એડમિરલ્ટી (અધિકારક્ષેત્ર અને દરિયાઈ દાવાઓની સમાધાન) અધિનિયમ એક્ટ, 2017

અનુક્રમણિકા (Contents)

• વિભાગોની વ્યવસ્થા
• પ્રકરણ I
• પ્રારંભિક
• વિભાગો
• પ્રકરણ II
• પ્રકરણ IV
• ૧. ટૂંકું શીર્ષક, અરજી અને શરૂઆત
• 2. વ્યાખ્યાઓ
• 3. એડમિરલ્ટી અધિકારક્ષેત્ર
• 4. દરિયાઈ દાવો
• ૫. રીમમાં જહાજની ધરપકડ
• 6. એડમિરલ્ટી અધિકારક્ષેત્ર ઇન પર્સોનમ
• 7. ચોક્કસ કિસ્સાઓમાં એક્શન ઇન પર્સોનમ પર પ્રતિબંધો
• 8. જહાજોના વેચાણ પર અધિકારોનું નિધિકરણ
• 9. દરિયાઈ પૂર્વાધિકાર પર આંતર પ્રાથમિકતા
• ૧૦. દરિયાઈ દાવાઓની પ્રાથમિકતાનો ક્રમ
• ૧૧. ધરપકડ કરાયેલા જહાજના માલિક, મૃત્યુ ચાર્ટર, મેનેજર અથવા ઓપરેટર અથવા ક્રૂનું રક્ષણ
• પ્રકરણ III
• ૧૨. સિવિલ પ્રોસિજર કોડનો ઉપયોગ
• ૧૩. મૂલ્યાંકનકર્તાઓની સહાય
• ૧૪. અપીલ
• ૧૫. સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા કાર્યવાહીનું ટ્રાન્સફર
• ૧૬. નિયમો બનાવવાની સત્તા
• ૧૭. રદ્દીકરણ અને બચત
• ૧૮. મુશ્કેલીઓ દૂર કરવાની સત્તા

વહીવટી (દરિયાઈ દાવાઓનું અધિકારક્ષેત્ર અને સમાધાન) અધિનિયમ, ૨૦૧૭

___________

વિભાગોની વ્યવસ્થા

__________

પ્રકરણ I

પ્રારંભિક

વિભાગો

૧. ટૂંકું શીર્ષક, અરજી અને શરૂઆત.

2. વ્યાખ્યાઓ.

પ્રકરણ II

વહીવટી અધિકારક્ષેત્ર અને દરિયાઈ દાવાઓ

૩. એડમિરલ્ટી અધિકારક્ષેત્ર.

4. દરિયાઈ દાવો.

૫. જહાજની ધરપકડ.

6. વ્યક્તિત્વમાં એડમિરલ્ટી અધિકારક્ષેત્ર.

7. અમુક કિસ્સાઓમાં વ્યક્તિત્વમાં ક્રિયાઓ પર પ્રતિબંધો.

૮. જહાજોના વેચાણ પર અધિકારોનું નિહિતકરણ.

9. દરિયાઈ પૂર્વાધિકાર પર આંતર પ્રાથમિકતા.

10. દરિયાઈ દાવાઓની પ્રાથમિકતાનો ક્રમ.

૧૧. ધરપકડ કરાયેલા જહાજના માલિક, મૃત્યુ પામેલા ભાડે આપનાર, મેનેજર અથવા ઓપરેટર અથવા ક્રૂનું રક્ષણ. પ્રકરણ III

પ્રક્રિયા અને અપીલ

૧૨. સિવિલ પ્રોસિજર કોડનો ઉપયોગ.

૧૩. મૂલ્યાંકનકારોની સહાય.

૧૪. અપીલ.

૧૫. સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા કાર્યવાહીનું ટ્રાન્સફર.

પ્રકરણ IV

વિવિધ

૧૬. નિયમો બનાવવાની સત્તા.

૧૭. રદબાતલ અને બચત.

૧૮. મુશ્કેલીઓ દૂર કરવાની સત્તા.

વહીવટી (દરિયાઈ દાવાઓનું અધિકારક્ષેત્ર અને સમાધાન) અધિનિયમ, ૨૦૧૭

૨૦૧૭ નો અધિનિયમ નં. ૨૨

[૯ ઓગસ્ટ, ૨૦૧૭.]

નૌકાદળ અધિકારક્ષેત્ર, જહાજો સંબંધિત કાનૂની કાર્યવાહી, તેમની ધરપકડ, અટકાયત, વેચાણ અને તેની સાથે સંકળાયેલા અથવા આનુષંગિક અન્ય બાબતોને લગતા કાયદાઓને એકીકૃત કરવા માટેનો કાયદો.

ભારતીય પ્રજાસત્તાકના ૬૮મા વર્ષમાં સંસદ દ્વારા નીચે મુજબ કાયદો ઘડવામાં આવ્યો:— પ્રકરણ I

પ્રારંભિક

૧. ટૂંકું શીર્ષક, અરજી અને શરૂઆત.—(૧) આ કાયદાને એડમિરલ્ટી (દરિયાઈ દાવાઓનું અધિકારક્ષેત્ર અને સમાધાન) અધિનિયમ, ૨૦૧૭ કહી શકાય.

(૨) તે દરેક જહાજને લાગુ પડશે, માલિકના રહેઠાણના સ્થળ અથવા નિવાસસ્થાનને ધ્યાનમાં લીધા વિના: જો કે આ કાયદો ઇનલેન્ડ વેસેલ્સ એક્ટ, ૧૯૧૭ (૧૯૧૭નો ૧) ની કલમ ૨ ની પેટા-કલમ (૧) ના કલમ (a) માં વ્યાખ્યાયિત ઇનલેન્ડ જહાજને અથવા બાંધકામ હેઠળના જહાજને લાગુ પડશે નહીં જે શરૂ કરવામાં આવ્યું નથી સિવાય કે તેને કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા આ કાયદાના હેતુઓ માટે જહાજ તરીકે સૂચિત કરવામાં આવે:

વધુમાં, આ અધિનિયમ કેન્દ્ર અથવા રાજ્ય સરકારની માલિકીના અથવા સંચાલિત અને કોઈપણ બિન-વાણિજ્યિક હેતુ માટે ઉપયોગમાં લેવાતા યુદ્ધ જહાજ, નૌકા સહાયક અથવા અન્ય જહાજને લાગુ પડશે નહીં, અને, કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા સૂચિત કરવામાં આવે તે મુજબ કોઈપણ બિન-વાણિજ્યિક હેતુ માટે ઉપયોગમાં લેવાતા વિદેશી જહાજને પણ લાગુ પડશે નહીં.

