અનુક્રમણિકા (Contents)

• વિભાગોની વ્યવસ્થા
• પ્રકરણ I
• પ્રારંભિક
• વિભાગો
• પ્રકરણ II
• પ્રકરણ III
• પ્રકરણ IV
• પ્રકરણ પાંચમ
• સમયપત્રક.
• ૧. ટૂંકું શીર્ષક અને શરૂઆત
• 2. યુનિયન દ્વારા નિયંત્રણની યોગ્યતા અંગે ઘોષણા
• 3. વ્યાખ્યાઓ
• 4. બેતવા નદી બોર્ડની સ્થાપના અને સ્થાપના
• ૫. કારોબારી સમિતિ
• ૬. ખાલી જગ્યાઓ, વગેરે, બોર્ડ અથવા કારોબારી સમિતિની કાર્યવાહીને અમાન્ય ન કરે
• 7. મુખ્ય ઇજનેર અને નાણાકીય સલાહકાર
• ૮. બોર્ડના અન્ય અધિકારીઓ અને કર્મચારીઓ
• 9. સલાહકાર સમિતિઓ
• 10. બોર્ડના કાર્યો
• ૧૧. બોર્ડ તેના કાર્યો કઈ શરતો હેઠળ કરી શકે છે તે
• 12. બોર્ડની સત્તાઓ
• ૧૩. બેતવા રિવર બોર્ડ ફંડ
• 14. બજેટ
• 15. વાર્ષિક અહેવાલ
• ૧૬. હિસાબો અને ઓડિટ
• પ્રકરણ V
• ૧૭. કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા નિર્દેશો
• ૧૮. બોર્ડ અને રાજ્ય સરકારો વચ્ચેના વિવાદો
• ૧૯. પ્રવેશ કરવાની સત્તા
• ૨૦. બોર્ડના સભ્યો, અધિકારીઓ અને કર્મચારીઓ જાહેર સેવકો ગણાશે
• ૨૧. સદ્ભાવનાથી લેવામાં આવેલા પગલાંનું રક્ષણ
• ૨૨. નિયમો બનાવવાની સત્તા
• 23. નિયમો બનાવવાની સત્તા
• 24. સંસદ સમક્ષ રજૂ કરવાના નિયમો અને વિનિયમો
• સમયપત્રક

બેતવા નદી બોર્ડ અધિનિયમ, ૧૯૭૬

__________

વિભાગોની વ્યવસ્થા

_________

પ્રકરણ I

પ્રારંભિક

વિભાગો

૧. ટૂંકું શીર્ષક અને શરૂઆત.

2. સંઘ દ્વારા નિયંત્રણની યોગ્યતા અંગે ઘોષણા.

3. વ્યાખ્યાઓ.

પ્રકરણ II

બોર્ડની સ્થાપના

૪. બેતવા રિવર બોર્ડની સ્થાપના અને સમાવેશ.

૫. કારોબારી સમિતિ.

૬. ખાલી જગ્યાઓ, વગેરે, બોર્ડ અથવા કારોબારી સમિતિની કાર્યવાહીને અમાન્ય ન કરે. ૭. મુખ્ય ઇજનેર અને નાણાકીય સલાહકાર.

૮. બોર્ડના અન્ય અધિકારીઓ અને કર્મચારીઓ.

9. સલાહકાર સમિતિઓ.

પ્રકરણ III

બોર્ડના કાર્યો અને શક્તિઓ

૧૦. બોર્ડના કાર્યો.

૧૧. બોર્ડ તેના કાર્યોનો ઉપયોગ કરી શકે તેવી શરતો.

૧૨. બોર્ડની સત્તાઓ.

પ્રકરણ IV

ફાઇનાન્સ, એકાઉન્ટ્સ અને ઓડિટ

૧૩. બેતવા રિવર બોર્ડ ફંડ.

૧૪. બજેટ.

૧૫. વાર્ષિક અહેવાલ.

૧૬. હિસાબો અને ઓડિટ.

પ્રકરણ પાંચમ

વિવિધ

૧૭. કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા નિર્દેશો.

૧૮. બોર્ડ અને રાજ્ય સરકારો વચ્ચેના વિવાદો.

૧૯. પ્રવેશવાની શક્તિ.

૨૦. બોર્ડના સભ્યો, અધિકારીઓ અને કર્મચારીઓ જાહેર સેવકો બનશે.

૨૧. સદ્ભાવનાથી લેવામાં આવેલા પગલાંનું રક્ષણ.

૨૨. નિયમો બનાવવાની સત્તા.

૨૩. નિયમો બનાવવાની સત્તા.

૨૪. સંસદ સમક્ષ રજૂ કરવાના નિયમો અને વિનિયમો.

સમયપત્રક.

બેતવા નદી બોર્ડ અધિનિયમ, ૧૯૭૬

૧૯૭૬ ના કાયદા નં. ૬૩

[૧૦ એપ્રિલ, ૧૯૭૬.]

મધ્યપ્રદેશ અને ઉત્તરપ્રદેશ સરકારો વતી રાજઘાટ ખાતે બેતવા નદી પર બંધ બાંધીને રાજઘાટ ખાતે જળાશય બનાવવા અને આવા જળાશયના નિયમન માટે બોર્ડની સ્થાપના કરવાની જોગવાઈ કરતો કાયદો.

