટલે એવી પ્રક્રિયા જેના દ્વારા રસાયણોને અનિવાર્યપણે બદલી ન શકાય તેવા સ્વરૂપમાં રૂપાંતરિત કરવામાં આવે છે જે રાસાયણિક શસ્ત્રોના ઉત્પાદન માટે અયોગ્ય હોય છે, અને જે બદલી ન શકાય તેવા રીતે દારૂગોળો અને અન્ય ઉપકરણોને બિનઉપયોગી બનાવે છે.

13. દરેક રાજ્ય પક્ષ નક્કી કરશે કે તે રાસાયણિક શસ્ત્રોનો નાશ કેવી રીતે કરશે, સિવાય કે નીચેની પ્રક્રિયાઓનો ઉપયોગ કરી શકાશે નહીં: કોઈપણ પાણીમાં ડમ્પિંગ, જમીન દફન અથવા ખુલ્લા ખાડામાં બાળી નાખવા. તે ફક્ત ખાસ નિયુક્ત અને યોગ્ય રીતે ડિઝાઇન અને સજ્જ સુવિધાઓ પર જ રાસાયણિક શસ્ત્રોનો નાશ કરશે.

14. દરેક રાજ્ય પક્ષ ખાતરી કરશે કે તેની રાસાયણિક શસ્ત્રો વિનાશ સુવિધાઓ રાસાયણિક શસ્ત્રોના વિનાશને સુનિશ્ચિત કરવા માટે બનાવવામાં અને સંચાલિત કરવામાં આવે છે; અને વિનાશ પ્રક્રિયા આ સંમેલનની જોગવાઈઓ હેઠળ ચકાસી શકાય છે.

વિનાશનો ક્રમ

15. રાસાયણિક શસ્ત્રોના વિનાશનો ક્રમ કલમ I અને અન્ય કલમોમાં ઉલ્લેખિત જવાબદારીઓ પર આધારિત છે, જેમાં સ્થળ પર વ્યવસ્થિત ચકાસણી સંબંધિત જવાબદારીઓનો સમાવેશ થાય છે. તે વિનાશ સમયગાળા દરમિયાન અખંડ સુરક્ષા માટે રાજ્યો પક્ષોના હિતોને ધ્યાનમાં લે છે; વિનાશના તબક્કાના પ્રારંભિક ભાગમાં વિશ્વાસ નિર્માણ; રાસાયણિક શસ્ત્રોનો નાશ કરતી વખતે ધીમે ધીમે અનુભવ પ્રાપ્ત કરવો; અને ભંડારની વાસ્તવિક રચના અને રાસાયણિક શસ્ત્રોના વિનાશ માટે પસંદ કરેલી પદ્ધતિઓને ધ્યાનમાં લીધા વિના લાગુ પડવાની ક્ષમતા. વિનાશનો ક્રમ સ્તરીકરણના સિદ્ધાંત પર આધારિત છે.

16. વિનાશના હેતુ માટે, દરેક રાજ્ય પક્ષ દ્વારા જાહેર કરાયેલ રાસાયણિક શસ્ત્રોને ત્રણ શ્રેણીઓમાં વિભાજિત કરવામાં આવશે:

શ્રેણી 1: શેડ્યૂલ 1 ના આધારે રાસાયણિક શસ્ત્રો રસાયણો અને તેમના ભાગો અને ઘટકો;

શ્રેણી 2: અન્ય તમામ રસાયણો અને તેમના ભાગો અને ઘટકોના આધારે રાસાયણિક શસ્ત્રો;

શ્રેણી 3: રાસાયણિક શસ્ત્રોના ઉપયોગ સાથે સીધા ઉપયોગ માટે ખાસ રચાયેલ ખાલી દારૂગોળો અને ઉપકરણો અને સાધનો.

17. એક રાજ્ય પક્ષ શરૂ કરશે:

(a) આ સંમેલન અમલમાં આવ્યાના બે વર્ષ પછી શ્રેણી 1 રાસાયણિક શસ્ત્રોનો નાશ કરશે, અને આ સંમેલન અમલમાં આવ્યાના 10 વર્ષ પછી વિનાશ પૂર્ણ કરશે. એક રાજ્ય પક્ષ નીચેની વિનાશ સમયમર્યાદા અનુસાર રાસાયણિક શસ્ત્રોનો નાશ કરશે:

(i) તબક્કો 1: આ સંમેલન અમલમાં આવ્યાના બે વર્ષ પછી, તેની પ્રથમ વિનાશ સુવિધાનું પરીક્ષણ પૂર્ણ કરવું જોઈએ. આ સંમેલન અમલમાં આવ્યાના ત્રણ વર્ષ પછી કેટેગરી 1 રાસાયણિક શસ્ત્રોના ઓછામાં ઓછા 1 ટકાનો નાશ કરવો જોઈએ;

(ii) તબક્કો 2: આ સંમેલન અમલમાં આવ્યાના પાંચ વર્ષ પછી કેટેગરી 1 રાસાયણિક શસ્ત્રોના ઓછામાં ઓછા 20 ટકાનો નાશ કરવો જોઈએ;

(iii) તબક્કો 3: આ સંમેલન અમલમાં આવ્યાના સાત વર્ષ પછી કેટેગરી 1 રાસાયણિક શસ્ત્રોના ઓછામાં ઓછા 45 ટકાનો નાશ કરવો જોઈએ;

(iv) તબક્કો 4: આ સંમેલન અમલમાં આવ્યાના 10 વર્ષ પછી કેટેગરી 1 રાસાયણિક શસ્ત્રોનો નાશ કરવો જોઈએ;

(b) આ સંમેલન અમલમાં આવ્યાના એક વર્ષ પછી કેટેગરી 2 રાસાયણિક શસ્ત્રોનો નાશ કરવો અને આ સંમેલન અમલમાં આવ્યાના પાંચ વર્ષ પછી વિનાશ પૂર્ણ કરવો. શ્રેણી 2 રાસાયણિક શસ્ત્રોનો નાશ સમગ્ર વિનાશ સમયગાળા દરમિયાન સમાન વાર્ષિક વધારામાં કરવામાં આવશે. આવા શસ્ત્રો માટે સરખામણી પરિબળ શ્રેણી 2 માં રહેલા રસાયણોનું વજન છે; અને

(c) આ સંમેલન અમલમાં આવ્યાના એક વર્ષ પછી કેટેગરી 3 રાસાયણિક શસ્ત્રોનો નાશ કરવો, અને આ સંમેલન અમલમાં આવ્યાના પાંચ વર્ષ પછી વિનાશ પૂર્ણ કરવો. શ્રેણી 3 રાસાયણિક શસ્ત્રોનો નાશ સમગ્ર વિનાશ સમયગાળા દરમિયાન સમાન વાર્ષિક વધારામાં કરવામાં આવશે. ખાલી દારૂગોળો અને ઉપકરણો માટે સરખામણી પરિબળ નજીવી ભરણ વોલ્યુમ (m3) માં અને સાધનો માટે વસ્તુઓની સંખ્યામાં દર્શાવવામાં આવે છે.

૧૮. દ્વિસંગી રાસાયણિક શસ્ત્રોના વિનાશ માટે નીચે મુજબ લાગુ પડશે:

(a) વિનાશના ક્રમના હેતુઓ માટે, ચોક્કસ ઝેરી અંતિમ ઉત્પાદન માટે બનાવાયેલ મુખ્ય ઘટકનો જાહેર કરેલો જથ્થો (ટનમાં) આ ઝેરી અંતિમ ઉત્પાદનના જથ્થા (ટનમાં) ની સમકક્ષ ગણવામાં આવશે, જે સ્ટોઇકિયોમેટ્રિક ધોરણે ગણતરી કરવામાં આવશે, જે ૧૦૦ ટકા ઉપજ ધારે છે;

(b) મુખ્ય ઘટકના આપેલ જથ્થાનો નાશ કરવાની જરૂરિયાતમાં અન્ય ઘટકના અનુરૂપ જથ્થાનો નાશ કરવાની જરૂરિયાત શામેલ હશે, જે સંબંધિત પ્રકારના દ્વિસંગી રાસાયણિક યુદ્ધ ઉપકરણમાં ઘટકોના વાસ્તવિક વજન ગુણોત્તરથી ગણતરી કરવામાં આવશે;

(c) જો ઘટકો વચ્ચેના વાસ્તવિક વજન ગુણોત્તરના આધારે, અન્ય ઘટકનો વધુ ભાગ જરૂરી કરતાં વધુ જાહેર કરવામાં આવે છે, તો વિનાશ કામગીરી શરૂ થયા પછીના પ્રથમ બે વર્ષમાં વધારાનો નાશ કરવામાં આવશે;

(d) દરેક અનુગામી કાર્યકારી વર્ષના અંતે, રાજ્ય પક્ષ અન્ય જાહેર કરેલા ઘટકનો જથ્થો જાળવી શકે છે જે સંબંધિત પ્રકારના દ્વિસંગી રાસાયણિક શસ્ત્ર ઉપકરણમાં ઘટકોના વાસ્તવિક વજન ગુણોત્તરના આધારે નક્કી કરવામાં આવે છે.

19. બહુઘટક રાસાયણિક શસ્ત્રો માટે વિનાશનો ક્રમ દ્વિસંગી રાસાયણિક શસ્ત્રો માટે કલ્પના કરાયેલ ક્રમ જેવો જ રહેશે.

મધ્યવર્તી વિનાશની સમયમર્યાદામાં ફેરફાર

૨૦. એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ, કલમ III, ફકરા 1 (a) (v) અનુસાર રજૂ કરાયેલ રાસાયણિક શસ્ત્રોના વિનાશ માટેની સામાન્ય યોજનાઓની સમીક્ષા કરશે, અને ફકરા 6 અનુસાર, ફકરા 15 થી 19 માં દર્શાવેલ વિનાશના ક્રમ સાથે તેમની સુસંગતતાનું મૂલ્યાંકન કરશે. એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ કોઈપણ રાજ્ય પક્ષ સાથે સલાહ લેશે જેની યોજના અનુરૂપ નથી, તેનો ઉદ્દેશ્ય

યોજનાને અનુરૂપ બનાવવાનો છે.

૨૧. જો કોઈ રાજ્ય પક્ષ, તેના નિયંત્રણની બહારના અસાધારણ સંજોગોને કારણે, માને છે કે તે શ્રેણી 1 રાસાયણિક શસ્ત્રોના વિનાશના ક્રમના તબક્કા 1, તબક્કા 2 અથવા તબક્કા 3 માટે ઉલ્લેખિત વિનાશનું સ્તર પ્રાપ્ત કરી શકતો નથી, તો તે તે સ્તરોમાં ફેરફારોનો પ્રસ્તાવ મૂકી શકે છે. આ સંમેલન અમલમાં આવ્યાના 120 દિવસ પછી આવો પ્રસ્તાવ રજૂ કરવો જોઈએ અને તેમાં દરખાસ્તના કારણોની વિગતવાર સમજૂતી હોવી જોઈએ.

22. દરેક રાજ્ય પક્ષ ફકરા 17(a) માં દર્શાવેલ નાશ સમયમર્યાદા અનુસાર શ્રેણી 1 રાસાયણિક શસ્ત્રોના વિનાશને સુનિશ્ચિત કરવા માટે તમામ જરૂરી પગલાં લેશે, જેમ કે ફકરા 21 અનુસાર બદલાયેલ છે. જો કે, જો કોઈ રાજ્ય પક્ષ માને છે કે તે મધ્યવર્તી વિનાશ સમયમર્યાદા દ્વારા જરૂરી શ્રેણી 1 રાસાયણિક શસ્ત્રોના ટકાવારીના વિનાશને સુનિશ્ચિત કરવામાં અસમર્થ રહેશે, તો તે એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલને તે સમયમર્યાદા પૂરી કરવા માટે તેની જવાબદારીના વિસ્તરણને મંજૂરી આપવા માટે કોન્ફરન્સને ભલામણ કરવા વિનંતી કરી શકે છે. આવી વિનંતી મધ્યવર્તી વિનાશ સમયમર્યાદાના ઓછામાં ઓછા 180 દિવસ પહેલાં કરવી જોઈએ અને તેમાં વિનંતીના કારણો અને રાજ્ય પક્ષની યોજનાઓનું વિગતવાર સમજૂતી હોવી જોઈએ જેથી ખાતરી કરી શકાય કે તે આગામી મધ્યવર્તી વિનાશ સમયમર્યાદા પૂરી કરવા માટે તેની જવાબદારી પૂર્ણ કરી શકશે.

