અનુક્રમણિકા (Contents)

• વિભાગોની વ્યવસ્થા
• વિભાગો
• ૧. ટૂંકું શીર્ષક
• 2. વ્યાખ્યાઓ
• 4. મધ્ય ભારત આવાસ નિયંત્રણ અધિનિયમ, 1955 નું મહુના છાવણી સુધી વિસ્તરણ

કેન્ટોન્મેન્ટ્સ (ભાડા નિયંત્રણ કાયદાઓનું વિસ્તરણ) અધિનિયમ, ૧૯૫૭ ____________

વિભાગોની વ્યવસ્થા

____________

વિભાગો

૧. ટૂંકું શીર્ષક.

2. વ્યાખ્યાઓ.

૩. ભાડાના નિયંત્રણ અને મકાનના રહેઠાણના નિયમન સંબંધિત છાવણીના કાયદાઓને વિસ્તારવાની સત્તા.

૪. મધ્ય ભારત રહેઠાણ નિયંત્રણ અધિનિયમ, ૧૯૫૫નો મહુ છાવણી સુધી વિસ્તાર.

કેન્ટોન્મેન્ટ્સ (ભાડા નિયંત્રણ કાયદાઓનું વિસ્તરણ) અધિનિયમ, ૧૯૫૭ ૧૯૫૭નો અધિનિયમ નં. ૪૬

[૧૮ ડિસેમ્બર, ૧૯૫૭.]

ભાડાના નિયંત્રણ અને મકાનના નિયમન સંબંધિત કાયદાઓના છાવણીઓમાં વિસ્તરણ માટે જોગવાઈ કરતો અધિનિયમ.

ભારતના પ્રજાસત્તાકના આઠમા વર્ષમાં સંસદ દ્વારા નીચે મુજબ કાયદો ઘડવામાં આવ્યો:-

૧. ટૂંકું શીર્ષક.—^૧[(૧)] આ કાયદાને કેન્ટોનમેન્ટ્સ (ભાડા નિયંત્રણ કાયદાઓનું વિસ્તરણ) અધિનિયમ, ૧૯૫૭ કહી શકાય.

²[(2) તે 26મી જાન્યુઆરી, 1950 ના રોજ અમલમાં આવ્યું હોવાનું માનવામાં આવશે.]

૨. વ્યાખ્યાઓ.—આ કાયદામાં, “છાવણી” એટલે કેછાવણી અધિનિયમ, ૧૯૨૪ (૧૯૨૪નો ૨) ની કલમ ૩ હેઠળછાવણી તરીકે જાહેર કરાયેલ કોઈપણ સ્થળ.

૩. ભાડાના નિયંત્રણ અને મકાન રહેઠાણના નિયમન સંબંધિત કેન્ટોનમેન્ટ કાયદાઓને વિસ્તૃત કરવાની સત્તા.—^૩[(૧)] કેન્દ્ર સરકાર, સત્તાવાર ગેઝેટમાં સૂચના દ્વારા, કોઈપણ કેન્ટોનમેન્ટને લાગુ કરી શકે છે, જેમાં તેને યોગ્ય લાગે તેવા નિયંત્રણો અને ફેરફારો હોય, ભાડાના નિયંત્રણ અને મકાન રહેઠાણના નિયમન સંબંધિત કોઈપણ અધિનિયમ જે રાજ્યમાં કેન્ટોનમેન્ટ સ્થિત છે તેમાં અમલમાં છે:

પરંતુ આ રીતે વિસ્તૃત કરાયેલા કોઈપણ અધિનિયમમાં સમાવિષ્ટ કંઈપણ -

(a) સરકારની માલિકીની છાવણીની અંદરની કોઈપણ જગ્યા;

(b) સરકાર દ્વારા ભાડાપટ્ટે લીધેલા અથવા માંગવામાં આવેલા કેન્ટોનમેન્ટની અંદરના સ્થળના સંદર્ભમાં સરકાર તરફથી મળેલી ગ્રાન્ટ દ્વારા બનાવેલ કોઈપણ ભાડૂઆત અથવા તેના જેવા અન્ય સંબંધ; અથવા

(c) કેન્ટોનમેન્ટ (હાઉસ આવાસ) અધિનિયમ, ૧૯૨૩ (૧૯૨૩ નો ૬) હેઠળ કેન્ટોનમેન્ટની અંદરનું કોઈપણ ઘર જે કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા ભાડાપટ્ટે આપવામાં આવ્યું હોય અથવા ફાળવવામાં આવી શકે.