ભારતના પ્રજાસત્તાકના સત્તાવીસમા વર્ષમાં સંસદ દ્વારા નીચે મુજબ કાયદો ઘડવામાં આવ્યો:— પ્રકરણ I

પ્રારંભિક

૧. ટૂંકું શીર્ષક અને શરૂઆત.—(૧) આ કાયદાને બેતવા રિવર બોર્ડ અધિનિયમ, ૧૯૭૬ કહી શકાય.

(૨) તે એવી તારીખથી અમલમાં આવશે જે કેન્દ્ર સરકાર, મધ્યપ્રદેશ અને ઉત્તરપ્રદેશ સરકારો સાથે પરામર્શ કર્યા પછી, સત્તાવાર ગેઝેટમાં સૂચના દ્વારા, નિયુક્ત કરી શકે.

2. સંઘ દ્વારા નિયંત્રણની યોગ્યતા અંગે ઘોષણા.—આ દ્વારા જાહેર કરવામાં આવે છે કે જાહેર હિતમાં એ યોગ્ય છે કે કેન્દ્ર સરકારે અહીં પછી આપવામાં આવેલી હદ સુધી આંતર-રાજ્ય બેતવા નદી અને નદી ખીણના નિયમન અને વિકાસને પોતાના નિયંત્રણમાં લેવો જોઈએ.

૩. વ્યાખ્યાઓ.—આ અધિનિયમમાં, જ્યાં સુધી સંદર્ભ અન્યથા જરૂરી ન હોય,—

(a) “બોર્ડ” એટલે કલમ ૪ હેઠળ સ્થાપિત બેતવા રિવર બોર્ડ;

(b) “અધ્યક્ષ” એટલે બોર્ડના અધ્યક્ષ;

(c) “એક્ઝિક્યુટિવ કમિટી” એટલે કલમ 5 હેઠળ રચાયેલી એક્ઝિક્યુટિવ કમિટી; (d) “સભ્ય” એટલે બોર્ડનો સભ્ય અને તેમાં અધ્યક્ષનો સમાવેશ થાય છે;

(e) “નિર્ધારિત” એટલે કલમ 22 હેઠળ કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા બનાવેલા નિયમો દ્વારા નિર્ધારિત; (f) “રાજઘાટ ડેમ” એટલે અનુસૂચિમાં વર્ણવેલ ડેમ;

(g) ²[“રાણી લક્ષ્મીબાઈ સાગર”] એટલે રાજઘાટ ડેમના નિર્માણ દ્વારા બનાવેલ જળાશય;

(h) “નિયમો” એટલે કલમ 23 હેઠળ બોર્ડ દ્વારા બનાવેલા નિયમો;

(i) “નિયમો” એટલે કલમ 22 હેઠળ કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા બનાવવામાં આવેલા નિયમો.

પ્રકરણ II

બોર્ડની સ્થાપના

4. બેતવા નદી બોર્ડની સ્થાપના અને સ્થાપના.—(1) કેન્દ્ર સરકાર, સત્તાવાર ગેઝેટમાં સૂચના દ્વારા, આ વતી નિયુક્ત કરે તે તારીખથી, આ કાયદાના હેતુઓ માટે, બેતવા નદી બોર્ડ તરીકે ઓળખાતું એક બોર્ડ સ્થાપિત કરવામાં આવશે.

(2) બોર્ડ ઉપરોક્ત નામથી એક કોર્પોરેટ બોડી હશે જેને કાયમી ઉત્તરાધિકાર અને સામાન્ય સીલ હશે, જેને આ કાયદાની જોગવાઈઓને આધીન, સ્થાવર અને જંગમ બંને પ્રકારની મિલકત પ્રાપ્ત કરવા, રાખવા અને નિકાલ કરવાની અને કરાર કરવાની અને ઉપરોક્ત નામથી દાવો માંડશે અને દાવો કરવામાં આવશે.

(3) સિંચાઈનો હવાલો સંભાળતા કેન્દ્રીય મંત્રી બોર્ડના અધ્યક્ષ રહેશે અને બોર્ડના અન્ય સભ્યો નીચે મુજબ હશે, જેમ કે:—

3[(a) જ્યાં એક જ કેન્દ્રીય મંત્રી સિંચાઈ અને વીજળી બંનેનો હવાલો સંભાળતા ન હોય, ત્યાં ઊર્જાનો હવાલો સંભાળતા કેન્દ્રીય મંત્રી અથવા કેન્દ્રીય મંત્રાલય અથવા વિભાગમાં આવા મંત્રી અથવા નાયબ મંત્રી જે આ વતી કેન્દ્રીય ઊર્જાનો હવાલો સંભાળતા કેન્દ્રીય મંત્રી દ્વારા નિર્દિષ્ટ કરવામાં આવે;

1. 25મી ઓક્ટોબર, 1976, સૂચના નં. G.S.R. 1518(E), તારીખ 14મી ઓક્ટોબર, 1976, ભારતનું ગેઝેટ, અસાધારણ, ભાગ II, કલમ 3(i) જુઓ.

2. 1993 ના અધિનિયમ 49 દ્વારા સબ્સ. 2, “રાજઘાટ જળાશય” માટે (w.e.f. 27-8-1993).