23. જો વિસ્તરણ મંજૂર કરવામાં આવે છે, તો રાજ્ય પક્ષ હજુ પણ આગામી વિનાશ સમયમર્યાદા માટે નિર્ધારિત સંચિત વિનાશ આવશ્યકતાઓને પૂર્ણ કરવાની જવાબદારી હેઠળ રહેશે. આ કલમ અનુસાર આપવામાં આવેલા વધારા, કોઈપણ રીતે, આ સંમેલનના અમલમાં આવ્યાના 10 વર્ષ પછી તમામ શ્રેણી 1 રાસાયણિક શસ્ત્રોનો નાશ કરવાની રાજ્ય પક્ષની જવાબદારીમાં ફેરફાર કરશે નહીં.

વિનાશ પૂર્ણ કરવા માટેની સમયમર્યાદામાં વધારો

24. જો કોઈ રાજ્ય પક્ષ માને છે કે તે આ સંમેલનના અમલમાં આવ્યાના 10 વર્ષ પછી તમામ શ્રેણી 1 રાસાયણિક શસ્ત્રોનો નાશ સુનિશ્ચિત કરવામાં અસમર્થ રહેશે, તો તે આવા રાસાયણિક શસ્ત્રોના નાશને પૂર્ણ કરવા માટેની સમયમર્યાદા વધારવા માટે એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલને વિનંતી સબમિટ કરી શકે છે. આવી વિનંતી આ સંમેલનના અમલમાં આવ્યાના નવ વર્ષ પછી થવી જોઈએ નહીં.

25. વિનંતીમાં શામેલ હશે:

(a) પ્રસ્તાવિત વિસ્તરણનો સમયગાળો;

(b) પ્રસ્તાવિત વિસ્તરણના કારણોની વિગતવાર સમજૂતી; અને

(c) પ્રસ્તાવિત વિસ્તરણ દરમિયાન વિનાશ માટે વિગતવાર યોજના અને વિનાશ માટે મૂળ 10-વર્ષના સમયગાળાનો બાકીનો ભાગ.

26. વિનંતી પર નિર્ણય કોન્ફરન્સ દ્વારા તેના આગામી સત્રમાં, એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલની ભલામણ પર લેવામાં આવશે. કોઈપણ વિસ્તરણ ઓછામાં ઓછું જરૂરી હશે, પરંતુ કોઈ પણ સંજોગોમાં આ સંમેલનના અમલમાં આવ્યા પછી રાજ્ય પક્ષ દ્વારા તમામ રાસાયણિક શસ્ત્રોનો નાશ પૂર્ણ કરવાની સમયમર્યાદા 15 વર્ષથી વધુ લંબાવવામાં આવશે નહીં. એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ વિસ્તરણ આપવા માટે શરતો નક્કી કરશે, જેમાં જરૂરી માનવામાં આવતા ચોક્કસ ચકાસણી પગલાં તેમજ રાજ્ય પક્ષ દ્વારા તેના વિનાશ કાર્યક્રમમાં સમસ્યાઓ દૂર કરવા માટે લેવામાં આવનાર ચોક્કસ પગલાંનો સમાવેશ થાય છે. વિસ્તરણ સમયગાળા દરમિયાન ચકાસણીનો ખર્ચ કલમ IV, ફકરા 16 અનુસાર ફાળવવામાં આવશે.

27. જો વિસ્તરણ મંજૂર કરવામાં આવે છે, તો રાજ્ય પક્ષ બધી અનુગામી સમયમર્યાદા પૂરી કરવા માટે યોગ્ય પગલાં લેશે.

28. રાજ્ય પક્ષ ફકરા 29 અનુસાર વિનાશ માટે વિગતવાર વાર્ષિક યોજનાઓ અને ફકરા 36 અનુસાર શ્રેણી 1 રાસાયણિક શસ્ત્રોના વિનાશ પર વાર્ષિક અહેવાલો સબમિટ કરવાનું ચાલુ રાખશે, જ્યાં સુધી બધા શ્રેણી 1 રાસાયણિક શસ્ત્રોનો નાશ ન થાય. વધુમાં, વિસ્તરણ સમયગાળાના દરેક 90 દિવસના અંત સુધીમાં, રાજ્ય પક્ષ તેની

વિનાશ પ્રવૃત્તિ અંગે એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલને રિપોર્ટ કરશે. એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ વિનાશ પૂર્ણ કરવા તરફની પ્રગતિની સમીક્ષા કરશે અને આ પ્રગતિને દસ્તાવેજીકૃત કરવા માટે જરૂરી પગલાં લેશે. વિસ્તરણ સમયગાળા દરમિયાન વિનાશ પ્રવૃત્તિઓ સંબંધિત બધી માહિતી વિનંતી પર, એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ દ્વારા રાજ્યો પક્ષોને પૂરી પાડવામાં આવશે.

વિનાશ માટેની વિગતવાર વાર્ષિક યોજનાઓ

29. કલમ IV, ફકરા 7(a) અનુસાર દરેક વાર્ષિક વિનાશ સમયગાળો શરૂ થાય તે પહેલાં વિનાશ માટેની વિગતવાર વાર્ષિક યોજનાઓ ટેકનિકલ સચિવાલયને સબમિટ કરવામાં આવશે અને સ્પષ્ટ કરશે:

(a) દરેક વિનાશ સુવિધા પર નાશ કરવાના દરેક ચોક્કસ પ્રકારના રાસાયણિક શસ્ત્રનો જથ્થો અને દરેક ચોક્કસ પ્રકારના રાસાયણિક શસ્ત્રનો નાશ ક્યારે પૂર્ણ થશે તે સમાવિષ્ટ તારીખો;

(b) દરેક રાસાયણિક શસ્ત્રો વિનાશ સુવિધા માટે વિગતવાર સાઇટ ડાયાગ્રામ અને અગાઉ સબમિટ કરેલા આકૃતિઓમાં કોઈપણ ફેરફારો; અને

(c) આગામી વર્ષ માટે દરેક રાસાયણિક શસ્ત્રો વિનાશ સુવિધા માટે પ્રવૃત્તિઓનું વિગતવાર સમયપત્રક, સુવિધાના ડિઝાઇન, બાંધકામ અથવા ફેરફાર માટે જરૂરી સમય ઓળખવા, સાધનોની સ્થાપના, સાધનોની તપાસ અને ઓપરેટર તાલીમ, દરેક ચોક્કસ પ્રકારના રાસાયણિક શસ્ત્ર માટે વિનાશ કામગીરી અને નિષ્ક્રિયતાના સુનિશ્ચિત સમયગાળા.

30. રાજ્ય પક્ષ તેની દરેક રાસાયણિક શસ્ત્રો વિનાશ સુવિધાઓ માટે, સુવિધા પર ઉપયોગ માટે પ્રારંભિક નિરીક્ષણ પ્રક્રિયાઓ વિકસાવવામાં ટેકનિકલ સચિવાલયને સહાય કરવા માટે વિગતવાર સુવિધા માહિતી પ્રદાન કરશે.

31. દરેક વિનાશ સુવિધા માટે વિગતવાર સુવિધા માહિતીમાં નીચેની માહિતી શામેલ હશે:

(a) નામ, સરનામું અને સ્થાન;

(b) વિગતવાર, ટિપ્પણી કરેલ સુવિધા રેખાંકનો;

(c) સુવિધા ડિઝાઇન રેખાંકનો, પ્રક્રિયા રેખાંકનો, અને પાઇપિંગ અને ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટેશન ડિઝાઇન રેખાંકનો;

(d) જરૂરી સાધનો માટે ડિઝાઇન ડ્રોઇંગ અને ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ સ્પષ્ટીકરણો સહિત વિગતવાર ટેકનિકલ વર્ણનો: દારૂગોળો, ઉપકરણો અને કન્ટેનરમાંથી રાસાયણિક ભરણ દૂર કરવા; ડ્રેઇન કરેલા રાસાયણિક ભરણને અસ્થાયી રૂપે સંગ્રહિત કરવા; રાસાયણિક એજન્ટનો નાશ કરવો; અને દારૂગોળો, ઉપકરણો અને કન્ટેનરનો નાશ કરવો;

(e) વિનાશ પ્રક્રિયાના વિગતવાર ટેકનિકલ વર્ણનો, જેમાં સામગ્રીના પ્રવાહ દર, તાપમાન અને દબાણ અને ડિઝાઇન કરેલ વિનાશ કાર્યક્ષમતાનો સમાવેશ થાય છે;

(f) દરેક ચોક્કસ પ્રકારના રાસાયણિક હથિયાર માટે ડિઝાઇન ક્ષમતા;

(g) વિનાશના ઉત્પાદનો અને તેમના અંતિમ નિકાલની પદ્ધતિનું વિગતવાર વર્ણન;

(h) આ સંમેલન અનુસાર નિરીક્ષણને સરળ બનાવવા માટેના પગલાંનું વિગતવાર ટેકનિકલ વર્ણન;

(i) વિનાશ સુવિધામાં કોઈપણ કામચલાઉ હોલ્ડિંગ એરિયાનું વિગતવાર વર્ણન જેનો ઉપયોગ રાસાયણિક શસ્ત્રો સીધા વિનાશ સુવિધાને પૂરા પાડવા માટે કરવામાં આવશે, જેમાં સ્થળ અને સુવિધાના રેખાંકનો અને સુવિધામાં નાશ કરવાના દરેક ચોક્કસ પ્રકારના રાસાયણિક શસ્ત્રો માટે સંગ્રહ ક્ષમતા અંગેની માહિતીનો સમાવેશ થાય છે;

(j) સુવિધામાં અમલમાં રહેલા સલામતી અને તબીબી પગલાંનું વિગતવાર વર્ણન; (k) નિરીક્ષકો માટે રહેઠાણ અને કાર્યસ્થળનું વિગતવાર વર્ણન; અને (l) આંતરરાષ્ટ્રીય ચકાસણી માટે સૂચવેલ પગલાં.

32. એક રાજ્ય પક્ષ તેની દરેક રાસાયણિક શસ્ત્રો વિનાશ સુવિધાઓ માટે, પ્લાન્ટ કામગીરી માર્ગદર્શિકાઓ, સલામતી અને તબીબી યોજનાઓ, પ્રયોગશાળા કામગીરી અને ગુણવત્તા ખાતરી અને નિયંત્રણ માર્ગદર્શિકાઓ અને મેળવેલ પર્યાવરણીય પરવાનગીઓ પ્રદાન કરશે, સિવાય કે તેમાં અગાઉ પૂરી પાડવામાં આવેલી સામગ્રી શામેલ હશે નહીં.

33. એક રાજ્ય પક્ષ તેની વિનાશ સુવિધાઓ પર નિરીક્ષણ પ્રવૃત્તિઓને અસર કરી શકે તેવા કોઈપણ વિકાસની તાત્કાલિક તકનીકી સચિવાલયને જાણ કરશે.

34. ફકરા 30 થી 32 માં ઉલ્લેખિત માહિતી સબમિટ કરવા માટેની સમયમર્યાદા કલમ VIII, ફકરા 21(i) અનુસાર પરિષદ દ્વારા ધ્યાનમાં લેવામાં આવશે અને મંજૂર કરવામાં આવશે.

35. દરેક વિનાશ સુવિધા માટે વિગતવાર સુવિધા માહિતીની સમીક્ષા કર્યા પછી, જો જરૂર પડે તો, ટેકનિકલ સચિવાલય, સંબંધિત રાજ્ય પક્ષ સાથે પરામર્શ કરશે જેથી ખાતરી કરી શકાય કે તેની રાસાયણિક શસ્ત્રો વિનાશ સુવિધાઓ રાસાયણિક શસ્ત્રોના વિનાશને સુનિશ્ચિત કરવા માટે રચાયેલ છે, ચકાસણી પગલાં કેવી રીતે લાગુ કરી શકાય તે અંગે અદ્યતન આયોજનને મંજૂરી આપવા અને ખાતરી કરવા માટે કે ચકાસણી પગલાંનો

એપ્લિકેશન યોગ્ય સુવિધા કામગીરી સાથે સુસંગત છે, અને સુવિધા કામગીરી યોગ્ય ચકાસણીને મંજૂરી આપે છે.