(૩) તે કેન્દ્ર સરકાર, સત્તાવાર ગેઝેટમાં સૂચના દ્વારા, નિયુક્ત કરે તે તારીખથી અમલમાં આવશે.

૨. વ્યાખ્યાઓ.—(૧) આ કાયદામાં,—

(a) "એડમિરલ્ટી અધિકારક્ષેત્ર" એટલે આ કાયદા હેઠળ નિર્દિષ્ટ દરિયાઈ દાવાઓના સંદર્ભમાં કલમ 3 હેઠળ હાઇકોર્ટ દ્વારા ઉપયોગમાં લઈ શકાય તેવું અધિકારક્ષેત્ર;

(b) “એડમિરલ્ટી કાર્યવાહી” એટલે એડમિરલ્ટી અધિકારક્ષેત્રનો ઉપયોગ કરતી હાઇકોર્ટ સમક્ષની કોઈપણ કાર્યવાહી;

(c) "ધરપકડ" એટલે હાઈકોર્ટના આદેશ દ્વારા જહાજને અટકાયતમાં લેવાનો અથવા દૂર કરવા પર પ્રતિબંધ, જેમાં ચુકાદા અથવા હુકમના અમલ અથવા સંતોષમાં જહાજને જપ્ત કરવાનો સમાવેશ થાય છે;

(d) "માલ" એટલે જીવંત પ્રાણીઓ, કન્ટેનર, પેલેટ્સ અથવા પરિવહનના આવા અન્ય પદાર્થો અથવા પેકેજિંગ અથવા સામાન સહિતની કોઈપણ મિલકત, ભલે આવી મિલકત વહાણના ડેક પર અથવા નીચે લઈ જવામાં આવી હોય;

(e) "હાઈકોર્ટ", એડમિરલ્ટી કાર્યવાહીના સંબંધમાં, કોલકાતા હાઈકોર્ટ, બોમ્બે હાઈકોર્ટ, મદ્રાસ હાઈકોર્ટ, કર્ણાટક હાઈકોર્ટ, ગુજરાત હાઈકોર્ટ, ઓરિસ્સા હાઈકોર્ટ, કેરળ હાઈકોર્ટ, તેલંગાણા રાજ્ય અને આંધ્રપ્રદેશ રાજ્ય માટે હૈદરાબાદ ખાતે ન્યાયાલયની ઉચ્ચ અદાલત અથવા કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા આ કાયદાના હેતુઓ માટે સૂચિત કરી શકાય તેવી કોઈપણ અન્ય ઉચ્ચ અદાલતનો અર્થ થાય છે;

(f) "દરિયાઈ દાવો" એટલે કલમ 4 માં ઉલ્લેખિત દાવો;

(g) “દરિયાઈ પૂર્વાધિકાર” એટલે કલમ 9 ની પેટા-કલમ (1) ની કલમ (a) થી (e) માં ઉલ્લેખિત જહાજના માલિક, મૃત્યુ ચાર્ટર, મેનેજર અથવા ઓપરેટર સામે દરિયાઈ દાવો, જે તે કલમની પેટા-કલમ (2) હેઠળ અસ્તિત્વમાં રહેશે;

(h) “સૂચના” એટલે સત્તાવાર ગેઝેટમાં પ્રકાશિત સૂચના;

(i) “બંદર” નો અર્થ ભારતીય બંદરો અધિનિયમ, 1908 (1908 નો 15) માં તેને સોંપેલ સમાન હશે; (j) આ કાયદા હેઠળ કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા બનાવેલા નિયમો દ્વારા નિર્ધારિત “નિર્ધારિત” અર્થ; (k) “પ્રાદેશિક પાણી” નો અર્થ પ્રાદેશિક પાણી,

કોન્ટિનેન્ટલ શેલ્ફ, એક્સક્લુઝિવ ઇકોનોમિક ઝોન અને અન્ય દરિયાઈ ઝોન અધિનિયમ, 1976 (1976 નો 80) માં તેને સોંપેલ સમાન હશે; અને (l) "જહાજ" માં કોઈપણ જહાજ, હોડી, સઢવાળી જહાજ અથવા પાણી દ્વારા નેવિગેશનમાં ઉપયોગ માટે ઉપયોગમાં લેવાતા અથવા બાંધવામાં આવતા જહાજના અન્ય વર્ણનનો સમાવેશ થાય છે, પછી ભલે તે ચલાવવામાં આવે કે ન આવે, અને તેમાં બાર્જ, લાઇટર અથવા અન્ય તરતું જહાજ, હોવરક્રાફ્ટ, દરિયા કિનારાની બહારનું ઉદ્યોગ મોબાઇલ એકમ, ડૂબી ગયેલું અથવા ફસાયેલું અથવા ત્યજી દેવાયેલું જહાજ અને આવા જહાજના અવશેષોનો સમાવેશ થાય છે.

1. 1લી એપ્રિલ, 2018, સૂચના નંબર S.O. 767(E), તારીખ 22 ફેબ્રુઆરી, 2018, ભારતનું ગેઝેટ, અસાધારણ, ભાગ II, કલમ 3(ii) જુઓ.

સમજૂતી.—જ્યારે કોઈ જહાજ એટલી હદે તૂટી ગયું હોય કે તેને નેવિગેશન માટે ઉપયોગમાં લઈ શકાય નહીં, જેમ કે સર્વેયર દ્વારા પ્રમાણિત. (૨) અહીં વપરાયેલા પરંતુ વેપારી શિપિંગ અધિનિયમ, ૧૯૫૮ (૧૯૫૮નો ૪૪) માં વ્યાખ્યાયિત અને વ્યાખ્યાયિત ન હોય તેવા શબ્દો અને અભિવ્યક્તિઓનો અર્થ અનુક્રમે તે અધિનિયમમાં તેમને સોંપાયેલ અર્થો હશે.