3. કલમ 47, કલમ 2 દ્વારા કલમ (a) અને (b) માટે (w.e.f. 26-12-1977).

(b) મધ્યપ્રદેશ અને ઉત્તરપ્રદેશના મુખ્યમંત્રીઓ; અને

(c) મધ્યપ્રદેશ અને ઉત્તરપ્રદેશના નાણા, સિંચાઈ અને વીજળીના પ્રભારી મંત્રીઓ:]

પરંતુ જ્યારે બંધારણના અનુચ્છેદ 356 હેઠળ કરવામાં આવેલી ઘોષણા મધ્યપ્રદેશ અથવા ઉત્તરપ્રદેશ રાજ્યના સંબંધમાં અમલમાં હોય, ત્યારે કેન્દ્ર સરકાર બોર્ડમાં આવા રાજ્યનું પ્રતિનિધિત્વ કરવા માટે ત્રણ વ્યક્તિઓની નિમણૂક કરી શકે છે અને આવી ઘોષણાને રદ કરવા અથવા અમલમાં મૂકવા પર આવી રીતે નિયુક્ત વ્યક્તિઓ તેમના હોદ્દા ખાલી કરશે.

(૪) બોર્ડ કેન્દ્ર સરકાર અથવા મધ્યપ્રદેશ અથવા ઉત્તરપ્રદેશ સરકારના કોઈપણ અધિકારીને તેની કોઈપણ બેઠકમાં હાજરી આપવા અને કાર્યવાહીમાં ભાગ લેવાની પરવાનગી આપી શકે છે પરંતુ આવા અધિકારી મતદાન કરવા માટે હકદાર રહેશે નહીં.

(૫) બોર્ડ પોતાની સાથે, નિયમનો દ્વારા નક્કી કરવામાં આવેલી રીતે અને હેતુઓ માટે, કોઈપણ વ્યક્તિ જેની સહાય અથવા સલાહ આ કાયદાની કોઈપણ જોગવાઈઓનું પાલન કરવામાં ઇચ્છે છે અને આવી રીતે સંકળાયેલ વ્યક્તિ, બોર્ડની ચર્ચાઓમાં ભાગ લેવાનો અધિકાર ધરાવશે જે હેતુ માટે તે સંકળાયેલો છે, પરંતુ મતદાન કરવા માટે હકદાર રહેશે નહીં.

૫. કારોબારી સમિતિ.—(૧) કેન્દ્ર સરકાર, સત્તાવાર ગેઝેટમાં સૂચના દ્વારા, તે સરકારના અધિકારીઓ અને મધ્યપ્રદેશ અને ઉત્તરપ્રદેશ સરકારના અધિકારીઓની બનેલી એક કારોબારી સમિતિની રચના કરી શકે છે.

(૨) કારોબારી સમિતિની રચના એવી હશે જે નિર્ધારિત કરી શકાય: જો કે—

(a) કેન્દ્ર સરકારનો અધિકારી સમિતિનો અધ્યક્ષ હશે; (b) મધ્યપ્રદેશ અને ઉત્તરપ્રદેશ સરકારોનું પ્રતિનિધિત્વ સમાન હશે.

(૩) બોર્ડના સામાન્ય દેખરેખ અને નિયંત્રણને આધીન, બોર્ડના કાર્યોનું સંચાલન કારોબારી સમિતિ પાસે રહેશે અને ચેરમેન અને સમિતિના અન્ય સભ્યો બોર્ડને જરૂરી રીતે મદદ કરશે.

(૪) નિયમો અને બોર્ડના નિર્દેશોને આધીન, કારોબારી સમિતિ કોઈપણ સત્તાનો ઉપયોગ કરી શકે છે અને કોઈપણ કાર્ય અથવા વસ્તુ કરી શકે છે જેનો ઉપયોગ બોર્ડ દ્વારા કરી શકાય છે.

(૫) કારોબારી સમિતિ દ્વારા અનુસરવામાં આવનારી પ્રક્રિયા અને કારોબારી સમિતિને લગતી અન્ય તમામ બાબતો એવી રહેશે જે નિર્ધારિત કરવામાં આવી શકે.

૬. ખાલી જગ્યાઓ, વગેરે, બોર્ડ અથવા કારોબારી સમિતિની કાર્યવાહીને અમાન્ય ન કરે.—બોર્ડ અથવા કારોબારી સમિતિના કોઈપણ કાર્ય અથવા કાર્યવાહીને નીચેના કારણોસર અમાન્ય કરવામાં આવશે નહીં

(a) બોર્ડ અથવા કારોબારી સમિતિમાં કોઈપણ ખાલી જગ્યા;

(b) બોર્ડ અથવા કારોબારી સમિતિની રચનામાં અથવા કોઈપણ નિમણૂકમાં કોઈપણ ખામી;

(c) બોર્ડ અથવા કારોબારી સમિતિની પ્રક્રિયામાં કોઈપણ અનિયમિતતા જે કેસના ગુણદોષને અસર કરતી નથી.