વિનાશ અંગેના વાર્ષિક અહેવાલો

36. રાસાયણિક શસ્ત્રોના વિનાશ માટેની યોજનાઓના અમલીકરણ અંગેની માહિતી કલમ IV, ફકરા 7(b) અનુસાર ટેકનિકલ સચિવાલયને સબમિટ કરવામાં આવશે, દરેક વાર્ષિક વિનાશ સમયગાળાના અંત પછી 60 દિવસ પછી નહીં અને દરેક વિનાશ સુવિધા પર પાછલા વર્ષ દરમિયાન નાશ પામેલા રાસાયણિક શસ્ત્રોની વાસ્તવિક માત્રાનો ઉલ્લેખ કરશે. જો યોગ્ય હોય, તો વિનાશના લક્ષ્યોને પૂર્ણ ન કરવાના કારણો જણાવવા જોઈએ.

D. ચકાસણી

સ્થળ નિરીક્ષણ દ્વારા રાસાયણિક શસ્ત્રોની ઘોષણાઓની ચકાસણી

૩૭. રાસાયણિક શસ્ત્રોની ઘોષણાઓની ચકાસણીનો હેતુ સ્થળ નિરીક્ષણ દ્વારા કલમ III અનુસાર કરવામાં આવેલી સંબંધિત ઘોષણાઓની ચોકસાઈની પુષ્ટિ કરવાનો રહેશે.

૩૮. ઘોષણા સબમિટ કર્યા પછી નિરીક્ષકો તરત જ આ ચકાસણી કરશે. તેઓ, અન્ય બાબતોની સાથે, રસાયણોની માત્રા અને ઓળખ, દારૂગોળો, ઉપકરણો અને અન્ય સાધનોના પ્રકારો અને સંખ્યા ચકાસશે.

૩૯. દરેક સંગ્રહ સુવિધા પર રાસાયણિક શસ્ત્રોની સચોટ ઇન્વેન્ટરીને સરળ બનાવવા માટે નિરીક્ષકો, યોગ્ય રીતે, સંમત સીલ, માર્કર અથવા અન્ય ઇન્વેન્ટરી નિયંત્રણ પ્રક્રિયાઓનો ઉપયોગ કરશે.

૪૦. જેમ જેમ ઇન્વેન્ટરી આગળ વધે છે, નિરીક્ષકો જરૂરી હોય તેવી સંમત સીલ સ્થાપિત કરશે જેથી સ્પષ્ટપણે સૂચવી શકાય કે કોઈ સ્ટોક દૂર કરવામાં આવ્યો છે કે નહીં, અને ઇન્વેન્ટરી દરમિયાન સ્ટોરેજ સુવિધાની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરી શકાય. ઇન્વેન્ટરી પૂર્ણ થયા પછી, અન્યથા સંમતિ ન મળે ત્યાં સુધી આવા સીલ દૂર કરવામાં આવશે.

સ્ટોરેજ સુવિધાઓની વ્યવસ્થિત ચકાસણી

41. સ્ટોરેજ સુવિધાઓની વ્યવસ્થિત ચકાસણીનો હેતુ એ સુનિશ્ચિત કરવાનો રહેશે કે આવી સુવિધાઓમાંથી રાસાયણિક શસ્ત્રોનું કોઈ અજાણ્યું દૂરીકરણ ન થાય.

42. રાસાયણિક શસ્ત્રોની ઘોષણા સબમિટ થયા પછી શક્ય તેટલી વહેલી તકે વ્યવસ્થિત ચકાસણી શરૂ કરવામાં આવશે અને જ્યાં સુધી બધા રાસાયણિક શસ્ત્રો સ્ટોરેજ સુવિધામાંથી દૂર ન થાય ત્યાં સુધી ચાલુ રહેશે. તે સુવિધા કરાર અનુસાર, સ્થળ પર નિરીક્ષણ અને દેખરેખને સ્થળ પરના સાધનો સાથે જોડશે.

43. જ્યારે બધા રાસાયણિક શસ્ત્રો સ્ટોરેજ સુવિધામાંથી દૂર કરવામાં આવે છે, ત્યારે ટેકનિકલ સચિવાલય રાજ્ય પક્ષની તે અસરની ઘોષણાની પુષ્ટિ કરશે. આ પુષ્ટિ પછી, ટેકનિકલ સચિવાલય સ્ટોરેજ સુવિધાની વ્યવસ્થિત ચકાસણી સમાપ્ત કરશે અને નિરીક્ષકો દ્વારા સ્થાપિત કોઈપણ દેખરેખ સાધનોને તાત્કાલિક દૂર કરશે.

નિરીક્ષણો અને મુલાકાતો

44. નિરીક્ષણ કરવા માટેની ચોક્કસ સ્ટોરેજ સુવિધા ટેકનિકલ સચિવાલય દ્વારા એવી રીતે પસંદ કરવામાં આવશે કે સુવિધાનું ચોક્કસ સમયે નિરીક્ષણ કરવામાં આવશે તેની આગાહીને ટાળી શકાય. કલમ VIII, ફકરા 21(i) અનુસાર કોન્ફરન્સ દ્વારા ધ્યાનમાં લેવા અને મંજૂર કરવા માટેની ભલામણોને ધ્યાનમાં લેતા, વ્યવસ્થિત ઓન-સાઇટ નિરીક્ષણોની આવર્તન નક્કી કરવા માટેની માર્ગદર્શિકા ટેકનિકલ સચિવાલય દ્વારા વિસ્તૃત કરવામાં આવશે.

45. ટેકનિકલ સચિવાલય નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષને વ્યવસ્થિત નિરીક્ષણો અથવા મુલાકાતો માટે સુવિધા પર નિરીક્ષણ ટીમના આયોજિત આગમનના 48 કલાક પહેલા સ્ટોરેજ સુવિધાનું નિરીક્ષણ અથવા મુલાકાત લેવાના તેના નિર્ણયની જાણ કરશે. તાત્કાલિક સમસ્યાઓના ઉકેલ માટે નિરીક્ષણો અથવા મુલાકાતોના કિસ્સામાં, આ સમયગાળો ટૂંકો કરી શકાય છે. ટેકનિકલ સચિવાલય નિરીક્ષણ અથવા મુલાકાતનો હેતુ સ્પષ્ટ કરશે.

46. નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષ નિરીક્ષકોના આગમન માટે કોઈપણ જરૂરી તૈયારીઓ કરશે અને તેમના પ્રવેશ બિંદુથી સ્ટોરેજ સુવિધા સુધી તેમના ઝડપી પરિવહનની ખાતરી કરશે. સુવિધા કરારમાં નિરીક્ષકો માટે વહીવટી વ્યવસ્થાનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવશે.

47. નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષ રાસાયણિક શસ્ત્રો સંગ્રહ સુવિધા પર પહોંચ્યા પછી નિરીક્ષણ ટીમને સુવિધા પર નીચેનો ડેટા નિરીક્ષણ કરવા માટે પ્રદાન કરશે:

(a) સંગ્રહ ઇમારતો અને સંગ્રહ સ્થાનોની સંખ્યા;

(b) દરેક સ્ટોરેજ બિલ્ડિંગ અને સ્ટોરેજ સ્થાન માટે, સાઇટ ડાયાગ્રામ પર દર્શાવેલ પ્રકાર અને ઓળખ નંબર અથવા હોદ્દો; અને

(c) સુવિધા પરના દરેક સ્ટોરેજ બિલ્ડિંગ અને સ્ટોરેજ સ્થાન માટે, દરેક ચોક્કસ પ્રકારના રાસાયણિક હથિયારની વસ્તુઓની સંખ્યા, અને, એવા કન્ટેનર માટે જે દ્વિસંગી દારૂગોળોનો ભાગ નથી, દરેક કન્ટેનરમાં ભરાયેલા રાસાયણિક ભરણનો વાસ્તવિક જથ્થો.

48. ઉપલબ્ધ સમયની અંદર, ઇન્વેન્ટરી હાથ ધરતી વખતે, નિરીક્ષકોને અધિકાર રહેશે: (a) નીચેની કોઈપણ નિરીક્ષણ તકનીકોનો ઉપયોગ કરવાનો:

(i) સુવિધા પર સંગ્રહિત બધા રાસાયણિક શસ્ત્રોની ઇન્વેન્ટરી;

(ii) નિરીક્ષકો દ્વારા પસંદ કરાયેલ સુવિધા પર ચોક્કસ ઇમારતો અથવા સ્થળોએ સંગ્રહિત બધા રાસાયણિક શસ્ત્રોની ઇન્વેન્ટરી; અથવા

(iii) નિરીક્ષકો દ્વારા પસંદ કરાયેલ સુવિધા પર સંગ્રહિત એક અથવા વધુ ચોક્કસ પ્રકારના તમામ રાસાયણિક શસ્ત્રોની ઇન્વેન્ટરી; અને

(b) સંમત રેકોર્ડ સામે ઇન્વેન્ટરી કરેલી બધી વસ્તુઓની તપાસ કરવી.

49. નિરીક્ષકોએ સુવિધા કરારો અનુસાર:

(a) કોઈપણ દારૂગોળો, ઉપકરણો, જથ્થાબંધ કન્ટેનર અથવા તેમાં રહેલા અન્ય કન્ટેનર સહિત સ્ટોરેજ સુવિધાઓના તમામ ભાગોમાં અવરોધ વિના પ્રવેશ મેળવવો જોઈએ. તેમની પ્રવૃત્તિ કરતી વખતે, નિરીક્ષકો સુવિધા પર સલામતી નિયમોનું પાલન કરશે. નિરીક્ષણ કરવાની વસ્તુઓ નિરીક્ષકો દ્વારા પસંદ કરવામાં આવશે; અને

(b) દરેક રાસાયણિક શસ્ત્રો સંગ્રહ સુવિધાના પ્રથમ અને પછીના કોઈપણ નિરીક્ષણ દરમિયાન, એવા દારૂગોળો, ઉપકરણો અને કન્ટેનર નિયુક્ત કરવાનો અધિકાર છે જેમાંથી નમૂના લેવાના છે, અને આવા દારૂગોળો, ઉપકરણો અને કન્ટેનર પર એક અનન્ય ટેગ લગાવવાનો અધિકાર છે જે ટેગને દૂર કરવા અથવા બદલવાનો પ્રયાસ સૂચવે છે. રાસાયણિક શસ્ત્રોના સંગ્રહ સુવિધા અથવા રાસાયણિક શસ્ત્રોના વિનાશ સુવિધા પર ટેગ કરેલી વસ્તુમાંથી નમૂના લેવામાં આવશે, જે વ્યવહારિક રીતે શક્ય હોય તેટલી વહેલી તકે, સંબંધિત વિનાશ કાર્યક્રમો અનુસાર, અને, કોઈપણ કિસ્સામાં,

વિનાશ કામગીરીના અંત સુધીમાં નહીં.

રાસાયણિક શસ્ત્રોના વિનાશની વ્યવસ્થિત ચકાસણી

50. રાસાયણિક શસ્ત્રોના વિનાશની ચકાસણીનો હેતુ આ રહેશે:

(a) નાશ કરવાના રાસાયણિક શસ્ત્રોના સ્ટોકની ઓળખ અને જથ્થાની પુષ્ટિ કરવી; અને (b) પુષ્ટિ કરવી કે આ સ્ટોકનો નાશ કરવામાં આવ્યો છે.

51. આ સંમેલનના અમલમાં આવ્યા પછીના પ્રથમ 390 દિવસ દરમિયાન રાસાયણિક શસ્ત્રોના વિનાશની કામગીરી સંક્રમણાત્મક ચકાસણી વ્યવસ્થા દ્વારા સંચાલિત થશે. આવી વ્યવસ્થાઓ, જેમાં સંક્રમણાત્મક સુવિધા કરાર, સ્થળ પર નિરીક્ષણ અને સ્થળ પરના સાધનો સાથે દેખરેખ દ્વારા ચકાસણી માટેની જોગવાઈઓ અને વ્યવસ્થાઓના ઉપયોગ માટેની સમયમર્યાદાનો સમાવેશ થાય છે,

સંગઠન અને નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષ વચ્ચે સંમતિ. આ સંમેલન રાજ્ય પક્ષ માટે અમલમાં આવ્યાના 60 દિવસ પછી એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ દ્વારા આ વ્યવસ્થાઓને મંજૂરી આપવામાં આવશે, જેમાં ટેકનિકલ સચિવાલયની ભલામણોને ધ્યાનમાં લેવામાં આવશે, જે ફકરા 31 અનુસાર પૂરી પાડવામાં આવેલી વિગતવાર સુવિધા માહિતીના મૂલ્યાંકન અને સુવિધાની મુલાકાત પર આધારિત હશે. એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ, તેના પ્રથમ સત્રમાં, કલમ VIII, ફકરા 21(i) અનુસાર કોન્ફરન્સ દ્વારા ધ્યાનમાં લેવામાં આવનારી અને મંજૂર કરવામાં આવનારી ભલામણોના આધારે, આવી સંક્રમણાત્મક ચકાસણી વ્યવસ્થાઓ માટે માર્ગદર્શિકા સ્થાપિત કરશે. સંક્રમણાત્મક ચકાસણી વ્યવસ્થાઓ સમગ્ર સંક્રમણ સમયગાળા દરમિયાન, ફકરા 50 માં દર્શાવેલ હેતુઓ અનુસાર રાસાયણિક શસ્ત્રોના વિનાશને ચકાસવા અને ચાલુ વિનાશ કામગીરીમાં અવરોધ ટાળવા માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવશે.