પ્રકરણ II

પ્રશાસનિક અધિકારક્ષેત્ર અને દરિયાઈ દાવાઓ

3. એડમિરલ્ટી અધિકારક્ષેત્ર.—કલમ 4 અને 5 ની જોગવાઈઓને આધીન, આ કાયદા હેઠળના તમામ દરિયાઈ દાવાઓના સંદર્ભમાં અધિકારક્ષેત્ર સંબંધિત ઉચ્ચ અદાલતોમાં રહેશે અને આ કાયદામાં સમાવિષ્ટ જોગવાઈઓ અનુસાર તેમના સંબંધિત અધિકારક્ષેત્રોના પ્રાદેશિક પાણી સુધીના અને તેમાં સમાવિષ્ટ પાણી પર તેનો ઉપયોગ કરી શકાય છે:

જો કે કેન્દ્ર સરકાર, સૂચના દ્વારા, પ્રાદેશિક પાણી, ખંડીય શેલ્ફ, વિશિષ્ટ આર્થિક ક્ષેત્ર અને અન્ય દરિયાઈ ક્ષેત્ર અધિનિયમ, 1976 (1976 નો 80) ની કલમ 2 માં વ્યાખ્યાયિત મર્યાદા સુધી હાઇ કોર્ટના અધિકારક્ષેત્રને વિસ્તૃત કરી શકે છે.

4. દરિયાઈ દાવો.—(1) હાઈકોર્ટ કોઈપણ જહાજ સામેના દરિયાઈ દાવા પરના કોઈપણ પ્રશ્નની સુનાવણી અને નિર્ણય લેવા માટે અધિકારક્ષેત્રનો ઉપયોગ કરી શકે છે, જે કોઈપણમાંથી ઉદ્ભવે છે-

(a) જહાજના કબજા અથવા માલિકી અથવા તેમાં કોઈપણ હિસ્સાની માલિકી અંગેનો વિવાદ;

(b) જહાજના રોજગાર અથવા કમાણી અંગે જહાજના સહ-માલિકો વચ્ચે વિવાદ; (c) જહાજ પર ગીરો અથવા સમાન પ્રકૃતિનો ચાર્જ;

(d) જહાજના સંચાલનને કારણે થયેલ નુકસાન અથવા નુકસાન;

(e) જહાજના સંચાલન સાથે સીધા સંબંધમાં જમીન પર કે પાણીમાં થતી જાનહાનિ અથવા વ્યક્તિગત ઈજા;

(f) કોઈપણ માલને અથવા તેના સંબંધમાં નુકસાન અથવા નુકસાન;

(g) જહાજ પર માલ અથવા મુસાફરોના વહન સંબંધિત કરાર, ચાર્ટર પાર્ટીમાં સમાવિષ્ટ હોય કે અન્યથા;

(h) જહાજના ઉપયોગ અથવા ભાડા સંબંધિત કરાર, ચાર્ટર પાર્ટીમાં સમાવિષ્ટ હોય કે અન્યથા;

(i) બચાવ સેવાઓ, જેમાં, જો લાગુ પડતું હોય તો, એવા જહાજના સંદર્ભમાં બચાવ સેવાઓ સંબંધિત ખાસ વળતરનો સમાવેશ થાય છે જે પોતે અથવા તેના કાર્ગોથી પર્યાવરણને નુકસાન પહોંચાડે છે;

(j) ટોવેજ;

(k) પાઇલોટેજ;

(l) માલ, સામગ્રી, નાશવંત અથવા નાશવંત જોગવાઈઓ, બંકર ઇંધણ, સાધનો (કન્ટેનર સહિત), તેના સંચાલન, વ્યવસ્થાપન, જાળવણી અથવા જાળવણી માટે જહાજને પૂરા પાડવામાં આવેલ અથવા સેવાઓ જેમાં ચૂકવવાપાત્ર અથવા વસૂલવાપાત્ર કોઈપણ ફીનો સમાવેશ થાય છે;

(m) જહાજનું બાંધકામ, પુનર્નિર્માણ, સમારકામ, રૂપાંતર અથવા સજ્જ કરવું;

(n) કોઈપણ બંદર, બંદર, નહેર, ડોક અથવા લાઇટ ટોલ, અન્ય ટોલ, જળમાર્ગ અથવા તેના જેવા કોઈપણ પ્રકારના ચાર્જ સંબંધિત બાકી રકમ જે હાલમાં અમલમાં છે તે કોઈપણ કાયદા હેઠળ વસૂલવામાં આવે છે;

(o) જહાજના માસ્ટર અથવા ક્રૂના સભ્ય અથવા તેમના વારસદારો અને આશ્રિતો દ્વારા વેતન અથવા વેતનમાંથી બાકી રકમ અથવા બાકી રકમ માટે દાવો જે તેમના વતી ચૂકવવાપાત્ર વેતન અથવા પ્રત્યાવર્તન ખર્ચ અથવા સામાજિક વીમા ફાળો તરીકે વસૂલ કરી શકાય છે અથવા કોઈપણ રકમ જે એમ્પ્લોયર કર્મચારી તરીકે વ્યક્તિને ચૂકવવાની ફરજ હેઠળ છે, પછી ભલે તે જવાબદારી રોજગાર કરારમાંથી ઉદ્ભવી હોય અથવા હાલમાં અમલમાં રહેલા કાયદાના અમલીકરણ (કોઈપણ દેશના કાયદાના અમલીકરણ સહિત), અને તેમાં વેપારી શિપિંગ અધિનિયમ, 1958 (1958 ના 44) ની કલમ 150 અને 151 ની જોગવાઈઓમાં સમાવિષ્ટ કંઈપણ હોવા છતાં, જહાજને લગતા મેનિંગ અને ક્રૂ કરાર હેઠળ ઉદ્ભવતા કોઈપણ દાવાનો સમાવેશ થાય છે;

(p) જહાજ અથવા તેના માલિકો વતી કરવામાં આવેલ ચુકવણી;

(q) ચોક્કસ સરેરાશ અથવા સામાન્ય સરેરાશ;

(r) જહાજના વેચાણ માટેના કરારમાંથી ઉદ્ભવતો વિવાદ;

(s) જહાજના સંદર્ભમાં વીમા પ્રીમિયમ (પરસ્પર વીમા કૉલ્સ સહિત), જે જહાજના માલિકો અથવા મૃત્યુ પામેલા ચાર્ટરર્સ દ્વારા અથવા વતી ચૂકવવાપાત્ર હોય;

