Law Sahitya

અનુક્રમણિકા (Contents)

• વિભાગોની વ્યવસ્થા
• વિભાગો
• સમયપત્રક.
• ૧. ટૂંકું શીર્ષક અને હદ
• ૩. આંતરરાષ્ટ્રીય ગુનાહિત જવાબદારી માટે સજા
• ૪. કંપનીઓ, સંગઠનો અથવા સંસ્થાઓ દ્વારા ગુનાઓ
• 5. ટ્રાયલનું સ્થળ
• 6. ધરપકડ અથવા કાર્યવાહી માટે કેન્દ્ર સરકારની અગાઉની મંજૂરી
• 7. પ્રત્યાર્પણ કાયદાની જોગવાઈઓ
• સમયપત્રક

રંગભેદ વિરોધી (સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સંમેલન) અધિનિયમ, ૧૯૮૧ ________

વિભાગોની વ્યવસ્થા

__________

વિભાગો

૧. ટૂંકું શીર્ષક અને હદ.

2. રંગભેદના ગુનાના દમન અને સજા પરના આંતરરાષ્ટ્રીય સંમેલનનો ઉપયોગ.

૩. આંતરરાષ્ટ્રીય ગુનાહિત જવાબદારી માટે સજા.

૪. કંપનીઓ, સંગઠનો અથવા સંસ્થાઓ દ્વારા કરવામાં આવેલા ગુનાઓ.

૫. ટ્રાયલનું સ્થળ.

૬. ધરપકડ અથવા કાર્યવાહી માટે કેન્દ્ર સરકારની પૂર્વ મંજૂરી.

૭. પ્રત્યાર્પણ કાયદાની જોગવાઈઓ.

સમયપત્રક.

રંગભેદ વિરોધી (સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સંમેલન) અધિનિયમ, ૧૯૮૧ ૧૯૮૧નો અધિનિયમ નં. ૪૮

[૧૮ ડિસેમ્બર, ૧૯૮૧.]

રંગભેદના ગુનાના દમન અને સજા પરના આંતરરાષ્ટ્રીય સંમેલનને અમલમાં મૂકવા માટેનો કાયદો.

જ્યારે ત્રીસમી નવેમ્બર, ૧૯૭૩ ના રોજ સંયુક્ત રાષ્ટ્રની જનરલ એસેમ્બલી દ્વારા રંગભેદના ગુનાના દમન અને સજા પર આંતરરાષ્ટ્રીય સંમેલન અપનાવવામાં આવ્યું હતું;

અને જ્યાં ભારતે, ઉપરોક્ત સંમેલનમાં પ્રવેશ મેળવ્યા પછી, તેને અમલમાં મૂકવા માટે જોગવાઈઓ કરવી જોઈએ;

ભારતીય પ્રજાસત્તાકના બત્રીસમા વર્ષમાં સંસદ દ્વારા નીચે મુજબ અધિનિયમિત કરવામાં આવ્યો:-

૧. ટૂંકું શીર્ષક અને હદ.—(૧) આ કાયદાને રંગભેદ વિરોધી (સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સંમેલન) અધિનિયમ, ૧૯૮૧ કહી શકાય.

(૨) તે સમગ્ર ભારતમાં વિસ્તરે છે.

2. રંગભેદના ગુનાના દમન અને સજા પરના આંતરરાષ્ટ્રીય સંમેલનનો ઉપયોગ.—(1) અન્ય કોઈપણ કાયદામાં વિપરીત કંઈપણ હોવા છતાં, અનુસૂચિમાં દર્શાવેલ રંગભેદના ગુનાના દમન અને સજા પરના આંતરરાષ્ટ્રીય સંમેલનની જોગવાઈઓ ભારતમાં કાયદાનું બળ ધરાવશે.

(૨) કેન્દ્ર સરકાર, સમયાંતરે, સત્તાવાર ગેઝેટમાં સૂચના દ્વારા, તેમાં દર્શાવેલ ઉક્ત સંમેલનની જોગવાઈઓમાં યોગ્ય રીતે કરવામાં આવેલા અને અપનાવવામાં આવેલા કોઈપણ સુધારા અનુસાર અનુસૂચિમાં સુધારો કરી શકે છે.

