Law Sahitya Logo

Law Sahitya

ગુજરાતીમાં કાયદાકીય માર્ગદર્શન

Call Now WhatsApp

કાયદાકીય માહિતી શોધો.
Home › જમીન રેકર્ડ અને રેવન્યુ કાયદા › આર્કિટેક્ટ એક્ટ, 1972

આર્કિટેક્ટ એક્ટ, 1972

👤
📅21/08/2025
⚠️ મહત્વની નોંધ: આ લેખ ફક્ત સામાન્ય કાયદાકીય જાણકારી માટે છે અને તેને કાનૂની સલાહ ગણવો નહીં. તમારા ચોક્કસ સંજોગો માટે લાયકાત ધરાવતા વકીલની સલાહ અવશ્ય લો.

આર્કિટેક્ટ એક્ટ, 1972

અનુક્રમણિકા (Contents)

આર્કિટેક્ટ્સ એક્ટ, ૧૯૭૨

_______

વિભાગોની વ્યવસ્થા

________

પ્રકરણ I

પ્રારંભિક

વિભાગો

૧. ટૂંકું શીર્ષક, વિસ્તાર અને શરૂઆત.

2. વ્યાખ્યાઓ.

પ્રકરણ II

કાઉન્સિલ ઓફ આર્કિટેક્ચર

૩. આર્કિટેક્ચર કાઉન્સિલનું બંધારણ.

૪. કાઉન્સિલના પ્રમુખ અને ઉપપ્રમુખ.

૫. ચૂંટણીની પદ્ધતિ.

૬. કાર્યકાળ અને કેઝ્યુઅલ ખાલી જગ્યાઓ.

૭. કાઉન્સિલ, કારોબારી સમિતિ અથવા અન્ય સમિતિઓના કાર્ય અથવા કાર્યવાહીની માન્યતા ખાલી જગ્યા વગેરેના કારણે અમાન્ય ન થાય.

૮. અપંગતા.

૯. કાઉન્સિલની બેઠકો.

૧૦. કારોબારી સમિતિ અને અન્ય સમિતિઓ.

૧૧. પ્રમુખ, ઉપપ્રમુખ અને સભ્યોને ફી અને ભથ્થાં.

૧૨. અધિકારીઓ અને અન્ય કર્મચારીઓ.

૧૩. કાઉન્સિલના નાણાંકીય ખર્ચ.

૧૪. ભારતમાં સત્તાવાળાઓ દ્વારા આપવામાં આવતી લાયકાતોની માન્યતા.

૧૫. વિદેશી દેશોમાં સત્તાવાળાઓ દ્વારા આપવામાં આવતી સ્થાપત્ય લાયકાતોની માન્યતા. ૧૬. કેન્દ્ર સરકારની અનુસૂચિમાં સુધારો કરવાની સત્તા.

૧૭. ઓળખાણની અસર.

૧૮. અભ્યાસના અભ્યાસક્રમો અને પરીક્ષાઓ અંગે માહિતી માંગવાની સત્તા.

૧૯. પરીક્ષાઓનું નિરીક્ષણ.

૨૦. માન્યતા પાછી ખેંચી લેવી.

૨૧. સ્થાપત્ય શિક્ષણનું લઘુત્તમ ધોરણ.

22. વ્યાવસાયિક આચરણ.

પ્રકરણ III

સ્થાપત્યોની નોંધણી

૨૩. રજિસ્ટર તૈયાર કરવું અને જાળવણી કરવી.

૨૪. રજિસ્ટરનું પ્રથમ તૈયારી.

— પેજ 1 —

વિભાગો

૨૫. રજિસ્ટરમાં પ્રવેશ માટેની લાયકાત.

૨૬. અનુગામી નોંધણી માટેની પ્રક્રિયા.

૨૭. નવીકરણ ફી.

૨૮. વધારાની લાયકાતની પ્રવેશ.

૨૯. રજિસ્ટરમાંથી દૂર કરવું.

૩૦. ગેરવર્તણૂક સંબંધિત પૂછપરછમાં પ્રક્રિયા.

૩૧. પ્રમાણપત્રો સોંપવા.

૩૨. નોંધણી પુનઃસ્થાપિત કરવી.

૩૩. ડુપ્લિકેટ પ્રમાણપત્રો જારી કરવા.

૩૪. રજિસ્ટર છાપવું.

૩૫. નોંધણીની અસર.

પ્રકરણ IV

વિવિધ

૩૬. નોંધણી કરાવ્યાનો ખોટો દાવો કરવા બદલ દંડ.

૩૭. શીર્ષકના ઉપયોગ પર પ્રતિબંધ.

૩૮. નોંધણી પ્રમાણપત્ર સોંપવામાં નિષ્ફળતા.

૩૯. ગુનાઓની જાણ.

૪૦. કાઉન્સિલ દ્વારા પૂરી પાડવામાં આવનારી માહિતી અને તેનું પ્રકાશન. ૪૧. સદ્ભાવનાથી લેવામાં આવેલા પગલાંનું રક્ષણ.

૪૨. કાઉન્સિલના સભ્યો અને અધિકારીઓ અને કર્મચારીઓ જાહેર સેવકો બનશે. ૪૩. મુશ્કેલીઓ દૂર કરવાની સત્તા.

૪૪. કેન્દ્ર સરકારની નિયમો બનાવવાની સત્તા.

૪૫. કાઉન્સિલને નિયમો બનાવવાની સત્તા.

સમયપત્રક.

— પેજ 2 —

આર્કિટેક્ટ્સ એક્ટ, ૧૯૭૨

૧૯૭૨ ના કાયદા નં. ૨૦

[૩૧ મે, ૧૯૭૨.]

આર્કિટેક્ટ્સની નોંધણી અને તેની સાથે સંકળાયેલી બાબતો માટે જોગવાઈ કરતો અધિનિયમ. ભારતીય પ્રજાસત્તાકના ત્રેવીસમા વર્ષમાં સંસદ દ્વારા નીચે મુજબ ઘડવામાં આવ્યો:— પ્રકરણ I

પ્રારંભિક

૧. ટૂંકું શીર્ષક, હદ અને શરૂઆત.—(૧) આ કાયદાને આર્કિટેક્ટ્સ એક્ટ, ૧૯૭૨ કહી શકાય. (૨) તે સમગ્ર ભારત સુધી વિસ્તરે છે.

(૩) તે એવી તારીખે અમલમાં આવશે જે કેન્દ્ર સરકાર, સત્તાવાર ગેઝેટમાં સૂચના દ્વારા, નિયુક્ત કરી શકે.

૨. વ્યાખ્યાઓ.—આ કાયદામાં, જ્યાં સુધી સંદર્ભ અન્યથા જરૂરી ન હોય,—

(a) "આર્કિટેક્ટ" એટલે એવી વ્યક્તિ જેનું નામ હાલમાં રજિસ્ટરમાં દાખલ થયેલ છે; (b) "કાઉન્સિલ" એટલે કલમ ૩ હેઠળ રચાયેલી આર્કિટેક્ચર કાઉન્સિલ;

(c) "ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ આર્કિટેક્ટ્સ" એટલે સોસાયટીઝ રજિસ્ટ્રેશન એક્ટ, ૧૮૬૦ (૧૮૬૦નો ૨૧) હેઠળ નોંધાયેલ ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ આર્કિટેક્ટ્સ;

(d) "માન્યતા પ્રાપ્ત લાયકાત" એટલે હાલ માટે આર્કિટેક્ચરમાં કોઈપણ લાયકાત જે અનુસૂચિમાં સમાવિષ્ટ છે અથવા કલમ ૧૫ હેઠળ સૂચિત છે;

(e) “રજિસ્ટર” એટલે કલમ 23 હેઠળ જાળવવામાં આવેલ આર્કિટેક્ટ્સનું રજિસ્ટર;

(f) “નિયમન” એટલે કાઉન્સિલ દ્વારા આ કાયદા હેઠળ બનાવવામાં આવેલ નિયમન;

(g) “નિયમ” એટલે કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા આ કાયદા હેઠળ બનાવવામાં આવેલ નિયમ.

પ્રકરણ II

આર્કિટેક્ચર કાઉન્સિલ

3. આર્કિટેક્ચર કાઉન્સિલનું બંધારણ.—(1) કેન્દ્ર સરકાર, સત્તાવાર ગેઝેટમાં સૂચના દ્વારા, સૂચનામાં ઉલ્લેખિત તારીખથી, આર્કિટેક્ચર કાઉન્સિલ તરીકે ઓળખાતી એક કાઉન્સિલની રચના કરશે, જે એક કોર્પોરેટ બોડી હશે, જેને કાયમી ઉત્તરાધિકાર અને સામાન્ય સીલ હશે, જેને જંગમ અને સ્થાવર બંને પ્રકારની મિલકત પ્રાપ્ત કરવાની, રાખવાની અને નિકાલ કરવાની અને કરાર કરવાની સત્તા હશે, અને તે નામથી દાવો કરી શકે છે અથવા દાવો કરી શકે છે.

(2) કાઉન્સિલનું મુખ્ય કાર્યાલય દિલ્હીમાં અથવા કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા સત્તાવાર ગેઝેટમાં સૂચના દ્વારા નિર્દિષ્ટ કરાયેલ અન્ય સ્થળે હશે.

(3) કાઉન્સિલમાં નીચેના સભ્યો હશે, જેમ કે:—

(a) તેના સભ્યોમાંથી ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ આર્કિટેક્ટ્સ દ્વારા ચૂંટાયેલા માન્ય લાયકાત ધરાવતા પાંચ આર્કિટેક્ટ્સ;

(b) 30 નવેમ્બર, 1945 ના રોજ શિક્ષણ મંત્રાલય નં. F.16-10/44-E. III માં ભારત સરકારના ઠરાવ દ્વારા સ્થાપિત ઓલ ઇન્ડિયા કાઉન્સિલ ફોર ટેકનિકલ એજ્યુકેશન દ્વારા નામાંકિત બે વ્યક્તિઓ;

(c) ભારતમાં સ્થાપત્ય સંસ્થાઓના વડાઓ દ્વારા માન્યતા પ્રાપ્ત લાયકાત માટે પૂર્ણ-સમયનું શિક્ષણ આપતા પાંચ વ્યક્તિઓ;

1. 2જી એપ્રિલ, 1973, સૂચના નં. G.S.R. 400(E), તારીખ 16મી માર્ચ, 1973 દ્વારા, ભારતનું ગેઝેટ, અસાધારણ, ભાગ II, કલમ 3(i) જુઓ.