(t) જહાજના માલિક અથવા મૃત્યુ પામેલા ચાર્ટરર્સ દ્વારા અથવા વતી જહાજના સંદર્ભમાં ચૂકવવાપાત્ર કમિશન, દલાલી અથવા એજન્સી ફી;

(u) પર્યાવરણ, દરિયાકાંઠા અથવા સંબંધિત હિતોને વહાણ દ્વારા થતા નુકસાન અથવા નુકસાનનો ભય; આવા નુકસાનને રોકવા, ઘટાડવા અથવા દૂર કરવા માટે લેવામાં આવેલા પગલાં; આવા નુકસાન માટે વળતર; વાસ્તવમાં હાથ ધરવામાં આવેલા અથવા હાથ ધરવામાં આવનારા પર્યાવરણના પુનઃસ્થાપન માટે વાજબી પગલાંનો ખર્ચ; આવા નુકસાનના સંબંધમાં તૃતીય પક્ષો દ્વારા થયેલ અથવા થવાની સંભાવના ધરાવતું નુકસાન; અથવા આ કલમમાં ઓળખાયેલા નુકસાન જેવી જ પ્રકૃતિનું કોઈપણ અન્ય નુકસાન, ખર્ચ અથવા નુકસાન;

(v) ડૂબી ગયેલા, ભાંગી પડેલા, ફસાયેલા અથવા ત્યજી દેવાયેલા જહાજને વધારવા, દૂર કરવા, પુનઃપ્રાપ્તિ, વિનાશ અથવા તેને હાનિકારક બનાવવા સંબંધિત ખર્ચ અથવા ખર્ચ, જેમાં આવા જહાજ પર હોય અથવા રહી હોય તેવી કોઈપણ વસ્તુનો સમાવેશ થાય છે, અને ત્યજી દેવાયેલા જહાજની જાળવણી અને તેના ક્રૂની જાળવણી સંબંધિત ખર્ચ અથવા ખર્ચ; અને

(w) દરિયાઈ પૂર્વાધિકાર.

સમજૂતી.—કલમ (q) ના હેતુઓ માટે, "ખાસ સરેરાશ" અને "સામાન્ય સરેરાશ" શબ્દનો અર્થ દરિયાઈ વીમા અધિનિયમ, 1963 (1963 નો 11) ની કલમ 64 ની પેટા-કલમ (1) અને કલમ 66 ની પેટા-કલમ (2) માં અનુક્રમે આપવામાં આવેલા સમાન હશે.

(2) પેટા-કલમ (1) હેઠળ અધિકારક્ષેત્રનો ઉપયોગ કરતી વખતે, હાઇકોર્ટ જહાજના સંબંધમાં પક્ષકારો વચ્ચે બાકી રહેલા અને વણઉકેલાયેલા કોઈપણ ખાતાનું સમાધાન કરી શકે છે, અને આદેશ આપી શકે છે કે જહાજ, અથવા તેનો કોઈપણ હિસ્સો વેચવામાં આવે, અથવા તેને યોગ્ય લાગે તેવો અન્ય આદેશ આપી શકે છે.

(3) જ્યાં હાઇકોર્ટ કોઈપણ જહાજ વેચવાનો આદેશ આપે છે, ત્યાં તે વેચાણની આવકના માલિકી હક અંગે ઉદ્ભવતા કોઈપણ પ્રશ્ન સાંભળી શકે છે અને નક્કી કરી શકે છે.

(૪) આ કાયદા હેઠળ ધરપકડ કરવાનો આદેશ આપવામાં આવેલ કોઈપણ જહાજ અથવા વેચાણ પર રહેલા જહાજની કોઈપણ આવક, એડમિરલ્ટી કાર્યવાહીના અંતિમ પરિણામ સુધી કોઈપણ દાવા સામે સુરક્ષા તરીકે રાખવામાં આવશે.

૫. રીમમાં જહાજની ધરપકડ—(૧) હાઈકોર્ટ કોઈપણ જહાજની ધરપકડનો આદેશ આપી શકે છે જે તેના અધિકારક્ષેત્રમાં હોય તેવા દરિયાઈ દાવા સામે સુરક્ષા પૂરી પાડવાના હેતુથી જે એડમિરલ્ટી કાર્યવાહીનો વિષય છે, જ્યાં કોર્ટને એવું માનવાનું કારણ હોય કે-

(a) દરિયાઈ દાવો ઉદ્ભવ્યો તે સમયે જહાજની માલિકી ધરાવનાર વ્યક્તિ દાવા માટે જવાબદાર છે અને ધરપકડ કરવામાં આવે ત્યારે જહાજનો માલિક છે; અથવા

(b) દરિયાઈ દાવો ઉદ્ભવ્યો તે સમયે જહાજનો મૃત્યુ ચાર્ટર દાવા માટે જવાબદાર છે અને ધરપકડ કરવામાં આવે ત્યારે મૃત્યુ ચાર્ટર અથવા જહાજનો માલિક છે; અથવા

(c) દાવો જહાજ પરના ગીરો અથવા સમાન પ્રકારના ચાર્જ પર આધારિત છે; અથવા (d) દાવો જહાજની માલિકી અથવા કબજા સાથે સંબંધિત છે; અથવા

(e) દાવો જહાજના માલિક, મૃત્યુ પામેલા ચાર્ટરર, મેનેજર અથવા ઓપરેટર સામે છે અને કલમ 9 માં જોગવાઈ મુજબ દરિયાઈ પૂર્વાધિકાર દ્વારા સુરક્ષિત છે.

(2) હાઈકોર્ટ પેટા-કલમ (1) ની જોગવાઈઓને આધીન, આ કાયદા હેઠળ જે જહાજ સામે દરિયાઈ દાવો કરવામાં આવ્યો છે તેના બદલે, દરિયાઈ દાવા સામે સુરક્ષા પૂરી પાડવાના હેતુથી અન્ય કોઈપણ જહાજની ધરપકડનો આદેશ પણ આપી શકે છે:

પરંતુ કલમ 4 ની પેટા-કલમ (1) ની કલમ (a) હેઠળ દરિયાઈ દાવાના સંદર્ભમાં આ પેટા-કલમ હેઠળ કોઈપણ જહાજની ધરપકડ કરવામાં આવશે નહીં.