52. ફકરા 53 થી 61 ની જોગવાઈઓ રાસાયણિક શસ્ત્રોના વિનાશ કામગીરી પર લાગુ થશે જે આ સંમેલનના અમલમાં આવ્યાના 390 દિવસ કરતાં પહેલાં શરૂ થવી જોઈએ નહીં.

53. આ સંમેલન અને વિગતવાર વિનાશ સુવિધા માહિતીના આધારે, અને જેમ બને તેમ, અગાઉના નિરીક્ષણોના અનુભવના આધારે, ટેકનિકલ સચિવાલય દરેક વિનાશ સુવિધા પર રાસાયણિક શસ્ત્રોના વિનાશનું નિરીક્ષણ કરવા માટે એક ડ્રાફ્ટ યોજના તૈયાર કરશે. આ યોજના પૂર્ણ કરવામાં આવશે અને નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષને આ સંમેલન અનુસાર વિનાશ કામગીરી શરૂ કરવાના ઓછામાં ઓછા 270 દિવસ પહેલાં ટિપ્પણી માટે પૂરી પાડવામાં આવશે. ટેકનિકલ સચિવાલય અને નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષ વચ્ચેના કોઈપણ મતભેદોને પરામર્શ દ્વારા ઉકેલવા જોઈએ. આ સંમેલનના સંપૂર્ણ અમલીકરણને સરળ બનાવવા માટે યોગ્ય કાર્યવાહી માટે કોઈપણ વણઉકેલાયેલ બાબતને એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલને મોકલવામાં આવશે.

54. ટેકનિકલ સચિવાલય આ સંમેલન અનુસાર વિનાશ કામગીરી શરૂ કરવાના ઓછામાં ઓછા 240 દિવસ પહેલાં નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષની દરેક રાસાયણિક શસ્ત્રો વિનાશ સુવિધાની પ્રારંભિક મુલાકાત લેશે, જેથી તે સુવિધાથી પરિચિત થઈ શકે અને નિરીક્ષણ યોજનાની પર્યાપ્તતાનું મૂલ્યાંકન કરી શકે.

55. હાલની સુવિધાના કિસ્સામાં જ્યાં રાસાયણિક શસ્ત્રોના વિનાશની કામગીરી પહેલાથી જ શરૂ થઈ ગઈ હોય, તો નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષને ટેકનિકલ સચિવાલય દ્વારા પ્રારંભિક મુલાકાત લેતા પહેલા સુવિધાને શુદ્ધ કરવાની જરૂર રહેશે નહીં. મુલાકાતનો સમયગાળો પાંચ દિવસથી વધુ ન હોવો જોઈએ અને મુલાકાતી કર્મચારીઓની સંખ્યા 15 થી વધુ ન હોવી જોઈએ.

56. ટેકનિકલ સચિવાલય દ્વારા યોગ્ય ભલામણ સાથે ચકાસણી માટે સંમત વિગતવાર યોજનાઓને એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલને સમીક્ષા માટે મોકલવામાં આવશે. એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ આ સંમેલન હેઠળ ચકાસણી ઉદ્દેશ્યો અને જવાબદારીઓ સાથે સુસંગત, તેમને મંજૂરી આપવા માટે યોજનાઓની સમીક્ષા કરશે. તેણે એ પણ પુષ્ટિ કરવી જોઈએ કે વિનાશ માટેની ચકાસણી યોજનાઓ

ચકાસણી ઉદ્દેશ્યો સાથે સુસંગત છે અને કાર્યક્ષમ અને વ્યવહારુ છે. આ સમીક્ષા વિનાશ સમયગાળો શરૂ થાય તે પહેલાં ઓછામાં ઓછા 180 દિવસ પહેલાં પૂર્ણ થવી જોઈએ.

૫૭. એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલના દરેક સભ્ય ચકાસણી માટેની યોજનાની પર્યાપ્તતા સંબંધિત કોઈપણ મુદ્દાઓ પર ટેકનિકલ સચિવાલય સાથે પરામર્શ કરી શકે છે. જો એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલના કોઈપણ સભ્ય દ્વારા કોઈ વાંધો ન હોય, તો યોજનાને અમલમાં મૂકવામાં આવશે.

૫૮. જો કોઈ મુશ્કેલીઓ હોય, તો એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ તેમને સમાધાન કરવા માટે રાજ્ય પક્ષ સાથે પરામર્શ કરશે. જો કોઈ મુશ્કેલીઓ વણઉકેલાયેલી રહે છે તો તેને કોન્ફરન્સમાં મોકલવામાં આવશે.

૫૯. રાસાયણિક શસ્ત્રો વિનાશ સુવિધાઓ માટેના વિગતવાર સુવિધા કરારોમાં વિનાશ સુવિધાની ચોક્કસ લાક્ષણિકતાઓ અને તેની કામગીરીની પદ્ધતિને ધ્યાનમાં લેતા સ્પષ્ટ કરવામાં આવશે:

(a) વિગતવાર સ્થળ નિરીક્ષણ પ્રક્રિયાઓ; અને

(b) સ્થળ પરના સાધનો અને નિરીક્ષકોની ભૌતિક હાજરી સાથે સતત દેખરેખ દ્વારા ચકાસણી માટેની જોગવાઈઓ.

60. આ સંમેલન અનુસાર, વિનાશ શરૂ થાય તેના ઓછામાં ઓછા 60 દિવસ પહેલાં, સુવિધામાં નિરીક્ષકોને દરેક રાસાયણિક શસ્ત્રો વિનાશ સુવિધામાં પ્રવેશ આપવામાં આવશે. આવી ઍક્સેસ નિરીક્ષણ સાધનોની સ્થાપનાનું નિરીક્ષણ કરવા, આ સાધનોનું નિરીક્ષણ કરવા અને તેના સંચાલનનું પરીક્ષણ કરવા તેમજ સુવિધાની અંતિમ ઇજનેરી સમીક્ષા

કરવાના હેતુ માટે હશે. હાલની સુવિધાના કિસ્સામાં જ્યાં રાસાયણિક શસ્ત્રો વિનાશ કામગીરી પહેલાથી જ શરૂ થઈ ગઈ છે, નિરીક્ષણ સાધનોની સ્થાપના અને પરીક્ષણ માટે જરૂરી ઓછામાં ઓછા સમય માટે, 60 દિવસથી વધુ ન હોય તે માટે વિનાશ કામગીરી બંધ કરવામાં આવશે. પરીક્ષણ અને સમીક્ષાના પરિણામોના આધારે, રાજ્ય પક્ષ અને ટેકનિકલ સચિવાલય સુવિધા માટે વિગતવાર સુવિધા કરારમાં ઉમેરાઓ અથવા ફેરફારો પર સંમત થઈ શકે છે.

61. નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષ રાસાયણિક શસ્ત્રો સંગ્રહ સુવિધામાંથી તે વિનાશ સુવિધામાં રાસાયણિક શસ્ત્રોના દરેક શિપમેન્ટના પ્રસ્થાનના ઓછામાં ઓછા ચાર કલાક પહેલાં, રાસાયણિક શસ્ત્રો વિનાશ સુવિધા પર નિરીક્ષણ ટીમના નેતાને લેખિતમાં સૂચિત કરશે. આ સૂચનામાં સંગ્રહ સુવિધાનું નામ, પ્રસ્થાન અને આગમનનો અંદાજિત સમય, પરિવહન કરવામાં આવતા રાસાયણિક શસ્ત્રોના ચોક્કસ પ્રકારો અને જથ્થા, કોઈપણ ટૅગ કરેલી વસ્તુઓ ખસેડવામાં આવી રહી છે કે કેમ અને પરિવહનની પદ્ધતિનો ઉલ્લેખ હશે. આ સૂચનામાં એક કરતાં વધુ શિપમેન્ટની સૂચના શામેલ હોઈ શકે છે. નિરીક્ષણ ટીમના નેતાને આ માહિતીમાં કોઈપણ ફેરફારની લેખિતમાં તાત્કાલિક જાણ કરવામાં આવશે.

રાસાયણિક શસ્ત્રો વિનાશ સુવિધાઓ પર રાસાયણિક શસ્ત્રો સંગ્રહ સુવિધાઓ

62. નિરીક્ષકો વિનાશ સુવિધા પર રાસાયણિક શસ્ત્રોના આગમન અને આ રાસાયણિક શસ્ત્રોના સંગ્રહની ચકાસણી કરશે. રાસાયણિક શસ્ત્રોના નાશ પહેલાં, નિરીક્ષકો સુવિધા સલામતી નિયમો સાથે સુસંગત સંમત પ્રક્રિયાઓનો ઉપયોગ કરીને દરેક શિપમેન્ટની ઇન્વેન્ટરી ચકાસશે. તેઓ વિનાશ પહેલાં રાસાયણિક શસ્ત્રોની સચોટ ઇન્વેન્ટરીને સરળ બનાવવા માટે, યોગ્ય હોય ત્યાં સુધી, સંમત સીલ, માર્કર અથવા અન્ય ઇન્વેન્ટરી નિયંત્રણ પ્રક્રિયાઓનો ઉપયોગ કરશે.

63. રાસાયણિક શસ્ત્રો વિનાશ સુવિધાઓ પર સ્થિત રાસાયણિક શસ્ત્રો સંગ્રહ સુવિધાઓ પર રાસાયણિક શસ્ત્રોનો સંગ્રહ કરવામાં આવે ત્યાં સુધી, આ સંગ્રહ સુવિધાઓ સંબંધિત સુવિધા કરારો અનુસાર વ્યવસ્થિત ચકાસણીને આધીન રહેશે.

64. સક્રિય વિનાશના તબક્કાના અંતે, નિરીક્ષકો સંગ્રહ સુવિધામાંથી દૂર કરવામાં આવેલા રાસાયણિક શસ્ત્રોની યાદી બનાવશે, જેનો નાશ કરવા માટે કરવામાં આવશે. તેઓ ફકરા 62 માં ઉલ્લેખિત ઇન્વેન્ટરી નિયંત્રણ પ્રક્રિયાઓનો ઉપયોગ કરીને, બાકી રહેલા રાસાયણિક શસ્ત્રોની યાદીની

ચોક્કસતા ચકાસશે.

રાસાયણિક શસ્ત્રો વિનાશ સુવિધાઓ પર વ્યવસ્થિત ઓન-સાઇટ ચકાસણી પગલાં

65. નિરીક્ષકોને રાસાયણિક શસ્ત્રો વિનાશ સુવિધાઓ અને વિનાશના સમગ્ર સક્રિય તબક્કા દરમિયાન આવી સુવિધાઓ પર સ્થિત રાસાયણિક શસ્ત્રો સંગ્રહ સુવિધાઓ પર તેમની પ્રવૃત્તિઓ ચલાવવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે.

66. દરેક રાસાયણિક શસ્ત્રો વિનાશ સુવિધા પર, ખાતરી આપવા માટે કે કોઈ રાસાયણિક શસ્ત્રો વાળવામાં આવ્યા નથી અને વિનાશ પ્રક્રિયા પૂર્ણ થઈ ગઈ છે, નિરીક્ષકોને તેમની ભૌતિક હાજરી અને સ્થળ પરના સાધનો સાથે દેખરેખ દ્વારા ચકાસણી કરવાનો અધિકાર હશે:

(a) સુવિધા પર રાસાયણિક શસ્ત્રોની પ્રાપ્તિ;

(b) રાસાયણિક શસ્ત્રો માટે કામચલાઉ હોલ્ડિંગ વિસ્તાર અને તે વિસ્તારમાં સંગ્રહિત રાસાયણિક શસ્ત્રોનો ચોક્કસ પ્રકાર અને જથ્થો;

(c) નાશ પામતા રાસાયણિક શસ્ત્રોનો ચોક્કસ પ્રકાર અને જથ્થો;

(d) વિનાશની પ્રક્રિયા;

(e) વિનાશનું અંતિમ ઉત્પાદન;

(f) ધાતુના ભાગોનું વિકૃતિકરણ; અને

(g) વિનાશ પ્રક્રિયા અને સમગ્ર સુવિધાની અખંડિતતા.