— પેજ 3 —

(d) કેન્દ્ર સરકારના મંત્રાલયોમાં મુખ્ય આર્કિટેક્ટ્સ જેમને સંરક્ષણ અને રેલ્વે સંબંધિત સરકારી કાર્ય સોંપવામાં આવ્યું છે અને કેન્દ્રીય જાહેર બાંધકામ વિભાગમાં સ્થાપત્ય સંગઠનના વડા, પદાધિકારી;

(e) કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા નામાંકિત એક વ્યક્તિ;

(f) તે રાજ્યની સરકાર દ્વારા નામાંકિત દરેક રાજ્યમાંથી એક આર્કિટેક્ટ;

(g) તેના સભ્યોમાંથી એન્જિનિયર્સ સંસ્થા (ભારત) દ્વારા નામાંકિત બે વ્યક્તિઓ; અને (h) તેના સભ્યોમાંથી ભારતના સર્વેયર્સ સંસ્થા દ્વારા નામાંકિત એક વ્યક્તિ. સમજૂતી.—આ પેટા-કલમના હેતુઓ માટે,—

(a) “ઇન્સ્ટિટ્યુશન ઓફ એન્જિનિયર્સ (ઇન્ડિયા)” એટલે એન્જિનિયર્સ ઇન્સ્ટિટ્યુશન (ઇન્ડિયા) જે સૌપ્રથમ ૧૯૨૦ માં ભારતીય કંપની અધિનિયમ, ૧૯૧૩ (૧૯૧૩ ના ૭) હેઠળ નોંધાયેલ અને ત્યારબાદ ૧૯૩૫ માં રોયલ ચાર્ટર દ્વારા સમાવિષ્ટ;

(b) “ઇન્સ્ટિટ્યુશન ઓફ સર્વેયર્સ ઓફ ઇન્ડિયા” એટલે સોસાયટી રજિસ્ટ્રેશન એક્ટ, ૧૮૬૦ (૧૮૬૦ ના ૨૧) હેઠળ નોંધાયેલ સર્વેયર્સ ઇન્સ્ટિટ્યુશન.

(4) પેટા-કલમ (a) ના કલમ (a) માં સમાવિષ્ટ કંઈપણ હોવા છતાં, કેન્દ્ર સરકાર, રજિસ્ટર તૈયાર ન થાય ત્યાં સુધી, ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યુટ ઓફ આર્કિટેક્ટ્સ સાથે પરામર્શ કરીને, કલમ ૨૫ હેઠળ નોંધણી માટે લાયક વ્યક્તિઓને પ્રથમ કાઉન્સિલમાં નામાંકિત કરી શકે છે, અને આ રીતે નામાંકિત વ્યક્તિઓ કેન્દ્ર સરકાર, સત્તાવાર ગેઝેટમાં સૂચના દ્વારા, ઉલ્લેખિત સમયગાળા માટે પદ સંભાળશે.

(5) પેટા-કલમ (3) ના કલમ (f) માં સમાવિષ્ટ કંઈપણ હોવા છતાં, કેન્દ્ર સરકાર, રજિસ્ટર તૈયાર થવા સુધી, સંબંધિત રાજ્ય સરકારો સાથે પરામર્શ કરીને, ઉપરોક્ત કલમ (f) માં ઉલ્લેખિત વ્યક્તિઓને પ્રથમ કાઉન્સિલમાં નામાંકિત કરી શકે છે, જેઓ કલમ 25 હેઠળ નોંધણી માટે લાયક છે, અને આ રીતે નામાંકિત વ્યક્તિઓ કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા, સત્તાવાર ગેઝેટમાં સૂચના દ્વારા, ઉલ્લેખિત સમયગાળા માટે પદ સંભાળશે.

4. કાઉન્સિલના પ્રમુખ અને ઉપ-પ્રમુખ.—(1) કાઉન્સિલના પ્રમુખ અને ઉપ-પ્રમુખ કાઉન્સિલના સભ્યો દ્વારા તેમનામાંથી ચૂંટવામાં આવશે:

પરંતુ કાઉન્સિલના પ્રથમ બંધારણ પર અને જ્યાં સુધી પ્રમુખ ચૂંટાય નહીં ત્યાં સુધી, કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા આ વતી નામાંકિત કાઉન્સિલનો સભ્ય પ્રમુખના કાર્યો કરશે.

(2) કાઉન્સિલના ચૂંટાયેલા પ્રમુખ અથવા ઉપપ્રમુખ ત્રણ વર્ષ માટે અથવા જ્યાં સુધી તેઓ કાઉન્સિલના સભ્ય તરીકે બંધ ન થાય ત્યાં સુધી, જે વહેલું હોય ત્યાં સુધી પદ સંભાળશે, પરંતુ કાઉન્સિલના સભ્ય હોવાને આધીન, તેઓ ફરીથી ચૂંટણી માટે પાત્ર રહેશે:

પરંતુ તે કે—

(a) પ્રમુખ અથવા ઉપપ્રમુખ, ઉપપ્રમુખ અથવા પ્રમુખને સંબોધીને, યથાયોગ્ય રીતે, પોતાના હસ્તાક્ષરથી પત્ર લખીને, પોતાના પદ પરથી રાજીનામું આપી શકે છે;

(b) પ્રમુખ અથવા ઉપપ્રમુખ, તેમના ત્રણ વર્ષના કાર્યકાળની સમાપ્તિ છતાં, તેમના અનુગામી પદ સંભાળે ત્યાં સુધી પદ સંભાળવાનું ચાલુ રાખશે.

(3) કાઉન્સિલના પ્રમુખ અને ઉપપ્રમુખ નિયમનો દ્વારા નિર્ધારિત કરવામાં આવેલી સત્તાઓનો ઉપયોગ કરશે અને ફરજો બજાવશે.

5. ચૂંટણીની પદ્ધતિ.—(1) આ પ્રકરણ હેઠળની ચૂંટણીઓ નિયમો દ્વારા નિર્ધારિત રીતે હાથ ધરવામાં આવશે.

(2) જ્યાં આવી કોઈપણ ચૂંટણી અંગે કોઈ વિવાદ ઉદ્ભવે છે, ત્યાં કાઉન્સિલ દ્વારા આ બાબતને કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા નિયુક્ત ટ્રિબ્યુનલને આ સંદર્ભમાં સત્તાવાર ગેઝેટમાં સૂચના દ્વારા મોકલવામાં આવશે, અને ટ્રિબ્યુનલનો નિર્ણય અંતિમ રહેશે:

પરંતુ ચૂંટણીના પરિણામની ઘોષણા થયાની તારીખથી ત્રીસ દિવસની અંદર પીડિત પક્ષ દ્વારા કાઉન્સિલને કરવામાં આવેલી અરજી સિવાય આવી કોઈ ભલામણ કરવામાં આવશે નહીં.

— પેજ 4 —

(3) ટ્રિબ્યુનલનો ખર્ચ કાઉન્સિલ દ્વારા ઉઠાવવામાં આવશે.

૬. પદની મુદત અને કેઝ્યુઅલ ખાલી જગ્યાઓ.—(૧) આ કલમની જોગવાઈઓને આધીન, ચૂંટાયેલા અથવા નામાંકિત સભ્ય તેમની ચૂંટણી અથવા નામાંકનની તારીખથી ત્રણ વર્ષ સુધી અથવા તેમના અનુગામીને યોગ્ય રીતે ચૂંટાયેલા અથવા નામાંકિત કરવામાં આવે ત્યાં સુધી, જે પણ પાછળથી હોય ત્યાં સુધી પદ સંભાળશે.

(૨) ચૂંટાયેલા અથવા નામાંકિત સભ્ય, કોઈપણ સમયે, રાષ્ટ્રપતિને સંબોધીને અથવા તેમની ગેરહાજરીમાં, ઉપ-પ્રમુખને પોતાના હસ્તાક્ષરથી પત્ર લખીને પોતાનું સભ્યપદ રાજીનામું આપી શકે છે, અને ત્યારબાદ આવા સભ્યની બેઠક ખાલી થઈ જશે.

(૩) સભ્યએ પોતાની બેઠક ખાલી કરી હોવાનું માનવામાં આવશે—

(i) જો તે કાઉન્સિલની સતત ત્રણ સામાન્ય બેઠકોમાંથી, પૂરતા બહાના વિના ગેરહાજર રહે છે; અથવા

(ii) જો તેઓ કલમ 3 ની પેટા-કલમ (3) ની કલમ (a), કલમ (g) અથવા કલમ (h) માં ઉલ્લેખિત સંસ્થાના સભ્ય તરીકે બંધ થઈ જાય, જેના દ્વારા તેઓ ચૂંટાયા અથવા નામાંકિત થયા હતા, જેમ બને તેમ; અથવા

(iii) જો તેઓ કલમ 3 ની પેટા-કલમ (3) ની કલમ (c) હેઠળ ચૂંટાયા હોય, જો તેઓ ઉપરોક્ત કલમમાં ઉલ્લેખિત સંસ્થાના વડા તરીકે તેમની નિમણૂક બંધ કરે.

(4) કાઉન્સિલમાં આકસ્મિક ખાલી જગ્યા નવી ચૂંટણી અથવા નામાંકન દ્વારા ભરવામાં આવશે, જેમ બને તેમ, અને ખાલી જગ્યા ભરવા માટે ચૂંટાયેલી અથવા નામાંકિત વ્યક્તિ ફક્ત તે સભ્યના બાકીના કાર્યકાળ માટે જ પદ સંભાળશે જે માટે તેઓ જે સભ્યનું સ્થાન લે છે તે ચૂંટાયા અથવા નામાંકિત થયા હતા.

(5) કાઉન્સિલના સભ્યો ફરીથી ચૂંટણી અથવા ફરીથી નામાંકન માટે પાત્ર રહેશે, પરંતુ સતત ત્રણ કાર્યકાળથી વધુ નહીં.

7. કાઉન્સિલ, કારોબારી સમિતિ અથવા અન્ય સમિતિઓના કાર્ય અથવા કાર્યવાહીની માન્યતા ખાલી જગ્યા વગેરેના કારણે અમાન્ય નહીં થાય. - કાઉન્સિલ, કારોબારી સમિતિ અથવા અન્ય કોઈપણ સમિતિના કોઈપણ કાર્ય અથવા કાર્યવાહી ફક્ત નીચેના કારણોસર અમાન્ય રહેશે નહીં:

(a) કાઉન્સિલ, કારોબારી સમિતિ અથવા અન્ય કોઈપણ સમિતિમાં કોઈપણ ખાલી જગ્યા અથવા રચનામાં ખામી, અથવા

(b) તેના સભ્ય તરીકે કાર્યરત વ્યક્તિની ચૂંટણી અથવા નામાંકનમાં કોઈપણ ખામી, અથવા (c) કેસના ગુણોને અસર કરતી ન હોય તેવી પ્રક્રિયામાં કોઈપણ અનિયમિતતા.

8. અપંગતા. - કોઈ વ્યક્તિ કાઉન્સિલના સભ્ય તરીકે ચૂંટણી અથવા નામાંકન માટે પાત્ર રહેશે નહીં, જો તે-

(a) એક બિન-નિર્દેશિત નાદાર છે; અથવા

(b) ભારતની અદાલત દ્વારા કોઈપણ ગુના માટે દોષિત ઠેરવવામાં આવ્યો હોય અને ઓછામાં ઓછી બે વર્ષ સુધી કેદની સજા ફટકારવામાં આવી હોય, અને તેની મુક્તિ પછી પાંચ વર્ષ સુધી તે અયોગ્ય રહેશે.