6. એડમિરલ્ટી અધિકારક્ષેત્ર ઇન પર્સોનમ.—કલમ 7 ને આધીન, હાઇકોર્ટ કલમ 4 ની પેટા-કલમ (1) ની કલમ (a) થી (w) માં ઉલ્લેખિત કોઈપણ દરિયાઈ દાવાના સંદર્ભમાં એક્શન ઇન પર્સોનમ દ્વારા એડમિરલ્ટી અધિકારક્ષેત્રનો ઉપયોગ કરી શકે છે.

7. ચોક્કસ કિસ્સાઓમાં એક્શન ઇન પર્સોનમ પર પ્રતિબંધો.—(1) જ્યાં કોઈપણ -

(i) જહાજો વચ્ચે અથડામણ,

(ii) એક અથવા વધુ જહાજોના કિસ્સામાં દાવપેચ હાથ ધરવા અથવા હાથ ધરવાની અવગણના, (iii) વેપારીની કલમ 285 ના અનુસંધાનમાં બનાવેલા અથડામણ નિયમો સાથે, એક અથવા વધુ જહાજો દ્વારા બિન-પાલન. શિપિંગ એક્ટ, ૧૯૫૮ (૧૯૫૮નો ૪૪),

હાઇકોર્ટ આ કલમ હેઠળ કોઈપણ પ્રતિવાદી સામે કોઈપણ કાર્યવાહી સ્વીકારશે નહીં સિવાય કે - (a) કાર્યવાહીનું કારણ, સંપૂર્ણ અથવા આંશિક રીતે, ભારતમાં ઉદ્ભવે; અથવા

(b) હાઇકોર્ટ દ્વારા કાર્યવાહી શરૂ કરતી વખતે, પ્રતિવાદી, ખરેખર અને સ્વેચ્છાએ ભારતમાં રહે છે અથવા વ્યવસાય કરે છે અથવા વ્યક્તિગત રીતે લાભ માટે કામ કરે છે:

પરંતુ એવી સ્થિતિમાં કાર્યવાહી સ્વીકારી શકાય છે જ્યાં એક કરતાં વધુ પ્રતિવાદીઓ હોય અને જ્યાં પ્રતિવાદીઓમાંથી એક જે ખરેખર અને સ્વેચ્છાએ ભારતમાં રહેતો નથી અથવા વ્યવસાય કરતો નથી અથવા વ્યક્તિગત રીતે લાભ માટે કામ કરતો નથી તેને કોર્ટની પરવાનગીથી આવી કાર્યવાહીમાં પક્ષકાર બનાવવામાં આવે છે, અથવા દરેક પ્રતિવાદી આવી કાર્યવાહીમાં સંમતિ આપે છે.

(2) હાઈકોર્ટ આ કલમ લાગુ પડે તેવા દાવાને લાગુ કરવા માટે કોઈપણ વ્યક્તિગત કાર્યવાહીને સ્વીકારશે નહીં જ્યાં સુધી વાદી દ્વારા ભારતની બહારની કોઈપણ કોર્ટમાં સમાન ઘટના અથવા ઘટનાઓની શ્રેણીના સંદર્ભમાં સમાન પ્રતિવાદી સામે અગાઉ લાવવામાં આવેલી કોઈપણ કાર્યવાહી બંધ ન થાય અથવા અન્યથા સમાપ્ત ન થાય.

(3) પેટા-કલમ (2) ની જોગવાઈઓ પ્રતિ-દાવાઓ પર લાગુ થશે કારણ કે તે સમાન ઘટના અથવા ઘટનાઓની શ્રેણીમાંથી ઉદ્ભવતી કાર્યવાહીમાં પ્રતિ-દાવાઓ સિવાયની કાર્યવાહીને લાગુ પડે છે.

(4) પેટા-કલમ (3) ના હેતુ માટે વાદી અને પ્રતિવાદીનો સંદર્ભ અનુક્રમે પ્રતિ-દાવામાં વાદી અને પ્રતિ-દાવામાં પ્રતિવાદીના સંદર્ભ તરીકે અર્થઘટન કરવામાં આવશે.

(5) જો પ્રતિવાદી હાઈકોર્ટના અધિકારક્ષેત્રમાં સબમિટ કરે છે અથવા સબમિટ કરવા સંમત થાય છે તો પેટા-કલમ (2) અને (3) ની જોગવાઈઓ કોઈપણ કાર્યવાહી અથવા પ્રતિ-દાવા પર લાગુ પડશે નહીં.

(6) પેટા-કલમ (2) ની જોગવાઈઓને આધીન, હાઈકોર્ટને એવા દાવાને અમલમાં મૂકવા માટે વ્યક્તિગત કાર્યવાહી કરવાનો અધિકારક્ષેત્ર હશે જેના પર આ કલમ લાગુ પડે છે, જ્યારે પેટા-કલમ (1) ની કલમ (a) અને (b) માં ઉલ્લેખિત કોઈપણ શરતો પૂર્ણ થાય છે અને અધિકારક્ષેત્રની બહારની પ્રક્રિયાની સેવા સંબંધિત હાલમાં અમલમાં છે તે કોઈપણ કાયદો લાગુ પડશે.

8. જહાજોના વેચાણ પર અધિકારોનું નિધિકરણ.—આ કાયદા હેઠળ હાઈકોર્ટ દ્વારા તેના એડમિરલ્ટી અધિકારક્ષેત્રનો ઉપયોગ કરીને જહાજના વેચાણ પર, જહાજ ખરીદનારને જહાજ પરના તમામ બોજો, પૂર્વાધિકાર, જોડાણો, રજિસ્ટર્ડ ગીરો અને સમાન પ્રકારના ચાર્જથી મુક્ત કરવામાં આવશે.