૫[(૨) પેટા-કલમ (૧) હેઠળના કોઈપણ કાયદાનું વિસ્તરણ કેન્દ્ર સરકારને યોગ્ય લાગે તેવી વહેલી અથવા ભવિષ્યની તારીખથી કરી શકાય છે:

પરંતુ આવી કોઈ પણ મુદત નીચેની તારીખથી આગળ વધારવામાં આવશે નહીં:

(a) આવા કાયદાની શરૂઆત, અથવા

(b) છાવણીની સ્થાપના, અથવા

(c) આ કાયદાની શરૂઆત,

જે પણ પછી હોય.

(૩) જ્યાં કોઈપણ રાજ્યમાં ભાડા નિયંત્રણ અને મકાન રહેઠાણના નિયમન સંબંધિત કોઈપણ અધિનિયમ, જે તારીખે આ પ્રકારનો વધારો કરવામાં આવ્યો હોય તે તારીખથી (ત્યારબાદ "પહેલાની તારીખ" તરીકે ઓળખવામાં આવે છે) છાવણી સુધી લંબાવવામાં આવે છે, ત્યાં આવી અગાઉની તારીખે અમલમાં હોય તેવો અધિનિયમ, આવા છાવણીને લાગુ પડશે, અને, જ્યાં આવી કોઈપણ અધિનિયમમાં અગાઉની તારીખ પછી કોઈપણ સમયે પરંતુ છાવણી (ભાડા નિયંત્રણ કાયદાઓનું વિસ્તરણ) સુધારો અધિનિયમ, ૧૯૭૨ (૧૯૭૨નો ૨૨) શરૂ થાય તે પહેલાં સુધારો કરવામાં આવ્યો હોય, ત્યાં સુધારેલ અધિનિયમ, છાવણીને તે તારીખથી અને તે તારીખથી લાગુ પડશે જેના દ્વારા આવો સુધારો કરવામાં આવ્યો હતો.

૧. ૧૯૭૨ ના અધિનિયમ ૨૨, કલમ ૨ (w.e.f. ૨૬-૧-૧૯૫૦) દ્વારા કલમ ૧ ને પેટા-કલમ (૧) તરીકે ફરીથી ક્રમાંકિત કરવામાં આવી.

૩. કલમ ૩, ibid. (w.e.f. ૨૬-૧-૧૯૫૦) દ્વારા પેટા-કલમ (૧) તરીકે ફરીથી ક્રમાંકિત કરવામાં આવી.

૨. કલમ ૨, ibid. (w.e.f. ૨૬-૧-૧૯૫૦) દ્વારા ઇન્સ.

૪. કલમ ૩, ibid. (w.e.f. ૨૬-૧-૧૯૫૦) દ્વારા "સૂચનાની તારીખે" શબ્દો અવગણવામાં આવ્યા છે.

૫. કલમ ૩, ibid. દ્વારા ઇન્સ. (તા. ૨૬-૧-૧૯૫૦).

(૪) જ્યાં, ભાડા નિયંત્રણ અને તેમાં રહેઠાણના નિયમન સંબંધિત કોઈપણ કાયદા (ત્યારબાદ "ભાડા નિયંત્રણ અધિનિયમ" તરીકે ઓળખાય છે) ના છાવણીમાં વિસ્તરણ પહેલાં, -

(i) તે છાવણીમાં કોઈપણ રહેઠાણના નિયમન અથવા તેમાંથી ખાલી કરાવવા માટેનો કોઈપણ હુકમનામું અથવા હુકમ, અથવા

(ii) આવા હુકમનામું અથવા હુકમના અમલ માટેની કાર્યવાહીમાં કોઈપણ હુકમ, અથવા

(iii) ભાડા નિયંત્રણ અથવા આવા રહેઠાણની અન્ય ઘટના સંબંધિત કોઈપણ હુકમ,

જે રાજ્યમાં હાલમાં અમલમાં છે ત્યાં ભાડા નિયંત્રણ અને રહેઠાણના નિયમન માટેના કોઈપણ કાયદા અનુસાર કોઈપણ કોર્ટ, ટ્રિબ્યુનલ અથવા અન્ય સત્તાવાળા દ્વારા કરવામાં આવ્યો હતો, ત્યાં આવા હુકમનામું અથવા હુકમ, જે તારીખે ભાડા નિયંત્રણ અધિનિયમ તે છાવણીમાં લાગુ કરવામાં આવે તે તારીખથી, ભાડા નિયંત્રણની અનુરૂપ જોગવાઈઓ હેઠળ કરવામાં આવ્યો હોવાનું માનવામાં આવશે. તે છાવણી સુધી વિસ્તૃત અધિનિયમ, જાણે કે ઉપરોક્ત ભાડા નિયંત્રણ અધિનિયમ, જે રીતે વિસ્તૃત કરવામાં આવ્યો હતો, તે તારીખે તે છાવણીમાં અમલમાં હતો, જે દિવસે આવા હુકમનામું અથવા હુકમ કરવામાં આવ્યો હતો.]