7. મુખ્ય ઇજનેર અને નાણાકીય સલાહકાર.—(1) કેન્દ્ર સરકાર, મધ્યપ્રદેશ અને ઉત્તરપ્રદેશ સરકારો સાથે પરામર્શ કર્યા પછી, મધ્યપ્રદેશ અને ઉત્તરપ્રદેશ સરકારના અધિકારીઓમાંથી એક ઇજનેર (બોર્ડના મુખ્ય ઇજનેર તરીકે અને મુખ્ય ઇજનેર, રાજઘાટ ડેમ પ્રોજેક્ટ તરીકે ઓળખાય છે), અને એક નાણાકીય સલાહકાર અને બોર્ડમાં એક સચિવની નિમણૂક કરી શકે છે:

પરંતુ કેન્દ્ર સરકાર, શક્ય હોય ત્યાં સુધી, ખાતરી કરશે કે એક જ રાજ્યના અધિકારીઓ એક જ સમયે મુખ્ય ઇજનેર અને સચિવના પદો ધરાવતા ન હોય:

1[વધુમાં, કેન્દ્ર સરકાર, મધ્યપ્રદેશ અને ઉત્તરપ્રદેશ સરકારોની સંમતિથી, કેન્દ્ર સરકારના એક અધિકારીને નાણાકીય સલાહકાર તરીકે નિયુક્ત કરી શકે છે].

(2) બોર્ડ અને એક્ઝિક્યુટિવ કમિટીના સામાન્ય દેખરેખ અને નિયંત્રણને આધીન, પેટા-કલમ (1) હેઠળ નિયુક્ત બોર્ડના મુખ્ય ઇજનેર બોર્ડના મુખ્ય કાર્યકારી અધિકારી રહેશે અને તેઓ નીચેના કાર્યોનો ઉપયોગ અને નિભાવ કરશે:

(a) બોર્ડ દ્વારા નિર્ધારિત અથવા તેમને સોંપવામાં આવેલી સત્તાઓ અને ફરજો; (b) નિયમનો દ્વારા નક્કી કરવામાં આવેલી અન્ય સત્તાઓ અને ફરજો.

(3) પેટા-કલમ (1) હેઠળ નિયુક્ત નાણાકીય સલાહકાર બોર્ડના મુખ્ય હિસાબી અધિકારી રહેશે.

(૪) બોર્ડના મુખ્ય ઇજનેર, નાણાકીય સલાહકાર અને બોર્ડના સચિવની સેવાની શરતો અને નિયમો નિર્ધારિત કરવામાં આવશે.

૮. બોર્ડના અન્ય અધિકારીઓ અને કર્મચારીઓ.—(૧) નિયમોને આધીન, બોર્ડ તેના કાર્યોના કાર્યક્ષમ સંચાલન માટે જરૂરી લાગે તેવા અધિકારીઓ અને કર્મચારીઓની નિમણૂક કરી શકે છે:

પરંતુ બોર્ડ, શક્ય હોય ત્યાં સુધી, મધ્યપ્રદેશ અને ઉત્તરપ્રદેશ સરકારો દ્વારા ઓફર કરવામાં આવતા અધિકારીઓ અને કર્મચારીઓની સેવાઓનો ઉપયોગ એવી રીતે કરશે કે બંને રાજ્યોને સમાન પ્રતિનિધિત્વ આપવામાં આવે.

(૨) બોર્ડના અધિકારીઓ અને કર્મચારીઓની સેવાની શરતો અને નિયમો નિયમનો દ્વારા નક્કી કરવામાં આવશે.

9. સલાહકાર સમિતિઓ.—નિયમોને આધીન, બોર્ડ સમયાંતરે, બોર્ડ અને કારોબારી સમિતિને તેમના કાર્યોના કાર્યક્ષમ સંચાલનમાં મદદ કરવા માટે એક અથવા વધુ સલાહકાર સમિતિઓની રચના કરી શકે છે.

પ્રકરણ III

બોર્ડના કાર્યો અને સત્તાઓ

10. બોર્ડના કાર્યો.—આ કાયદાની અન્ય જોગવાઈઓ અને નિયમોને આધીન, જો બોર્ડને ખાતરી થાય કે મધ્યપ્રદેશ અને ઉત્તરપ્રદેશની સરકારોએ કલમ 11 માં ઉલ્લેખિત શરતોનું પાલન કર્યું છે અથવા તેનું પાલન કરવાની વ્યવસ્થા કરી છે,—

(a) બેતવા આંતર-રાજ્ય નદી ખીણમાં સર્વેક્ષણ અને તપાસ હાથ ધરે છે અને રાજઘાટ બંધ અને સંલગ્ન કાર્યો 2 [અને રાજઘાટ બંધ પર વીજળી ઉત્પાદન માટે, જેમાં બંધની નજીક પાવર હાઉસ (ત્યારબાદ રાજઘાટ પાવર હાઉસ તરીકે ઓળખાય છે) ના બાંધકામ અને સંલગ્ન કાર્યોનો સમાવેશ થાય છે] માટે એક વ્યાપક પ્રોજેક્ટ રિપોર્ટ તૈયાર કરે છે અને મધ્યપ્રદેશ અને ઉત્તરપ્રદેશની સરકારો સાથે પરામર્શ કર્યા પછી અને ધ્યાનમાં લીધા પછી તેને અંતિમ સ્વરૂપ આપે છે. જો તે સરકારો દ્વારા કોઈ સૂચનો આપવામાં આવે તો;

(b) પ્રોજેક્ટના સંદર્ભમાં વિગતવાર અહેવાલો અને અંદાજ તૈયાર કરવા અને મધ્યપ્રદેશ અને ઉત્તરપ્રદેશ સરકારો વચ્ચે ખર્ચ ફાળવવા;