9. દરિયાઈ પૂર્વાધિકાર પર આંતર-પ્રાથમિકતા.—(1) દરેક દરિયાઈ પૂર્વાધિકારને આંતર-પ્રાથમિકતાનો નીચે મુજબનો ક્રમ હશે, એટલે કે

(a) જહાજ પર તેમના રોજગારના સંદર્ભમાં માસ્ટર, અધિકારીઓ અને જહાજના પૂરકના અન્ય સભ્યોને વેતન અને અન્ય રકમના દાવા, જેમાં તેમના વતી ચૂકવવાપાત્ર પ્રત્યાવર્તન ખર્ચ અને સામાજિક વીમા યોગદાનનો સમાવેશ થાય છે;

(b) જહાજના સંચાલન સાથે સીધા સંબંધમાં, જમીન પર હોય કે પાણીમાં, જાનહાનિ અથવા વ્યક્તિગત ઈજાના સંદર્ભમાં દાવા;

(c) તેને લગતા ખાસ વળતર સહિત બચાવ સેવાઓ માટે પુરસ્કાર માટે દાવા;

(d) બંદર, નહેર અને અન્ય જળમાર્ગના બાકી લેણાં અને પાઇલોટેજ બાકી લેણાં અને જહાજને લગતા કોઈપણ અન્ય કાનૂની બાકી લેણાં માટે દાવા;

(e) જહાજ પર લઈ જવામાં આવતા કાર્ગો અને કન્ટેનરને નુકસાન અથવા નુકસાન સિવાય જહાજના સંચાલન દ્વારા થતા નુકસાન અથવા નુકસાનથી ઉદ્ભવતા નુકસાન પર આધારિત દાવા.

(2) પેટા-કલમ (1) માં ઉલ્લેખિત દરિયાઈ પૂર્વાધિકાર જહાજ પર માલિકી, નોંધણી અથવા ધ્વજમાં કોઈપણ ફેરફાર છતાં અસ્તિત્વમાં રહેશે અને એક વર્ષના સમયગાળા પછી સમાપ્ત થશે, સિવાય કે, આવી અવધિ પૂર્ણ થાય તે પહેલાં, જહાજની ધરપકડ અથવા જપ્તી કરવામાં આવી હોય અને આવી ધરપકડ અથવા જપ્તી ઉચ્ચ અદાલત દ્વારા ફરજિયાત વેચાણ તરફ દોરી ગઈ હોય:

જો કે પેટા-કલમ (1) ની કલમ (a) હેઠળના દાવા માટે, સમયગાળો તે તારીખથી બે વર્ષનો રહેશે જે દિવસે વેતન, રકમ, પ્રત્યાવર્તનનો ખર્ચ અથવા સામાજિક વીમા ફાળો, ચૂકવવાપાત્ર બને છે અથવા ચૂકવવાપાત્ર બને છે.

(3) આ કલમમાં ઉલ્લેખિત દરિયાઈ પૂર્વાધિકાર શરૂ થશે-

(a) પેટા-કલમ (1) ની કલમ (a) હેઠળ દરિયાઈ પૂર્વાધિકારના સંબંધમાં, દાવેદારના જહાજમાંથી છૂટા થવા પર;

(b) પેટા-કલમ (1) ની કલમ (b) થી (e) હેઠળ દરિયાઈ પૂર્વાધિકારના સંબંધમાં, જ્યારે દાવો ઉદ્ભવે છે,

અને કોઈપણ સસ્પેન્શન અથવા વિક્ષેપ વિના સતત ચાલશે:

પરંતુ જે સમયગાળા દરમિયાન જહાજ ધરપકડ અથવા જપ્તીમાં હતું તે સમયગાળાને બાકાત રાખવામાં આવશે. (4) કોઈપણ દરિયાઈ પૂર્વાધિકાર જહાજ સાથે જોડાશે નહીં જેથી કોઈ દાવો સુરક્ષિત કરી શકાય જે નીચેનામાંથી ઉદ્ભવે છે અથવા તેના પરિણામે થાય છે

(a) દરિયાઈ માર્ગે તેલ અથવા અન્ય જોખમી અથવા હાનિકારક પદાર્થોના પરિવહનના સંબંધમાં નુકસાન જેના માટે દાવેદારોને વળતર ચૂકવવાપાત્ર છે તે કોઈપણ કાયદા અનુસાર;

(b) પરમાણુ બળતણ અથવા કિરણોત્સર્ગી ઉત્પાદનો અથવા કચરાના ઝેરી, વિસ્ફોટક અથવા અન્ય જોખમી ગુણધર્મો સાથે કિરણોત્સર્ગી ગુણધર્મો અથવા કિરણોત્સર્ગી ગુણધર્મોનું મિશ્રણ.

૧૦. દરિયાઈ દાવાઓની પ્રાથમિકતાનો ક્રમ.—(૧) એડમિરલ્ટી કાર્યવાહીમાં આંતર-અગ્રતા નક્કી કરતો દરિયાઈ દાવાઓનો ક્રમ નીચે મુજબ રહેશે:—

(a) જહાજ પરનો દાવો જ્યાં દરિયાઈ પૂર્વાધિકાર હોય;

(b) જહાજ પર નોંધાયેલા ગીરો અને સમાન પ્રકૃતિના ચાર્જ;

(c) અન્ય તમામ દાવાઓ.

(૨) દાવાઓની પ્રાથમિકતા નક્કી કરવામાં નીચેના સિદ્ધાંતો લાગુ પડશે— (a) જો પ્રાથમિકતાની કોઈપણ શ્રેણીમાં એક કરતાં વધુ દાવાઓ હોય, તો તેઓ સમાન રીતે ક્રમાંકિત થશે;

(b) વિવિધ બચાવ માટેના દાવાઓ જ્યારે દાવાઓ એકઠા થાય ત્યારે સમયના વિપરીત ક્રમમાં ક્રમાંકિત થશે.

૧૧. ધરપકડ કરાયેલા જહાજના માલિક, મૃત્યુ ચાર્ટર, મેનેજર અથવા ઓપરેટર અથવા ક્રૂનું રક્ષણ.—(૧) હાઈકોર્ટ, જહાજની ધરપકડની શરત તરીકે, અથવા પહેલાથી જ ધરપકડ જાળવવા માટે પરવાનગી આપવા માટે, ધરપકડ કરવા માંગતા દાવેદાર અથવા જેણે જહાજની ધરપકડ કરાવી છે, તેના પર, ધરપકડના પરિણામે પ્રતિવાદી દ્વારા થયેલા કોઈપણ નુકસાન અથવા નુકસાન માટે, અને જેના માટે દાવેદાર જવાબદાર હોઈ શકે છે, જેમાં નીચેનાનો સમાવેશ થાય છે પરંતુ તેના સુધી મર્યાદિત નથી, માટે, હાઈકોર્ટ દ્વારા નક્કી કરવામાં આવેલી રકમ અને શરતો પર નુકસાની તરીકે અથવા કોઈ પ્રકારની સુરક્ષા તરીકે ચૂકવણી કરવાની બિનશરતી બાંયધરી પૂરી પાડવાની જવાબદારી લાદી શકે છે:—

(a) ધરપકડ ખોટી અથવા ગેરવાજબી રીતે કરવામાં આવી છે; અથવા

(b) વધુ પડતી સુરક્ષા માંગવામાં આવી છે અને પૂરી પાડવામાં આવી છે.