9. કાઉન્સિલની બેઠકો.—(1) કાઉન્સિલ દર છ મહિનામાં ઓછામાં ઓછી એક વાર આવા સમયે અને સ્થળે મળશે અને નિયમો દ્વારા નિર્ધારિત કરી શકાય તે રીતે તેની બેઠકોમાં વ્યવસાયના વ્યવહાર સંબંધિત પ્રક્રિયાના નિયમોનું પાલન કરશે.

(2) નિયમનો દ્વારા અન્યથા નિર્ધારિત ન હોય ત્યાં સુધી, કાઉન્સિલના નવ સભ્યો કોરમ બનાવશે, અને કાઉન્સિલના તમામ કાર્યો હાજર રહેલા અને મતદાન કરનારા સભ્યોની બહુમતી દ્વારા નક્કી કરવામાં આવશે.

(૩) મતોના સમાન વિભાજનના કિસ્સામાં, પ્રમુખ, અથવા તેમની ગેરહાજરીમાં, ઉપપ્રમુખ અથવા, બંનેની ગેરહાજરીમાં, સભાનું અધ્યક્ષપદ સંભાળતા સભ્ય, બીજો અથવા નિર્ણાયક મત આપશે અને તેનો ઉપયોગ કરશે.

૧૦. કારોબારી સમિતિ અને અન્ય સમિતિઓ.—(૧) કાઉન્સિલ તેના સભ્યોમાંથી એક કારોબારી સમિતિની રચના કરશે, અને આ કાયદા હેઠળ તેના કાર્યો કરવા માટે કાઉન્સિલ જરૂરી માને તેવા સામાન્ય અથવા ખાસ હેતુઓ માટે અન્ય સમિતિઓની પણ રચના કરી શકે છે.

— પેજ 5 —

(૨) કારોબારી સમિતિમાં કાઉન્સિલના પ્રમુખ અને ઉપપ્રમુખ હશે જેઓ પદાધિકારી સભ્ય હશે અને પાંચ અન્ય સભ્યો હશે જે કાઉન્સિલ દ્વારા તેના સભ્યોમાંથી ચૂંટવામાં આવશે.

(૩) કાઉન્સિલના પ્રમુખ અને ઉપપ્રમુખ અનુક્રમે કારોબારી સમિતિના અધ્યક્ષ અને ઉપપ્રમુખ રહેશે.

(૪) કારોબારી સમિતિના સભ્ય કાઉન્સિલના સભ્ય તરીકે તેમના કાર્યકાળની સમાપ્તિ સુધી આ પદ પર રહેશે પરંતુ કાઉન્સિલના સભ્ય હોવાને આધીન, તે ફરીથી ચૂંટણી માટે પાત્ર રહેશે.

(5) આ અધિનિયમ દ્વારા તેને આપવામાં આવેલી અને લાદવામાં આવેલી સત્તાઓ અને ફરજો ઉપરાંત, કારોબારી સમિતિ નિયમનો દ્વારા નિર્ધારિત કરવામાં આવેલી સત્તાઓનો ઉપયોગ કરશે અને ફરજો નિભાવશે.

11. પ્રમુખ, ઉપપ્રમુખ અને સભ્યોને ફી અને ભથ્થાં.—પ્રમુખ, ઉપપ્રમુખ અને કાઉન્સિલના અન્ય સભ્યો કેન્દ્ર સરકારની પૂર્વ મંજૂરી સાથે, આ વતી કાઉન્સિલ દ્વારા નક્કી કરવામાં આવેલી ફી અને ભથ્થાં માટે હકદાર રહેશે.

12. અધિકારીઓ અને અન્ય કર્મચારીઓ.—(1) કાઉન્સિલ—

(a) એક રજિસ્ટ્રારની નિમણૂક કરશે જે તેના સચિવ તરીકે કાર્ય કરશે અને જે કાઉન્સિલ દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે તો, તેના ખજાનચી તરીકે પણ કાર્ય કરી શકે છે;

(b) આ કાયદા હેઠળ તેના કાર્યો કરવા માટે કાઉન્સિલ જરૂરી માને તેવા અન્ય અધિકારીઓ અને કર્મચારીઓની નિમણૂક કરશે;

(c) કેન્દ્ર સરકારની પૂર્વ મંજૂરીથી, કાઉન્સિલના અધિકારીઓ અને અન્ય કર્મચારીઓના પગાર અને ભથ્થાં અને સેવાની અન્ય શરતો નક્કી કરશે.

(2) પેટા-કલમ (1) ની કલમ (a) માં સમાવિષ્ટ કંઈપણ હોવા છતાં, કાઉન્સિલના પ્રથમ બંધારણથી પ્રથમ ત્રણ વર્ષ માટે, કાઉન્સિલના રજિસ્ટ્રાર કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા નિયુક્ત વ્યક્તિ હશે, જે કેન્દ્ર સરકારની ખુશી સુધી પદ સંભાળશે.

(3) આ કલમ હેઠળ નિયુક્ત તમામ વ્યક્તિઓ કાઉન્સિલના કર્મચારીઓ રહેશે.

13. કાઉન્સિલના નાણાકીય બાબતો.—(1) કાઉન્સિલના સંચાલન અને નિયંત્રણ હેઠળ એક ભંડોળ સ્થાપિત કરવામાં આવશે જેમાં કાઉન્સિલ દ્વારા પ્રાપ્ત થતા તમામ નાણાં ચૂકવવામાં આવશે અને જેમાંથી કાઉન્સિલ દ્વારા કરવામાં આવતા તમામ ખર્ચ અને જવાબદારીઓ યોગ્ય રીતે પૂર્ણ કરવામાં આવશે.

(૨) કાઉન્સિલ હાલમાં ભંડોળના ધિરાણ માટે કોઈપણ નાણાં કોઈપણ સરકારી જામીનગીરીમાં અથવા કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા મંજૂર કરાયેલ કોઈપણ અન્ય જામીનગીરીમાં રોકાણ કરી શકે છે.

(૩) કાઉન્સિલ ભંડોળના યોગ્ય હિસાબો રાખશે જેમાં મૂડી અને આવક વચ્ચે તફાવત હશે.

(૪) કાઉન્સિલના વાર્ષિક હિસાબોનું ઓડિટ કાઉન્સિલ દ્વારા વાર્ષિક ધોરણે નિમણૂક કરાયેલા ઓડિટર દ્વારા કરવામાં આવશે.

(૫) શક્ય તેટલી વહેલી તકે, પરંતુ આગામી વર્ષના ત્રીસમી સપ્ટેમ્બર તારીખ સુધીમાં, કાઉન્સિલ, તે વર્ષના ઓડિટેડ હિસાબો અને કાઉન્સિલના અહેવાલની નકલ સત્તાવાર ગેઝેટમાં પ્રકાશિત કરાવશે અને ઉપરોક્ત હિસાબો અને અહેવાલની નકલો કેન્દ્ર સરકારને મોકલવામાં આવશે.

(૬) ભંડોળમાં નીચેનાનો સમાવેશ થશે:

(a) કેન્દ્ર સરકાર તરફથી ગ્રાન્ટ, ભેટ અથવા ડિપોઝિટ તરીકે પ્રાપ્ત થયેલા બધા નાણાં; (b) આ કાયદા હેઠળ ફી તરીકે અથવા અન્યથા પ્રાપ્ત થયેલી કોઈપણ રકમ.

(7) કાઉન્સિલના ક્રેડિટ પર રહેલા બધા નાણાં જે તાત્કાલિક લાગુ કરી શકાતા નથી તે સ્ટેટ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા અથવા બેંકિંગ કંપનીઓ (એક્વિઝિશન એન્ડ ટ્રાન્સફર ઓફ અંડરટેકિંગ્સ) એક્ટ, ૧૯૭૦ (૧૯૭૦ ના ૫) ના પ્રથમ અનુસૂચિના કોલમ ૨ માં ઉલ્લેખિત કોઈપણ અન્ય બેંકમાં જમા કરાવવામાં આવશે.

૧૪. ભારતમાં સત્તાવાળાઓ દ્વારા આપવામાં આવેલી લાયકાતોની માન્યતા.—(૧) અનુસૂચિમાં સમાવિષ્ટ અથવા કલમ ૧૫ હેઠળ સૂચિત લાયકાતોને આ કાયદાના હેતુઓ માટે માન્યતા પ્રાપ્ત લાયકાત ગણવામાં આવશે.

— પેજ 6 —

(૨) ભારતમાં કોઈપણ સત્તાવાળા જે અનુસૂચિમાં સમાવિષ્ટ ન હોય તેવી સ્થાપત્ય લાયકાત આપે છે તે કેન્દ્ર સરકારને આવી લાયકાતને માન્યતા આપવા માટે અરજી કરી શકે છે, અને કેન્દ્ર સરકાર, કાઉન્સિલ સાથે પરામર્શ કર્યા પછી, સત્તાવાર ગેઝેટમાં સૂચના દ્વારા, અનુસૂચિમાં સુધારો કરી શકે છે જેથી તેમાં આવી લાયકાતનો સમાવેશ થાય, અને આવી કોઈપણ સૂચના એ પણ નિર્દેશિત કરી શકે છે કે આવી સ્થાપત્ય લાયકાત સામે અનુસૂચિમાં એક એન્ટ્રી કરવામાં આવશે જેમાં જાહેર કરવામાં આવશે કે તે ચોક્કસ તારીખ પછી જ માન્ય લાયકાત હશે:

પરંતુ જ્યાં સુધી પ્રથમ પરિષદની રચના ન થાય ત્યાં સુધી, કેન્દ્ર સરકાર ઉપરોક્ત કોઈપણ સૂચના જારી કરતા પહેલા, કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા સત્તાવાર ગેઝેટમાં સૂચના દ્વારા નિયુક્ત કરાયેલા ત્રણ સભ્યોની બનેલી નિષ્ણાત સમિતિની સલાહ લેશે.

૧૫. વિદેશી દેશોમાં સત્તાવાળાઓ દ્વારા આપવામાં આવેલી સ્થાપત્ય લાયકાતોની માન્યતા.—(૧) કેન્દ્ર સરકાર, કાઉન્સિલ સાથે પરામર્શ કર્યા પછી, સત્તાવાર ગેઝેટમાં સૂચના દ્વારા નિર્દેશ આપી શકે છે કે ભારતની બહારના કોઈપણ દેશમાં કોઈપણ યુનિવર્સિટી અથવા અન્ય સંસ્થા દ્વારા આપવામાં આવેલી સ્થાપત્ય લાયકાત, જેના સંદર્ભમાં સ્થાપત્ય લાયકાતની માન્યતા માટે પારસ્પરિક યોજના અમલમાં નથી, તે આ કાયદાના હેતુઓ માટે માન્ય લાયકાત હશે અથવા, ચોક્કસ તારીખ પછી અથવા ચોક્કસ તારીખ પહેલાં આપવામાં આવશે ત્યારે જ માન્ય રહેશે:

પરંતુ જ્યાં સુધી પ્રથમ કાઉન્સિલની રચના ન થાય ત્યાં સુધી, કેન્દ્ર સરકાર ઉપરોક્ત કોઈપણ સૂચના જારી કરતા પહેલા, કલમ ૧૪ ની પેટા-કલમ (૨) ની જોગવાઈ હેઠળ સ્થાપિત નિષ્ણાત સમિતિનો સંપર્ક કરશે.