67. નિરીક્ષકોને રાસાયણિક શસ્ત્રો વિનાશ સુવિધાઓ પર કામચલાઉ હોલ્ડિંગ વિસ્તારોમાં સ્થિત દારૂગોળો, ઉપકરણો અથવા કન્ટેનરના નમૂના લેવા માટે ટેગ કરવાનો અધિકાર રહેશે.

68. જ્યાં સુધી તે નિરીક્ષણ આવશ્યકતાઓને પૂર્ણ કરે છે, ત્યાં સુધી નિયમિત સુવિધા કામગીરીમાંથી માહિતી, યોગ્ય ડેટા પ્રમાણીકરણ સાથે, નિરીક્ષણ હેતુઓ માટે ઉપયોગમાં લેવાશે.

69. વિનાશના દરેક સમયગાળાની સમાપ્તિ પછી, ટેકનિકલ સચિવાલય રાજ્ય પક્ષની ઘોષણાની પુષ્ટિ કરશે, જેમાં રાસાયણિક શસ્ત્રોના નિર્ધારિત જથ્થાના વિનાશની પૂર્ણતાની જાણ કરવામાં આવશે.

70. નિરીક્ષકો, સુવિધા કરારો અનુસાર:

(a) રાસાયણિક શસ્ત્રો વિનાશ સુવિધાઓના તમામ ભાગો અને આવી સુવિધાઓ પર સ્થિત રાસાયણિક શસ્ત્રો સંગ્રહ સુવિધાઓ, જેમાં કોઈપણ દારૂગોળો, ઉપકરણો, જથ્થાબંધ કન્ટેનર અથવા અન્ય કન્ટેનરનો સમાવેશ થાય છે, તેમાં અવરોધ વિના પ્રવેશ મેળવશે. નિરીક્ષણ કરવા માટેની વસ્તુઓ નિરીક્ષણ કરાયેલ રાજ્ય પક્ષ દ્વારા સંમત થયેલી અને એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ દ્વારા મંજૂર કરાયેલ ચકાસણી યોજના અનુસાર નિરીક્ષકો દ્વારા પસંદ કરવામાં આવશે;

(b) વિનાશ પ્રક્રિયા દરમિયાન નમૂનાઓના વ્યવસ્થિત ઓન-સાઇટ વિશ્લેષણનું નિરીક્ષણ કરવું; અને

(c) જો જરૂરી હોય તો, વિનાશ સુવિધા અથવા ત્યાં સંગ્રહ સુવિધા પરના કોઈપણ ઉપકરણો, જથ્થાબંધ કન્ટેનર અને અન્ય કન્ટેનરમાંથી તેમની વિનંતી પર લેવામાં આવેલા નમૂનાઓ પ્રાપ્ત કરવા.

ભાગ IV (B)

જૂના રાસાયણિક શસ્ત્રો અને ત્યજી દેવાયેલા રાસાયણિક શસ્ત્રો A. સામાન્ય

1. કલમ B માં જોગવાઈ મુજબ જૂના રાસાયણિક શસ્ત્રોનો નાશ કરવામાં આવશે.

2. કલમ II, ફકરા 5 (b) ની વ્યાખ્યાને પૂર્ણ કરતા હોય તેવા સહિત ત્યજી દેવાયેલા રાસાયણિક શસ્ત્રોનો નાશ કરવામાં આવશે.

B. જૂના રાસાયણિક શસ્ત્રો માટે શાસન

3. જે રાજ્ય પક્ષ પાસે કલમ II, ફકરા 5 (a) માં વ્યાખ્યાયિત કર્યા મુજબ તેના પ્રદેશ પર જૂના રાસાયણિક શસ્ત્રો છે, તે આ સંમેલન અમલમાં આવ્યાના 30 દિવસ પછી, તકનીકી સચિવાલયને બધી ઉપલબ્ધ સંબંધિત માહિતી સબમિટ કરશે, જેમાં શક્ય હોય ત્યાં સુધી, આ જૂના રાસાયણિક શસ્ત્રોનું સ્થાન, પ્રકાર, જથ્થો અને હાલની સ્થિતિનો સમાવેશ થાય છે.

કલમ II, ફકરા 5 (b) માં વ્યાખ્યાયિત કર્યા મુજબ જૂના રાસાયણિક શસ્ત્રોના કિસ્સામાં, રાજ્ય પક્ષ કલમ III, ફકરા 1 (b) (i) અનુસાર એક ઘોષણાપત્ર સબમિટ કરશે, જેમાં શક્ય હોય ત્યાં સુધી, આ પરિશિષ્ટના ભાગ IV(A), ફકરા 1 થી 3 માં ઉલ્લેખિત માહિતીનો સમાવેશ થાય છે.

4. આ સંમેલન અમલમાં આવ્યા પછી જૂના રાસાયણિક શસ્ત્રો શોધનાર રાજ્ય પક્ષ, જૂના રાસાયણિક શસ્ત્રોની શોધના 180 દિવસ પછી ફકરા 3 માં ઉલ્લેખિત માહિતી ટેકનિકલ સચિવાલયને સબમિટ કરશે.

5. ટેકનિકલ સચિવાલય ફકરા 3 અને 4 અનુસાર સબમિટ કરેલી માહિતી ચકાસવા માટે અને ખાસ કરીને રાસાયણિક શસ્ત્રો કલમ II, ફકરા 5 માં ઉલ્લેખિત જૂના રાસાયણિક શસ્ત્રોની વ્યાખ્યાને પૂર્ણ કરે છે કે નહીં તે નક્કી કરવા માટે પ્રારંભિક નિરીક્ષણ અને જરૂરી હોય તે મુજબ કોઈપણ વધુ નિરીક્ષણ કરશે. 1925 અને 1946 વચ્ચે ઉત્પાદિત રાસાયણિક શસ્ત્રોની ઉપયોગિતા નક્કી કરવા માટેની માર્ગદર્શિકાઓને કલમ VIII, ફકરા 21 (i) અનુસાર પરિષદ દ્વારા ધ્યાનમાં લેવામાં આવશે અને મંજૂર કરવામાં આવશે.

6. એક રાજ્ય પક્ષ જૂના રાસાયણિક શસ્ત્રોને જે ટેકનિકલ સચિવાલય દ્વારા કલમ II, ફકરા 5(a) માં વ્યાખ્યાને પૂર્ણ કરે છે તે ઝેરી કચરા તરીકે ગણશે. તે તેના રાષ્ટ્રીય કાયદા અનુસાર ઝેરી કચરા તરીકે આવા જૂના રાસાયણિક શસ્ત્રોનો નાશ કરવા અથવા અન્યથા નિકાલ કરવા માટે લેવામાં આવતા પગલાંની ટેકનિકલ સચિવાલયને જાણ કરશે.

7. ફકરા 3 થી 5 ને આધીન, એક રાજ્ય પક્ષ આ જોડાણના કલમ IV અને ભાગ IV (b) અનુસાર, કલમ II, ફકરા 5 (A) માં વ્યાખ્યાને પૂર્ણ કરતા જૂના રાસાયણિક શસ્ત્રોનો નાશ કરશે. જો કે, રાજ્ય પક્ષની વિનંતી પર, એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ આ જૂના રાસાયણિક

શસ્ત્રોના નાશની સમય-મર્યાદા અને ક્રમ અંગેની જોગવાઈઓમાં ફેરફાર કરી શકે છે, જો તે નક્કી કરે કે આમ કરવાથી આ સંમેલનના ઉદ્દેશ્ય અને હેતુ માટે જોખમ ઊભું થશે નહીં. વિનંતીમાં જોગવાઈઓમાં ફેરફાર માટે ચોક્કસ દરખાસ્તો અને પ્રસ્તાવિત સુધારાના કારણોની વિગતવાર સમજૂતી હોવી જોઈએ.

C. ત્યજી દેવાયેલા રાસાયણિક શસ્ત્રો માટે શાસન

8. જે રાજ્ય પક્ષના પ્રદેશ પર ત્યજી દેવાયેલા રાસાયણિક શસ્ત્રો છે (ત્યારબાદ "પ્રાદેશિક રાજ્ય પક્ષ" તરીકે ઓળખાશે) તે આ સંમેલન અમલમાં આવ્યાના 30 દિવસ પછી, ત્યજી દેવાયેલા રાસાયણિક શસ્ત્રો સંબંધિત બધી ઉપલબ્ધ સંબંધિત માહિતી ટેકનિકલ સચિવાલયને સુપરત કરશે. આ માહિતીમાં, શક્ય હોય ત્યાં સુધી, ત્યજી દેવાયેલા રાસાયણિક શસ્ત્રોનું સ્થાન, પ્રકાર, જથ્થો અને વર્તમાન સ્થિતિ તેમજ ત્યજી દેવા અંગેની માહિતી શામેલ હશે.

9. આ સંમેલન અમલમાં આવ્યા પછી ત્યજી દેવાયેલા રાસાયણિક શસ્ત્રો શોધનાર રાજ્ય પક્ષ, શોધ થયાના 180 દિવસ પછી, શોધાયેલા ત્યજી દેવાયેલા રાસાયણિક શસ્ત્રો સંબંધિત બધી ઉપલબ્ધ સંબંધિત માહિતી ટેકનિકલ સચિવાલયને સુપરત કરશે. આ માહિતીમાં, શક્ય હોય ત્યાં સુધી, ત્યજી દેવાયેલા રાસાયણિક શસ્ત્રોનું સ્થાન, પ્રકાર, જથ્થો અને વર્તમાન સ્થિતિ તેમજ ત્યજી દેવા અંગેની માહિતી શામેલ હશે.

૧૦. જે રાજ્ય પક્ષે બીજા રાજ્ય પક્ષ (ત્યારબાદ "ત્યાગ કરનાર રાજ્ય પક્ષ" તરીકે ઓળખવામાં આવશે) ના પ્રદેશ પર રાસાયણિક શસ્ત્રોનો ત્યાગ કર્યો છે, તે આ સંમેલન અમલમાં આવ્યાના ૩૦ દિવસ પછી, ત્યજી દેવાયેલા રાસાયણિક શસ્ત્રો સંબંધિત બધી ઉપલબ્ધ સંબંધિત માહિતી ટેકનિકલ સચિવાલયને સબમિટ કરશે. આ માહિતીમાં, શક્ય હોય ત્યાં સુધી,

ત્યજી દેવાયેલા રાસાયણિક શસ્ત્રોનું સ્થાન, પ્રકાર, જથ્થો તેમજ ત્યાગ અંગેની માહિતી અને સ્થિતિ.

૧૧. ટેકનિકલ સચિવાલય ફકરા ૮ થી ૧૦ અનુસાર સબમિટ કરેલી બધી ઉપલબ્ધ સંબંધિત માહિતી ચકાસવા અને આ પરિશિષ્ટના ભાગ IV (A), ફકરા ૪૧ થી ૪૩ અનુસાર વ્યવસ્થિત ચકાસણી જરૂરી છે કે કેમ તે નક્કી કરવા માટે પ્રારંભિક નિરીક્ષણ અને જરૂરી હોય તે મુજબ કોઈપણ વધુ નિરીક્ષણો કરશે. જો જરૂરી હોય તો, તે ત્યજી દેવાયેલા રાસાયણિક શસ્ત્રોના મૂળની ચકાસણી કરશે અને ત્યાગ અને ત્યાગ કરનાર રાજ્યની ઓળખ સંબંધિત પુરાવા સ્થાપિત કરશે.

૧૨. ટેકનિકલ સચિવાલયનો અહેવાલ એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ, પ્રાદેશિક રાજ્ય પક્ષ અને ત્યાગ કરનાર રાજ્ય પક્ષ અથવા પ્રાદેશિક રાજ્ય પક્ષ દ્વારા જાહેર કરાયેલ અથવા ટેકનિકલ સચિવાલય દ્વારા રાસાયણિક શસ્ત્રોનો ત્યાગ કરનાર તરીકે ઓળખાયેલ રાજ્ય પક્ષને સુપરત કરવામાં આવશે. જો સંબંધિત રાજ્ય પક્ષોમાંથી કોઈ એક અહેવાલથી સીધા સંતુષ્ટ ન હોય તો તેને આ સંમેલનની જોગવાઈઓ અનુસાર આ બાબતનું સમાધાન કરવાનો અથવા આ બાબતનો ઝડપથી ઉકેલ લાવવા માટે આ મુદ્દો એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ સમક્ષ લાવવાનો અધિકાર રહેશે.