(૩) પેટા-કલમ (૨) હેઠળ જારી કરાયેલ દરેક સૂચના, તે જારી થયા પછી શક્ય તેટલી વહેલી તકે, સંસદના દરેક ગૃહ સમક્ષ મૂકવામાં આવશે.

૩. આંતરરાષ્ટ્રીય ગુનાહિત જવાબદારી માટે સજા.—દરેક વ્યક્તિ કે જેના પર અનુસૂચિમાં દર્શાવેલ, ઉપરોક્ત સંમેલનના અનુચ્છેદ III હેઠળ આંતરરાષ્ટ્રીય ગુનાહિત જવાબદારી લાગુ પડે છે, તેને મૃત્યુદંડ, અથવા આજીવન કેદ, અથવા દસ વર્ષ સુધીની મુદત માટે કેદની સજા થશે, અને તે દંડને પણ પાત્ર રહેશે.

સમજૂતી.—આ કલમના હેતુઓ માટે, ઉપરોક્ત સંમેલનના કલમ III ના કલમ (a) માં "લેખ II" ના સંદર્ભનો અર્થ અનુસૂચિમાં દર્શાવેલ તે સંમેલનના કલમ II ની જોગવાઈઓના સંદર્ભ તરીકે કરવામાં આવશે.

૪. કંપનીઓ, સંગઠનો અથવા સંસ્થાઓ દ્વારા ગુનાઓ.—જ્યાં આ કાયદા હેઠળ કોઈ ગુનો કોઈ કંપની, સંગઠન અથવા સંસ્થા દ્વારા કરવામાં આવ્યો હોય, ત્યાં દરેક વ્યક્તિ જે ગુનો કરતી વખતે કંપની, સંગઠન અથવા સંસ્થાના વ્યવસાય અથવા બાબતોના સંચાલન માટે જવાબદાર હતી અને જવાબદાર હતી, તેને ગુનાનો દોષી ગણવામાં આવશે અને તેની સામે કાર્યવાહી કરવા અને તે મુજબ સજા કરવા માટે જવાબદાર રહેશે:

પરંતુ આ કલમમાં સમાવિષ્ટ કંઈપણ આવી વ્યક્તિને આ કાયદામાં પૂરી પાડવામાં આવેલી કોઈપણ સજા માટે જવાબદાર બનાવશે નહીં જો તે સાબિત કરે કે ગુનો તેની જાણ વગર કરવામાં આવ્યો હતો અથવા તેણે આવા ગુનાને રોકવા માટે તમામ યોગ્ય ખંતનો ઉપયોગ કર્યો હતો.

સમજૂતી.—આ કલમના હેતુઓ માટે, "કંપની" નો અર્થ કોઈપણ કોર્પોરેટ સંસ્થા અથવા વ્યક્તિઓના અન્ય સંગઠનનો સમાવેશ થાય છે.

5. ટ્રાયલનું સ્થળ.—કલમ 3 હેઠળ ગુનો કરનાર કોઈપણ વ્યક્તિ પર ગુના માટે કોઈપણ જગ્યાએ અથવા કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા, સત્તાવાર ગેઝેટમાં પ્રકાશિત સામાન્ય અથવા ખાસ આદેશ દ્વારા, નિર્દેશિત અન્ય જગ્યાએ કેસ ચલાવી શકાય છે.

6. ધરપકડ અથવા કાર્યવાહી માટે કેન્દ્ર સરકારની અગાઉની મંજૂરી.—કલમ 3 હેઠળ કોઈપણ ગુનાના સંદર્ભમાં કોઈપણ વ્યક્તિની ધરપકડ અથવા કાર્યવાહી કરવામાં આવશે નહીં સિવાય કે કેન્દ્ર સરકાર અથવા તે સરકાર દ્વારા આ વતી લેખિત આદેશ દ્વારા અધિકૃત કરાયેલા અધિકારી અથવા સત્તાધિકારીની અગાઉની મંજૂરી હોય.