(૨) કાઉન્સિલ ભારતની બહારના કોઈપણ રાજ્ય અથવા દેશમાં સત્તાવાળા સાથે વાટાઘાટો કરી શકે છે, જેને આવા રાજ્ય અથવા દેશના કાયદા દ્વારા આર્કિટેક્ટ્સનું રજિસ્ટર જાળવવાનું કામ સોંપવામાં આવ્યું છે, જેથી સ્થાપત્ય લાયકાતોને માન્યતા આપવા માટે પારસ્પરિક યોજનાનું નિરાકરણ કરી શકાય, અને આવી કોઈપણ યોજનાના અનુસંધાનમાં, કેન્દ્ર સરકાર, સત્તાવાર ગેઝેટમાં સૂચના દ્વારા, નિર્દેશ આપી શકે છે કે કાઉન્સિલે નક્કી કરેલી સ્થાપત્ય લાયકાતને માન્યતા આપવી જોઈએ, આ કાયદાના હેતુઓ માટે માન્ય લાયકાત માનવામાં આવશે, અને આવી કોઈપણ સૂચના એ પણ નિર્દેશ આપી શકે છે કે આવી સ્થાપત્ય લાયકાત ફક્ત ત્યારે જ માન્ય કરવામાં આવશે જ્યારે ચોક્કસ તારીખ પછી અથવા ચોક્કસ તારીખ પહેલાં મંજૂર કરવામાં આવશે.

૧૬. અનુસૂચિમાં સુધારો કરવાની કેન્દ્ર સરકારની સત્તા.—કલમ ૧૪ ની પેટા-કલમ (૨) માં સમાવિષ્ટ કંઈપણ હોવા છતાં, કેન્દ્ર સરકાર, કાઉન્સિલ સાથે પરામર્શ કર્યા પછી, સત્તાવાર ગેઝેટમાં સૂચના દ્વારા, કોઈપણ સ્થાપત્ય લાયકાતના સંદર્ભમાં એન્ટ્રી કરવાનો નિર્દેશ આપીને અનુસૂચિમાં સુધારો કરી શકે છે.

૧૭. માન્યતાની અસર.—અન્ય કોઈપણ કાયદામાં સમાવિષ્ટ કંઈપણ હોવા છતાં, પરંતુ આ કાયદાની જોગવાઈઓને આધીન, કોઈપણ માન્ય લાયકાત રજિસ્ટરમાં નોંધણી માટે પૂરતી લાયકાત રહેશે.

૧૮. અભ્યાસના અભ્યાસક્રમો અને પરીક્ષાઓ અંગે માહિતી માંગવાની સત્તા.—ભારતમાં દરેક સત્તાધિકારી જે માન્યતા પ્રાપ્ત લાયકાત આપે છે, તે કાઉન્સિલ સમયાંતરે આવી લાયકાત મેળવવા માટે જરૂરી અભ્યાસના અભ્યાસક્રમો અને પરીક્ષાઓ, અભ્યાસના અભ્યાસક્રમો અને પરીક્ષાઓ કેટલી ઉંમરે પસાર કરવી જરૂરી છે અને આવી લાયકાત આપવામાં આવે છે અને સામાન્ય રીતે આવી લાયકાત મેળવવા માટેની આવશ્યકતાઓ વિશે માહિતી પૂરી પાડશે.

૧૯. પરીક્ષાઓનું નિરીક્ષણ.—(૧) કારોબારી સમિતિ, કાઉન્સિલ દ્વારા બનાવેલા નિયમો, જો કોઈ હોય તો, ને આધીન, કોઈપણ કોલેજ અથવા સંસ્થાનું નિરીક્ષણ કરવા માટે અથવા કોઈપણ કોલેજ અથવા સંસ્થા દ્વારા યોજાયેલી કોઈપણ પરીક્ષામાં હાજરી આપવા માટે જરૂરી ગણાય તેટલી સંખ્યામાં નિરીક્ષકોની નિમણૂક કરશે જેથી કેન્દ્ર સરકારને તે કોલેજ અથવા સંસ્થા દ્વારા આપવામાં આવેલી સ્થાપત્ય લાયકાતોની માન્યતાની ભલામણ કરી શકાય.

(૨) નિરીક્ષકો કોઈપણ તાલીમ અથવા પરીક્ષાના સંચાલનમાં દખલ કરશે નહીં, પરંતુ સ્ટાફ, સાધનો, રહેઠાણ, તાલીમ અને આવા શિક્ષણ આપવા માટેના નિયમો દ્વારા નિર્ધારિત અન્ય સુવિધાઓ સહિત સ્થાપત્ય શિક્ષણના ધોરણોની પર્યાપ્તતા અથવા તેઓ જે દરેક પરીક્ષામાં હાજરી આપે છે તેની પર્યાપ્તતા અંગે કારોબારી સમિતિને રિપોર્ટ કરશે.

(3) કારોબારી સમિતિ આવા અહેવાલની એક નકલ કોલેજ અથવા સંસ્થાને મોકલશે અને તેના પર કોલેજ અથવા સંસ્થાની ટિપ્પણીઓ, જો કોઈ હોય, તો તેની નકલો કેન્દ્ર સરકારને પણ મોકલશે.

— પેજ 7 —

20. માન્યતા પાછી ખેંચી લેવી.—(1) કારોબારી સમિતિ દ્વારા અહેવાલ પર જ્યારે તે કાઉન્સિલને દેખાય છે -

(a) કોઈપણ કોલેજ અથવા સંસ્થા દ્વારા લેવામાં આવતી કોઈપણ પરીક્ષામાં પાસ થનારા અભ્યાસ અને પરીક્ષાના અભ્યાસક્રમો, અથવા ઉમેદવારો પાસેથી જરૂરી નિપુણતા, અથવા

(b) આવી કોલેજ અથવા સંસ્થા,

માં પૂરા પાડવામાં આવતા સ્ટાફ, સાધનો, રહેઠાણ, તાલીમ અને સ્ટાફ અને તાલીમ માટે અન્ય સુવિધાઓ, નિયમો દ્વારા નિર્ધારિત ધોરણોને પૂર્ણ કરતી નથી, તો કાઉન્સિલ યોગ્ય સરકારને આ અસર માટે રજૂઆત કરશે.

(2) આવી રજૂઆત પર વિચાર કર્યા પછી, યોગ્ય સરકાર તેને સંબંધિત કોલેજ અથવા સંસ્થાને તે પસંદ કરી શકે તેવી ટિપ્પણીઓ સાથે મોકલશે, જેમાં કોલેજ અથવા સંસ્થા, જે પણ કેસ હોય, તે કેટલો સમય અંદર યોગ્ય સરકારને તેનો ખુલાસો રજૂ કરી શકે છે તેની જાણ કરવામાં આવશે.

(3) સ્પષ્ટીકરણ પ્રાપ્ત થયા પછી અથવા જ્યાં નિર્ધારિત સમયગાળામાં કોઈ સ્પષ્ટીકરણ રજૂ કરવામાં ન આવે, તો તે સમયગાળાની સમાપ્તિ પર, રાજ્ય સરકાર, પેટા-કલમ (5) ના કલમ (b) માં ઉલ્લેખિત કોલેજ અથવા સંસ્થાના સંદર્ભમાં, કેન્દ્ર સરકારને તેની ભલામણો કરશે.

(૪) કેન્દ્ર સરકાર—

(a) પેટા-કલમ (3) માં ઉલ્લેખિત કોલેજ અથવા સંસ્થાના સંદર્ભમાં, જો કોઈ હોય તો, યોગ્ય લાગે તેવી વધુ તપાસ કર્યા પછી, અથવા

(b) પેટા-કલમ (5) ના કલમ (a) માં ઉલ્લેખિત કોલેજ અથવા સંસ્થા તરફથી સમજૂતી પ્રાપ્ત થયા પછી, અથવા જ્યાં નિયત સમયગાળામાં કોઈ સમજૂતી રજૂ કરવામાં ન આવે, તો તે સમયગાળાની સમાપ્તિ પર,

સત્તાવાર ગેઝેટમાં સૂચના દ્વારા, નિર્દેશ આપી શકે છે કે આવી કોલેજ અથવા સંસ્થા દ્વારા આપવામાં આવેલી સ્થાપત્ય લાયકાત સામે અનુસૂચિમાં એન્ટ્રી કરવામાં આવશે, જે જાહેર કરશે કે તે માન્ય લાયકાત ફક્ત ત્યારે જ હશે જ્યારે ચોક્કસ તારીખ પહેલાં મંજૂર કરવામાં આવશે અને અનુસૂચિમાં તે મુજબ સુધારો કરવામાં આવ્યો હોવાનું માનવામાં આવશે.

(5) આ કલમના હેતુઓ માટે, "યોગ્ય સરકાર" નો અર્થ થાય છે-

(a) સંસદના કાયદા દ્વારા સ્થાપિત અથવા કેન્દ્ર સરકાર, કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા સંચાલિત, નિયંત્રિત અથવા ભંડોળ પૂરું પાડવામાં આવતી કોઈપણ કોલેજ અથવા સંસ્થાના સંબંધમાં, અને

(b) અન્ય કોઈપણ કિસ્સામાં, રાજ્ય સરકાર.

21. સ્થાપત્ય શિક્ષણનું લઘુત્તમ ધોરણ.—કાઉન્સિલ ભારતમાં કોલેજો અથવા સંસ્થાઓ દ્વારા માન્ય લાયકાતો આપવા માટે જરૂરી સ્થાપત્ય શિક્ષણના લઘુત્તમ ધોરણો નિર્ધારિત કરી શકે છે.

22. વ્યાવસાયિક આચરણ.—(1) કાઉન્સિલ નિયમો દ્વારા વ્યાવસાયિક આચરણ અને શિષ્ટાચારના ધોરણો અને આર્કિટેક્ટ્સ માટે નૈતિકતાનો કોડ નિર્ધારિત કરી શકે છે.