૧૩. કલમ I, ફકરા ૩ મુજબ, પ્રાદેશિક રાજ્ય પક્ષને ફકરા ૮ થી ૧૨ મુજબ ત્યજી દેવાયેલા રાજ્ય પક્ષ તરીકે સ્થાપિત રાજ્ય પક્ષને પ્રાદેશિક રાજ્ય પક્ષ સાથે સહયોગમાં ત્યજી દેવાયેલા રાસાયણિક શસ્ત્રોનો નાશ કરવાના હેતુ માટે પરામર્શ કરવા વિનંતી કરવાનો અધિકાર રહેશે. તે તાત્કાલિક આ વિનંતીની ટેકનિકલ સચિવાલયને જાણ કરશે.

૧૪. પ્રાદેશિક રાજ્ય પક્ષ અને ત્યાગ કરનાર રાજ્ય પક્ષ વચ્ચે વિનાશ માટે પરસ્પર સંમત યોજના સ્થાપિત કરવાના હેતુથી પરામર્શ ટેકનિકલ સચિવાલયને ફકરા ૧૩ માં ઉલ્લેખિત વિનંતીની જાણ થયાના ૩૦ દિવસ પછી શરૂ થશે નહીં. પરસ્પર સંમત વિનાશ યોજના ટેકનિકલ સચિવાલયને ટેકનિકલ સચિવાલયને મોકલવામાં આવશે નહીં, ટેકનિકલ સચિવાલયને ૧૮૦ દિવસ પછી.

સચિવાલયને ફકરા ૧૩ માં ઉલ્લેખિત વિનંતીની જાણ કરવામાં આવી છે. ત્યાગ કરનાર રાજ્ય પક્ષ અને પ્રાદેશિક રાજ્ય પક્ષની વિનંતી પર, એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ વિનાશ માટે પરસ્પર સંમત યોજનાના પ્રસારણ માટે સમય-મર્યાદા લંબાવી શકે છે.

૧૫. ત્યજી દેવાયેલા રાસાયણિક શસ્ત્રોનો નાશ કરવાના હેતુ માટે, ત્યાગ કરનાર રાજ્ય પક્ષ તમામ જરૂરી નાણાકીય, તકનીકી, નિષ્ણાત, સુવિધા તેમજ અન્ય સંસાધનો પૂરા પાડશે. પ્રાદેશિક રાજ્ય પક્ષ યોગ્ય સહયોગ પૂરો પાડશે.

૧૬. જો ત્યાગ કરનાર રાજ્ય ઓળખી શકાતું નથી અથવા તે રાજ્ય પક્ષ નથી, તો પ્રાદેશિક રાજ્ય પક્ષ, આ ત્યજી દેવાયેલા રાસાયણિક શસ્ત્રોનો નાશ સુનિશ્ચિત કરવા માટે, સંગઠન અને અન્ય રાજ્ય પક્ષોને આ ત્યજી દેવાયેલા રાસાયણિક શસ્ત્રોના નાશમાં સહાય પૂરી પાડવા વિનંતી કરી શકે છે.

૧૭. ફકરા ૮ થી ૧૬ ને આધીન, આ પરિશિષ્ટના કલમ IV અને ભાગ IV (A) પણ ત્યજી દેવાયેલા રાસાયણિક શસ્ત્રોના નાશ પર લાગુ પડશે. ત્યજી દેવાયેલા રાસાયણિક શસ્ત્રોના કિસ્સામાં જે કલમ II, ફકરા 5 (b) માં જૂના રાસાયણિક શસ્ત્રોની વ્યાખ્યાને પણ પૂર્ણ કરે છે, એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ, પ્રાદેશિક રાજ્ય પક્ષની વિનંતી પર, વ્યક્તિગત રીતે અથવા ત્યાગ કરનાર રાજ્ય પક્ષ સાથે મળીને, વિનાશ પરની જોગવાઈઓના ઉપયોગને સુધારી શકે છે અથવા અપવાદરૂપ કિસ્સાઓમાં સ્થગિત કરી શકે છે, જો તે નક્કી કરે છે કે આમ કરવાથી આ સંમેલનના ઉદ્દેશ્ય અને હેતુ માટે જોખમ ઊભું થશે નહીં. ત્યજી દેવાયેલા રાસાયણિક શસ્ત્રોના કિસ્સામાં જે કલમ II, ફકરા 5 (b) માં જૂના રાસાયણિક શસ્ત્રોની વ્યાખ્યાને પૂર્ણ કરતા નથી, એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ, પ્રાદેશિક રાજ્ય પક્ષની વિનંતી પર, વ્યક્તિગત રીતે અથવા ત્યાગ કરનાર રાજ્ય પક્ષ સાથે મળીને, અપવાદરૂપ સંજોગોમાં સમય-મર્યાદા અને વિનાશના ક્રમ પરની જોગવાઈઓમાં ફેરફાર કરી શકે છે, જો તે નક્કી કરે છે કે આમ કરવાથી આ સંમેલનના ઉદ્દેશ્ય અને હેતુ માટે જોખમ ઊભું થશે નહીં. આ ફકરામાં ઉલ્લેખિત કોઈપણ વિનંતીમાં જોગવાઈઓમાં ફેરફાર માટે ચોક્કસ દરખાસ્તો અને પ્રસ્તાવિત સુધારાના કારણોની વિગતવાર સમજૂતી હોવી જોઈએ.

18. રાજ્યો પક્ષો ત્યજી દેવાયેલા રાસાયણિક શસ્ત્રોના વિનાશ અંગે કરારો અથવા વ્યવસ્થાઓ પોતાની વચ્ચે કરી શકે છે. પ્રાદેશિક રાજ્ય પક્ષની વિનંતી પર, એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ, વ્યક્તિગત રીતે અથવા ત્યાગ કરનાર રાજ્ય પક્ષ સાથે મળીને, નક્કી કરી શકે છે કે આવા કરારો અથવા વ્યવસ્થાઓની પસંદ કરેલી જોગવાઈઓ આ કલમની જોગવાઈઓ કરતાં અગ્રતા લે છે, જો તે નક્કી કરે છે કે કરાર અથવા વ્યવસ્થા ફકરા 17 અનુસાર ત્યજી દેવાયેલા રાસાયણિક શસ્ત્રોનો નાશ સુનિશ્ચિત કરે છે.

ભાગ V

રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધાઓનો વિનાશ અને તેની ચકાસણી કલમ V અનુસાર

A. ઘોષણાઓ

રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધાઓની ઘોષણાઓ

1. કલમ III, ફકરા 1(c) (ii) અનુસાર રાજ્ય પક્ષ દ્વારા રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધાઓની ઘોષણામાં દરેક સુવિધા માટે શામેલ હશે:

(a) સુવિધાનું નામ, માલિકોના નામ અને 1 જાન્યુઆરીથી સુવિધા ચલાવતી કંપનીઓ અથવા સાહસોના નામ ૧૯૪૬;

(b) સુવિધાનું ચોક્કસ સ્થાન, જેમાં સરનામું, સંકુલનું સ્થાન, સંકુલની અંદર સુવિધાનું સ્થાન, જેમાં ચોક્કસ ઇમારત અને માળખા નંબર, જો કોઈ હોય તો, શામેલ છે;

(c) એક નિવેદન કે શું તે રાસાયણિક શસ્ત્રો તરીકે વ્યાખ્યાયિત રસાયણોના ઉત્પાદન માટેની સુવિધા છે કે શું તે રાસાયણિક શસ્ત્રો ભરવા માટેની સુવિધા છે, અથવા બંને;

(d) સુવિધાનું બાંધકામ પૂર્ણ થયાની તારીખ અને તે સમયગાળા દરમિયાન સુવિધામાં કોઈપણ ફેરફારો કરવામાં આવ્યા હતા, જેમાં નવા અથવા સુધારેલા સાધનોની સ્થાપનાનો સમાવેશ થાય છે, જેણે સુવિધાની ઉત્પાદન પ્રક્રિયાની લાક્ષણિકતાઓમાં નોંધપાત્ર ફેરફાર કર્યો હતો;

(e) સુવિધામાં ઉત્પાદિત રાસાયણિક શસ્ત્રો તરીકે વ્યાખ્યાયિત રસાયણોની માહિતી; સુવિધામાં ભરેલા દારૂગોળા, ઉપકરણો અને કન્ટેનર; અને આવા ઉત્પાદન અથવા ભરવાની શરૂઆત અને સમાપ્તિની તારીખો:

(i) સુવિધામાં ઉત્પાદિત રાસાયણિક શસ્ત્રો તરીકે વ્યાખ્યાયિત રસાયણો માટે, આવી માહિતી ઉત્પાદિત ચોક્કસ પ્રકારના રસાયણોના સંદર્ભમાં વ્યક્ત કરવામાં આવશે, જે વર્તમાન ઇન્ટરનેશનલ યુનિયન ઓફ પ્યોર એન્ડ એપ્લાઇડ કેમિસ્ટ્રી (IUPAC) નામકરણ, માળખાકીય સૂત્ર અને કેમિકલ એબ્સ્ટ્રેક્ટ્સ સર્વિસ રજિસ્ટ્રી નંબર, જો સોંપાયેલ હોય, અને દરેક રસાયણની માત્રાના સંદર્ભમાં રસાયણના વજન દ્વારા ટનમાં વ્યક્ત કરવામાં આવે છે;

(ii) સુવિધામાં ભરાયેલા દારૂગોળા, ઉપકરણો અને કન્ટેનર માટે, આવી માહિતી ચોક્કસ પ્રકારના રાસાયણિક શસ્ત્રો ભરેલા અને પ્રતિ યુનિટ રાસાયણિક ભરણના વજનના સંદર્ભમાં વ્યક્ત કરવામાં આવશે;

(f) રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધાની ઉત્પાદન ક્ષમતા:

(i) એવી સુવિધા માટે જ્યાં રાસાયણિક શસ્ત્રોનું ઉત્પાદન કરવામાં આવ્યું હતું, ઉત્પાદન ક્ષમતા ખરેખર ઉપયોગમાં લેવાતી તકનીકી પ્રક્રિયાના આધારે અથવા, વાસ્તવમાં ઉપયોગમાં ન લેવાયેલી પ્રક્રિયાઓના કિસ્સામાં, સુવિધામાં ઉપયોગમાં લેવા માટે આયોજન કરાયેલ ચોક્કસ પદાર્થના ઉત્પાદન માટે વાર્ષિક જથ્થાત્મક સંભાવનાના સંદર્ભમાં વ્યક્ત કરવામાં આવશે;

(ii) એવી સુવિધા માટે જ્યાં રાસાયણિક શસ્ત્રો ભરવામાં આવ્યા હતા, ઉત્પાદન ક્ષમતા રસાયણના જથ્થાના સંદર્ભમાં વ્યક્ત કરવામાં આવશે જે સુવિધા દર વર્ષે દરેક ચોક્કસ પ્રકારના રાસાયણિક શસ્ત્રમાં ભરી શકે છે;

(g) દરેક રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધા માટે જેનો નાશ કરવામાં આવ્યો નથી, સુવિધાનું વર્ણન જેમાં શામેલ છે:

(i) સાઇટ ડાયાગ્રામ;

(ii) સુવિધાનો પ્રક્રિયા પ્રવાહ આકૃતિ; અને

(iii) સુવિધા પરની ઇમારતોની યાદી, અને સુવિધા પરના વિશિષ્ટ સાધનો અને આવા સાધનો માટેના કોઈપણ સ્પેરપાર્ટ્સ;

(h) સુવિધાની હાલની સ્થિતિ, જેમાં જણાવવામાં આવ્યું છે:

(i) સુવિધા પર છેલ્લે રાસાયણિક શસ્ત્રો ક્યારે બનાવવામાં આવ્યા હતા તે તારીખ;

(ii) સુવિધાનો નાશ કરવામાં આવ્યો છે કે કેમ, તેના વિનાશની તારીખ અને રીત સહિત; અને

(iii) રાસાયણિક શસ્ત્રોના ઉત્પાદન સાથે સંબંધિત ન હોય તેવી પ્રવૃત્તિ માટે આ સંમેલન અમલમાં આવે તે પહેલાં સુવિધાનો ઉપયોગ અથવા ફેરફાર કરવામાં આવ્યો છે કે કેમ, અને જો એમ હોય તો, કયા ફેરફારો કરવામાં આવ્યા છે તેની માહિતી, આવી બિન-રાસાયણિક શસ્ત્રો સંબંધિત પ્રવૃત્તિ શરૂ થઈ તે તારીખ અને આવી પ્રવૃત્તિની પ્રકૃતિ, જો લાગુ હોય તો, ઉત્પાદનનો પ્રકાર દર્શાવે છે;

(i) રાજ્ય પક્ષ દ્વારા બંધ કરવા માટે લેવામાં આવેલા પગલાંનું સ્પષ્ટીકરણ, અને રાજ્ય પક્ષ દ્વારા સુવિધાને નિષ્ક્રિય કરવા માટે લેવામાં આવેલા અથવા લેવામાં આવનાર પગલાંનું વર્ણન;

(j) નિષ્ક્રિય સુવિધા પર સલામતી અને સુરક્ષા માટે પ્રવૃત્તિના સામાન્ય પેટર્નનું વર્ણન; અને

(k) રાસાયણિક શસ્ત્રોના વિનાશ માટે સુવિધાનું રૂપાંતર કરવામાં આવશે કે કેમ તે અંગેનું નિવેદન અને, જો એમ હોય તો, આવા રૂપાંતરણો માટેની તારીખો.