(2) જ્યાં પેટા-કલમ (1) અનુસાર, સુરક્ષા પૂરી પાડનાર વ્યક્તિ કોઈપણ સમયે, અરજીમાં જણાવેલ પૂરતા કારણોસર સુરક્ષા ઘટાડવા, સુધારવા અથવા રદ કરવા માટે હાઇકોર્ટમાં અરજી કરી શકે છે.

(3) જો માલિક અથવા મૃત્યુ પામેલો ભાડે આપનાર જહાજને તેની ધરપકડ પછી છોડી દે છે, તો હાઇકોર્ટ ધરપકડ અથવા ત્યાગની તારીખથી પિસ્તાળીસ દિવસના સમયગાળામાં જહાજની હરાજી કરાવશે અને કોર્ટ યોગ્ય ગણે તે રીતે રકમ ફાળવશે અને તેનો વ્યવહાર કરશે:

જોકે હાઇકોર્ટ, લેખિતમાં નોંધાયેલા કારણોને આધારે, જહાજની હરાજીની અવધિ ત્રીસ દિવસ માટે લંબાવશે.

પ્રકરણ III

કાર્યવાહી અને અપીલ

૧૨. સિવિલ પ્રોસિજર કોડનો ઉપયોગ.—સિવિલ પ્રોસિજર કોડ, ૧૯૦૮ (૧૯૦૮નો ૫) ની જોગવાઈઓ હાઇકોર્ટ સમક્ષ ચાલતી બધી કાર્યવાહીમાં લાગુ પડશે જ્યાં સુધી તે આ કાયદાની જોગવાઈઓ અથવા તેના હેઠળ બનાવેલા નિયમો સાથે અસંગત અથવા વિરુદ્ધ ન હોય.

૧૩. કરદાતાઓની સહાય.—(૧) હાલમાં અમલમાં રહેલા કોઈપણ અન્ય કાયદામાં સમાવિષ્ટ કંઈપણ હોવા છતાં, કેન્દ્ર સરકાર સૂચના દ્વારા, એડમિરલ્ટી અને દરિયાઈ બાબતોમાં આવી લાયકાત અને અનુભવ ધરાવતા કરદાતાઓની યાદી, તેમના દ્વારા કરવામાં આવનારી ફરજોની પ્રકૃતિ, તેમને ચૂકવવાની ફી અને આ કાયદાના હેતુઓ માટે અન્ય આનુષંગિક અથવા આનુષંગિક બાબતો, નિર્ધારિત રીતે નિયુક્ત કરશે.

(૨) મૂલ્યાંકનકર્તાઓની નિમણૂકને કોઈપણ નૌકાદળની કાર્યવાહીમાં કોઈપણ પક્ષ દ્વારા નિષ્ણાત સાક્ષીઓની તપાસ માટે અવરોધ તરીકે અર્થઘટન કરવામાં આવશે નહીં.

૧૪. અપીલ.—હાલના કોઈપણ અન્ય કાયદામાં સમાવિષ્ટ કંઈપણ હોવા છતાં, આ કાયદા હેઠળ હાઈકોર્ટના એક જજના કોઈપણ ચુકાદા, હુકમનામું અથવા અંતિમ આદેશ અથવા વચગાળાના આદેશ સામે હાઈકોર્ટની ડિવિઝન બેન્ચ સમક્ષ અપીલ કરી શકાશે.

૧૫. સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા કાર્યવાહીનું ટ્રાન્સફર.—સુપ્રીમ કોર્ટ કોઈપણ પક્ષની અરજી પર, કોઈપણ તબક્કે, કોઈપણ એડમિરલ્ટી કાર્યવાહીને એક હાઈકોર્ટમાંથી કોઈપણ અન્ય હાઈકોર્ટમાં ટ્રાન્સફર કરી શકે છે અને બાદમાંની હાઈકોર્ટ ટ્રાન્સફર સમયે જે તબક્કે હતી ત્યાંથી કેસનો પ્રયાસ, સુનાવણી અને નિર્ણય લેવા માટે આગળ વધશે:

પરંતુ કાર્યવાહીના પક્ષકારોને આ બાબતમાં સાંભળવાની તક આપવામાં ન આવે ત્યાં સુધી આવી કોઈ કાર્યવાહી ટ્રાન્સફર કરવામાં આવશે નહીં.

પ્રકરણ IV

વિવિધ

૧૬. નિયમો બનાવવાની સત્તા.—(૧) કેન્દ્ર સરકાર, સત્તાવાર ગેઝેટમાં સૂચના દ્વારા, આ કાયદાના હેતુઓને પૂર્ણ કરવા માટે નિયમો બનાવી શકે છે.

(૨) ખાસ કરીને, અને ઉપરોક્ત સત્તાની સામાન્યતાને પૂર્વગ્રહ રાખ્યા વિના, નિયમો નીચેની બધી અથવા કોઈપણ બાબતો માટે જોગવાઈ કરી શકે છે, જેમ કે:—

(ક) કલમ ૧૩ ની પેટા-કલમ (૧) હેઠળ આકારણીકારોને ચૂકવવાની લાયકાત, અનુભવ, ફરજોની પ્રકૃતિ અને ફી અને અન્ય આનુષંગિક અથવા આનુષંગિક બાબતો;

(b) આ કાયદા હેઠળ એડમિરલ્ટી અધિકારક્ષેત્રની પ્રથા અને પ્રક્રિયા, જેમાં ફી, ખર્ચ અને આવી કાર્યવાહીમાં ખર્ચનો સમાવેશ થાય છે; અને

(c) કોઈપણ અન્ય બાબત જે નિર્ધારિત કરવાની જરૂર હોય, અથવા હોઈ શકે.