(2) પેટા-કલમ (1) હેઠળ કાઉન્સિલ દ્વારા બનાવેલા નિયમો સ્પષ્ટ કરી શકે છે કે કયા ઉલ્લંઘનો કોઈપણ વ્યાવસાયિક સંદર્ભમાં કુખ્યાત આચરણ ગણાશે, એટલે કે, વ્યાવસાયિક ગેરવર્તણૂક, અને આવી જોગવાઈ હાલમાં અમલમાં રહેલા કોઈપણ કાયદામાં સમાવિષ્ટ કંઈપણ હોવા છતાં, અમલમાં રહેશે.

પ્રકરણ III

આર્કિટેક્ટ્સની નોંધણી

23. રજિસ્ટરની તૈયારી અને જાળવણી.—(1) કેન્દ્ર સરકાર, શક્ય તેટલી વહેલી તકે, ભારત માટે આર્કિટેક્ટ્સનું રજિસ્ટર અહીં પછી પ્રદાન કરેલી રીતે તૈયાર કરાવશે.

(૨) કાઉન્સિલ તેના બંધારણ મુજબ આ કાયદાની જોગવાઈઓ અનુસાર રજિસ્ટર જાળવવાની ફરજ સંભાળશે.

(૩) રજિસ્ટરમાં નીચેની વિગતો શામેલ હશે, જેમ કે:—

(a) આર્કિટેક્ટનું સંપૂર્ણ નામ, જન્મ તારીખ, રાષ્ટ્રીયતા અને રહેણાંક સરનામું;

— પેજ 8 —

(b) નોંધણી માટેની તેમની લાયકાત, અને તેમણે તે લાયકાત કઈ તારીખે મેળવી હતી અને તેને પ્રદાન કરનાર સત્તા;

(c) રજિસ્ટરમાં તેમના પ્રથમ પ્રવેશની તારીખ;

(d) તેમનું વ્યાવસાયિક સરનામું; અને

(e) નિયમો દ્વારા નિર્ધારિત કરી શકાય તેવી વધારાની વિગતો.

24. રજિસ્ટરનું પ્રથમ તૈયારી.—(1) પ્રથમ વખત આર્કિટેક્ટ્સનું રજિસ્ટર તૈયાર કરવાના હેતુસર, કેન્દ્ર સરકાર, સત્તાવાર ગેઝેટમાં સૂચના દ્વારા, ત્રણ વ્યક્તિઓનો સમાવેશ કરીને એક નોંધણી ટ્રિબ્યુનલની રચના કરશે જેમને કેન્દ્ર સરકારના મતે, સ્થાપત્યનું જ્ઞાન અથવા અનુભવ હોય; અને કલમ 12 હેઠળ નિયુક્ત રજિસ્ટ્રાર ટ્રિબ્યુનલના સચિવ તરીકે કાર્ય કરશે.

(2) કેન્દ્ર સરકાર, સમાન અથવા સમાન સૂચના દ્વારા, નોંધણી માટે અરજી કયા દિવસે અથવા તે પહેલાં કરવામાં આવશે તે તારીખ નક્કી કરશે, જે નિયમો દ્વારા નિર્ધારિત ફી સાથે નોંધણી ટ્રિબ્યુનલને કરવામાં આવશે.

(3) નોંધણી ટ્રિબ્યુનલ નિયત દિવસે અથવા તે પહેલાં પ્રાપ્ત થયેલી દરેક અરજીની તપાસ કરશે અને જો તે સંતુષ્ટ થાય કે અરજદાર કલમ ​​25 હેઠળ નોંધણી માટે લાયક છે, તો અરજદારનું નામ રજિસ્ટરમાં દાખલ કરવાનો નિર્દેશ આપશે.

(૪) આ રીતે તૈયાર કરાયેલું પહેલું રજિસ્ટર ત્યારબાદ કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા નિર્દેશિત રીતે પ્રકાશિત કરવામાં આવશે અને રજિસ્ટ્રેશન ટ્રિબ્યુનલના નિર્ણયથી નારાજ કોઈપણ વ્યક્તિ, આ રીતે પ્રકાશિત થયેલા રજિસ્ટરમાં વ્યક્ત અથવા ગર્ભિત, આવા પ્રકાશનની તારીખથી ત્રીસ દિવસની અંદર, કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા આ વતી નિયુક્ત કરાયેલ અધિકારીને સત્તાવાર ગેઝેટમાં સૂચના દ્વારા અપીલ કરી શકે છે.

(૫) પેટા-કલમ (૪) હેઠળ નિયુક્ત કરાયેલ અધિકારી, અસરગ્રસ્ત વ્યક્તિને સુનાવણીની તક આપ્યા પછી અને સંબંધિત રેકોર્ડ મંગાવ્યા પછી, યોગ્ય લાગે તેવો આદેશ કરશે.

(૬) રજિસ્ટ્રાર, જ્યાં જરૂરી હોય ત્યાં, પેટા-કલમ (૪) હેઠળ નિયુક્ત કરાયેલ અધિકારીના નિર્ણયો અનુસાર રજિસ્ટરમાં સુધારો કરશે.

(૭) દરેક વ્યક્તિ જેનું નામ રજિસ્ટરમાં દાખલ કરવામાં આવ્યું છે તેને નિયમો દ્વારા નિર્ધારિત સ્વરૂપમાં નોંધણીનું પ્રમાણપત્ર આપવામાં આવશે.

(8) કાઉન્સિલની રચના પછી, રજિસ્ટર તેની કસ્ટડીમાં સોંપવામાં આવશે, અને કેન્દ્ર સરકાર નિર્દેશ આપી શકે છે કે પ્રથમ રજિસ્ટરમાં નોંધણી માટેની અરજી ફીનો સંપૂર્ણ અથવા કોઈપણ ઉલ્લેખિત ભાગ કાઉન્સિલના ક્રેડિટમાં ચૂકવવામાં આવશે.

25. રજિસ્ટરમાં પ્રવેશ માટેની લાયકાત.—જો કોઈ વ્યક્તિ ભારતમાં રહે છે અથવા આર્કિટેક્ટનો વ્યવસાય ધરાવે છે અને-

(a) માન્ય લાયકાત ધરાવે છે, અથવા

(b) આવી લાયકાત ધરાવતો નથી પરંતુ, ભારતના નાગરિક હોવાને કારણે, કલમ 24 ની પેટા-કલમ (2) હેઠળ નિયુક્ત તારીખ પહેલાં ઓછામાં ઓછા પાંચ વર્ષ માટે આર્કિટેક્ટ તરીકે પ્રેક્ટિસમાં રોકાયેલ હોય, અથવા

(c) નિયમો દ્વારા નિર્ધારિત કરી શકાય તેવી અન્ય લાયકાત ધરાવે છે:

પરંતુ ભારતના નાગરિક સિવાય અન્ય કોઈ વ્યક્તિ લાયકાતના આધારે નોંધણી માટે હકદાર રહેશે નહીં-

(a) કલમ 15 ની પેટા-કલમ (1) હેઠળ માન્યતા પ્રાપ્ત છે સિવાય કે ભારતની બહારના દેશ કે જેના કાયદા અને પ્રથા દ્વારા આવી વ્યક્તિ સંબંધિત હોય, તે દેશમાં નોંધણીપાત્ર સ્થાપત્ય લાયકાત ધરાવતા ભારતના નાગરિકોને આવા દેશમાં આર્કિટેક્ટના વ્યવસાયમાં પ્રવેશ અને પ્રેક્ટિસ કરવાની પરવાનગી આપવામાં આવે, અથવા

(b) જ્યાં સુધી કેન્દ્ર સરકારે, પારસ્પરિકતાની યોજનાના અનુસંધાનમાં અથવા અન્યથા, તે લાયકાતને કલમ 2 ની પેટા-કલમ (2) હેઠળ માન્ય લાયકાત જાહેર કરી ન હોય. ૧૫.

— પેજ 9 —

૨૬. અનુગામી નોંધણી માટેની પ્રક્રિયા.—(૧) આર્કિટેક્ટ્સના પ્રથમ રજિસ્ટરમાં નોંધણી માટે અરજીઓ પ્રાપ્ત કરવા માટે નિયત તારીખ પછી, નોંધણી માટેની બધી અરજીઓ કાઉન્સિલના રજિસ્ટ્રારને સંબોધીને મોકલવામાં આવશે અને નિયમો દ્વારા નિર્ધારિત ફી સાથે રજૂ કરવામાં આવશે.

(૨) જો આવી અરજી પર રજિસ્ટ્રારનો અભિપ્રાય હોય કે અરજદાર રજિસ્ટરમાં પોતાનું નામ દાખલ કરાવવા માટે હકદાર છે, તો તેણે અરજદારનું નામ તેમાં દાખલ કરવું જોઈએ:

પરંતુ કોઈપણ વ્યક્તિ, જેનું નામ આ કાયદાની જોગવાઈઓ હેઠળ રજિસ્ટરમાંથી દૂર કરવામાં આવ્યું હોય, તે કાઉન્સિલની મંજૂરી વિના રજિસ્ટરમાં પોતાનું નામ ફરીથી દાખલ કરાવવા માટે હકદાર રહેશે નહીં.

(૩) કોઈપણ વ્યક્તિ જેની નોંધણી માટેની અરજી રજિસ્ટ્રાર દ્વારા નકારી કાઢવામાં આવે છે, તે આવી અસ્વીકારની તારીખથી ત્રણ મહિનાની અંદર કાઉન્સિલને અપીલ કરી શકે છે.

(૪) આ કલમ હેઠળ રજિસ્ટરમાં નામ દાખલ થયા પછી, રજિસ્ટ્રાર નિયમો દ્વારા નિર્ધારિત સ્વરૂપમાં નોંધણીનું પ્રમાણપત્ર જારી કરશે.

૨૭. નવીકરણ ફી.—(૧) કેન્દ્ર સરકાર, સત્તાવાર ગેઝેટમાં સૂચના દ્વારા, નિર્દેશ આપી શકે છે કે જે વર્ષમાં રજિસ્ટરમાં નામ પ્રથમ વખત દાખલ કરવામાં આવ્યું હોય તે વર્ષ પછીના વર્ષના ૩૧ ડિસેમ્બર પછી રજિસ્ટરમાં નામ જાળવી રાખવા માટે, નિયમો દ્વારા નિર્ધારિત મુજબ વાર્ષિક ધોરણે કાઉન્સિલને નવીકરણ ફી ચૂકવવામાં આવશે અને જ્યાં આવી સૂચના આપવામાં આવી હોય, ત્યાં આવી નવીકરણ ફી તે વર્ષના પહેલી એપ્રિલ પહેલા ચૂકવવાની રહેશે જેની સાથે તે સંબંધિત છે.

(2) જ્યાં નવીકરણ ફી નિયત તારીખ પહેલાં ચૂકવવામાં ન આવે, ત્યાં રજિસ્ટ્રાર ડિફોલ્ટરનું નામ રજિસ્ટરમાંથી દૂર કરશે:

પરંતુ આ રીતે દૂર કરાયેલ નામ નિયમો દ્વારા નિર્ધારિત શરતો પર રજિસ્ટરમાં પુનઃસ્થાપિત કરી શકાય છે.