4. મધ્ય ભારત આવાસ નિયંત્રણ અધિનિયમ, 1955 નું મહુના છાવણી સુધી વિસ્તરણ.—¹[(1)] મધ્ય ભારત આવાસ નિયંત્રણ અધિનિયમ, 1955 (મધ્ય ભારત અધિનિયમ 23 ઓફ 1955), જે મધ્ય પ્રદેશ રાજ્યના તે ભાગમાં અમલમાં હતો, જે 1 નવેમ્બર, 1956 ના રોજ મધ્ય ભારત રાજ્યની રચના કરે છે, તેને નીચેના ફેરફારો સાથે મહુના છાવણી સુધી વિસ્તૃત કરવામાં આવે છે અને અમલમાં લાવવામાં આવે છે, જેમ કે:—

ઉક્ત અધિનિયમમાં,—

(a) "આ કાયદાનો પ્રારંભ" શબ્દો જ્યાં પણ થાય ત્યાં, "આ કાયદાનું છાવણી સુધી વિસ્તરણ" શબ્દો બદલવામાં આવશે;

(b) કલમ ૧ માં, પેટા-કલમો (૨), (૩) અને (૪) માટે, નીચેની પેટા-કલમો બદલવામાં આવશે, એટલે કે:—

“(૨) તે મહુના છાવણી સુધી વિસ્તરે છે.

(૩) તે ૩૧ ડિસેમ્બર, ૧૯૫૭ સુધી અમલમાં રહેશે; પરંતુ કેન્દ્ર સરકાર, સત્તાવાર ગેઝેટમાં સૂચના દ્વારા, સમયાંતરે નિર્દેશ આપી શકે છે કે તે સૂચનામાં ઉલ્લેખિત સમયગાળા માટે અમલમાં રહેશે, જેથી, કુલ સમયગાળો જે માટે તે અમલમાં રહી શકે છે તે ૩૧ ડિસેમ્બર, ૧૯૫૭ થી બે વર્ષથી વધુ ન હોવો જોઈએ.";

(c) કલમ 2 માં, પેટા-કલમ (1) ના કલમ (b) માં, "એક નગરપાલિકા" શબ્દો માટે, "કેન્ટોનમેન્ટ બોર્ડ" શબ્દો બદલવામાં આવશે;

(d) કલમ 3 માં, કલમ (e) માં, "નગરપાલિકા" શબ્દ માટે, "કેન્ટોનમેન્ટ બોર્ડ" શબ્દો બદલવામાં આવશે;

(e) કલમ 4 માં,—

(i) કલમ (g) માં, "સંબંધિત શહેર અથવા નગર" શબ્દો માટે, "કેન્ટોનમેન્ટ" શબ્દ બદલવામાં આવશે;

(ii) કલમ (h) માં, "તે હેતુ માટે શહેર અથવા નગર અને જો તે કબજામાં હતો, તો કાયદાને તે શહેર અથવા નગર સુધી વિસ્તૃત કર્યા પછી પૂરતા કારણોસર તેને ખાલી કર્યું છે" શબ્દો માટે, "તે હેતુ માટે છાવણી અથવા જો તે કબજામાં હતો, તો આ કાયદાના વિસ્તરણ પછી પૂરતા કારણોસર તેને ખાલી કર્યું છે" શબ્દો બદલવામાં આવશે;

(f) કલમ 6 માં,—

(i) પેટા-કલમ (1) માં, "લશ્કર શહેરમાં (ગ્વાલિયર અને મોરાર સહિત), ઇન્દોર, ઉજ્જૈન અથવા રતલામ સ્થિત" શબ્દો અને કૌંસ અવગણવામાં આવશે;

(ii) પેટા-કલમ (2) અવગણવામાં આવશે;

1. કલમ 4 ને 1972 ના અધિનિયમ 22, કલમ 22 દ્વારા તેના પેટા-કલમ (1) તરીકે ફરીથી ક્રમાંકિત કરવામાં આવશે. ૪ (w.e.f. ૨૬-૧-૧૯૫૦).