(c) પ્રોજેક્ટના અમલીકરણ અને તેના જાળવણી માટે ધોરણો અને સ્પષ્ટીકરણો તૈયાર કરવા;

(d) રાજઘાટ ડેમ ²[અને રાજઘાટ પાવર હાઉસ] અને ડેમમાંથી મધ્યપ્રદેશ અને ઉત્તરપ્રદેશમાં વિસ્તારોને સિંચાઈ કરવા માટે કોમન કેરિયરનું નિર્માણ કરવું;

(e) રાજઘાટ ડેમના સંચાલન અને વ્યવસ્થાપનના નિયમો નક્કી કરવા;

(f) કલમ (a) થી (e) માં ઉલ્લેખિત તમામ અથવા કોઈપણ કાર્યો માટે પૂરક, આકસ્મિક અથવા પરિણામી કોઈપણ અન્ય કાર્ય કરવું.

1. 1977 ના અધિનિયમ 47 દ્વારા ઇન્સ. ૩ (w.e.f. ૨૬-૧૨-૧૯૭૭).

૨. કલમ ૪ દ્વારા ઇન્સ., ibid. (w.e.f. ૨૬-૧૨-૧૯૭૭)

૧૧. બોર્ડ તેના કાર્યો કઈ શરતો હેઠળ કરી શકે છે.—(૧) કલમ ૧૦ માં ઉલ્લેખિત કાર્યો કઈ શરતો હેઠળ કરી શકે છે તે નીચેની શરતો હેઠળ રહેશે, જેમ કે:—

(i) મધ્યપ્રદેશ અને ઉત્તરપ્રદેશની સરકારો હંમેશા બોર્ડના સંતોષ માટે નાણાં, જમીન સુવિધાઓ અને બાંધકામ માટે વિદ્યુત શક્તિ અને બોર્ડ દ્વારા જરૂરી અન્ય તમામ બાબતો માટે યોગ્ય જોગવાઈઓ કરશે;

(ii) 1[રાજઘાટ ડેમ અને રાજઘાટ પાવર હાઉસ પરના સમગ્ર ખર્ચની જવાબદારી, જેમાં સંલગ્ન કાર્યો અને રાજઘાટ ડેમ પર વીજળી ઉત્પાદનનો સમાવેશ થાય છે] અને બોર્ડ દ્વારા તેના કાર્યો કરવા માટે કરવામાં આવેલા અન્ય તમામ ખર્ચ, બોર્ડ દ્વારા નિર્દિષ્ટ કરેલા પ્રમાણમાં મધ્યપ્રદેશ અને ઉત્તરપ્રદેશ સરકારો દ્વારા વહેંચવામાં આવશે:

જો કે બોર્ડ રાજ્યોને મળતા લાભો અને અન્ય સંબંધિત પરિબળોને ધ્યાનમાં રાખીને વિવિધ કાર્યો અથવા બાબતો માટે અલગ અલગ પ્રમાણ નિર્દિષ્ટ કરી શકે છે;

(iii) કે મધ્યપ્રદેશ અને ઉત્તરપ્રદેશ સરકારો બોર્ડને સંપૂર્ણ સહયોગ આપશે અને ખાસ કરીને બાંધકામ હેતુઓ માટે બોર્ડને જરૂરી જમીન અને વીજળી શક્ય તેટલી ઝડપથી ઉપલબ્ધ કરાવશે.

(2) પેટા-કલમ (1) ના કલમ (ii) ના હેતુઓ માટે, રાજઘાટ બંધ પરના ખર્ચમાં બોર્ડની સ્થાપના પહેલાં ઉત્તર પ્રદેશ સરકાર દ્વારા રાજઘાટ બંધ પ્રોજેક્ટ પર કરવામાં આવેલા ખર્ચનો સમાવેશ થશે અને બોર્ડ ઉત્તર પ્રદેશ સરકાર દ્વારા કરવામાં આવેલા ખર્ચની રકમ અને મધ્ય પ્રદેશ સરકાર દ્વારા તેની ભરપાઈ કેટલી હદ સુધી કરવામાં આવશે તે નક્કી કરશે.

12. બોર્ડની સત્તાઓ.—(1) આ કાયદા અને નિયમોની જોગવાઈઓને આધીન, બોર્ડને આ કાયદા હેઠળ તેના કાર્યો કરવા માટે જરૂરી અથવા અનુકૂળ કંઈપણ કરવાની સત્તા હશે.

(2) ઉપરોક્ત જોગવાઈની સામાન્યતાને પૂર્વગ્રહ રાખ્યા વિના, આવી સત્તામાં નીચેનાનો સમાવેશ થશે:

(a) બોર્ડ જરૂરી માને તેવી જંગમ અને સ્થાવર મિલકતો હસ્તગત કરવા, રાખવા અને નિકાલ કરવા;

(b) બેતવા નદી ખીણમાં પૂર નિયંત્રણ અને ડ્રેનેજના વિવિધ પાસાઓ ²[, 3[રાણી લક્ષ્મીબાઈ સાગર] ના નિયમન અને રાજઘાટ બંધ પર વીજળી ઉત્પાદન] સંબંધિત આંકડા અથવા અન્ય માહિતી પ્રકાશિત કરવા;

(c) ઉત્તર પ્રદેશ અને મધ્ય પ્રદેશ સરકારોને બોર્ડને તેના કાર્યો કરવા માટે જરૂરી માહિતી પૂરી પાડવા માટે ફરજ પાડવી.