(3) નવીકરણ ફી ચૂકવ્યા પછી, રજિસ્ટ્રાર, નિયમો દ્વારા નિર્ધારિત રીતે, તે મુજબ નોંધણી પ્રમાણપત્રને સમર્થન આપશે.

28. વધારાની લાયકાતની એન્ટ્રી.—એક આર્કિટેક્ટ, નિયમો દ્વારા નિર્ધારિત ફી ચૂકવ્યા પછી, રજિસ્ટરમાં કોઈપણ વધુ માન્ય લાયકાત દાખલ કરવા માટે હકદાર રહેશે જે તે મેળવી શકે છે.

૨૯. રજિસ્ટરમાંથી દૂર કરવું.—(૧) કાઉન્સિલ, આદેશ દ્વારા, કોઈપણ આર્કિટેક્ટનું નામ રજિસ્ટરમાંથી દૂર કરી શકે છે—

(a) જેની પાસેથી આ અસર માટે વિનંતી મળી છે, અથવા

(b) જે રજિસ્ટરના છેલ્લા પ્રકાશન પછી મૃત્યુ પામ્યા છે.

(2) આ કલમની જોગવાઈઓને આધીન, કાઉન્સિલ આદેશ આપી શકે છે કે કોઈપણ આર્કિટેક્ટનું નામ રજિસ્ટરમાંથી દૂર કરવામાં આવે જ્યાં તે સંતુષ્ટ થાય, તેને સાંભળવાની વાજબી તક આપ્યા પછી અને જો કોઈ હોય તો, જેમને તે યોગ્ય લાગે તેવી વધુ તપાસ કર્યા પછી,—

(a) કે તેનું નામ ભૂલથી અથવા ખોટી રજૂઆત અથવા કોઈ વાસ્તવિક હકીકત દબાવવાને કારણે રજિસ્ટરમાં દાખલ કરવામાં આવ્યું છે; અથવા

(b) કે તેને કોઈપણ ગુના માટે દોષિત ઠેરવવામાં આવ્યો છે જે કાઉન્સિલના મતે, નૈતિક અધોગતિ સાથે સંકળાયેલ છે; અથવા

(c) કે તે નાદાર નથી; અથવા

(d) કે તેને સક્ષમ અદાલત દ્વારા અસ્વસ્થ માનસિકતાનો ઠરાવવામાં આવ્યો છે.

(3) પેટા-કલમ (2) હેઠળનો આદેશ નિર્દેશિત કરી શકે છે કે જે કોઈપણ આર્કિટેક્ટનું નામ રજિસ્ટરમાંથી દૂર કરવાનો આદેશ આપવામાં આવ્યો છે તે આ કાયદા હેઠળ ઉલ્લેખિત સમયગાળા માટે નોંધણી માટે અયોગ્ય રહેશે.

(4) પેટા-કલમ (2) હેઠળનો આદેશ તેની તારીખથી ત્રણ મહિનાની સમાપ્તિ સુધી અમલમાં રહેશે નહીં.

— પેજ 10 —

30. ગેરવર્તણૂક સંબંધિત પૂછપરછમાં પ્રક્રિયા.—(1) જ્યારે કાઉન્સિલને ફરિયાદ પ્રાપ્ત થાય છે, ત્યારે કાઉન્સિલનો અભિપ્રાય છે કે કોઈપણ આર્કિટેક્ટ વ્યાવસાયિક ગેરવર્તણૂક માટે દોષિત છે, જે સાબિત થાય છે, તો તે આર્કિટેક્ટ તરીકે પ્રેક્ટિસ કરવા માટે અયોગ્ય બનશે, કાઉન્સિલ નિયમો દ્વારા નિર્ધારિત રીતે તપાસ કરી શકે છે.

(૨) પેટા-કલમ (૧) હેઠળ તપાસ કર્યા પછી અને આર્કિટેક્ટને સાંભળ્યા પછી, કાઉન્સિલ, આદેશ દ્વારા, ઉપરોક્ત આર્કિટેક્ટને ઠપકો આપી શકે છે અથવા તેને આર્કિટેક્ટ તરીકેની પ્રેક્ટિસમાંથી સસ્પેન્ડ કરી શકે છે અથવા તેનું નામ રજિસ્ટરમાંથી દૂર કરી શકે છે અથવા તેને યોગ્ય લાગે તેવો અન્ય આદેશ પસાર કરી શકે છે.

૩૧. પ્રમાણપત્રોનું શરણાગતિ.—જે વ્યક્તિનું નામ કલમ ૨૭ ની પેટા-કલમ (૨), કલમ ૨૯ ની પેટા-કલમ (૨) અથવા કલમ ૩૦ ની પેટા-કલમ (૨) હેઠળ રજિસ્ટરમાંથી દૂર કરવામાં આવ્યું છે, અથવા જ્યાં આવી વ્યક્તિ મૃત્યુ પામે છે, ત્યાં સિવિલ પ્રોસિજર કોડ, ૧૯૦૮ (૧૯૦૮ નો ૫) ની કલમ ૨ ની કલમ (૧૧) માં વ્યાખ્યાયિત કરાયેલ તેના કાનૂની પ્રતિનિધિએ તાત્કાલિક રજિસ્ટ્રારને તેનું નોંધણી પ્રમાણપત્ર સોંપવું પડશે, અને આ રીતે દૂર કરાયેલ નામ સત્તાવાર ગેઝેટમાં પ્રકાશિત કરવામાં આવશે.

32. રજિસ્ટર પુનઃસ્થાપિત કરવું.—કાઉન્સિલ, કોઈપણ સમયે, તેને પૂરતા અને કેન્દ્ર સરકારની મંજૂરીને આધીન લાગે તેવા કારણોસર, આદેશ આપી શકે છે કે નિયમો દ્વારા નિર્ધારિત ફી ચૂકવ્યા પછી, રજિસ્ટરમાંથી દૂર કરાયેલ વ્યક્તિનું નામ તેમાં પુનઃસ્થાપિત કરવામાં આવશે.

33. ડુપ્લિકેટ પ્રમાણપત્રો જારી કરવા.—જ્યાં રજિસ્ટ્રારને સંતોષ થાય કે નોંધણીનું પ્રમાણપત્ર ખોવાઈ ગયું છે અથવા નાશ પામ્યું છે, ત્યાં રજિસ્ટ્રાર, નિયમો દ્વારા નિર્ધારિત ફી ચૂકવીને, નિયમો દ્વારા નિર્ધારિત ફોર્મમાં ડુપ્લિકેટ પ્રમાણપત્ર જારી કરી શકે છે.

૩૪. રજિસ્ટર છાપકામ.—દર વર્ષે ૧ એપ્રિલ પછી શક્ય તેટલી વહેલી તકે, રજિસ્ટ્રાર ઉપરોક્ત તારીખે રજિસ્ટરની જેમ જ છાપકામ કરાવશે અને આવી નકલો નિયમો દ્વારા નિર્ધારિત ફી ચૂકવીને અરજી કરનાર વ્યક્તિઓને ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવશે અને તે પુરાવો હશે કે તે તારીખે જે વ્યક્તિઓના નામ તેમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા છે તેઓ આર્કિટેક્ટ હતા.

૩૫. નોંધણીની અસર.—(૧) હાલમાં અમલમાં રહેલા કોઈપણ કાયદામાં આર્કિટેક્ટનો ઉલ્લેખ આ કાયદા હેઠળ નોંધાયેલા આર્કિટેક્ટનો સંદર્ભ માનવામાં આવશે.

(2) કલમ 24 ની પેટા-કલમ (2) હેઠળ નિમણૂકની તારીખથી બે વર્ષ પૂરા થયા પછી, રજિસ્ટરમાં નોંધાયેલ વ્યક્તિ કેન્દ્ર અથવા રાજ્ય સરકાર હેઠળ અથવા જાહેર અથવા સ્થાનિક ભંડોળમાંથી સમર્થિત અથવા સહાયિત કોઈપણ અન્ય સ્થાનિક સંસ્થા અથવા સંસ્થામાં અથવા કેન્દ્ર અથવા રાજ્ય સરકાર દ્વારા માન્ય કોઈપણ સંસ્થામાં આર્કિટેક્ટ તરીકે નિમણૂક માટે પસંદગી મેળવશે.

પ્રકરણ IV

વિવિધ

36. ખોટી રીતે નોંધણી કરાવવાનો દાવો કરવા બદલ દંડ.—જો કોઈ વ્યક્તિ જેનું નામ હાલમાં રજિસ્ટરમાં દાખલ કરવામાં આવ્યું નથી તે ખોટી રીતે રજૂ કરે છે કે તે આમ દાખલ કરવામાં આવ્યું છે, અથવા તેના નામ અથવા શીર્ષકના સંબંધમાં વાજબી રીતે ગણતરી કરાયેલા કોઈપણ શબ્દો અથવા અક્ષરોનો ઉપયોગ કરે છે જે સૂચવે છે કે તેનું નામ આમ દાખલ કરવામાં આવ્યું છે, તો તેને દંડ થઈ શકે છે જે એક હજાર રૂપિયા સુધીનો હોઈ શકે છે.

37. ટાઇટલના ઉપયોગ સામે પ્રતિબંધ.—(1) કલમ 24 ની પેટા-કલમ (2) હેઠળ નિયુક્ત તારીખથી એક વર્ષ પૂર્ણ થયા પછી, રજિસ્ટર્ડ આર્કિટેક્ટ અથવા આર્કિટેક્ટ્સની પેઢી સિવાય અન્ય કોઈ વ્યક્તિ આર્કિટેક્ટના ટાઇટલ અને શૈલીનો ઉપયોગ કરી શકશે નહીં:

પરંતુ આ કલમની જોગવાઈઓ લાગુ પડશે નહીં-

(a) "લેન્ડસ્કેપ આર્કિટેક્ટ" અથવા "નેવલ આર્કિટેક્ટ" તરીકે નિયુક્ત વ્યક્તિ દ્વારા આર્કિટેક્ટના વ્યવસાયની પ્રેક્ટિસ;

(b) એવી વ્યક્તિ જે ભારતની બહાર કોઈપણ દેશમાં આર્કિટેક્ટનો વ્યવસાય કરતી વખતે, કેન્દ્ર સરકારની પૂર્વ પરવાનગી સાથે ભારતમાં ચોક્કસ પ્રોજેક્ટ માટે સલાહકાર અથવા ડિઝાઇનર તરીકે કાર્ય કરે છે.

સમજૂતી.—કલમ (a) ના હેતુઓ માટે,—

(i) “લેન્ડસ્કેપ આર્કિટેક્ટ” એટલે એવી વ્યક્તિ જે છોડ, વૃક્ષો અને લેન્ડસ્કેપ સંબંધિત ખુલ્લી જગ્યાઓની ડિઝાઇન સાથે વ્યવહાર કરે છે;

(ii) “નૌકાદળના આર્કિટેક્ટ” એટલે એવી વ્યક્તિ જે જહાજોની ડિઝાઇન અને બાંધકામ સાથે વ્યવહાર કરે છે.