(g) કલમ ૧૪ માં, "આ કાયદાની જોગવાઈઓ કોઈપણ શહેરને લાગુ પડતી નથી, અથવા" શબ્દો અવગણવામાં આવશે;

(h) કલમ ૧૫ માં, "સ્થાપિત" શબ્દ પછી, "અથવા જો સ્થાપિત કરવામાં આવે, તો ચાલુ રાખવામાં આવે" શબ્દો દાખલ કરવામાં આવશે;

(i) કલમ ૧૮ માં, પેટા-કલમ (૪) અવગણવામાં આવશે;

(j) કલમ ૨૧ માં, "અથવા પસાર કરવામાં આવ્યા હોવાનું માનવામાં આવે છે" શબ્દો અવગણવામાં આવશે;

(k) કલમ ૨૨ માં, "અથવા કરવામાં આવ્યા હોવાનું માનવામાં આવે છે" શબ્દો અવગણવામાં આવશે;

(l) કલમ ૨૩, કલમ ૨૭ અને અનુસૂચિ અવગણવામાં આવશે;

(m) કલમ 24 અને 25 માં, "અથવા બનાવવામાં આવ્યા હોવાનું માનવામાં આવે છે" શબ્દો અવગણવામાં આવશે.

1[(2) મધ્ય ભારત આવાસ નિયંત્રણ અધિનિયમ, 1955 (મધ્ય ભારત અધિનિયમ 23, 1955) ની શરૂઆત પહેલાં મહુના છાવણીમાં ભાડા નિયંત્રણ અને મકાન આવાસના નિયમન સંબંધિત કોઈપણ કાયદો, આ કાયદાની કલમ 3 હેઠળ તે છાવણીમાં લાગુ કરવામાં આવશે, અને હંમેશા તે છાવણીમાં લાગુ કરવામાં આવ્યો હોવાનું માનવામાં આવશે, જે તે છાવણીમાં આવા કાયદાની શરૂઆતથી અથવા આ કાયદાની શરૂઆતથી, જે પણ પછીથી હોય તે અસરથી:

પરંતુ આવો કોઈ કાયદો ચાલુ રહેશે નહીં, અને મધ્ય ભારત આવાસ નિયંત્રણ અધિનિયમ, 1955 (મધ્ય ભારત અધિનિયમ 23, 1955) ની શરૂઆતથી અને ત્યાંથી મહુના છાવણીમાં અમલમાં ચાલુ રહ્યો હોવાનું માનવામાં આવશે.

(3) જ્યાં, કોઈપણ કાયદાની પેટા-કલમ (2) હેઠળ મહુના છાવણીમાં વિસ્તરણ પહેલાં, -

(i) તે છાવણીમાં કોઈપણ ઘરના રહેઠાણના નિયમન માટે અથવા તેમાંથી ખાલી કરાવવા માટેનો કોઈપણ હુકમનામું અથવા હુકમ; અથવા

(ii) આવા હુકમનામું અથવા હુકમના અમલ માટેની કાર્યવાહીમાં કોઈપણ હુકમ; અથવા

(iii) ભાડાના નિયંત્રણ અથવા આવા ઘર આવાસના અન્ય બનાવને લગતો કોઈપણ આદેશ,

કોઈપણ કોર્ટ, ટ્રિબ્યુનલ અથવા અન્ય સત્તાવાળા દ્વારા ભાડાના નિયંત્રણ અને તે છાવણીમાં હાલના સમયે અમલમાં રહેલા ઘર આવાસના નિયમન માટેના કોઈપણ કાયદા અનુસાર કરવામાં આવ્યો હોય, તો આવા હુકમનામું અથવા હુકમ, તે છાવણીમાં આવા કાયદાના પ્રારંભથી અને ત્યારથી, પહેલા ઉલ્લેખિત કાયદાની અનુરૂપ જોગવાઈઓ હેઠળ કરવામાં આવ્યો હોવાનું માનવામાં આવશે જાણે કે ઉપરોક્ત કાયદો તે છાવણીમાં તે તારીખે અમલમાં હતો જે દિવસે આવા હુકમનામું અથવા હુકમ કરવામાં આવ્યો હતો.]

1. ૧૯૭૨ ના અધિનિયમ ૨૨, કલમ ૪ (w.e.f. ૨૬-૧-૧૯૫૦) દ્વારા ઇન્સ.