પ્રકરણ IV

નાણા, હિસાબ અને ઓડિટ

13. બેતવા નદી બોર્ડ ભંડોળ.—(1) બેતવા નદી બોર્ડ ભંડોળ તરીકે ઓળખાતું એક ભંડોળ બનાવવામાં આવશે અને તેમાં મધ્ય પ્રદેશ અને ઉત્તર પ્રદેશ સરકારો દ્વારા બોર્ડને ચૂકવવામાં આવતી રકમ અને બોર્ડ દ્વારા પ્રાપ્ત થતી અન્ય બધી રકમ જમા કરવામાં આવશે.

(૨) ભંડોળનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે-

(a) બોર્ડના અધિકારીઓ અને અન્ય કર્મચારીઓના પગાર, ભથ્થાં અને અન્ય મહેનતાણું અને બોર્ડના અન્ય વહીવટી ખર્ચાઓને પહોંચી વળવા માટે;

૧. ૧૯૭૭ ના અધિનિયમ ૪૭, કલમ ૫ દ્વારા પેટા, “રાજઘાટ ડેમ સહિત સંલગ્ન કાર્યો” માટે (w.e.f. ૨૬-૧૨-૧૯૭૭). ૨. કલમ ૬, કલમ ૬ દ્વારા પેટા, “અને રાજઘાટ જળાશયનું નિયમન” માટે (w.e.f. ૨૬-૧૨-૧૯૭૭).

૩. ૧૯૯૩ ના અધિનિયમ ૪૯, કલમ ૪૭ દ્વારા પેટા, ૩, “રાજઘાટ જળાશય” માટે (૨૭-૮-૧૯૯૩ થી શરૂ).

(b) બોર્ડ દ્વારા હાથ ધરવામાં આવેલા સર્વેક્ષણો અને તપાસ પરના ખર્ચને પહોંચી વળવા માટે;

(c) ^૧[રાજઘાટ ડેમ, રાજઘાટ પાવર હાઉસ અને સંલગ્ન કાર્યો] ના બાંધકામ ખર્ચને પહોંચી વળવા માટે;

(d) આ કાયદા હેઠળ તેના કાર્યો કરવા માટે બોર્ડના અન્ય ખર્ચાઓ પૂરા કરવા માટે.

14. બજેટ.—બોર્ડ દર વર્ષે નિર્ધારિત સ્વરૂપમાં અને સમયે આગામી નાણાકીય વર્ષ માટે તેનું બજેટ તૈયાર કરશે, જેમાં અંદાજિત ખર્ચ, મધ્યપ્રદેશ અને ઉત્તરપ્રદેશની રાજ્ય સરકારો દ્વારા પૂરા પાડવામાં આવેલા ખર્ચની રકમ દર્શાવવામાં આવશે અને તે કેન્દ્ર સરકાર અને ઉપરોક્ત રાજ્ય સરકારોને મોકલવામાં આવશે.

15. વાર્ષિક અહેવાલ.—(1) બોર્ડ દર વર્ષે નિર્ધારિત સ્વરૂપમાં અને સમયે તેનો વાર્ષિક અહેવાલ તૈયાર કરશે, જેમાં પાછલા વર્ષ દરમિયાનની તેની પ્રવૃત્તિઓનો સંપૂર્ણ હિસાબ આપવામાં આવશે અને તેની નકલો કેન્દ્ર સરકારને મોકલવામાં આવશે અને તે સરકાર તેને સંસદના દરેક ગૃહ સમક્ષ રજૂ કરશે.

(2) બોર્ડ તેના વાર્ષિક અહેવાલોની નકલો મધ્યપ્રદેશ અને ઉત્તરપ્રદેશની સરકારોને મોકલશે.

૧૬. હિસાબો અને ઓડિટ.—બોર્ડના હિસાબો એવી રીતે જાળવવામાં આવશે અને ઓડિટ કરવામાં આવશે જે રીતે, ભારતના નિયંત્રક અને ઓડિટર-જનરલ સાથે પરામર્શ કરીને, નિર્ધારિત કરવામાં આવે.

પ્રકરણ V

વિવિધ

૧૭. કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા નિર્દેશો.—તેના કાર્યોના નિભાવમાં, બોર્ડને કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા આપવામાં આવતી નીતિગત પ્રશ્નો પર આવા નિર્દેશો અને સૂચનાઓ દ્વારા માર્ગદર્શન આપવામાં આવશે.

૧૮. બોર્ડ અને રાજ્ય સરકારો વચ્ચેના વિવાદો.—જો બોર્ડ અને મધ્યપ્રદેશ અથવા ઉત્તરપ્રદેશ સરકાર અથવા બંને વચ્ચે આ કાયદા દ્વારા આવરી લેવામાં આવતી કોઈપણ બાબત અથવા તેને સ્પર્શતી અથવા તેમાંથી ઉદ્ભવતી કોઈપણ બાબત અંગે કોઈ વિવાદ ઉદ્ભવે છે, તો તેને કેન્દ્ર સરકારને મોકલવામાં આવશે અને કેન્દ્ર સરકારનો નિર્ણય અંતિમ અને બોર્ડ અને ઉપરોક્ત સરકારો માટે બંધનકર્તા રહેશે.