— પેજ 11 —

(2) જો કોઈ વ્યક્તિ પેટા-કલમ (1) ની જોગવાઈઓનું ઉલ્લંઘન કરે છે, તો તેને પ્રથમ દોષિત ઠેરવવામાં આવે તો પાંચસો રૂપિયા સુધીના દંડ અને ત્યારબાદ છ મહિના સુધીના દંડ અથવા એક હજાર રૂપિયાથી વધુ ન હોય તેવા દંડ અથવા બંને સજા થશે.

38. નોંધણી પ્રમાણપત્ર સોંપવામાં નિષ્ફળતા.—જો કોઈ વ્યક્તિ જેનું નામ રજિસ્ટરમાંથી કાઢી નાખવામાં આવ્યું છે તે પૂરતા કારણ વિના તાત્કાલિક તેનું નોંધણી પ્રમાણપત્ર સોંપવામાં નિષ્ફળ જાય, તો તેને સો રૂપિયા સુધીનો દંડ થઈ શકે છે, અને સતત નિષ્ફળતાના કિસ્સામાં, પ્રથમ દિવસ પછીના દરેક દિવસ માટે દસ રૂપિયા સુધીનો વધારાનો દંડ થઈ શકે છે.

૩૯. ગુનાઓનું જ્ઞાન.—(૧) કોઈપણ કોર્ટ આ કાયદા હેઠળ સજાપાત્ર કોઈપણ ગુનાનું જ્ઞાન લેશે નહીં, સિવાય કે કાઉન્સિલના આદેશ દ્વારા અથવા કાઉન્સિલ દ્વારા આ વતી અધિકૃત વ્યક્તિ દ્વારા કરવામાં આવેલી ફરિયાદ પર.

(૨) પ્રેસિડેન્સી મેજિસ્ટ્રેટ અથવા પ્રથમ વર્ગના મેજિસ્ટ્રેટ સિવાય કોઈ મેજિસ્ટ્રેટ આ કાયદા હેઠળ સજાપાત્ર કોઈપણ ગુનાનો પ્રયાસ કરશે નહીં.

૪૦. કાઉન્સિલ દ્વારા પૂરી પાડવામાં આવનારી માહિતી અને તેનું પ્રકાશન.—(૧) કાઉન્સિલ કેન્દ્ર સરકારને જરૂરી હોય તેવા અહેવાલો, તેના મિનિટ્સની નકલો અને અન્ય માહિતી પૂરી પાડશે.

(2) કેન્દ્ર સરકાર આ કલમ હેઠળ તેને આપવામાં આવેલ કોઈપણ અહેવાલ, નકલ અથવા અન્ય માહિતી, તેને યોગ્ય લાગે તે રીતે પ્રકાશિત કરી શકે છે.

41. સદ્ભાવનાથી લેવામાં આવેલા પગલાંનું રક્ષણ.—આ કાયદા અથવા તેના હેઠળ બનાવેલા કોઈપણ નિયમ અથવા નિયમન હેઠળ સદ્ભાવનાથી કરવામાં આવેલ અથવા કરવાનો ઈરાદો ધરાવતા કોઈપણ કાર્ય માટે કેન્દ્ર સરકાર, કાઉન્સિલ અથવા કાઉન્સિલના કોઈપણ સભ્ય, કારોબારી સમિતિ અથવા અન્ય કોઈપણ સમિતિ અથવા કાઉન્સિલના અધિકારીઓ અને અન્ય કર્મચારીઓ સામે કોઈ દાવો, કાર્યવાહી અથવા અન્ય કાનૂની કાર્યવાહી થઈ શકશે નહીં.

42. કાઉન્સિલના સભ્યો અને અધિકારીઓ અને કર્મચારીઓ જાહેર સેવકો ગણાશે.—કાઉન્સિલના સભ્યો અને કાઉન્સિલના અધિકારીઓ અને અન્ય કર્મચારીઓ ભારતીય દંડ સંહિતા (1860 નો 45) ની કલમ 21 ના ​​અર્થમાં જાહેર સેવકો ગણાશે.

43. મુશ્કેલીઓ દૂર કરવાની સત્તા.—(1) જો આ કાયદાની જોગવાઈઓને અમલમાં મૂકવામાં કોઈ મુશ્કેલી ઊભી થાય, તો કેન્દ્ર સરકાર, સત્તાવાર ગેઝેટમાં પ્રકાશિત આદેશ દ્વારા, આવી જોગવાઈઓ કરી શકે છે જે આ કાયદાની જોગવાઈઓ સાથે અસંગત ન હોય, જે તેને મુશ્કેલી દૂર કરવા માટે જરૂરી અથવા યોગ્ય લાગે:

પરંતુ આ કાયદાની શરૂઆતની તારીખથી બે વર્ષ પૂરા થયા પછી આ કલમ હેઠળ આવો કોઈ આદેશ કરવામાં આવશે નહીં.

(2) આ કલમ હેઠળ કરવામાં આવેલ દરેક આદેશ, તે કર્યા પછી શક્ય તેટલી વહેલી તકે, સંસદના દરેક ગૃહ સમક્ષ મૂકવામાં આવશે અને કલમ 44 ની પેટા-કલમ (3) ની જોગવાઈઓ આવા આદેશના સંદર્ભમાં લાગુ પડશે કારણ કે તે આ કાયદા હેઠળ બનાવવામાં આવેલા નિયમના સંદર્ભમાં લાગુ પડે છે.

44. કેન્દ્ર સરકારની નિયમો બનાવવાની સત્તા.—(1) કેન્દ્ર સરકાર, સત્તાવાર ગેઝેટમાં સૂચના દ્વારા, આ કાયદાના હેતુઓને પૂર્ણ કરવા માટે નિયમો બનાવી શકે છે.

(2) ખાસ કરીને અને ઉપરોક્ત સત્તાની સામાન્યતાને પૂર્વગ્રહ રાખ્યા વિના, આવા નિયમો નીચેની બધી અથવા કોઈપણ બાબતો માટે જોગવાઈ કરી શકે છે, જેમ કે:—

(a) પ્રકરણ II હેઠળ ચૂંટણીઓ કેવી રીતે યોજવામાં આવશે, કલમ 5 ની પેટા-કલમ (2) હેઠળ નિયુક્ત ટ્રિબ્યુનલના સભ્યની સેવાની શરતો અને નિયમો અને ટ્રિબ્યુનલ દ્વારા અનુસરવામાં આવતી પ્રક્રિયા;

(b) કલમ ૧૪ ની પેટા-કલમ (૨) ની જોગવાઈ હેઠળ રચાયેલી નિષ્ણાત સમિતિ દ્વારા તેના વ્યવસાયના વ્યવહારમાં અનુસરવાની પ્રક્રિયા અને નિષ્ણાત સમિતિની સત્તાઓ અને ફરજો અને તેના સભ્યોને ચૂકવવાપાત્ર મુસાફરી અને દૈનિક ભથ્થાં; (c) કલમ ૨૩ ની પેટા-કલમ (૩) હેઠળ આર્કિટેક્ટ્સના રજિસ્ટરમાં સમાવિષ્ટ કરવાની વિગતો;

(d) કલમ ૨૪ ની પેટા-કલમ (૭), કલમ ૨૬ ની પેટા-કલમ (૪) અને કલમ ૩૩ હેઠળ નોંધણીનું પ્રમાણપત્ર જારી કરવાનું ફોર્મ;

— પેજ 12 —

(e) કલમ ૨૪, ૨૫, ૨૬, ૨૭, ૨૮, ૩૨ અને ૩૩ હેઠળ ચૂકવવાની ફી;

(f) કલમ ૨૭ ની પેટા-કલમ (૨) ની જોગવાઈ હેઠળ રજિસ્ટરમાં નામ પુનઃસ્થાપિત કરી શકાય તેવી શરતો;

(g) કલમ 27 ની પેટા-કલમ (3) હેઠળ સમર્થન આપવાની રીત;

(h) કલમ 30 હેઠળ કાઉન્સિલ કઈ રીતે તપાસ કરશે;

(i) કલમ 34 હેઠળ રજિસ્ટરની મુદ્રિત નકલો પૂરી પાડવા માટેની ફી;

(j) આ કાયદા હેઠળના નિયમો દ્વારા પૂરી પાડવામાં આવતી અથવા પૂરી પાડવામાં આવી શકે તેવી કોઈપણ અન્ય બાબત.

(૩) આ કલમ હેઠળ બનાવેલ દરેક નિયમ, શક્ય તેટલી વહેલી તકે, સંસદના દરેક ગૃહ સમક્ષ, જ્યારે તે સત્રમાં હોય, ત્યારે, કુલ ત્રીસ દિવસના સમયગાળા માટે મૂકવામાં આવશે, જેમાં એક સત્ર અથવા બે કે તેથી વધુ ક્રમિક સત્રોનો સમાવેશ થઈ શકે છે, અને જો, સત્ર અથવા ઉપરોક્ત ક્રમિક સત્રો પછી તરત જ સત્ર સમાપ્ત થાય તે પહેલાં, બંને ગૃહો નિયમમાં કોઈપણ ફેરફાર કરવા સંમત થાય છે અથવા બંને ગૃહો સંમત થાય છે કે નિયમ બનાવવો જોઈએ નહીં, તો તે નિયમ ત્યારબાદ ફક્ત આવા સુધારેલા સ્વરૂપમાં જ અમલમાં રહેશે અથવા કોઈ અસર કરશે નહીં, જેમ કે કેસ હોઈ શકે; તેથી, આવા કોઈપણ ફેરફાર અથવા રદબાતલ તે નિયમ હેઠળ અગાઉ કરવામાં આવેલી કોઈપણ વસ્તુની માન્યતાને પૂર્વગ્રહ વિના રહેશે.

45. કાઉન્સિલને નિયમો બનાવવાની સત્તા.—(1) કાઉન્સિલ, કેન્દ્ર સરકારની મંજૂરીથી, 1[સત્તાવાર ગેઝેટમાં સૂચના દ્વારા,] આ કાયદાના હેતુઓને પૂર્ણ કરવા માટે, આ કાયદાની જોગવાઈઓ અથવા તેના હેઠળ બનાવેલા નિયમો સાથે અસંગત ન હોય તેવા નિયમો બનાવી શકે છે.