(3) જ્યાં સુધી કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા પેટા-કલમ (2) હેઠળ નિયમો બનાવવામાં ન આવે ત્યાં સુધી, ઉચ્ચ અદાલતોમાં એડમિરલ્ટી અધિકારક્ષેત્રના ઉપયોગને સંચાલિત કરતા હાલના તમામ નિયમો લાગુ રહેશે.

(૪) આ કાયદા હેઠળ બનાવેલ દરેક નિયમ, નિયમ બનાવ્યા પછી, અથવા સૂચના જારી કર્યા પછી શક્ય તેટલી વહેલી તકે, સંસદના દરેક ગૃહ સમક્ષ મૂકવામાં આવશે જ્યારે તે એક સત્ર અથવા બે કે તેથી વધુ ક્રમિક સત્રોમાં સમાવિષ્ટ કુલ ત્રીસ દિવસના સમયગાળા માટે સત્રમાં હોય અને જો, સત્ર અથવા ઉપરોક્ત ક્રમિક સત્રો પછી તરત જ સત્ર સમાપ્ત થાય તે પહેલાં બંને ગૃહો નિયમ અથવા સૂચનામાં કોઈપણ ફેરફાર કરવા સંમત થાય અથવા બંને ગૃહો સંમત થાય કે નિયમ અથવા સૂચના બનાવવામાં અથવા જારી કરવામાં ન આવે, તો નિયમ અથવા સૂચના ત્યારબાદ ફક્ત આવા સુધારેલા સ્વરૂપમાં જ અસરકારક રહેશે અથવા કોઈ અસર કરશે નહીં, જેમ કે કેસ હોઈ શકે; તેથી, આવા કોઈપણ ફેરફાર અથવા રદબાતલ તે નિયમ અથવા સૂચના હેઠળ અગાઉ કરવામાં આવેલી કોઈપણ વસ્તુની માન્યતાને પૂર્વગ્રહ વિના રહેશે.

૧૭. રદ્દીકરણ અને બચત.—(૧) ભારતમાં નીચેના કાયદાઓની અરજી આથી રદ કરવામાં આવે છે—

(a) એડમિરલ્ટી કોર્ટ એક્ટ, ૧૮૪૦ (૩ અને ૪ વિક્ટ., સી. ૬૫);

(b) એડમિરલ્ટી કોર્ટ એક્ટ, ૧૮૬૧ (૨૪ અને ૨૫ વિક્ટ., સી. ૧૦);

(c) કોલોનિયલ કોર્ટ્સ ઓફ એડમિરલ્ટી એક્ટ, ૧૮૯૦ (૫૩ અને ૫૪ વિક્ટ., સી. ૨૭);

(d) કોલોનિયલ કોર્ટ્સ ઓફ એડમિરલ્ટી (ભારત) એક્ટ, ૧૮૯૧ (૧૮૯૧ નો ૧૬); અને

(e) લેટર્સ પેટન્ટ, ૧૮૬૫ ની જોગવાઈઓ જ્યાં સુધી તે બોમ્બે, કલકત્તા અને મદ્રાસ હાઈકોર્ટના એડમિરલ્ટી અધિકારક્ષેત્રને લાગુ પડે છે.

(૨) રદ થવા છતાં, આ કાયદાની શરૂઆત પહેલાં કોઈપણ હાઈકોર્ટમાં બાકી રહેલી બધી એડમિરલ્ટી કાર્યવાહી આ કાયદાની જોગવાઈઓ અનુસાર આવી કોર્ટ દ્વારા નિર્ણય લેવાનું ચાલુ રહેશે.

(૩) રદ કરાયેલા કાયદાઓની જોગવાઈઓ હેઠળ કરવામાં આવેલ કોઈપણ વસ્તુ અથવા લેવામાં આવેલ કોઈપણ કાર્યવાહી, જ્યાં સુધી આવી વસ્તુ અથવા કાર્યવાહી આ કાયદાની જોગવાઈઓ સાથે અસંગત ન હોય, ત્યાં સુધી તે કાયદાની અનુરૂપ જોગવાઈઓ હેઠળ કરવામાં આવેલ અથવા લેવામાં આવેલ માનવામાં આવશે જાણે કે આવી વસ્તુ કરવામાં આવી હોય અથવા આવી કાર્યવાહી કરવામાં આવી હોય ત્યારે ઉપરોક્ત જોગવાઈઓ અમલમાં હતી અને જ્યાં સુધી આ કાયદા અથવા તેના હેઠળ બનાવેલા નિયમો હેઠળ કરવામાં આવેલ કોઈપણ વસ્તુ અથવા લેવામાં આવેલ કોઈપણ કાર્યવાહી દ્વારા તેને રદ ન કરવામાં આવે ત્યાં સુધી તે મુજબ અમલમાં રહેશે.

(૪) રદ કરાયેલા કાયદાઓ હેઠળ બનાવેલા કોઈપણ નિયમ, નિયમન, પેટા-કાયદા અથવા આદેશ અથવા સૂચના, જ્યાં સુધી તે આ કાયદાની જોગવાઈઓ અથવા તેના હેઠળ બનાવેલા નિયમો સાથે અસંગત ન હોય ત્યાં સુધી, આ કાયદાની અનુરૂપ જોગવાઈઓ હેઠળ કરવામાં અથવા લેવામાં આવી હોવાનું માનવામાં આવશે.

૧૮. મુશ્કેલીઓ દૂર કરવાની સત્તા.—(૧) જો આ કાયદાની જોગવાઈઓને અમલમાં મૂકવામાં કોઈ મુશ્કેલી ઊભી થાય, તો કેન્દ્ર સરકાર, સત્તાવાર ગેઝેટમાં પ્રકાશિત આદેશ દ્વારા, એવી જોગવાઈઓ કરી શકે છે જે આ કાયદાની જોગવાઈઓ સાથે અસંગત ન હોય જે તેને મુશ્કેલી દૂર કરવા માટે જરૂરી લાગે:

પરંતુ આ કાયદાની શરૂઆતની તારીખથી ત્રણ વર્ષના સમયગાળાની સમાપ્તિ પછી આવો કોઈ આદેશ કરવામાં આવશે નહીં.

(૨) આ કલમ હેઠળ કરવામાં આવેલ દરેક આદેશ, તે થયા પછી શક્ય તેટલી વહેલી તકે, સંસદના દરેક ગૃહ સમક્ષ મૂકવામાં આવશે.