કલમ III,

ફકરો 1 (c) (iii)

2. કલમ III, ફકરા 1 (c) (iii) અનુસાર રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધાઓની ઘોષણામાં ઉપરોક્ત ફકરા 1 માં ઉલ્લેખિત બધી માહિતી શામેલ હોવી જોઈએ. જે રાજ્ય પક્ષના પ્રદેશ પર સુવિધા છે અથવા સ્થિત છે તેની જવાબદારી છે કે તે અન્ય રાજ્ય સાથે યોગ્ય વ્યવસ્થા કરે જેથી ઘોષણાઓ કરવામાં આવે. જો રાજ્ય પક્ષ જેના પ્રદેશ પર સુવિધા છે અથવા સ્થિત છે તે આ જવાબદારી પૂર્ણ કરવામાં સક્ષમ ન હોય, તો તે તેના કારણો જણાવશે.

ભૂતકાળના ટ્રાન્સફર અને રસીદોની ઘોષણાઓ

3. જે રાજ્ય પક્ષે 1 જાન્યુઆરી 1946 થી રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સાધનો સ્થાનાંતરિત અથવા પ્રાપ્ત કર્યા છે તે કલમ III, ફકરા 1 (c) (iv) અનુસાર અને નીચેના ફકરા 5 અનુસાર આ ટ્રાન્સફર અને રસીદો જાહેર કરશે. જ્યારે 1 જાન્યુઆરી 1946 અને 1 જાન્યુઆરી 1970 વચ્ચેના સમયગાળા માટે આવા સાધનોના ટ્રાન્સફર અને પ્રાપ્તિ માટે બધી ઉલ્લેખિત માહિતી ઉપલબ્ધ ન હોય, ત્યારે રાજ્ય પક્ષ તેને હજુ પણ ઉપલબ્ધ હોય તે માહિતી જાહેર કરશે અને તે સંપૂર્ણ ઘોષણા કેમ સબમિટ કરી શકતું નથી તે અંગે સમજૂતી આપશે.

4. ફકરા 3 માં ઉલ્લેખિત રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સાધનોનો અર્થ છે:

(a) વિશિષ્ટ સાધનો;

(b) રાસાયણિક શસ્ત્રોના રોજગાર સાથે સીધા ઉપયોગ માટે ખાસ રચાયેલ સાધનોના ઉત્પાદન માટેના સાધનો; અને

(c) રાસાયણિક દારૂગોળા માટે બિન-રાસાયણિક ભાગોના ઉત્પાદન માટે વિશિષ્ટ રીતે રચાયેલ અથવા ઉપયોગમાં લેવાતા સાધનો.

5. રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સાધનોના ટ્રાન્સફર અને પ્રાપ્તિ સંબંધિત ઘોષણામાં સ્પષ્ટતા હોવી જોઈએ:

(a) રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સાધનો કોણે પ્રાપ્ત/સ્થાનાંતરિત કર્યા;

(b) આવા સાધનોની ઓળખ;

(c) ટ્રાન્સફર અથવા પ્રાપ્તિની તારીખ;

(d) જો જાણીતું હોય તો, સાધનસામગ્રીનો નાશ થયો હતો કે કેમ; અને

(e) જો જાણીતું હોય તો, વર્તમાન નિકાલ.

વિનાશ માટેની સામાન્ય યોજનાઓ રજૂ કરવી

6. દરેક રાસાયણિક શસ્ત્ર ઉત્પાદન સુવિધા માટે, એક રાજ્ય પક્ષ નીચેની માહિતી પૂરી પાડશે:

(a) લેવાના પગલાં માટે પરિકલ્પિત સમયમર્યાદા; અને

(b) વિનાશની પદ્ધતિઓ.

7. દરેક રાસાયણિક શસ્ત્ર ઉત્પાદન સુવિધા માટે જેને રાજ્ય પક્ષ અસ્થાયી રૂપે રાસાયણિક શસ્ત્રો વિનાશ સુવિધામાં રૂપાંતરિત કરવા માંગે છે, રાજ્ય પક્ષ નીચેની માહિતી પૂરી પાડશે:

(a) વિનાશ સુવિધામાં રૂપાંતર માટે પરિકલ્પિત સમયમર્યાદા;

(b) રાસાયણિક શસ્ત્રો વિનાશ સુવિધા તરીકે સુવિધાનો ઉપયોગ કરવા માટે પરિકલ્પિત સમયમર્યાદા;

(c) નવી સુવિધાનું વર્ણન;

(d) ખાસ સાધનોના વિનાશની પદ્ધતિ;

(e) રાસાયણિક શસ્ત્રોનો નાશ કરવા માટે ઉપયોગમાં લેવાતા રૂપાંતરિત સુવિધાના વિનાશ માટે સમયમર્યાદા; અને

(f) રૂપાંતરિત સુવિધાના વિનાશની પદ્ધતિ.

વિનાશ માટેની વાર્ષિક યોજનાઓ અને વિનાશ પર વાર્ષિક અહેવાલો રજૂ કરવા

8. રાજ્ય પક્ષ આગામી વિનાશ વર્ષની શરૂઆતના ઓછામાં ઓછા 90 દિવસ પહેલાં વિનાશ માટે વાર્ષિક યોજના રજૂ કરશે. વાર્ષિક યોજનામાં સ્પષ્ટતા હોવી જોઈએ:

(a) નાશ કરવાની ક્ષમતા;

(b) જ્યાં વિનાશ થશે તે સુવિધાઓનું નામ અને સ્થાન;

(c) દરેક સુવિધા પર નાશ પામેલા ઇમારતો અને સાધનોની યાદી; અને

(d) વિનાશની આયોજિત પદ્ધતિઓ.

9. રાજ્ય પક્ષ પાછલા વિનાશ વર્ષના અંત પછી 90 દિવસ પછી વિનાશ પર વાર્ષિક અહેવાલ સબમિટ કરશે. વાર્ષિક અહેવાલમાં સ્પષ્ટ કરવું જોઈએ:

(a) ક્ષમતાનો નાશ થયો;

(b) દરેક સુવિધાનું નામ અને સ્થાન જ્યાં વિનાશ થયો હતો;

(c) દરેક સુવિધા પર નાશ પામેલા ઇમારતો અને સાધનોની યાદી;

(d) વિનાશની પદ્ધતિઓ.

૧૦. કલમ III, ફકરા 1(c) (iii) અનુસાર જાહેર કરાયેલ રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધા માટે, જે રાજ્ય પક્ષ પર સુવિધા છે અથવા સ્થિત છે તેની જવાબદારી છે કે તે ઉપરોક્ત ફકરા 6 થી 9 માં ઉલ્લેખિત ઘોષણાઓ કરવામાં આવે તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે યોગ્ય વ્યવસ્થા કરે. જો રાજ્ય પક્ષ જેના પ્રદેશ પર સુવિધા છે અથવા સ્થિત છે તે આ જવાબદારી પૂર્ણ કરવામાં સક્ષમ નથી, તો તે તેના કારણો જણાવશે.

B. વિનાશ

રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધાઓના વિનાશ માટેના સામાન્ય સિદ્ધાંતો

૧૧. દરેક રાજ્ય પક્ષ કલમ V અને આ ભાગમાં નિર્ધારિત સિદ્ધાંતો અનુસાર, રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધાઓના વિનાશ માટે લાગુ કરવા માટેની પદ્ધતિઓ નક્કી કરશે.

રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધા બંધ કરવા માટેના સિદ્ધાંતો અને પદ્ધતિઓ

૧૨. રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધા બંધ કરવાનો હેતુ તેને નિષ્ક્રિય કરવાનો છે.

૧૩. દરેક સુવિધાની ચોક્કસ લાક્ષણિકતાઓને ધ્યાનમાં રાખીને રાજ્ય પક્ષ દ્વારા બંધ કરવા માટે સંમત પગલાં લેવામાં આવશે. આવા પગલાંમાં, અન્ય બાબતોની સાથે, શામેલ હશે:

(a) સંમત પ્રવૃત્તિઓ સિવાય સુવિધાની વિશિષ્ટ ઇમારતો અને માનક ઇમારતોના કબજા પર પ્રતિબંધ;

(b) રાસાયણિક શસ્ત્રોના ઉત્પાદન સાથે સીધા સંબંધિત ઉપકરણોનું જોડાણ તોડી નાખવું, જેમાં, અન્ય બાબતોની સાથે, પ્રક્રિયા નિયંત્રણ ઉપકરણો અને ઉપયોગિતાઓનો સમાવેશ થાય છે;

(c) રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધાના સંચાલનની સલામતી માટે ઉપયોગમાં લેવાતા રક્ષણાત્મક સ્થાપનો અને ઉપકરણોનું નિષ્ક્રિયકરણ;

(d) રાસાયણિક શસ્ત્ર તરીકે વ્યાખ્યાયિત રસાયણોના સંશ્લેષણ, અલગ કરવા અથવા શુદ્ધિકરણ માટે કોઈપણ વિશિષ્ટ પ્રક્રિયા સાધનો, કોઈપણ સ્ટોરેજ ટાંકી, અથવા રાસાયણિક શસ્ત્રો ભરવા માટેના કોઈપણ મશીન, ગરમી, ઠંડક, અથવા આવા સાધનો, સંગ્રહ ટાંકીઓ અથવા મશીનોને ઇલેક્ટ્રિકલ અથવા અન્ય પ્રકારની શક્તિનો પુરવઠો, રસાયણો ઉમેરવા અથવા દૂર કરવાને રોકવા માટે બ્લાઇન્ડ ફ્લેંજ્સ અને અન્ય ઉપકરણોની સ્થાપના; અને

(e) રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધા સુધી ભારે પરિવહન માટે રેલ, રોડ અને અન્ય ઍક્સેસ માર્ગોમાં વિક્ષેપ, સંમત પ્રવૃત્તિઓ માટે જરૂરી સિવાય.

14. જ્યારે રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધા બંધ રહે છે, ત્યારે રાજ્ય પક્ષ સુવિધા પર સલામતી અને ભૌતિક સુરક્ષા પ્રવૃત્તિઓ ચાલુ રાખી શકે છે.

રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધાઓના વિનાશ પહેલાં તેમની તકનીકી જાળવણી

15. રાજ્ય પક્ષ રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધાઓ પર ફક્ત સલામતીના કારણોસર માનક જાળવણી પ્રવૃત્તિઓ હાથ ધરી શકે છે, જેમાં દ્રશ્ય નિરીક્ષણ, નિવારક જાળવણી અને નિયમિત સમારકામનો સમાવેશ થાય છે.

૧૬. બધી આયોજિત જાળવણી પ્રવૃત્તિઓ વિનાશ માટે સામાન્ય અને વિગતવાર યોજનાઓમાં ઉલ્લેખિત હોવી જોઈએ. જાળવણી પ્રવૃત્તિઓમાં શામેલ હોવું જોઈએ નહીં:

(a) કોઈપણ પ્રક્રિયા સાધનોની બદલી;

(b) રાસાયણિક પ્રક્રિયા સાધનોની લાક્ષણિકતાઓમાં ફેરફાર;

(c) કોઈપણ પ્રકારના રસાયણોનું ઉત્પાદન.

૧૭. બધી જાળવણી પ્રવૃત્તિઓ ટેકનિકલ સચિવાલય દ્વારા દેખરેખને આધીન રહેશે.

રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધાઓને રાસાયણિક શસ્ત્રો વિનાશ સુવિધાઓમાં કામચલાઉ રૂપાંતરિત કરવા માટેના સિદ્ધાંતો અને પદ્ધતિઓ

૧૮. રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધાઓને રાસાયણિક શસ્ત્રો વિનાશ સુવિધાઓમાં કામચલાઉ રૂપાંતરિત કરવા સંબંધિત પગલાં ખાતરી કરશે કે અસ્થાયી રૂપે રૂપાંતરિત સુવિધાઓ માટેનો નિયમ ઓછામાં ઓછો રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધાઓ માટેના શાસન જેટલો કડક છે જે રૂપાંતરિત કરવામાં આવ્યા નથી.

૧૯. આ સંમેલન અમલમાં આવે તે પહેલાં રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધાઓમાં રૂપાંતરિત કરવામાં આવેલી રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધાઓની શ્રેણી હેઠળ જાહેર કરવામાં આવશે.

નિરીક્ષકો દ્વારા તેમની પ્રારંભિક મુલાકાત લેવામાં આવશે, જે આ સુવિધાઓ વિશેની માહિતીની શુદ્ધતાની પુષ્ટિ કરશે. આ સુવિધાઓનું રૂપાંતર એવી રીતે કરવામાં આવ્યું હતું કે તેમને નિષ્ક્રિય બનાવવામાં આવે કારણ કે રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધાઓ પણ જરૂરી રહેશે, અને તે સુવિધાઓ માટે પૂરા પાડવામાં આવેલા પગલાંના માળખામાં આવશે જે આ સંમેલનના અમલમાં આવ્યાના ૯૦ દિવસ પછી નિષ્ક્રિય કરવામાં આવશે.

૨૦. રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધાઓનું રૂપાંતર હાથ ધરવાનો ઇરાદો ધરાવતો રાજ્ય પક્ષ, આ સંમેલન અમલમાં આવ્યાના ૩૦ દિવસ પછી નહીં, અથવા કામચલાઉ રૂપાંતર માટે નિર્ણય લેવામાં આવ્યાના ૩૦ દિવસ પછી નહીં, ટેકનિકલ સચિવાલયને એક સામાન્ય સુવિધા રૂપાંતર યોજના સબમિટ કરશે, અને ત્યારબાદ વાર્ષિક યોજનાઓ સબમિટ કરશે.

21. જો કોઈ રાજ્ય પક્ષને આ સંમેલન અમલમાં આવ્યા પછી બંધ કરાયેલી વધારાની રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધાને રાસાયણિક શસ્ત્રો વિનાશ સુવિધામાં રૂપાંતરિત કરવાની જરૂર હોય, તો તે રૂપાંતરના ઓછામાં ઓછા 150 દિવસ પહેલા તેના ટેકનિકલ સચિવાલયને જાણ કરશે. ટેકનિકલ સચિવાલય, રાજ્ય પક્ષ સાથે મળીને, ખાતરી કરશે કે રૂપાંતર પછી તે સુવિધાને રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધા તરીકે નિષ્ક્રિય બનાવવા માટે જરૂરી પગલાં લેવામાં આવે.

22. રાસાયણિક શસ્ત્રોના વિનાશ માટે રૂપાંતરિત સુવિધા રાસાયણિક શસ્ત્રોનું ઉત્પાદન ફરી શરૂ કરવા માટે બંધ કરાયેલ અને જાળવણી હેઠળ રહેલી રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધા કરતાં વધુ યોગ્ય રહેશે નહીં. તેના પુનઃસક્રિયકરણ માટે બંધ કરાયેલ અને જાળવણી હેઠળ રહેલી રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધા માટે જરૂરી સમય કરતાં ઓછો સમય લાગશે નહીં.

23. રૂપાંતરિત રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધાઓ આ સંમેલનના અમલમાં આવ્યા પછી 10 વર્ષ પછી નાશ પામશે નહીં.

24. કોઈપણ રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધાના રૂપાંતર માટેના કોઈપણ પગલાં સુવિધા-વિશિષ્ટ હશે અને તેની વ્યક્તિગત લાક્ષણિકતાઓ પર આધાર રાખશે.

25. રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધાને રાસાયણિક શસ્ત્રો વિનાશ સુવિધામાં રૂપાંતરિત કરવાના હેતુ માટે હાથ ધરવામાં આવેલા પગલાંનો સમૂહ રાજ્ય પક્ષ માટે આ સંમેલન અમલમાં આવ્યાના 90 દિવસ પછી હાથ ધરવામાં આવનાર અન્ય રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધાઓને નિષ્ક્રિય કરવા માટે પૂરા પાડવામાં આવેલ પગલાં કરતા ઓછો ન હોવો જોઈએ.

રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધાના વિનાશ સંબંધિત સિદ્ધાંતો અને પદ્ધતિઓ

26. રાજ્ય પક્ષ રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધાની વ્યાખ્યા દ્વારા આવરી લેવામાં આવતા સાધનો અને ઇમારતોનો નાશ નીચે મુજબ કરશે:

(a) બધા વિશિષ્ટ સાધનો અને પ્રમાણભૂત સાધનોનો ભૌતિક રીતે નાશ કરવામાં આવશે;

(b) બધી વિશિષ્ટ ઇમારતો અને પ્રમાણભૂત ઇમારતોનો ભૌતિક રીતે નાશ કરવામાં આવશે.

27. એક રાજ્ય પક્ષ નીચે મુજબ ખાલી રાસાયણિક દારૂગોળો અને રાસાયણિક શસ્ત્રોના ઉપયોગ માટે સાધનોના ઉત્પાદન માટેની સુવિધાઓનો નાશ કરશે:

(a) રાસાયણિક દારૂગોળો માટે બિન-રાસાયણિક ભાગોના ઉત્પાદન માટે ખાસ ઉપયોગમાં લેવાતી સુવિધાઓ અથવા રાસાયણિક શસ્ત્રોના ઉપયોગ સાથે સીધા ઉપયોગ માટે ખાસ રચાયેલ સાધનો, જાહેર કરવામાં આવશે અને નાશ કરવામાં આવશે. વિનાશ પ્રક્રિયા અને તેની ચકાસણી કલમ V અને આ પરિશિષ્ટના આ ભાગની જોગવાઈઓ અનુસાર હાથ ધરવામાં આવશે જે

રાસાયણિક શસ્ત્રોના ઉત્પાદન સુવિધાઓના વિનાશને નિયંત્રિત કરે છે;

(b) રાસાયણિક દારૂગોળો માટે બિન-રાસાયણિક ભાગોના ઉત્પાદન માટે ખાસ રચાયેલ અથવા ઉપયોગમાં લેવાતા બધા સાધનોનો ભૌતિક રીતે નાશ કરવામાં આવશે. આવા સાધનો, જેમાં ખાસ ડિઝાઇન કરેલા મોલ્ડ અને મેટલ-ફોર્મિંગ ડાઈનો સમાવેશ થાય છે, તેને વિનાશ માટે ખાસ સ્થાન પર લાવી શકાય છે;

(c) આવી ઉત્પાદન પ્રવૃત્તિઓ માટે ઉપયોગમાં લેવાતી બધી ઇમારતો અને પ્રમાણભૂત સાધનોનો નાશ અથવા રૂપાંતર આ સંમેલન હેઠળ પ્રતિબંધિત ન હોય તેવા હેતુઓ માટે કરવામાં આવશે, જરૂર પડ્યે, કલમ IX હેઠળ જોગવાઈ મુજબ પરામર્શ અને નિરીક્ષણો દ્વારા પુષ્ટિ સાથે;

(d) આ સંમેલન હેઠળ પ્રતિબંધિત ન હોય તેવા હેતુઓ માટે પ્રવૃત્તિઓ વિનાશ અથવા રૂપાંતર ચાલુ રહે ત્યાં સુધી ચાલુ રહી શકે છે.

વિનાશનો આદેશ

28. રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધાઓના વિનાશનો ક્રમ કલમ I અને આ સંમેલનના અન્ય લેખોમાં ઉલ્લેખિત જવાબદારીઓ પર આધારિત છે, જેમાં સ્થળ પર વ્યવસ્થિત ચકાસણી સંબંધિત જવાબદારીઓનો સમાવેશ થાય છે. તે વિનાશ સમયગાળા દરમિયાન અખંડ સુરક્ષા માટે રાજ્યો પક્ષોના હિતોને ધ્યાનમાં લે છે; વિનાશના તબક્કાના પ્રારંભિક ભાગમાં વિશ્વાસ-નિર્માણ; રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધાઓનો નાશ કરતી વખતે અનુભવનું ધીમે ધીમે સંપાદન; અને સુવિધાઓની વાસ્તવિક લાક્ષણિકતાઓ અને તેમના વિનાશ માટે પસંદ કરેલી પદ્ધતિઓને ધ્યાનમાં લીધા વિના લાગુ પડે છે. વિનાશનો ક્રમ સ્તરીકરણના સિદ્ધાંત પર આધારિત છે.

29. દરેક વિનાશ સમયગાળા માટે, એક રાજ્ય પક્ષ નક્કી કરશે કે કયા રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધાઓનો નાશ કરવાનો છે અને નાશ એવી રીતે કરશે કે દરેક વિનાશ સમયગાળાના અંતે ફકરા 30 અને 31 માં ઉલ્લેખિત કરતાં વધુ ન રહે. એક રાજ્ય પક્ષને તેની સુવિધાઓનો ઝડપી ગતિએ નાશ કરવાથી બાકાત રાખવામાં આવતો નથી.

30. નીચેની જોગવાઈઓ શેડ્યૂલ 1 રસાયણોનું ઉત્પાદન કરતી રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધાઓ પર લાગુ થશે:

(a) એક રાજ્ય પક્ષ આ સંમેલન અમલમાં આવ્યાના એક વર્ષ પછી આવી સુવિધાઓનો વિનાશ શરૂ કરશે, અને આ સંમેલન અમલમાં આવ્યાના 10 વર્ષ પછી તેને પૂર્ણ કરશે. જે રાજ્ય આ સંમેલનના અમલમાં આવ્યાના સમયે પક્ષ છે, તેના માટે આ એકંદર સમયગાળો ત્રણ અલગ-અલગ વિનાશ સમયગાળામાં વિભાજિત કરવામાં આવશે, એટલે કે, વર્ષ 2-5, વર્ષ 6-8 અને વર્ષ 9-10. જે રાજ્યો આ સંમેલનના અમલમાં આવ્યા પછી પક્ષ બને છે, તેમના માટે વિનાશ સમયગાળાને ફકરા 28 અને 29 ને ધ્યાનમાં રાખીને અનુકૂલિત કરવામાં આવશે;

(b) ઉત્પાદન ક્ષમતાનો ઉપયોગ આવી સુવિધાઓ માટે તુલનાત્મક પરિબળ તરીકે કરવામાં આવશે. દ્વિસંગી રાસાયણિક શસ્ત્રો માટે ઉલ્લેખિત નિયમોને ધ્યાનમાં રાખીને, તે એજન્ટ ટનમાં વ્યક્ત કરવામાં આવશે;

(c) આ સંમેલન અમલમાં આવ્યાના આઠમા વર્ષના અંત માટે ઉત્પાદન ક્ષમતાના યોગ્ય સંમત સ્તરો સ્થાપિત કરવામાં આવશે. સંબંધિત સ્તર કરતાં વધુ ઉત્પાદન ક્ષમતાનો નાશ પ્રથમ બે વિનાશ સમયગાળા દરમિયાન સમાન વધારામાં કરવામાં આવશે;

(d) આપેલ ક્ષમતાનો નાશ કરવાની જરૂરિયાતમાં શેડ્યૂલ 1 સુવિધા પૂરી પાડતી અથવા ત્યાં ઉત્પાદિત શેડ્યૂલ 1 રસાયણને દારૂગોળો અથવા ઉપકરણોમાં ભરી દેતી કોઈપણ અન્ય રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધાનો નાશ કરવાની જરૂરિયાત શામેલ હશે;

(e) રાસાયણિક શસ્ત્રોના નાશ માટે અસ્થાયી રૂપે રૂપાંતરિત કરાયેલી રાસાયણિક શસ્ત્રો ઉત્પાદન સુવિધાઓ આ ફકરાની જોગવાઈઓ અનુસાર ક્ષમતાનો નાશ કરવાની જવાબદારીને આધીન રહેશે.