૧૯. પ્રવેશ કરવાની સત્તા.—આ વતી બનાવેલા કોઈપણ નિયમોને આધીન, બોર્ડ દ્વારા સામાન્ય રીતે અથવા ખાસ કરીને આ વતી અધિકૃત કરાયેલ બોર્ડના કોઈપણ અધિકારી, કોઈપણ વાજબી સમયે, કોઈપણ જમીન અથવા પરિસરમાં પ્રવેશ કરી શકે છે અને ત્યાં કાયદેસર રીતે કોઈપણ કાર્યો કરવા અથવા કોઈપણ સર્વેક્ષણ, પરીક્ષા અથવા તપાસ કરવા માટે, આ કાયદા હેઠળ બોર્ડ દ્વારા કોઈપણ સત્તાના ઉપયોગ અથવા કોઈપણ કાર્યના પ્રદર્શન માટે પ્રારંભિક અથવા આકસ્મિક રીતે જરૂરી હોય તેવી બાબતો કરી શકે છે:

પરંતુ કોઈપણ વ્યક્તિ કોઈપણ મકાનમાં અથવા રહેણાંક મકાન સાથે જોડાયેલા કોઈપણ બંધ કોર્ટ અથવા બગીચામાં પ્રવેશ કરી શકશે નહીં, સિવાય કે તેના કબજેદારની સંમતિથી, આવા કબજેદારને ઓછામાં ઓછા સાત દિવસની લેખિત સૂચના આપ્યા વિના, આમ કરવાના તેના ઈરાદાની અગાઉથી જાણ કરી હોય.

૨૦. બોર્ડના સભ્યો, અધિકારીઓ અને કર્મચારીઓ જાહેર સેવકો ગણાશે.—બોર્ડ અને કારોબારી સમિતિના બધા સભ્યો અને બોર્ડના બધા અધિકારીઓ અને કર્મચારીઓ, જ્યારે ભારતીય દંડ સંહિતા (૧૮૬૦ નો ૪૫) ની કલમ ૨૧ ના અર્થમાં આ કાયદાની કોઈપણ જોગવાઈઓના અનુસંધાનમાં કાર્ય કરશે અથવા કાર્ય કરવાનો દાવો કરશે ત્યારે, તેમને જાહેર સેવકો ગણવામાં આવશે.

૨૧. સદ્ભાવનાથી લેવામાં આવેલા પગલાંનું રક્ષણ.—(૧) આ કાયદા અથવા નિયમો અથવા નિયમનો હેઠળ સદ્ભાવનાથી કરવામાં આવેલા અથવા કરવાના ઈરાદાથી કરવામાં આવેલા કોઈપણ કાર્ય માટે કેન્દ્ર સરકાર, મધ્યપ્રદેશ અથવા ઉત્તરપ્રદેશ સરકાર, બોર્ડના કોઈપણ સભ્ય, કારોબારી સમિતિ અથવા બોર્ડના કોઈપણ અધિકારી અથવા કર્મચારી સામે કોઈ દાવો, કાર્યવાહી અથવા અન્ય કાનૂની કાર્યવાહી થઈ શકશે નહીં.

(૨) આ કાયદા અથવા નિયમો અથવા નિયમનો હેઠળ સદ્ભાવનાથી કરવામાં આવેલા અથવા કરવાના ઈરાદાથી થયેલા કોઈપણ નુકસાન માટે બોર્ડ સામે કોઈ દાવો અથવા અન્ય કાનૂની કાર્યવાહી થઈ શકશે નહીં અને ખાસ કરીને, પૂર અથવા ભંગ અને કાર્યોની નિષ્ફળતા દ્વારા જરૂરી રાહત પગલાં પૂરા પાડવાની જવાબદારી બોર્ડની રહેશે નહીં.

૧. ૧૯૭૭ ના અધિનિયમ ૪૭ દ્વારા પેટા, કલમ. ૭, “રાજઘાટ બંધ અને સંલગ્ન કાર્યો” માટે (૨૬-૧૨-૧૯૭૭ થી).

૨૨. નિયમો બનાવવાની સત્તા.—(૧) કેન્દ્ર સરકાર, સત્તાવાર ગેઝેટમાં સૂચના દ્વારા, આ કાયદાના હેતુઓને પૂર્ણ કરવા માટે નિયમો બનાવી શકે છે.