(2) ખાસ કરીને અને ઉપરોક્ત સત્તાની સામાન્યતાને પૂર્વગ્રહ રાખ્યા વિના, આવા નિયમો નીચે મુજબ પ્રદાન કરી શકે છે:

(a) કાઉન્સિલની મિલકતનું સંચાલન;

(b) કાઉન્સિલના પ્રમુખ અને ઉપપ્રમુખની સત્તાઓ અને ફરજો;

(c) કાઉન્સિલ અને કારોબારી સમિતિ અથવા કલમ ૧૦ હેઠળ રચાયેલી અન્ય કોઈપણ સમિતિની બેઠકો બોલાવવી અને યોજવી, આવી બેઠકો કયા સમયે અને કયા સ્થળોએ યોજાશે, તેમાં કામકાજનું સંચાલન અને કોરમ બનાવવા માટે જરૂરી વ્યક્તિઓની સંખ્યા;

(d) કલમ ૧૦ હેઠળ રચાયેલી કારોબારી સમિતિ અથવા અન્ય કોઈપણ સમિતિના કાર્યો;

(e) કોઈપણ કોલેજ અથવા સંસ્થામાં માન્ય લાયકાત આપવા માટે મેળવવામાં આવનારી પરીક્ષાઓના વિષયો અને તેમાં નિપુણતાના ધોરણો, અભ્યાસ અને વ્યવહારુ તાલીમના અભ્યાસક્રમો અને સમયગાળા;

(f) નિરીક્ષકની નિમણૂક, સત્તાઓ અને ફરજો;

(g) સ્થાપત્ય શિક્ષણ માટે સ્ટાફ, સાધનો, રહેઠાણ, તાલીમ અને અન્ય સુવિધાઓના ધોરણો;

(h) વ્યાવસાયિક પરીક્ષાઓનું સંચાલન, પરીક્ષકોની લાયકાત અને આવી પરીક્ષાઓમાં પ્રવેશ માટેની શરતો;

(i) આર્કિટેક્ટ્સ દ્વારા પાલન કરવા માટેના વ્યાવસાયિક આચરણ અને શિષ્ટાચાર અને નૈતિકતાના ધોરણો;

(j) આ કાયદા હેઠળના નિયમો દ્વારા પૂરી પાડવામાં આવતી અથવા પૂરી પાડવામાં આવતી કોઈપણ અન્ય બાબત અને જેના સંદર્ભમાં કોઈ નિયમો બનાવવામાં આવ્યા નથી.

1[(3) આ કલમ હેઠળ બનાવેલ દરેક નિયમન, તે બન્યા પછી શક્ય તેટલી વહેલી તકે, સંસદના દરેક ગૃહ સમક્ષ, જ્યારે તે સત્રમાં હોય, ત્યારે કુલ ત્રીસ દિવસના સમયગાળા માટે મૂકવામાં આવશે, જેમાં એક સત્ર અથવા બે કે તેથી વધુ ક્રમિક સત્રોનો સમાવેશ થઈ શકે છે, અને જો, સત્ર અથવા ઉપરોક્ત ક્રમિક સત્રો પછી તરત જ સત્ર સમાપ્ત થાય તે પહેલાં, બંને ગૃહો નિયમનમાં કોઈપણ ફેરફાર કરવા સંમત થાય છે અથવા બંને ગૃહો સંમત થાય છે કે નિયમન ન કરવું જોઈએ, તો નિયમન પછી ફક્ત આવા સુધારેલા સ્વરૂપમાં જ અસરકારક રહેશે અથવા કોઈ અસર નહીં કરે, જેમ કે કેસ હોઈ શકે; તેથી, જોકે, આવા કોઈપણ ફેરફાર અથવા રદબાતલ તે નિયમન હેઠળ અગાઉ કરવામાં આવેલી કોઈપણ વસ્તુની માન્યતાને પૂર્વગ્રહ રાખશે નહીં.]

1. 1982 ના અધિનિયમ 21, કલમ 2 (w.e.f. 18-5-1982) દ્વારા ઇન્સ.

— પેજ 13 —

સમયપત્રક

(વિભાગ 14 જુઓ)

લાયકાત

1. કેન્દ્રીય અથવા રાજ્ય વિધાનસભાના કાયદા દ્વારા સ્થાપિત ભારતીય યુનિવર્સિટીઓ દ્વારા આર્કિટેક્ચરમાં સ્નાતકની ડિગ્રી.

2. ઓલ ઈન્ડિયા કાઉન્સિલ ફોર ટેકનિકલ એજ્યુકેશન દ્વારા આર્કિટેક્ચરમાં રાષ્ટ્રીય ડિપ્લોમા (અગાઉ ઓલ ઈન્ડિયા ડિપ્લોમા) આપવામાં આવે છે.

3. ભારતીય ટેકનોલોજી સંસ્થા, ખડગપુર દ્વારા આપવામાં આવતી બેચલર ઓફ આર્કિટેક્ચર (B. Arch.) ની ડિગ્રી.

૪. ૧૯૪૧ પછી સર જે. જે. સ્કૂલ ઓફ આર્ટ, બોમ્બે દ્વારા આર્કિટેક્ચરમાં પાંચ વર્ષનો પૂર્ણ-સમયનો ડિપ્લોમા.

૫. ૧૯૬૦ થી આંધ્ર પ્રદેશ સરકારના સ્ટેટ બોર્ડ ઓફ ટેકનિકલ એજ્યુકેશન એન્ડ ટ્રેનિંગ દ્વારા આર્કિટેક્ચરમાં ડિપ્લોમા (ગવર્નમેન્ટ કોલેજ ઓફ આર્ટ્સ એન્ડ આર્કિટેક્ચર, હૈદરાબાદમાં તાલીમ પામેલા વિદ્યાર્થીઓ માટે).

૬. ૧૯૫૯ સુધી ગવર્નમેન્ટ કોલેજ ઓફ આર્ટ્સ એન્ડ આર્કિટેક્ચર, હૈદરાબાદ દ્વારા આર્કિટેક્ચરમાં ડિપ્લોમા આપવામાં આવે છે, આ શરતને આધીન કે સંબંધિત ઉમેદવારોએ ત્યારબાદ સ્ટેટ બોર્ડ ઓફ ટેકનિકલ એજ્યુકેશન, આંધ્ર પ્રદેશ દ્વારા આયોજિત આર્કિટેક્ચરમાં વિશેષ અંતિમ પરીક્ષા પાસ કરી હોય અને વિશેષ પ્રમાણપત્ર મેળવ્યું હોય.

૭. ૧૯૬૫ થી નાગપુર યુનિવર્સિટી દ્વારા સરકારી પોલિટેકનિક, નાગપુરમાં તાલીમ પામેલા વિદ્યાર્થીઓને આર્કિટેક્ચરમાં ડિપ્લોમા આપવામાં આવે છે.

૮. મહારાષ્ટ્ર સરકાર (અથવા ભૂતપૂર્વ બોમ્બે સરકાર) દ્વારા આર્કિટેક્ચરમાં સરકારી ડિપ્લોમા આપવામાં આવે છે.

9. કલાભવન ટેકનિકલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ, બરોડા દ્વારા આર્કિટેક્ચરમાં ડિપ્લોમા.

10. અમદાવાદની સ્કૂલ ઓફ આર્કિટેક્ચર દ્વારા આર્કિટેક્ચરમાં ડિપ્લોમા આપવામાં આવ્યો. 11. ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ આર્કિટેક્ટ્સનું સભ્યપદ.

1[12. 1962-1964 દરમિયાન નાગપુર યુનિવર્સિટી દ્વારા આર્કિટેક્ચરમાં ડિપ્લોમા આપવામાં આવ્યો.]

2[13. 3-12-1979 થી સ્કૂલ ઓફ પ્લાનિંગ એન્ડ આર્કિટેક્ચર, નવી દિલ્હી (એક યુનિવર્સિટી માનવામાં આવતી સંસ્થા) દ્વારા આર્કિટેક્ચરમાં બેચલર ડિગ્રી આપવામાં આવી.]

3[14. 16-10-1980 થી સેન્ટર ફોર એન્વાયર્નમેન્ટલ પ્લાનિંગ એન્ડ ટેકનોલોજી (CEPT) અમદાવાદ દ્વારા આર્કિટેક્ચરમાં ડિપ્લોમા આપવામાં આવ્યો.]

૪[૧૫. ૧૯૮૫ થી ડી.સી. પટેલ સ્કૂલ ઓફ આર્કિટેક્ચર, વલ્લભ વિદ્યા નગર (ગુજરાત) ખાતે તાલીમ પામેલા વિદ્યાર્થીઓને ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ એન્વાયર્નમેન્ટ ડિઝાઇન દ્વારા આર્કિટેક્ચરમાં ડિપ્લોમા આપવામાં આવ્યો.]

૫[૧૬. સુશાંત સ્કૂલ ઓફ આર્ટ એન્ડ આર્કિટેક્ચર, ગુડગાંવ (હરિયાણા) દ્વારા ૧-૬-૧૯૯૪ થી સુશાંત સ્કૂલ ઓફ આર્ટ એન્ડ આર્કિટેક્ચર, ગુડગાંવ (હરિયાણા) ખાતે તાલીમ પામેલા વિદ્યાર્થીઓને ૫ વર્ષનો ડિપ્લોમા ઇન આર્કિટેક્ચર આપવામાં આવ્યો.]

૬[૧૭. ટીવીબી સ્કૂલ ઓફ હેબિટેટ સ્ટડીઝ, સેક્ટર-ડી, વસંત કુંજ, નવી દિલ્હી દ્વારા ૧-૮-૧૯૯૫ થી ટીવીબી સ્કૂલ ઓફ હેબિટેટ સ્ટડીઝ, સેક્ટર-ડી, વસંત કુંજ, નવી દિલ્હી ખાતે તાલીમ પામેલા વિદ્યાર્થીઓને ૫ વર્ષનો ડિપ્લોમા ઇન આર્કિટેક્ચર આપવામાં આવ્યો.]

૧. જી.એસ.આર. દ્વારા ઉમેરાયેલ. 780(E), તારીખ 4 જુલાઈ, 1973.

2. G.S.R. 790 દ્વારા ઉમેરાયેલ, તારીખ 28 ઓગસ્ટ, 1982.

3. G.S.R. 866 દ્વારા ઉમેરાયેલ, તારીખ 30 સપ્ટેમ્બર, 1982.

4. G.S.R. 361 દ્વારા ઉમેરાયેલ, તારીખ 6 જુલાઈ, 1995.

5. G.S.R. 482 દ્વારા ઉમેરાયેલ, તારીખ 12 સપ્ટેમ્બર, 1994.

6. G.S.R. 72 દ્વારા ઉમેરાયેલ, તારીખ 25 જાન્યુઆરી, 1996.

— પેજ 14 —

📞 તમારા કેસ અંગે નિષ્ણાત સલાહ જોઈએ છે?

લાયકાત ધરાવતા વકીલ સાથે વાત કરવા માટે અમારો સંપર્ક કરો.

📞 Call Now 💬 WhatsApp
Adv. Kalpesh Bhanderi

Bar Council of Gujarat નોંધણી નં. G/01022/2024 | લીગલ ડ્રાફ્ટિંગ, રાજકોટ. ગુજરાતી ભાષામાં સરળ અને વિશ્વસનીય કાયદાકીય માહિતી પહોંચાડવાનો પ્રયાસ. વધુ જાણો »

📌 સંબંધિત લેખો