📘 અધ્યાય 5 – કરારમાં સમાન સંબંધો

ક્યારેક ખર્ચ કે ફાયદો, ચુકવણી વિનાનું કામ, કોઈ અન્ય વ્યક્તિ દ્વારા થાય છે અને આપણા ઉપર કાયદાકીય જવાબદારી ઊભી થાય—તેમને આવો અદ્યાય આવરે છે.

ધારા 68: જરૂરી ખર્ચ માટે વળતર (Claim for Necessaries)

જે વ્યક્તિ, કેવો પણ હોઈ, બીજાની ખરરખપી ખવા માટે જરૂરી જગ્યા-જમવા-ખાદ્ય-પાણીનું જતન કરે, તેને તે ખર્ચ પરતિજ્ઞાવર્તી (Պromisee) પાસેથી વળતર મળવાનું અધિકાર છે.

ધારા 69: અન્ય માટે ખર્ચ ચૂકવવા પર વળતર (Reimbursement)

જો તમે બીજાને રૂ., વસ્તુ કે સેવા માટે પૈસા વિચારી દેતો હોય, તો તમારે એ રકમ વળતરરૂપે પાછી મેળવી શકે છે, જો તમારે તેમાં રસ હોય.

ધારા 70: મળશે ત્યારે રોકડ કરો (Beneficiary of Non-Gratuitous Act)

જો તમે કોઇ કામ બીન-મુલ્યે કરો અને બીજાએ તે ફાયદો લીધો, તો તમારે તેના માટે ચૂકવણી કરવાની માંગ કરી શકો છો.

ધારા 71: મળી ગયેલી વસ્તુઓની જવાબદારી (Finder’s Liability)

જેને કોઈ ઉઘડેલી કે ગુમ થયેલી વસ્તુ મળી—તે વ્યક્તિએ તેને સાચવીને માલીક સુધી પહોંચાડવું જોઈએ, નહીં તો નુકસાનનું જવાબદાર બને છે.

ધારા 72: ભૂલથી ચૂકવણી અથવા માલ આપવાથી જવાબદારી (Mistake or Coercion)

જો તમે ભૂલથી પૈસા આપી દીધા કે માલ ડિલિવરી કરી દીધો, તો તમે તેને પાછો માંગવા હક્કદાર છો.

ઉદાહરણ: A ને મળેલી ચોરાઇ ગાડી B ને પાછી કરો—અથવા A ભૂલથી B ને ₹1,000 આપી, તો B એ ₹1,000 પાછાં આપવાનું છે.