7. પ્રત્યાર્પણ અધિનિયમ અંગેની જોગવાઈઓ.—પ્રત્યાર્પણ અધિનિયમ, 1962 (1962 નો 34) ના હેતુઓ માટે, કલમ 3 હેઠળના ગુનાને રાજકીય સ્વભાવનો ગુનો ગણવામાં આવશે નહીં.

સમયપત્રક

(વિભાગ 2 અને 3 જુઓ)

રંગભેદના ગુનાના દમન અને સજા અંગે આંતરરાષ્ટ્રીય સંમેલનની જોગવાઈઓ જેમાં કાયદાનું બળ હશે

* * * * * કલમ II

આ સંમેલનના હેતુ માટે, "રંગભેદનો ગુનો" શબ્દ, જેમાં દક્ષિણ આફ્રિકામાં પ્રચલિત વંશીય અલગતા અને ભેદભાવની સમાન નીતિઓ અને પ્રથાઓનો સમાવેશ થશે, તે નીચેના અમાનવીય કૃત્યો પર લાગુ પડશે જે વ્યક્તિઓના એક વંશીય જૂથ દ્વારા વ્યક્તિઓના અન્ય વંશીય જૂથ પર પ્રભુત્વ સ્થાપિત કરવા અને જાળવવા અને તેમને વ્યવસ્થિત રીતે જુલમ કરવાના હેતુથી કરવામાં આવે છે:

(a) વંશીય જૂથ અથવા જૂથોના સભ્ય અથવા સભ્યોને જીવન અને સ્વતંત્રતાના અધિકારનો ઇનકાર વ્યક્તિ:

(i) વંશીય જૂથ અથવા જૂથોના સભ્યોની હત્યા કરીને;

(ii) વંશીય જૂથ અથવા જૂથોના સભ્યો પર ગંભીર શારીરિક અથવા માનસિક નુકસાન પહોંચાડીને, તેમની સ્વતંત્રતા અથવા ગૌરવનું ઉલ્લંઘન કરીને, અથવા તેમને ત્રાસ આપીને અથવા ક્રૂર, અમાનવીય અથવા અપમાનજનક વર્તન અથવા સજા આપીને;

(iii) વંશીય જૂથ અથવા જૂથોના સભ્યોની મનસ્વી ધરપકડ અને ગેરકાયદેસર કેદ દ્વારા;

(b) વંશીય જૂથ અથવા જૂથો પર ઇરાદાપૂર્વક લાદવામાં આવેલી રહેવાની પરિસ્થિતિઓ તેમના અથવા તેમના શારીરિક વિનાશનું કારણ બને તેવી ગણતરી કરવામાં આવે છે સંપૂર્ણ અથવા આંશિક રીતે;

* * * *

(e) વંશીય જૂથ અથવા જૂથોના સભ્યોના શ્રમનું શોષણ, ખાસ કરીને તેમને બળજબરીથી મજૂરી કરાવીને;

(f) સંગઠનો અને વ્યક્તિઓ પર જુલમ, તેમને મૂળભૂત અધિકારો અને સ્વતંત્રતાઓથી વંચિત રાખીને, કારણ કે તેઓ રંગભેદનો વિરોધ કરે છે.

કલમ III

આંતરરાષ્ટ્રીય ગુનાહિત જવાબદારી, સંડોવાયેલા હેતુને ધ્યાનમાં લીધા વિના, વ્યક્તિઓ, સંગઠનો અને સંસ્થાઓના સભ્યો અને રાજ્યના પ્રતિનિધિઓ પર લાગુ થશે, પછી ભલે તે રાજ્યના પ્રદેશમાં રહેતા હોય જ્યાં કૃત્યો કરવામાં આવે છે અથવા કોઈ અન્ય રાજ્યમાં, જ્યારે પણ તેઓ:

(a) વર્તમાન સંમેલનના લેખ II માં ઉલ્લેખિત કૃત્યો કરવા, તેમાં ભાગ લેવા, સીધી રીતે ઉશ્કેરવા અથવા કાવતરું ઘડવા;

(b) રંગભેદના ગુનાના આયોગમાં સીધા પ્રોત્સાહન, પ્રોત્સાહન અથવા સહકાર આપવા. * * * * *