(૨) ખાસ કરીને અને ઉપરોક્ત સત્તાની સામાન્યતાને પૂર્વગ્રહ રાખ્યા વિના, આવા નિયમો નીચેની બધી અથવા કોઈપણ બાબતો માટે જોગવાઈ કરી શકે છે, જેમ કે:—

(ક) કલમ ૫ ની પેટા-કલમો (૨) અને (૫) હેઠળ કારોબારી સમિતિ અને કારોબારી સમિતિને લગતી અન્ય તમામ બાબતોની રચના અને તેનું પાલન કરવાની પ્રક્રિયા;

(b) કલમ 7 ની પેટા-કલમ (2) ની કલમ (a) હેઠળ બોર્ડના મુખ્ય ઇજનેર દ્વારા ઉપયોગમાં લઈ શકાય તેવી અથવા નિભાવી શકાય તેવી સત્તાઓ અને ફરજો;

(c) કલમ 7 ની પેટા-કલમ (4) હેઠળ બોર્ડના મુખ્ય ઇજનેર, નાણાકીય સલાહકાર અને સચિવની સેવાની શરતો અને નિયમો;

(d) કલમ 8 ની પેટા-કલમ (1) હેઠળ બોર્ડના અધિકારીઓ અને કર્મચારીઓની નિમણૂક;

(e) કલમ 14 અને કલમ 15 ની પેટા-કલમ (1) હેઠળ બોર્ડનું બજેટ અને વાર્ષિક અહેવાલ તૈયાર કરવામાં આવશે તે ફોર્મ અને સમય;

(f) કલમ 16 હેઠળ બોર્ડના હિસાબો કેવી રીતે જાળવવામાં આવશે અને તેનું ઓડિટ કરવામાં આવશે તે રીત;

(g) કલમ 18 હેઠળ વિવાદોને કેન્દ્ર સરકારને મોકલવાની રીત અને પદ્ધતિ અને આવા વિવાદોના સમાધાન માટે કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા અનુસરવામાં આવતી પ્રક્રિયા.

23. નિયમો બનાવવાની સત્તા.—(1) બોર્ડ, કેન્દ્ર સરકારની પૂર્વ મંજૂરી સાથે, સત્તાવાર ગેઝેટમાં સૂચના દ્વારા, આ કાયદા અને નિયમો સાથે અસંગત ન હોય તેવા નિયમો બનાવી શકે છે, જેથી તે આ કાયદા હેઠળ તેના કાર્યો કરી શકે.

(2) ઉપરોક્ત સત્તાની સામાન્યતાને પૂર્વગ્રહ રાખ્યા વિના, આવા નિયમો નીચેની બધી અથવા કોઈપણ બાબતો માટે જોગવાઈ કરી શકે છે, જેમ કે:—

(a) કલમ 4 ની પેટા-કલમ (5) હેઠળ, બોર્ડ કોઈપણ વ્યક્તિને પોતાની સાથે કઈ રીતે અને કયા હેતુઓ માટે સાંકળી શકે છે;

(b) કલમ 7 ની પેટા-કલમ (2) (b) હેઠળ બોર્ડના મુખ્ય ઇજનેર દ્વારા ઉપયોગમાં લઈ શકાય તેવી સત્તાઓ અને ફરજો;

(c) કલમ 8 ની પેટા-કલમ (2) હેઠળ અધિકારીઓ (બોર્ડના મુખ્ય ઇજનેર, નાણાકીય સલાહકાર અને બોર્ડના સચિવ સિવાય) અને બોર્ડના અન્ય કર્મચારીઓની સેવાની શરતો.

24. સંસદ સમક્ષ રજૂ કરવાના નિયમો અને વિનિયમો.—આ કાયદા હેઠળ બનાવેલા દરેક નિયમ અને દરેક નિયમન, તે બન્યા પછી શક્ય તેટલી વહેલી તકે, સંસદના દરેક ગૃહ સમક્ષ રજૂ કરવામાં આવશે, જ્યારે તે કુલ ત્રીસ દિવસના સમયગાળા માટે સત્રમાં હોય, જેમાં એક સત્ર અથવા બે કે તેથી વધુ ક્રમિક સત્રોનો સમાવેશ થઈ શકે છે અને જો, ઉપરોક્ત સત્ર અથવા ક્રમિક સત્રો પછી તરત જ સત્ર સમાપ્ત થાય તે પહેલાં, બંને ગૃહો નિયમ અથવા નિયમનમાં કોઈપણ ફેરફાર કરવા સંમત થાય છે, જેમ કે કેસ હોય, અથવા બંને ગૃહો સંમત થાય છે કે નિયમ અથવા નિયમન, જેમ કે કેસ હોય, બનાવવો જોઈએ નહીં, તો નિયમ અથવા નિયમન ત્યારબાદ ફક્ત આવા સુધારેલા સ્વરૂપમાં જ અસરકારક રહેશે અથવા કોઈ અસર ધરાવતું નથી, જેમ કે કેસ હોય; તેથી, જોકે, આવા કોઈપણ ફેરફાર અથવા રદબાતલ તે નિયમ અથવા નિયમન હેઠળ અગાઉ કરવામાં આવેલી કોઈપણ વસ્તુની માન્યતાને પૂર્વગ્રહ રાખ્યા વિના રહેશે.

સમયપત્રક

[વિભાગ 3(f) જુઓ]

રાજઘાટ ડેમનું વર્ણન

આ બંધ ઉત્તર પ્રદેશના લલિતપુર જિલ્લાના બેટવા નદી પર રાજઘાટ ખાતે લલિતપુર ચંદેરી કોઝવેના લગભગ એક ફર્લોંગ ઉપરના ભાગમાં બેટવા નદી પર બાંધવામાં આવનાર છે. આ બંધમાં નદીના પટમાં એક ચણતરનો ભાગ અને બંને બાજુ માટીના પાયા હશે. તેમાં જળાશય બનાવવા માટે બંને બાજુના સેડલ્સમાં બાંધવામાં આવનાર માટીનો બંધ પણ શામેલ હશે.